Đại học Vinh Tạp chí khoa học, tập XXXVI, số 1A-2007 73
Tách và xác định cấu trúc của

-amyrin từ cành cây
trám đen (Canarium Nigrum (Lour.) ENgl.) ở Nghệ An Hoàng Văn Lựu
(a)
, Trần Đình Thắng
(a)
,
Võ Thị Ngọc Tân
(b)
, Lê Thị Thu Hiệp
(c)
Tóm tắt: Từ cành cây trám đen (Canarium nigrum (Lour.) Engl.) ở Nghệ An chúng tôi
đã phân lập đợc -amyrin là hợp chất loại tritecpenoit. Cấu trúc của hợp chất này đã
đợc xác định bằng các phơng pháp phổ.

I. Mở đầu
Cây trám đen còn gọi là cây bùi, ô lãm, tên khoa học: Canarium nigrum.

hấp trên, viêm phổi,
sang thũng ghẻ lở.
'

Nhận bài ngày 27/3/2006. Sửa chữa xong 15/9/2006.
Đại học Vinh Tạp chí khoa học, tập XXXVI, số 1A-2007 74
II. thực nghiệm
Mẫu cây trám đen đợc thu hái ở Thanh Chơng, Nghệ An vào tháng 4/2005.
Mẫu cành đợc cắt nhỏ phơi, sấy khô ở 40
0
C sau đó đem nghiền nhỏ. Bột cành (11kg)
đợc chiết hồi lu cách thuỷ với metanol. Dịch chiết đợc cất cách thuỷ thu hồi dung
môi thu đợc cao metanol (207g). Chiết lần lợt với n-hexan, cloroform, n-butanol.
Cất thu hồi dung môi bằng cất quay chân không thu đợc khối lợng các cao tơng
ứng là: 13g, 10g và 143g. Cao n-butanol đợc phân tách trên cột silicagel, kích thớc
cột (60mm x 1100mm), sử dụng silicagel cỡ hạt 230-400/mesh (0,040-0,063mm). với
hệ dung môi rửa giải: CHCl
3
: CH
3
OH: H
2
O (30: 1: 0,05; 20: 1: 0,05; 10: 1: 0,05; 5: 1:
0,05) thu đợc 125 phân đoạn. Phân đoạn 5, 70, 94 thu đợc chất rắn màu trắng.

H
23
+
Phổ
1
H-NMR xác nhận sự có mặt của 1 proton liên kết đôi ở 5,19 ppm. Tín
hiệu cộng hởng từ 3,21 đến 3,22 ppm là của proton ở vị trí cacbon số ba. Tín hiệu
cộng hởng từ 0,87 đến 1,44 ppm đặc trng cho proton của 8 nhóm CH
3
. Tín hiệu
Đại học Vinh Tạp chí khoa học, tập XXXVI, số 1A-2007 75
cộng hởng từ 1,46 đến 2,17 ppm là của proton của nhóm -CH, -CH
2
của vòng
amyrin.
Bảng 12: Số liệu phổ
13
C-NMR của hợp chất C STT
cacbon
Độ dịch
chuyển hoá

2
3
4
10
5
6
29
30
20
21
22
28
17
16
12
11
13
14
9
8
7
26
27
15
19
18
23
24
25


Separation and structure elucidation of -amyrin from
Canarium nigrum (Lour.) Engl. in nghe an

From branch of Canarium nigrum (Lour.) Engl. in Nghe An province was
isolated -amyrin, one triterpenoid compound. The structure of this compound was
elucidated by spectroscopy methods. (a)
khoa hoá học, trờng Đại học Vinh
(b)
Cao học 12 Hóa, trờng Đại học Vinh
(c)
Cao học 14 Hóa, trờng Đại học Vinh