TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP - HCM GIẢI BÀI TẬP ĐKTCĐ

= 233V . Để phát 300V , máy phải có tốc độ : n
2
= n
1
1ư
2ư
E
E
= 1800x
350
300
= 1543 v/p
Bài 27 Dòng đònh mức : I
đm
=
đm
dm
U
P
=
250
10000
= 40A . Dòng kích từ : I
kt
=
kt
đm
R
U

x0,4 = 705,6W . Tổn hao trên R
kt
: ∆P
kt
= U
đm
I
kt
= 250x2
= 500W . Tổng tổn hao : ∑∆P = ∆P
cst
+ ∆P
ư
+ ∆P
kt
= 540 + 705,6 + 500 = 1755,6W . Công suất
đấu vào : P
1
= P
đm
+ ∑∆P = 10000 + 1755,6 = 11755,6W . Hiệu suất : η =
1
đm
P
P
=
6,11755
10000
= 0,85
Bài 28 (a) Dòng đònh mức : I

+ 250x0,08
→ Điện trở phần ứng R
ư
= 0,1Ω . Điện áp đặt vào mạch kích từ song song : U
kt
= U
đm
+ I
đm
R
nt

= 600 + 250x0,08 = 620V → Điện trở mạch kích từ song song : R
kt
=
kt
kt
I
U
=
6
620
= 103,33Ω .
(b) ∆U% =
đm
đmo
U
UU
−
.100% =

= 45,45A .
Dòng ứng : I
ư
= I
kt
+ I = 2 + 45,45 = 47,45A . Tổn hao trên R
ư
và R
nt
: ∆P
ưnt
= (R
2
ư
I
ư
+ R
nt
)
= 47,45
2
(0265 + 0,035) = 675,45W . Tổn hao trên R
kt
: ∆P
kt
= I
kt
2
R
kt

nt
+ R
phu
) = 1041,67(0,0013 + 0,004 ) = 5,52V . Điện áp rơi
trên mạch kích từ song song : U
kt
= U
nt
+ U = 5,52 + 240 = 245,52V . Dòng kích từ song song :
I
kt
=
kt
kt
R
U
=
24
52,245
= 10,23A . Dòng ứng : I
ư
= I + I
kt
= 1041,67 + 10,23 = 1051,9A . Sđđ của
máy E
ư
= U
kt
+ I
ư

= 333,33 + 2,4 = 335,73A . Sđđ của máy :

49
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP - HCM GIẢI BÀI TẬP ĐKTCĐ

E
ư
= U
đm
+ I
ư
R
ư
= 600 + 335,73x0,334 = 712,13V . Khi I =
2
I
đm
=
2
73,335
= 167,87A thì I
kt
’ =
kt
R
U

=
250
620

ưo
= U – I
ưo
R
ư
= 250 – 10x0,32 = 246,8V .
Dòng kích từ lúc đầy tải : I
kt
= I
kto
= 2A . Dòng ứng lúc đầy tải tải : I
ư
= I – I
kt
= 82 – 2 = 80A .
Sđđ lúc đầy tải : E
ư
= U – I
ư
R
ư
= 250 – 80x0,32 = 224,4V . Vì I
kt
không đổi → từ thông φ trong
mạch kích từ không đổi , sđđ của động cơ tỉ lệ với tốc độ :
ưo
ư
E
E
=

2
= P
1
- ∑∆P , với P
1
= UI = 250x82 = 20500W và ∑∆P = ∆P
ư
+ ∆P
kt
+ ∆P
cf
,
trong đó : ∆P
ư
= I
ư
2
R
ư
= 80
2
x0,32 = 2048W ; ∆P
kt
= I
kt
2
R
kt
= 2
2

= 0,7781
Bài 34 Công suất đầu ra ( công suất đònh mức ) : P
2
= 25x746 = 18650W . Tổn hao đồng
phần ứng : ∆P
ư
= 0,06P
2
= 0,06x18650 = 1119W . Tổn hao trên R
kt
và tổn hao cơ , sắt từ và phụ :
∆P
kt
= ∆P
cstf
= 0,04P
2
= 0,04x18650 = 746W . Tổng tổn hao : Σ∆P = ∆P
ư
+ ∆P
kt
+ ∆P
cstf
= 1119 + 746 + 746 = 2611W . Công suất đầu vào : P
1
= P
2
+ Σ∆P = 18650 + 2611 = 21261W .
Mặt khác : P
1

240
= 77,17Ω .
Dòng ứng : I
ư
= I – I
kt
= 88,59 – 3,11 = 85,48A → R
ư
=
2
ư
ư
I
P
∆
=
2
48,85
1119
= 0,153Ω . Spđ của
máy E
ư
= U – I
ư
R
ư
= 240 – 85,48x0,153 = 226,92V
Bài 35 Công suất đầu ra ( công suất đònh mức ) : P
2
= 25x746 = 18650W . Tổn hao cơ ,

=
U
P
cstf
∆
=
240
746
= 3,11A . Spđ lúc không tải

50
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP - HCM GIẢI BÀI TẬP ĐKTCĐ

E
ưo
= U – I
ưo
R
ư
= 240 – 3,11x0,153 = 239,5V . Ta có :
n
n
o
=
ư
ưo
E
E
→ Tốc độ không tải :
n

o
= nx
ư
ưo
E
E
= 1150x
227
240
= 1216 v/p .
Bài 36 Công suất đầu ra ( công suất đònh mức ) : P
2
= 100x746 = 74600W . Công suất
đầu vào : P
1
=
η
2
P
=
9,0
74600
= 82888,89W . Dòng vào : I =
U
P
1
=
500
89,82888
= 165,78A .

ư
= I
ư
2
R
ư
= 157,45
2
x0,1 = 2479,05W .
Tổn hao trên R
kt
: ∆P
kt
= I
kt
2
R
kt
= 8,33
2
x60 = 4163,33W . Tổn hao cơ , sắt từ và phụ :
∆P
cstf
= P
1
– P
2
- ∆P
ư
- ∆P

55950
= 65823,53W . Dòng vào : I =
U
P
1
=
500
53,65823
= 131,65A . Dòng
kích từ I
kt
=
kt
R
U
=
75
500
= 6,67A . Dòng ứng : I
ư
= I – I
kt
= 131,65 – 6,67 = 124,98A . Tổn hao
trên R
ư
: ∆P
ư
= I
ư
2

=
U
P
o
∆
=
U
P
cstf
∆
=
500
46,1538
= 3,1A . Spđ lúc không tải : E
ưo
= U – I
ưo
R
ư
= 500 – 3,1x0,32
= 499,01V . Spđ lúc đònh mức : E
ư
= U – I
ư
R
ư
= 500 – 124,98x0,32 = 460,01V . Tốc độ lúc không
tải : n
o
= n.

ư1
= I
1
– I
kt1

= 34,4 – 1,25 = 33,15A ; E
ư1
= U – I
ư1
R
ư
= 240 – 33,15x0,38 = 227,4V . Vì I
ư
không đổi nên ở chế

51
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP - HCM GIẢI BÀI TẬP ĐKTCĐ

độ 2 : n
2
= 2750 v/p ; I
ư2
= I
ư1
= 33,15A → E
ư2
= E
ư1
= 227,4V . Ta có :

I
=
kt
đckt
R
U
RR
U
+
=
đckt
kt
RR
R
+
=
kt
đc
R
R
1
1
+
→
kt
đc
R
R
1
1

10
1
→ R
đc
=
10
1
R
kt
=
10
1
x192 = 19,2Ω
Bài 39 Công suất đầu ra ( công suất đònh mức ) : P
2
= 3x746 = 2238W . Dòng kích từ I
kt

=
kt
R
U
=
5,62
120
= 1,92A . Dòng vào : I = I
ư
+ I
kt
= 22 + 1,92 = 23,92A . Công suất đưa vào :

– P
2
- ∆P
ư
- ∆P
kt
= 2870,4 – 2238 – 242 – 230,4 = 160W . Hiệu suất : η =
1
2
P
P

=
4,2870
2238
= 0,7797
Bài 40 Dòng kích từ : I
kt
=
kt
R
U
=
100
250
= 2,5A. Dòng ứng : I
ư
= I – I
kt
= 60 – 2,5

2
x0,45 – 2,5
2
x100 – 600 = 12287,19W
Momen đầu ra: M
2
=
ω
2
P
=
30
n
P
2
π
=
1200x
19,12287x30
π
= 97,78Nm. Hiệu suất : η =
1
2
P
P
=
60x250
19,12287

= 0,8191. Dòng ứng không tải : I

92,248

= 1333 v/p
Bài 41 Khi đầy tải : E
ưđm
= U
đm
– I
ưđm
(R
ư
+ R
nt
+ R
P
) = 600 – 82(0,215 + 0,08 + 0,05)
= 571,71V .
(a) Nếu I
ư1
= 95A thì E
ư1
= U
đm
– I
ư1
(R
ư
+ R
nt
+ R

= 0,01162
→ n
1
=
1ưE
1ư
Ikk
E
φ
=
95x01162,0
23,567
= 514 v/p
(b) Nếu I
ư2
= 40A thì E
ư2
= U
đm
– I
ư2
(R
ư
+ R
nt
+ R
P
) = 600 - 40(0,215 + 0,08 + 0,05)

52

1đt
P
ω

=
30
n
P
1
1đt
π
=
514x
85,53886x30
π
= 1001,13Nm ; M
(2)
=
2
2đt
P
ω
=
30
n
P
2
2đt
π
=

= K
M
’I
mở
2
. Momen đònh mức :
M
đm
= k
M
’I
đm
2
→
đm
mở
M
M
=
2
đm
2
mở
I
I
= 2 →
đm
mở
I
I

)05,008,0215,0(97,115600
+
+
−
= 4,83Ω
Bài 42 (a) Chế độ 1 , chưa có R
cd
: E
ư1
= U – I
ư1
(R
ư
+ R
nt
+ R
P
)
= 600 – 82(0,215 + 0,08 + 0,05) = 571,71V .
(b) Chế độ 2 , khi có thêm R
cd
: E
ư2
= U – I
ư2
(R
ư
+
cdnt
cdnt

φ
2
= k
E
n
2
k
φ
I
nt
, với k
E
k
φ
=
11ư
1ư
nI
E
=
600x82
71,571
= 0,01162
→ n
2
=
ntE
2ư
Ikk
E

2
π
=
843x
56,47033x30
π

= 532,78Nm .
Bài 43 (a) Công suất đầu ra : P
2
= 7,5x746 = 5595W . Công suất điện từ : P
đt
= P
2
+
∆P
o
= P
2
+ ∆P
cstf
= 5595 + 540 = 6135W . Công suất đưa vào phần ứng : P
ư
= UI
ư
= I
ư
2
(R
ư


+ 6135 = 0 Giải phương trình ta chỉ lấy nghiệm : I
ư
= 26,92A . Spđ : E
ư
= U – I
ư
(R
ư
+ R
bù
+ R
nt
)
= 240 – 26,92(0,4 + 0,05) = 227,89V . Dòng kích từ song song : I
kt
=
kt
R
U
=
125
240
= 1,92A .
Dòng đưa vào động cơ : I = I
ư
+ I
kt
= 26,92 + 1,92 = 28,84A . Công suất đưa vào : P
1

I
kt
→ E
ư
= k
E
nφ = 1,25k
E
k
φ
I
kt
n → k
E
k
φ
=
nI25,1
kt
ư
E

=
1750x92,1x25,1
89,227
= 0,05426 . Lúc không tải I
ưo
= 0 → E
ưo
= U = 240V và thành phần từ thông

.100% =
1750
17502304
−
.100% = 31,66% .
(b) Stđ trong cuộn kích từ nối tiếp : F = NI
ư
→ Nếu bỏ đi N = 5 vòng thì stđ F (bò bớt đi)
= 5x26,92 = 134,6 Avòng . Do đó phải thêm N’ vòng vào cuộn kích từ song song sao cho khi có
I
kt
= 1,92A chạy qua thì stđ do cuộn kích từ song song tạo ra thêm trong máy một lượng stđ
134,6 Avòng để bù lại
→ N’ =
92,1
6,134
= 70 vòng .
Bài 44 Dòng kích từ song song : I
kt
=
U
P
kt
∆
=
240
460
= 1,92A . Dòng ứng : I
ư
= I – I

ư
+ ∆P
nt
+ ∆P
kt
+ ∆P
cstf
= 251,6 + 31,45 + 460 + 540 = 1283,05W .
Công suất đầu ra : P
2
= P
1
- Σ∆P = 6480 – 1283,05 = 5196,5W . Hiệu suất : η =
1
2
P
P
=
6480
5,5196

= 0,8019 . Spđ đầy tải : E
ư
= U – I
ư
(R
ư
+ R
nt
) = 240 – 25,08(0,4 + 0,05) = 228,71V . Lúc đầy tải ,

=
nI4,1
kt
ư
E
=
1750x92,1x4,1
71,228
= 0,04862 . Lúc không tải I
ưo
= 0 → E
ưo
= U = 240V và thành
phần từ thông kích từ nối tiếp
φ
nt
= 0 → Từ thông trong máy khi không tải chỉ còn lại thành phần
từ thông kích từ song song :
φ = φ
kt//
= k
φ
I
kt
→ n
o
=
ktE
ưo
Ikk

đm
φ. Khi ghép thêm R
đc
: E
ư
= k
E
nφ →
đm
n
n
=
φ
φ
E
ưđm
E
ư
k
E
k
E
=
ưđm
ư
E
E
= 0,8 → E
ư
= 0,8E

→ k
M
φI
ư
= 0,7 k
M
φI
ưđm
→ I
ư
= 0,7I
ưđm
= 0,7x75 = 52,5A . Thế vào : 52,5(0,36 + R
đc
)
= 131,6 → 18,9 + 52,5R
đc
= 131,6 → R
đc
= 2,15Ω

54