127
Bĩ, TỉNG CNG TY MU S B02 - DN
N Vậ
Ban haỡnh theo Q sọỳ 167/2000/Q-
BTC ngaỡy 25/10/2000 vaỡ sổớa õọứi bọứ
sung theo TT sọỳ 89/2002/TT-BTC
ngaỡy 09/10/2002 cuớa Bọỹ Taỡi chờnh KT QUA HOAT ĩNG KINH DOANH
Quyù. Nm
PHệN I - LAẻI, L
ồn vở tờnh

CHẩ TIU

Maợ sọỳ Kyỡ naỡy Kyỡ trổồùc Luyợ kóỳ tổỡ
õỏửu nm
1 2 3 4 5

Doanh thu baùn haỡng vaỡ cung cỏỳp dởch vuỷ
Caùc khoaớn laỡm giaớm trổỡ ( 03 = 05 + 06 + 07)
+ Chióỳt khỏỳu thổồng maỷi
+ Giaớm giaù haỡng baùn
+ Haỡng baùn bở traớ laỷi
+ Thuóỳ tióu thuỷ õỷc bióỷt, thuóỳ XNK , thuóỳ GTGT
theo phổồng phaùp trổỷc tióỳp phaới nọỹp

1. Doanh thu thuỏửn vóử baùn haỡng vaỡ cung cỏỳp
dởch vuỷ (10 = 01 - 03)
2. Giaù vọỳn haỡng baùn

20

21
22
23
24
25
30 31
32
40

50
51
60
128
PHÁƯN II-TÇNH HÇNH THỈÛC HIÃÛN NGHÉA VỦ VÅÏI NH NỈÅÏC Säú phạt sinh
trong k

Lu kãú tỉì âáưu
nàm


1.Thú giạ trë gia tàng hng bạn näüi âëa
2. Thú giạ trë gia tàng hng nháûp kháøu
3. Thú tiãu thủ âàûc biãût
4. Thú Xút, Nháûp kháøu
5. Thú thu nháûp doanh nghiãûp
6. Thu trãn väún
7. Thú ti ngun
8. Thú Nh âáút
9. Tiãưn th âáút
10. Cạc loải thú khạc
II. Cạc khon phi näüp khạc
(30 = 31 + 32 + 33)
1. Cạc khon phủ thu
2. Cạc khon phê, lãû phê
3. Cạc khon khạc

10

11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
30


11
12 x
129

Trong õoù:
a/ Sọỳ thuóỳ GTGt õaợ khỏỳu trổỡ
b/ Sọỳ thuóỳ GTGT õaợ hoaỡn laỷi
c/ Sọỳ thuóỳ GTGT haỡng mua traớ laỷi, giaớm giaù haỡng
mua
d/ Sọỳ thuóỳ GTGT khọng õổồỹc khỏỳu trổỡ
4. Sọỳ thuóỳ GTGT coỡn õổồỹc khỏỳu trổỡ, coỡn õổồỹc
hoaỡn laỷi cuọỳi kyỡ (17 = 10 + 11 - 12)
II. Thuóỳ GTGT õổồỹc hoaỡn laỷi

1. Sọỳ thuóỳ GTGT coỡn õổồỹc hoaỡn laỷi õỏửu kyỡ
2. Sọỳ thuóỳ GTGT õổồỹc hoaỡn laỷi phaùt sinh
3. Sọỳ thuóỳ GTGT õaợ hoaỡn laỷi
4. Sọỳ thuóỳ GTGT coỡn õổồỹc hoaỡn laỷi cuọỳi kyỡ

17
20
21
22
23
30
31
32
33
40

41
42
43
44

45

46 x Ghi chuù: Caùc chố tióu coù dỏỳu ( x ) khọng coù sọỳ lióỷu

Lỏỷp, ngaỡy thaùng nm

Ngổồỡi lỏỷp bióứu Kóỳ toaùn trổồớng Giaùm õọỳc
( Kyù, hoỹ tón) ( Kyù, hoỹ tón) ( Kyù, hoỹ tón)
130
CHỈÅNG 7BÄÜ MẠY KÃÚ TOẠN V MÄ HÇNH TÄØ CHỈÏC
BÄÜ MẠY KÃÚ TOẠN

7.1 ÂÅN VË KÃÚ TOẠN V KHÄÚI LỈÅÜNG CÄNG TẠC KÃÚ TOẠN
7.1.1 Âån vë kãú toạn
Phäúi håüp khon 5 ca âiãưu 4 våïi khon 1 ca âiãưu 2 Lût kãú toạn cọ thãø âënh
nghéa vãư âån vë kãú toạn nhỉ sau:
Âån vë kãú toạn l cạc âäúi tỉåüng ạp dủng Lût Kãú toạn cọ láûp bạo cạo ti
chênh, bao gäưm:
- Cå quan nh nỉåïc, âån vë sỉû nghiãûp, täø chỉïc cọ sỉí dủng kinh phê ngán sạch
nh nỉåïc;
- Âån vë sỉû nghiãûp, täø chỉïc khäng sỉí dủng kinh phê ngán sạch nh nỉåïc;

trãn chỉïng tỉì; giai âoản phán loải sàõp xãúp thäng tin trãn cạc chỉïng tỉì kãú toạn â láûp
âỉa vo säø kãú toạn; giai âoản xỉí l chn lc säú liãûu v tiãún hnh láûp bạo cạo kãú
toạn Trãn gọc âäü ny, khäúi lỉåüng cäng tạc kãú toạn phủ thüc vo quy mä nghiãûp vủ
kinh tãú, ti chênh phạt sinh åí tỉìng loải hçnh hoảt âäüng.
Nãúu xẹt theo mỉïc âäü phn ạnh, khäúi lỉåüng cäng tạc kãú toạn bao gäưm khäúi lỉåüng
cäng tạc kãú toạn täøng håüp v khäúi lỉåü
ng cäng tạc kãú toạn chi tiãút cho mäüt säú âäúi tỉåüng
cáưn chi tiãút. Váûy åí gọc âäü ny khäúi lỉåüng cäng tạc kãú toạn phủ thüc vo u cáưu qun
l v cạch täø chỉïc cäng tạc kãú toạn åí âån vë.
Nãúu xẹt theo mủc âêch ca viãûc cung cáúp thäng tin, thç khäúi lỉåüng cäng tạc kãú
toạn bao gäưm cäng tạc kãú toạn ti chênh v cäng tạc kãú toạn qun trë.Trong trỉåìng håüp
ny khäúi lỉåüng cäng tạc kãú toạn phủ thüc vo mäúi quan hãû ca âån vë kãú toạn våïi cạc
ch thãø qun l v cạc ch thãø liãn quan khạc.
Nãúu xẹt theo tỉìng näüi dung củ thãø, khäúi lỉåüng cäng tạc kãú toạ
n âỉåüc chia thnh
cạc pháưn hnh kãú toạn. Mäùi pháưn hnh kãú toạn l sỉû củ thãø họa näüi dung cäng tạc kãú
toạn gàõn våïi âàûc trỉng ca tỉìng âäúi tỉåüng kãú toạn. Nọ thãø hiãûn cäng viãûc kãú toạn gàõn
våïi mäüt âäúi tỉåüng kãú toạn nháút âënh.
Pháưn hnh kãú toạn trong cạc âån vë kãú toạn khạc nhau s cọ sỉû khạc nhau nháút
âënh, chụng phủ thüc vo lénh vỉûc hoảt âäüng, quy mä v chỉïc nàng hoảt âäüng ca
âån vë. Trong doanh nghiãûp, pháưn hnh kãú toạn thỉåìng bao gäưm:

- Kãú toạn ti sn cäú âënh , - Kãú toạn bạn hng,
- Kãú toạn váût tỉ - sn pháøm - hng họa , - Kãú toạn qu tiãưn màût ,
- Kãú toạn tiãưn lỉång, BHXH& BHYT, - Kãú toạn thanh toạn (cäng nåü),
- Kãú toạn tiãưn gỉíi ngán hng , - Kãú toạn xáy dỉûng cå bn,
- Kãú toạn väún v cạc qu chun dng - Kãú toạn chi phê v giạ thnh,
- Kãú toạn täøng håüp.

Mäùi doanh nghiãûp thüc cạc loải hçnh khạc nhau trãn nhiãưu lénh vỉûc khạc nhau

Trong bọỹ maùy kóỳ toaùn, mọựi kóỳ toaùn vión phỏửn haỡnh vaỡ kóỳ toaùn tọứng hồỹp õóửu coù
chổùc nng, nhióỷm vuỷ, quyóửn haỷn rióng vóử khọỳi lổồỹng cọng taùc kóỳ toaùn õổồỹc giao.
Theo quy õởnh cuớa Luỏỷt kóỳ toaùn, mọựi nhỏn vión kóỳ toaùn õóửu phaới õaớ
m baớo tióu
chuỏứn vaỡ coù õỏửy õuớ quyóửn haỷn, traùch nhióỷm cuớa ngổồỡi laỡm kóỳ toaùn nhổ sau:
- Coù phỏứm chỏỳt õaỷo õổùc nghóử nghióỷp, trung thổỷc, lióm khióỳt, coù yù thổùc chỏỳp
haỡnh phaùp luỏỷt; coù trỗnh õọỹ chuyón mọn, nghióỷp vuỷ vóử kóỳ toaùn
- Coù quyóửn õọỹc lỏỷp vóử chuyón mọn, nghióỷp vuỷ kóỳ toaùn.
- Coù traùch nhióỷm tuỏn thuớ caùc quy õởnh cuớa phaùp luỏỷt vóử kóỳ toaùn, thổỷc hióỷn caùc
cọng vióỷc õổồỹc phỏn cọng vaỡ chởu traùch nhióỷm vóử chuyón mọn, nghióỷp vuỷ cuớa mỗnh.
133
- Khi thay âäøi ngỉåìi lm kãú toạn, ngỉåìi lm kãú toạn c phi cọ trạch nhiãûm bn
giao cäng viãûc kãú toạn v ti liãûu kãú toạn cho ngỉåìi lm kãú toạn måïi. Ngỉåìi lm kãú
toạn c phi chëu trạch nhiãûm vãư cäng viãûc kãú toạn trong thåìi gian mçnh lm kãú toạn.
Cạc kãú toạn pháưn hnh âỉåüc chun män hoạ sáu theo tỉìng pháưn hnh hồûc cọ
thãø kiãm nhiãûm mäüt säú pháưn hnh theo ngun tàõc chung ca täø chỉïc lao âäüng kãú toạn.
Kãú toạn pháưn hnh phi cọ trạch nhiãûm qun l trỉûc tiãúp, phn ạnh thäng tin kãú toạn,
thỉûc hiãûn sỉû kiãøm tra ghi chẹp, phn ạnh täøng håüp âäúi tỉåüng kãú toạn. Cạc kãú toạn pháưn
hnh âãưu cọ trạch nhiãûm liãn hãû våïi kãú toạn täøng håüp âãø hon thnh ghi säø täøng håüp
hồûc láûp bạo cạo âënh k chung ngoi bạo cạo pháưn hnh.
Kãú toạn täøng håüp l mäüt loải lao âäüng kãú
toạn m chỉïc nàng v nhiãûm vủ cå
bn ca nọ l: thỉûc hiãûn cäng tạc kãú toạn cúi k, thu tháûp, täøng håüp v xỉí l thäng tin,
kãút xút säú liãûu âãø hon thnh cạc bạo cạo ti chênh theo quy âënh v u cáưu ca cạc
cáúp qun l.
* Kãú toạn trỉåíng

Kãú toạn trỉåíng l mäüt chỉïc danh nghãư nghiãûp âãø dnh cho cạc chun gia kãú
toạn cọ trçnh âäü chun män cao, cọ pháøm cháút âảo âỉïc täút v cọ nàng lỉûc âiãưu hnh,
cọ kh nàng täø chỉïc cäng tạc kãú toạn trong âån vë kãú toạn âäüc láûp. ÅÍ nỉåïc ta, cạc quy

Theo kiãøu trỉûc tuún tham mỉu, bäü mạy kãú toạn âỉåüc hçnh thnh vỉì
a cọ tênh
trỉûc tuún tỉång tỉû nhỉ phỉång thỉïc trỉûc tiãúp, âäưng thåìi vỉìa cọ tênh tham mỉu giỉỵa kãú
toạn trỉåíng våïi cạc bäü pháûn kãú toạn.
Mäúi liãn hãû tham mỉu trong chè âảo ca kãú toạn trỉåíng thỉåìng ạp dủng âọi våïi
cạc bäü pháûn âm nháûn cạc mng cäng viãûc chun sáu phỉïc tảp. Cn âäúi våïi cạc bäü
pháûn thỉûc hiãûn cạc cäng viãûc khạc khäng chun sáu, kãú toạn trỉåíng thỉûc hiãûn chè âảo
trỉûc tiãúp.
7.2.3.3 Bäü mạy kãú toạn täø chỉïc theo kiãøu chỉïc nàng
Bäü mạy kãú toạn täø chỉïc theo kiãøu chỉïc nàng âỉåüc chia thnh nhiãưu bäü pháûn âäüc
láûp âm nháûn nhỉỵng chỉïc nàng hoảt âäü
ng riãng l, thỉåìng gi l ban, phng kãú toạn.
Kãú toạn trỉåíng ca âån vë chè âảo kãú toạn nghiãûp vủ thäng qua cạc trỉåíng ban (phng)
kãú toạn. Mäúi liãn hãû chè âảo tỉì kãú toạn trỉåíng âãún cạc bäü pháûn trong phỉång thỉïc täø
chỉïc ny gim nhẻ hån so våïi cạc phỉång thỉïc khạc. Kiãøu täø chỉïc bäü mạy kãú toạn ny
thỉåìng ạp dủng khi quy mä bäü mạy kãú toạn låïn, nhiãưu thnh viãn.
7.3. MÄ HÇNH TÄØ CHỈÏC BÄÜ MẠY KÃÚ TOẠN
7.3.1 Mä hçnh täø chỉïc bäü mạy kãú toạn táûp trung
Täø chỉïc kãú toạn táûp trung cn gi l täø chỉïc kãú toạn mäüt cáúp. Theo mä hçnh
ny, mäùi âån vë kãú toạn âäü
c láûp chè måí mäüt bäü säø kãú toạn, täø chỉïc mäüt bäü mạy kãú toạn
âãø thỉûc hiãûn táút c cạc giai âoản kãú toạn v cạc pháưn hnh kãú toạn.
Phng kãú toạn trung tám ca âån vë phi thỉûc hiãûn ton bäü cäng tạc kãú toạn tỉì
thu nháûn, ghi säø v xỉí l thäng tin trãn hãû thäúng bạo cạo phán têch - täøng håüp ca âån
vë.
Trỉåìng håüp âån vë kãú toạn cọ cạc âån vë trỉûc thüc thç cạc âån vë trỉûc thüc
trong mä hçnh kãú toạn táûp trung khäng âỉåüc måí bäü säø kãú toạn riãng v khäng âỉåüc
hçnh thnh bäü mạy kãú toạn riãng. Ton bäü cäng viãûc ghi säø, láûp bạo cạo kãú toạn âãưu
thỉû
c hiãûn åí phng kãú toạn trung tám; cạc âån vë trỉûc thüc chè thỉûc hiãûn hảch toạn ban

- Hổồùng dỏựn vaỡ kióứm tra cọng taùc kóỳ toaùn ồớ caùc õồn vở trổỷc thuọỹc
- Tọứng hồỹp sọỳ lióỷu baùo caùo cuớa cồ sồớ, lỏỷp baùo caùo kóỳ toaùn tọứng hồỹp vaỡ baùo caùo
taỡi chờnh cho toaỡn õồn vở
+ caùc õồn vở kóỳ toaùn cồ sồớ trổỷc thuọỹc thổỷc hióỷn toaỡn bọỹ cọng taùc kóỳ toaùn,
thọỳng kó, taỡi chờnh phaùt sinh ồớ õồn vở mỗnh õóứ lỏỷp caùc baùo caùo kóỳ toaùn, thọỳng kó õởnh
kyỡ gồới vóử Kóỳ toaùn trung tỏm.
Giổợa caùc õồn vở cồ sồớ
quan hóỷ vồùi nhau theo nguyón từc haỷch toaùn kinh tóỳ nọỹi
bọỹ; quan hóỷ giổợa caùc õồn vở cồ sồớ trổỷc thuọỹc vồùi cỏỳp trón theo phỏn cỏỳp õổồỹc xaùc õởnh
Baùo sọứ
Kóỳ toaùn trổồớng
õồn v
ở
ha
ỷ
ch toaùn
Caùc phỏửn haỡnh kóỳ
toaùn hoaỷt õọỹng
Bọỹ phỏỷn taỡi chờnh vaỡ
tọứng hồỹp
Caùc nhỏn vión
kóỳ toaùn phỏửn haỡnh
taỡi saớn
Nhỏn vión haỷch toaùn ban õỏửu,
baùo sọứ tổỡ õồn vở trổ
ỷ
c thuọ
ỹ
c
136

mọ hỗnh tỏỷp trung vồùi mọ hỗnh phỏn taùn vồùi nhổợng mổùc õọỹ kóỳt hồỹp khaùc nhau tuyỡ theo
õióửu kióỷn cuớa mọựi õồn vở. Mọ hỗnh naỡy goỹi laỡ mọ hỗnh tọứ chổùc bọỹ maùy kóỳ toaùn họựn hồỹp
- tổùc laỡ vổỡa tỏỷp trung, vổỡa phỏn taùn.
Vồùi mọ hỗnh tọứ chổùc bọỹ maùy kóỳ toaùn họựn hồỹp naỡy, tuyỡ thuọỹc vaỡo mổùc õọỹ phỏn
cỏỳp quaớn lyù vaỡ õỷc õióứm hoaỷt õọỹng cuớa mọựi õồn vở thaỡnh vión maỡ coù thóứ tọứ chổùc rióng
Kóỳ toaùn trun
g
tỏm
Kóỳ toaùn trổồớn
g
õồn vở cỏỳ
p
trón
Bọỹ
phỏỷn taỡi
chờnh
Kóỳ toaùn hoaỷt
õọỹng thổỷc
hióỷn ồớ cỏỳp
trón
Bọỹ phỏỷn tọứng
hồỹp kóỳ toaùn caùc
õồn vở trổỷc
t
huọc
Bọỹ phỏỷn
kióứm tra kóỳ
toaùn.
Caùc õồn vở trổỷc thuọỹc
Trổồớn


Kóỳ toaùn õồn vở cỏỳ
p
trón
Kóỳ toaùn trổồớn
g

Kóỳ toaùn
caùc hoaỷt
õọỹng taỷi
cỏỳp trón
Kóỳ toaùn caùc
õồn vở trổỷc
thuọỹc haỷch
toaùn tỏỷp trung

3. TS. Voợ Vn Nhở
Kóỳ toaùn õaỷi cổồng - Khoa Kóỳ toaùn Trổồỡng õaỷi hoỹc Kinh tóỳ Thaỡnh phọỳ Họử
Chờ Minh. Nhaỡ xuỏỳt baớn Thọỳng kó,Thaỡnh phọỳ Họử Chờ Minh 2001
4. TS. Ngọ Haỡ Tỏỳn (chuớ bión):
Giaùo trỗnh lyù thuyóỳt haỷch toaùn kóỳ toaùn - Khoa kóỳ toaùn Trổồỡng õaỷi hoỹc
Kinh tó
ỳ & Quaớn trở kinh doanh. Nhaỡ xuỏỳt baớn Giaùo duỷc, aỡ Nụng 2001
II. Phỏửn tióỳng nổồùc ngoaỡi
5.Walter B.Meigs & Robert F.Meigs
Accounting - The basis for business decisions. Mc Graw Hill book
Company, 1989
6.Robert M.Swanson, Kenton E. Ross& Robert D. Hanson
Century 21 Accounting
- NewYork
7.Belverd E. Neddles Jr., Henry R. ANderson, James C. Caldwell
Principles of Accounting. Houghton Mifflin Company, New Jersey 1989
B. Caùc vn baớn phaùp lyù
8. Caùc chuỏứn mổỷc kóỳ toaùn Vióỷt Nam vaỡ caùc thọng tổ hổồùng dỏựn thổỷc haỡnh kóỳ
toaùn caùc chuỏứn mổỷc kóỳ toaùn.
9. Hóỷ thọỳng kóỳ toaùn doanh nghióỷp - Bọỹ Taỡi chờnh - 2001 vaỡ Thọng tổ 89/TT-
BTC
vóử sổớa õọứi bọứ sung hóỷ thọỳng kóỳ toaùn doanh nghióỷp theo caùc chuỏứn mổỷc kóỳ
toaùn Vióỷt Nam do Bọỹ Taỡi chờnh
ban haỡnh ngaỡy 09/10/2002.
10. Luỏỷt kóỳ toaùn õổồỹc Quọỳc họỹi thọng qua ngaỡy 17/06/2003.
11. Caùc taỷp chờ kóỳ toaùn vaỡ kióứm toaùn.
139
MỦC LỦC
Låìi nọi âáưu Trang 1
CHỈÅNG 1: GIÅÏI THIÃÛU VÃƯ KÃÚ TOẠN 2

2.2.3 Näüi dung v cạc úu täú cå bn ca chỉïng tỉì kãú toạn 25
2.3 Trçnh tỉû xỉí l v ln chuøn chỉïng tỉì kãú toạn 27
2.3.1 Láûp chỉïng tỉì hồûc tiãúp nháûn chỉïng tỉì tỉì bãn ngo
i -
2.3.2 Kiãøm tra chỉïng tỉì, phã duût näüi dung nghiãûp vủ 28
2.3.3 Sỉí dủng chỉïng tỉì 29
2.3.4 Bo qun v lỉu trỉỵ chỉïng tỉì -
2.3.5 Täø chỉïc ln chuøn chỉïng tỉì -

140

CHỈÅNG 3 : PHỈÅNG PHẠP TI KHON KÃÚ TOẠN 31
3.1 Näüi dung v nghéa ca phỉång phạp ti khon kãú toạn -
3.1.1 Sỉû cáưn thiãút khạch quan ca phỉång phạp ti khon -
3.1.2 Näüi dung v nghéa ca phỉång phạp ti khon 32
3.2 Ti khon kãú toạn: 32
3.2.1 Khại niãûm ti khon kãú toạn -
3.2.2 Cå såí v ngun tàõc thiãút kãú ti khon kãú toạn 33
3.2.3 Kãút cáúu ti khon kãú toạn 34
3.3 Hãû thäúng ti khon kãú toạn v phán loải ti khon kãú toạn 37
3.3.1. Hãû thäúng ti khon kãú toạn -
3.3.1.1. Khại niãûm v nghéa ca hãû thäúng ti kho
n kãú toạn -
3.3.1.2 Ngun tàõc xáy dỉûng hãû thäúng ti khon kãú toạn 38
3.3.1.3 Hãû thäúng ti khon kãú toạn Viãût Nam hiãûn hnh 39
3.3.2 Phán loải hãû thäúng ti khon kãú toạn 46

3.3.2.1 Phán loải ti khon theo näüi dung kinh tãú -
3.3.2.2 Phán loải ti khon theo cäng dủng v kãút cáúu 47
3.4 Cạc phỉång phạp ghi chẹp trãn ti khon kãú toạn 55