1
1
8/31/2006
CHỈÅNG 8: CHÄÚNG XỌI MN V BIÃÛN PHẠP THU LÅÜI MIÃƯN MỤI
8.1:NGUN NHÁN V TẠC HẢI
8.1.1. CẠC NHÁN TÄÚ NH HỈÅÍNG:
8.1.1.1. NHÁN TÄÚ TỈÛ NHIÃN:
a. Âëa hçnh:Vng nụithỉåìng cọ âäü däúc âëa hçnh låïnnãnváûntäúcdng chy
màûtlåïnv dãù dáùnâãúnxọimn
b/ Mỉa
: nh hỉåíng âãúnxọimn nhiãưunháút: (Lỉåüng mỉa, cỉåìng âäü mỉa,
phán bäú mỉa)
c/ Thäø nhỉåỵng : Do kãútcáúucâáút, nãúuthnh pháưncâáútcọ nhiãưuhảt
nhẻ, hãû säú räøng låïnthçlỉåüng xọimns låïn.
d/ Låïpph thỉûcváût: Låïpph thỉûcváûtl mäütúutäú cå bnâãø chäúng xọi
mn.
8.1.1.2. NHÁN TÄÚ X HÄÜI:
a/ Phạ rỉìng v khai hoang:
b/ Khäng cọ phỉång phạpkhaithạcrỉìng håüpl:
c/ Khäng cọ phỉång thỉïccanhtạchåüpl, canh tạc khäng âụng k th
ût:
8.1.2. TẠC HẢI CA XỌI MN
:
-Lmmáútdiãûntêchâáútträưng trt, gimsnlỉåüng cáy täưng
-L ngun nhán chinh sinh ra l v sảtlåỵ âáút: 2
8/31/2006
8.2: MÄÜT SÄÚ GII PHẠP CHÄÚNG XỌI MN ÂÁÚT BÀỊNG CÄNG TRÇNH
THU LÅÜI

2
4
8/31/2006
8.2.1.3. HÃÛ THÄÚNG THU LÅÜI BÁÛC THANG
L hãû thäúng âỉåücnäúitiãúpnhaubåíicạchäư dc theo chiãưudilỉuvỉûc
cacon sänghồûccahãû thäúng säng låïn. Tạcdủng chäúng xọimn
cho vng hả lỉu cahãû thäúng säng âọ v tiãútkiãûmnỉåïcâãø phạtâiãûn

8.2.3.3.Rnh tiãu nỉåïc: Khilỉåüng nỉåïcchyvãư âáưukhequạ låïn, khäng cọ kh nàng
trỉỵ hãútnỉåïcv khäng cọ u cáưudng nỉåïc.
8.2.4. CÄNG TRÇNH CHÄÚNG SẢT LÅÍ:
8.2.4.1.Tỉåìng chäúng sảtlåí
: ạp dung bovãû cho cäng trçnh giao thäng v thu låüi
8.2.4.2.Âo rnh ngàn dng:
8.2.4.3.Rnh ngàn dng nỉåïcngáưm:

9.1: NGUN NHÁN V TẠC HẢI
9.1.1. CẠC NGUN NHÁN CÅ BN:
9.1.1.1. Ngun nhán khạcquan:
a. Mỉa låïn:Lỉåüng mỉa låïnv phán bäú khäng âãưutrongnàm, mamỉachiãúm70-
80% lỉåüng mỉa nàm
b. Âëa hçnh âëa thãú phỉïctảp:
c/ Âiãưukiãûnâëacháút: mỉûcnỉåïcngáưmcao, âáútbëáømỉåïtgáyụng củcbäü
d/ Lng säng khäng cọ nàng lỉûcchuønnỉåïcsinhral lủt.
9.1.1.2. Ngun nhán ch quan:
a/ Cäng tạcthylåüicnúu:
b/ Rỉìng âáưungưnbëphạ hoải, khi mỉa xúng khäng cọ rỉìng cáy giỉỵ nỉåïc,
9.1.2. TẠC HẢI :
9.1.2.1. Ụng thu :Gimnàngsútcáyträưng hồûcmáúttràõng
9.1.2.2. L lủt: Gáy thiãûthảilåïnvãư ngỉåìiv ca, phạ huy
ỵ cạccängtrçnh
9.1.3. PHÁN TÊCH NGUN NHÁN V TẠC HẢI CHO TỈÌNG VNG
9.1.3.1. Vng Bàõc
Bäü
:

9.1.3.2. Vng Trung Bäü
:
9.1.3.3. Vng Nam Bäü
:2
8/31/2006
9.2: BIÃÛN PHẠP PHNG L
9.2.1. ÂÀÕP ÂÃ NGÀN L:

4
3
8/31/2006
9.2.2. NẢO VẸT V NÀÕN THÀƠNG SÄNG:
9.2.2.1. NẢO VẸT SÄNG
Hng nàm sau nhỉỵng tráûnl thç lỉåüng ph sa s âỉåücbäưilàõng phêa hả du v
cỉíarasängv lmthuhẻpmàûtcàõtỉåït säng, gáy cntråí v gimsỉû
truưntidng chy, âáy cng l ngun nhán gáy ra l cho vng hả du
v cỉíarasäng.
-Nảovẹtlng säng: Viãûcnảovẹtlng säng phủ thücvôäüng lỉûchcv

9.2.3. BIÃÛN PHẠP PHÁN L:
9.2.3.1. Phán l sang con säng bãn cảnh räưichảythàóng ra biãøn.
9.2.3.2. Phán l sang con säng bãn cảnh räưiâivohả lỉu casängâọ.
9.2.3.3. Trỉỵ nỉåïcl vokhuchỉïasaọ thạorasängtrỉí
9.2.3.4. Phán l sang vng dán cỉ thỉa thåït
9.2.3.5. Ngàn l bàòng kãnh cạch ly l nụi
3
3
%
Q
Så âäư phán l
trãn säng Häưng


con säng.
Thêch håüpchohãû thäúng säng låïnv di nhỉ: säng Sã san; säng Â; säng Âäưng
Nai.7
8/31/2006
9.3. BIÃÛN PHẠP PHNG CHÄÚNG ỤNG
Ụïng l hiãûntỉåüng ngáûpnỉåïcåí cạcvng träưng trtquạ sỉïcchëỉûng ca
cáy träưng, gáy nhiãưutråí ngảichosnxút näng nghiãûp, thỉåìng gàûpåí
nhỉỵng vng âáútcanhtạccọ cao trçnh màûtrüng tháúp hån so våïimỉûc
nỉåïcl ngoi säng hồûccọ âëa hçnh trng củ bäü khi mỉa låïns gáy ụng.
9.3.1. GIM BÅÏT LỈÅÜNG NỈÅÏC ÂÃÚN
9.3.1.1. Gimbåïtlỉåüng nỉåïcâãúntỉì cạcsängsúi
Bàòng cạcgii phạptrỉí nỉåïcåí thỉåüng lỉu âãø càõtl v gimmỉûcnỉåïcsängåí
hả du; lãn âã bao bo
üc.
9.3.1.2. Chäúng lỉåüng nỉåïctỉì cao âäø vãư tháúp
Âokãnhtiãucàõtdng chymàût, khäng cho nỉåïctáûptrungvãư nåi tháúpkãút
håüpâàõpbåì âãø âmbo ngun tàõctiãunỉåïcâäücláûpchotỉìng khu.
9.3.1.3. Gimlỉåüng nỉåïcngáưm
Dng giãúng âỉïng hồûckãnhtiãungangâỉanỉåïcrangoi, biãûnphạpny
chè ạpdủng cho vng chun canh tạccáyhoamu.8
8/31/2006
9.3.2. TRỈÍ NỈÅÏC TRONG VNG
9.3.2.1. Trỉí nỉåïcvorüng:
Låüidủng kh nàng chëu ngáûpcacáylụatrongthåìigiannháútâënhâãø giỉí



6
1
8/31/2006
CHỈÅNG 10:BIÃÛN PHẠP THU LÅÜI VNG ÂÁÚT MÀÛN
10.1:PHÁN LOẢI ÂÁÚT MÀÛN V ÂÁÚT MÀÛN VIÃÛT NAM
10.1.1. PHÁN LOẢI ÂÁÚT MÀÛN
-Theo thnh pháưnhoạ hccamúi(Cl
-

votáưng âáútáøm ni cáy (H) cọ lỉåüng
ngáûmmúiS
1
, âãø âỉa âäü áømban âáưutỉì β
0
lãn âãún β
max
, âãø ho tan cạcloải
múi trong âáút. Räưidng mäütlỉåüng nỉåïcm
2
âãø mang cạcloảimúiâ
âỉåücho tan âọ xúng táưng âáútsáuhånlmcholỉåüng ngáûmmúitrong
âáúttỉì S
1
gimxúng S
2
. S
2
: Tiãu chønrỉíamàûn.
H: táưng âáútcọ sỉû hoảtâäüng bäü rãù cáy träưng (m)
M: täøng mỉïcrỉía(m
3
/ha); M= m
1
+ m
2
S: lỉåüng ngáûmmúi trong âáút (täøng lỉåüng múiho tan / trng lỉåüng âáútkhä)
Phỉång phạpxạcâënhmỉïcrỉíamàûntäútnháúthiãûnnay l dỉûavocạctiliãûu
thỉûctãú nhiãưunàmåí cạctrảm thê nghiãûmhồûcåí cạcnåisnxút. Tuy
nhiãntrãnthỉûctãú do thiãúutiliãûutacọ thãø xạcâënhmỉïcrỉíamàûntheocạc

(m
3
/ha)
W
max
:Lỉåüng trỉỵ nỉåïclåïnnháúttrongtáưng âáútrỉíaW
max
= 10
4
.A.Hβ
max
(m
3
/ha)
Gi thiãút
: Lỉåüng ngáûmmúiban âáưud låïnhay nh, thç lỉåüng múithoạtâi
trong 1m
3
nỉåïctrongquạ trçnh rỉíâãưubàòng nhau.
* Xạcâënhm
1
: m
1
= W
max
-W
0
= 10
4
.A.H(β

λ
=
⎟
⎠
⎞
⎜
⎝
⎛
=
3
max
2
2
m
kg
W
S
λ
⎟
⎟
⎠
⎞
⎜
⎜
⎝
⎛
−=⇒ 1
2
1
max2

7
5
8/31/2006
b. Láúynäưng âäü ngáûmmúi λ trong âáútlmtiãuchøn: λ (kg/m
3
)
M= f(λ)= m

λ
⎟
⎟
⎠
⎞
⎜
⎜
⎝
⎛
=⇒
2
1
max2
log3.2
λ
λ
Wm
⎟
⎟
⎠
⎞
⎜
⎜
⎝
⎛
−+
⎟
⎠
⎞
⎜

3
/ha)
n: Hãû säú cho biãút. (trë säú n thêch håüp nháúttỉì 0.3 âãún0.4)
Âãø cọ thãø thoạtâỉåüclỉåüng múi trong âáúttỉì S
1
xúng S
2
khi múiâ ho tan,
thç phicáưnlỉåüng nỉåïcbàòng bao nhiãu láưnlỉåüng trỉỵ nỉåïclåïnnháútcâáút.
Cọ nghéa: m
1
= W
max
-W
0
, m
2
= n W
max
khi n = 1, lỉåüng múiâỉåücthoạtâi
âỉåücgil lỉåüng thoạtmúi âån vë.
b/ Phỉång phạp C.V.AStanäp:
M =100Hγ
â
[(β
max
-β
o
)/ γ
n

: Lỉåüng ngáûmmúiban âáưuv sau khi rỉía(% trng lỉûång âáútkhä)7
8/31/2006
10.2.2.
RỈÍA MÀÛN KIÃƯN V TRUNG TÊN KHI MNN NÀỊM NÄNG KHỌ THOẠT
Xạcâënhmỉïcrỉía khäng chè dỉûavoucáưuthoạtmúinhỉ trỉåìng håüp
MNN nàòmsáudãù thoạtm cnphidỉûavôiãưukiãûn khäng lmchoMNN
dáng cao quạ mäütgiåïihảnnháútâënh. Âãø tho mnucáưutrãnsaukhirỉía
thç MNN cáưnâảtâãúnmäütâäü sáu tåïihản.
10.2.2.1. ÂÄÜ SÁU TÅÏI HẢN
Âäü sáu tåïihảncamỉûcnỉåïcngáưml âäü sáu nh nháútcamỉûcnỉåïcngáưmkãø
tỉì màûtâáútm khäng cọ tạchảiâäúivåïibäü rãù cáy.
10.2.2.2. XẠC ÂËNH ÂÄÜ SÁU TÅÏI HẢN
a/ Xạcâënhâäü
sáu tåïihảnh
k
dỉûavôäü dáng cao låïnnháútcanỉåïcmao
qun:
h
k
= H
max
+ ∆ ; ∆: Âäü an tonhay chiãưudicabäü rãù
H
max
: Âäü dáng cao låïnnháútcanỉåïcmaoqun(xạcâënhqua thinghiãûm)
b/ Phỉång phạpt lãû Cl
-



8
8
8/31/2006
10.2.2.3. PHỈÅNG PHẠP XẠC ÂËNH MỈÏC RỈÍA
M = m
1
+m
2
(m
3
/ha)
m
1
: Lỉåüng nỉåïcâãø boho táưng âáút H náng âäü áøm β
0
lãn β
max

: Âãø náng mỉûcnỉåïcngáưmlãntåïiâäü sáu tåïihảnh
k
m
*
= 10
4
hA(1-β
max
) = 10
4
hδ (m
3
/ha)
δ = A(1-β
max
): Mỉïck räùng chỉa âỉåücboho nỉåïc
c/ Xạcâënhm
2
: Gi sỉí trỉåïckhirỉíalỉåüng múitrongtáưng âáútrỉíaS
0
(kg/ha),
våïilỉåüng nỉåïcm
2
ta phitiãúnhnh rỉíap láưnâãø S
0
gimxúng S
p
(Lỉåüng
ngáûmmúi cho phẹpkhirỉía) våïimỉïcrỉíamäøiláưnl a.
⇒ m

ãúỉûavo1 lỉåüng nỉåïca thçnäưng âäü múitrongâáút
l: λ
1
=S
0
/(W
max
+a)
Lỉåüng nỉåïca vỉåütquạ lỉåüng trỉỵ nỉåïclåïnnháútnãns chyxúng táưng dỉåïi
v mang âi theo mäütlỉåüng múi: aλ
1
= aS
0
/(W
max
+a)
Lỉåüng múicnlảitrongtáưng âáútsauláưnrỉíathỉï nháút:
S
= S -aλ = S -aS
0
/(W
max
+a) = S
0
W
max
/ (W
max
+a)
+ ãúỉûathãm1 lỉåüng nỉåïca thçnäưng âäü múitrongâáút

-aλ
2
= S
0
W
max
/(W
max
+a) - aS
0
W
max
/(W
max
+a)
2
S
2
= [S
0
W
max
(W
max
+a) - aS
0
W
max
]/(W
max

p = log[S
p
/S
0
]/log[W
max
/(W
max
+a)]
váûy: m
2
= pa = alog[S
p
/S
0
]/log[W
max
/(W
max
+a)]11
8/31/2006
10.3. TIÃU NỈÅÏC KHI RỈÍA MÀÛN
10.3.1. TIÃU NỈÅÏC THEO CHIÃƯU NGANG
a/ Mảng lỉåïicäú âënh: Gäưmcạckãnhdáùnnỉåïcläü thiãn cọ chiãưusáu3÷4 m cọ
khi 5 m, âạykãnhnycáưnphitháúphånmỉûcnỉåïcngáưmtrãnkhurỉía.
Cạckãnhcäú âënh nỉåücsỉí dủng trong thåìigianrỉíamàûnv qunl.
b/ Mảng lỉåïitảmthåìi: Gäưmcạckãnhdáùnnängv bäú trê dymảng lỉåïiny


9
12
8/31/2006
10.3.2. TIÃU NỈÅÏC THEO CHIÃƯU ÂỈÏNG
Dng cạcgiãúng khoan táûp trung nỉåïc, räưidng båm hụtlãn, âãø hả mỉïcnỉåïc
ngáưmxúng âäü sáu tåïihản. Âỉåìng kênh häú khoan tỉì 25÷50 cm, chiãưusáu
20÷100m .
Tiãu nỉåïctheochiãưỉïng cọ låüihåntheochiãưu ngang vç cọ thãø hả tháúp MNN
nhanh hån v chiãúmdiãûn têch khäng låïn. Tuynhiãnâäúivåïiâáútnàûng v hãû
säú ngáúmtháúp thç khäng cọ låüi.
10.4. MA RỈÍA, CHÃÚ ÂÄÜ RỈÍA, K THÛT RỈÍA
10.4.1. MA RỈÍA:
Do mỉïcrỉíamàûnM låïnnãnthỉåìng tiãúnhnh nhiãưuma. Marỉíamàû
nnãn
chnkhimỉûcnỉåïcngáưmnàòmsáãø viãûcthoạtmúis nhanh hån, rụt
ngàõnthåìigianrỉíav rỉíavothåìigiancọ lỉåüng bäúchåiêtâãø tiãútkiãûm
nỉåïc, trạnh hiãûntỉåüng màûnlải.
10.4.2. CHÃÚ ÂÄÜ RỈÍA:
Bao gäưmmỉïcrỉíamäùiláưn, thåìigiangiỉỵacạcláưnrỉía, säú láưnrỉía. Mỉïcrỉíatỉìng
maM cáưn chia ra nhiãưumỉïcrỉíamäütláưnm, thỉåìng m=(30-40%)Wmax.
10.4.3. K THÛT RỈÍA:
Thỉåìng l rỉíangáûp, diãûntêchmäøiärỉía0,1÷0,2 ha. Kêch thỉåïccậrüng
khäng nãn låïnquạ 0,25 ha âãø viãûc phán phäúinỉåï
câỉåücâäưng âãưu, tiãútkiãûm

10

5
8/31/2006
11.1.2.1. Nỉåïcngáưmtáưng trãn
Nỉåïcngáưmtáưng trãn l nỉåïcngáưmnàòmåí trãn táưng khäng tháúmthỉï nháút, nàòmsạtmàût
âáút, l màûtnỉåïctỉû do khäng ạp. Ngưnnỉåïccungcáúp chênh cho nỉåïcngáưmtáưng trãn
l do mỉa ngáúmvôáút, ngoiranỉåïcngáưmtáưng trãn cndo nỉåïcsäng, aohäư, cung
cáúp, do âọ cháútlỉåüng nỉåïckhängtäútv trỉỵ lỉåüng nỉåïcnh, khäng äønâënh.
11.1.2.2. Nỉåïcngáưmtáưng sáu
Nàòmåí phêa dỉåïitáưng khäng tháúmthỉï nháút, thỉåìng nàòmkẻpgiỉỵacạctáưng khäng
tháúmnãncọ ạp. Do nàòmdỉåïitáưng khäng tháúmnãnnỉåïcngáưmtáưng sáu khäng trỉûc
tiãúpnháûnngư
n cung cáúpcanỉåïcmỉa. Nåitiãúpnháûnngưnnỉåïcl nhỉỵng chäù tỉìng
tháúmnỉåïcchảyläü ra màûtâáút. Cháútlỉåüng nỉåïctäútv trỉỵ lỉåüng äønâënh
11.1.2.3. Nỉåïcngáưmkhenỉït
Nỉåïcnàòm trong khe nỉïtcanhamthảch, trỉỵ lỉåüng ráútêtkhängâạng kãø
11.1.2.4. Nỉåïcngáưmhang âäüng
Nỉåïc trong hang âäüng cngil nỉåïcKartå, nàòm trong cạchang âäüng do nỉåïcxám
thỉûcnhamthảch tảothnh, thỉåìng cọ åí cạcvng âạ väi.


Do nỉåïcngáưmchỉïanhiãưxitsàõt II nãn trỉåïckhichonỉåïcvobãø lcngỉåìi
ta cho nỉåïcngáưmtiãúpxụcvåïi khäng khê âãø cạcphnỉïng äxy hoạ xyra
biãúnäxitsàõt II thnh äxit sàõt III v kãúttasaọ âỉåüclcqua bãø lc.
11.1.4.2. Phỉång phạpphalong v phåi nỉåïc
Khi nỉåïcngáưmcọ nhiãûtâäü tháúphồûccọ näưng âäü khoạng hoạ cao cáưnpha
long thãm nỉåïcngthồûcphåinàngâãø tàng nhiã
ûtâäü nỉåïclãntrỉåïckhi
tỉåïi.
11.1.4.3. Phỉång phạphoạ hc
Thỉåìng dng sau khi phỉång phạpphalong khäng loảitrỉì hãútcạctảpcháút
âäüctäú, tảoracạcphnỉïng hoạ hcâãø kãúttav tạch ra khinỉåïcngáưm.
11.1.4.4. Phỉång phạphoạ sinh
Dng keo hoạ sinh âãø kêch thêch quạ trçnh làõng âäüng cạccháútlålỉỵng.7
8/31/2006
Så âäư hãû thäúng tỉåïibàòng nỉåïcngáưm8
8/31/2006
11.2. CÄNG TRÇNH LÁÚY NỈÅÏC NGÁƯM THEO CHIÃƯU ÂỈÏNG
Âỉåücphánthnh 3 loải: giãúng thng, giãúng äúng v giãúng häùnhåüp
11.2.1. GIÃÚNG THNG: Giãúng thng ch úuláúynỉåïcnỉåïcngáưmtáưng trãn nãn lỉu
lỉåüng giãúng nh v khäng äønâënh
11.2.1.1. CÁÚU TẢO
a/Miãûng giãúng
b/Thán giãưng
c/Bäü pháûnvonỉåïc

12
9
8/31/2006
11.2.1.2. BAẽN KấNH ANH HặNG
Khi bồm nổồùctronggióỳng ra, mổỷcnổồùctronggióỳng seợ haỷ thỏỳpxuọỳng mọỹtõọỹ sỏu S,
mỷtnổồùcngỏửm trong õỏỳtseợ laỡmthaỡnh mọỹihỗnhphóứumaỡ gióỳng laỡ trung tỏm. Hỗnh
phóứuõoù laỡ khu vổỷcaớnh hổồớng cuớanổồùcngỏửm khi bồm nổồùc. Baùn kờnh hỗnh phóứu
chờnh laỡ baùnkờnhaớnh hổồớng cuớagióỳng R. Baùnkờnhaớnh hổồớng R coù quan hóỷ õóỳnvióỷc
bọỳ trờ caùcgióỳng vỗ baùnkờnhR lồùn thỗ khoaớng caùch lồùnvaỡ ngổồỹclaỷi.10
8/31/2006
a/ Bồm nổồùc thờ nghióỷm: aỡocaùchọỳ quan trừcõóứ õo mổỷcnổồùcngỏửmồớ caùcvởtrờkhaùc
nhau, tổỡ õoù ta coù thóứ tờnh õổồỹcbaùnkờnhaớnh hổồớng R cuớagióỳng.
-Nóỳucoù 2 họỳ quan trừc:
+ Gióỳng coù aùp: logR =
+ Gióỳng khọng coù aùp: logR =
-Nóỳucoù 1 họỳ quan trừc:
+ Gióỳng coù aùp: logR =
+ Gióỳng khọng coù aùp: logR =
-Nóỳu khọng coù họỳ quan trừc:
+ Gióỳng coù aùp: logR =
+ Gióỳng khọng coù aùp: logR =
21

)
x
logr(logh)
x
logr(logH


rlog
Q
)hH(KM
73,2 +

rlog
Q
)hH(K
365,1
22
+
11
8/31/2006
b/ Duỡng cọng thổùc kinh nghióỷm:
- Khi bióỳttrổồùcH vaỡ S
Cọng thổùc Ku sa kin: R = 575 S
R,S (m)
K: Hóỷ sọỳ thỏỳm(m/s)
H: ọỹ daỡycuớatỏửng thỏỳmnổồùc(m)
NóỳuK (m/ngaỡy): R = 1,95S


13
12
8/31/2006
11.2.1.3. TÊNH TOẠN LỈU LỈÅÜNG
a/ Giãúng hon chènh
Lỉu lỉåüng chyvogiãúng tảimàûtcàõtx nôọ
Q = ω.V = (2xy)KJ = 2xyK
(K: Hãû säú tháúm)
K: Hãû säú tháúm(m/s) (m/ngy)
H: Âäü dytángtháúmnỉåïc(m)
h: Âäü sáu nỉåïctronggiãúng (m)
S: Âäü sáu hả tháúpcanỉåïctronggiãúng (m)
R,r (m)
∫∫
Π=
H
h
R
r
ydyK
x

(
)
4
22
2
log
365.1
h
Lh
h
L
r
R
hH
KQ
−−
=⇒
(
)
4
22
25.0
log
365.1
h
Lh
h
rL
r
R


14
15
8/31/200616
8/31/2006
11.2.2.2. TấNH LặU LặĩNG
a/Gióỳng hoaỡnchốnh:
Lổu lổồỹng chaớyvaỡogióỳng taỷimỷtcừtx naỡoõoù
Q =


*Trổồỡng hồỹpnổồùcqua thỏnvaỡ õaùygióỳng:
*Trổồỡng hồỹpnổồùc chố qua õaùygióỳng:
Nóỳutỏửng thỏỳmquaù daỡy(TổùcM quaù lồùn) thỗ phaỷmvi aớnh hổồớng haỷnchóỳ ồớ õọỹ daỡytỏửng
thỏỳmnổồùccoù ờch Ma. Do õoù ta phaới thay M bũnh Ma vaỡocaùccọngthổùctrón. Xaùcõởnh
Ma cuợng nhổ Ha.
4
2
log
73.2
M
LM
M
L
r
R
KMS
Q

=
4
25.0
log
73.2
M
LM
M
rL
r
R
KMS

4

11.3.2. TÊNH LỈU LỈÅÜNG
11.3.2.1. KHI LÁÚY NỈÅÏC TỈÌ 1 BÃN
h: Âäü sáu nỉåïc trong âỉåìng háưm(m)
L: Chiãưudicacängtrçnhláúynỉåïc(m)
R: Chiãưuräüng nh hỉåíng câỉåìng háưm(m)
K: Hãû säú ngáúm(m/s)
H: Âäü sáu nỉåïcngáưmkhichỉakhaithạc(m)
Lỉu lỉåüng tảimàûtcàõtx nôọ:
Q =
ω
x
V
x
= LyK(dy/dx)
11.3.2.2. KHI LÁÚY NỈÅÏC TỈÌ 2 BÃN
∫∫
=
H
h
R
r
ydyKLdxQ
()
()
bR
hHKL
Q
−
−
=⇒

(Càn cỉï vo u cáưunỉåïcv tçnh hçnh nỉåïcngáưm)
-Xạcâënhkhong cạch L giỉỵa hai giãúng khạ
cnhau.
Âãø cạcgiãúng lmviãûcâäücláûpthç: L>
2R.
-Cạcgiãúng nãn bäú trê thàóng gọcvåïihỉåïng dng chycanỉåïcngáưm.
-Bäú trê cạcgiãúng cọ nhiãưucạch: Bäú trê theo tuúnthàóng, hçnh vng, hçnh hoa mai.

: Dung têch nh nháútcacängtrçnhtrỉỵ nỉåïc: W = t(Q-Q
0
)(1+h) (m3)
t: Thåìigiantỉåïiliãntủc.
h: Hãû säú täøntháútcacängtrçnhtrỉỵ nỉåïch= tỉì 0,1 âãún0,4.
Thåìigiancáưnbåmnỉåïcâãø trỉỵ: t = W / 3,6* Q
0
(giåì)
* Nãúuthåìigiankhängtỉåïit’< t
0
Phibåmtrỉỵ nỉåïchồûcgimdiãûntêchtỉåïi.
11.3.3.3. CÄNG TRÇNH DÁÙN NỈÅÏC
-Giãúng åí giỉỵakhäúng chãú tỉåïi xung quanh, thêch håüpvng cọ âëa hinh bàòng phàóng.
-Giãúng bäú trê åí cao khäúng chãú tỉåïi phêa tháúp, thêch håüpvng cọ âëa hçnh däúcmäütphêa.1
8/31/2006
CHỈÅNG 12: QUN L DNG NỈÅÏC TRONG HÃÛ THÄÚNG TỈÅÏI
Trãn thỉûctãú khi hãû thäúng tỉåïiâỉåücâỉavokhaithạcsỉí dủng thç nàng lỉûc
tỉåïithỉûctãú khäng nhỉ tênh toạnthiãútkãú do âọ lmgimdiãûntêchtỉåïiv
gáy lng phê sútâáưutỉ, háưuhãútcạchãû thäúng tỉåïisauvinàmsỉí dủng chè
âảt50% âãún 70% nàng lỉûctỉåïithiãútkãú, hãû säú sỉí dủng nỉåïchãû thäúng ráút
tháúp (tỉì 0,4 âãún0,6). Âãø xyratçnhtrảng âọ cọ thãø phán têch tỉì cạcúutäú
sau: Thiãútkãú; qu
nl sỉí dung v cạcúutäú khạc
* Giai âoảnláûpdỉû ạnv thiãútkãú: (10% - 20%)
-Diãûntêchtỉåïithiãútkãú v diãûntêchtỉåïithỉûctãú chãnh lãûch nhau, do kháu
khosạtâạnh giạ v täúcâäü âä thë hoạ.
-Hãû säú tỉåïithiãútkãú khäng håüpl

ûch dng nỉåïcca âån vë
12.1.1.1. Hçnh thỉïctäø chỉïctỉåïi
-Tỉåïilnphiãntáûptrung
-Phántäø tỉåïilnphiãn
-Tỉåïilnphiãnxenk (cirànglỉåüc)
12.1.1.2. Láûptåì trçnh dng nỉåïccâånvësnxút
12.1.1.3. Láûpkãú hoảch dng nỉåïccâånvësnxút

Trãn cå såí phäúihåüpâọ, láûpkãúï hoảch phán phäúinỉåïcchocạckãnhcáúpdỉåïi,
cạcâånvëdng nỉåïcv xạc âënh quy trçnh âọng måí, lmviãûccacäng
trçnh âáưuhãû thäúng. Kãútqu tênh toạncọ thãø cho cạctrỉåìng håüpxyranhỉ
sau:
a-Kh nàng cung cáúpcangưnnỉåïcthamn u cáưuláúynỉåïccahãû thäúng
b-Kh nàng cung cáúpcangưnnỉåïcdäưidohånucáưuláúynỉåïccahãû
thäúng :
- Cäng trçnh âáưumäúil trảmbåm: Cáưnláûpquytrçnhchảymạy, xạcâënhsäú
mạy, säú giåì cha
ûymạy.
-Cängtrçnhâáưumäúil cäúng láúynỉåïctrỉûctiãúp: Xạc âënh quy trçnh âọng måí
- Cäng trçnh âáưumäúil häư chỉïa: Láûpquytrçnhâọng måí cäúng láúynỉåïcv
âỉåìng trnl.
c- Kh nàng cung cáúpcangưnnỉåïc khäng thamn u cáưuláúynỉåïcca
hãû thäúng: (lỉu lỉåüng ngưnnỉåïcthiãúu)
Phihiãûuchènhlảiucáưunỉåïctytheotỉìng trỉåìng håüpcủ thãø.5
8/31/2006
12.2 HIÃÛU CHÈNH V THỈÛC HIÃÛN KÃÚ HOẢCH DNG NỈÅÏC
12.2.1. Hiãûuchènhkãú hoảch dng nỉåïckhilỉulỉåüng ngưnnỉåïcthiãúu
GiQbr : Lỉulỉåüng cáưnláúyvôáưukãnhtheokãú hoảch dng nỉåïc
Qbr
’
: Lỉu lỉåüng cáưnláúyvôáưukãnhsaukhiâ hiãûuchènhlải
Gi
δ
l t säú % lỉu lỉåüng ngưnnỉåïcgimâiso våïikãú hoảch:
a. Nãúu



18
6
8/31/2006
c. NÃÚU δ> 25% SO VÅÏI KÃÚ HOẢCH
Phitäø chỉïctỉåïi ln phiãn åí cạckãnhcáúp trãn ( kãnh chênh, kãnh nhạnh),
(vç lỉu lỉåüng qua cạckãnhnhạnh quạ nh nãn ta phidäưntáútc nỉåïclải
cung cáúpchomäütkãnh, saọ cho cạckãnhkhạc )
-Hãû säú sỉí dủng nỉåïc trong trỉåìng håüptỉåïilnphiãn: (CM2

L
l
β
7
8/31/2006
-Tênhthåìigiantỉåïi ln phiãn :
•
Trỉåìng håüp1
: Cọ 2 täø ln phiãn (K=2)
Q
’
net1
, Q
’
net2
: Lỉu lỉåüng thỉûccáưncacạctäø tỉåïikhitỉåïi ln phiãn
Q
net1
, Q
net2
: Lỉu lỉåüng thỉûccáưncacạctäø tỉåïikhitỉåïibçnhthỉåìng
t : Thåìigiantỉåïikhitỉåïiâäưng thåìi.
t
1
,t
2
:Thåìigiantỉåïilnphiãn åí täø 1 & 2.

ηη
η
+
=
t
QQQ
Q
t
llnetllnetllnet
llnet
213312321
321
1
ηηηηηη
η
η
++
=
t
QQQ
Q
t
llnetllnetllnet
llnet
213312321
312
2
ηηηηηη
η
η

δ
<
±
10% so våïikãú hoảch
Trỉåìng håüpny khäng cáưnphihiãûuchènhm chè cáưn:
-Rụtngàõn hay kẹodithåìigiantỉåïi
-Âiãưutiãút tỉång häù giỉỵacạcâỉåìng kãnh våïi nhau.
* Nãúu
δ
>
±
10% so våïikãú hoảch
Trỉåìng håüpnyphiâiãưuchènhlảilỉulỉåüng láúyvôáưukãnh:
Q
’
br
= d * Q
br
Q
’
br
: lỉu lỉåüng âáưukãnhâ hiãûuchènh
Q
br
: lỉu lỉåüng âáưukãnhtheokãú hoảch
d : hãû säú hiãûuchènh; (CM3
)
%100
'
net

19
10
8/31/2006
12.3 BIÃÛN PHẠP NÁNG CAO HÃÛ SÄÚ SỈÍ DỦNG NỈÅÏC
* Biãûnphạpqunl :
-Thỉûchiãûndng nỉåïccọ kãú hoảch
-Hon chènh cäng trçnh láúynỉåïc, âo nỉåïc, hiãûnâảihọacängtạcphánphäúi
nỉåïc
-Täø chỉïctỉåïilnphiãn
-Citiãúnk thûttỉåïi, dng cạc phỉång phạptỉåïihiãûnâải
* Biãûnphạpphng tháúmtrãnâỉåìng kãnh :
+ Âáưmnãûnâáútlng kãnh cho tháûttäút
+ Múihọâáútlng kãnh ( âãø chäúng tháúm)
+ Lạtmàûtkãnhbàòng âạ, bã täng,
+ Lmtáưng chäúng tháúm trong chu vi ỉåïtcakãnh



12
8/31/2006
12.3.1.2. Khi lỉu lỉåüng âáưungưnthiãúu
Âãø hảnchãú âỉåücpháưnnotçnhtrảng thiãúunỉåïc, ngoiviãûctỉåïilnphiãnåí
âån vë dng nỉåïctacáưntiãúnhnh tỉåïilnphiãnåí c kãnh cáúplåïn.
Hãû säú sỉí dủng khi tỉåïilnphiãn:
η
l
= η
n
* K
1-m
* β +1-K
1-m
* β
η
n
: Hãû säú sỉí dủng nỉåïckhitỉåïiâäưng thåìi
K: Säú täø tỉåïi ln phiãn
β = L
l
/L
m:Chè säú ngáúmcâáút
;
Nãúucoichiãưudi kãnh mỉång trong mäütnhọmtỉåïi ln phiãn bàòng nhau :
=> 1- η
l
< 1- η
n

1
=
−
−
⇒
η
η

xọi cho phẹpca bã täng hồûcbãtängcäútthẹp.14
8/31/2006
13.3.3. Hiãûchbiãûnphạpphng tháúm
13.3.3.1. Phng tháúmâãø gimnh lỉu lỉåüng láúyvôáưungưn
Gi: Q
br
lỉu lỉåüng láúyvôáưuhãû thäúng theo kãú hoảch våïihãû säú sỉí dủng nỉåïc
η
âãø tỉåïichomäütdiãûntêch
ω
Q`
br
lỉu lỉåüng láúyvôáưuhãû thäúng sau khi cọ biãûnphạpphng tháúmâãø
náng hãû säú sỉí dủng nỉåïctỉì
η
lãn
η
1
khi diãûntêchtỉåïi
ω
khäng âäøi(Q
net
khäng âäøi)
Âàûtk= Q
tt
/ Q
tt

l
η
η
η
η
−+=⇒
1
()
ηη
η
η
−+
=⇒
1k
k
l
%100
'
tt
tttt
Q
QQ
N
−
=
%100
1
1
⎟
⎠

votrësäú N% chnâỉåücmäütsäú biãûnphạpphng tháúmnháútâënh.
br
ttbr
Q
QQ −
=
η
br
ttbr
l
Q
QQ
'
−
=
η
br
tt
br
l
Q
k
Q
Q −
=⇒
η
kk
l
111
+−=⇒

k
N



13.2.1. Âiãưukiãûnlåüidủng
- Cäng trçnh phihon chènh, khäng hỉ hng, khäng r rè, khäng bë xám thỉûc,
khäng bë biãúndảng (Nháútl bnâạyv tỉåìng biãn) hồûchỉhng củcbäü.
-Cạcthiãútbëâiãưutiãútnỉåïc( Cỉía van, phai) phihon chènh khäng r rè hồûc
bë lãûch.
-Thỉåüng hả lỉucängtrçnhkhängcọ bncạtlàõng âng v khäng chỉåïng ngải
váût
-Lỉu täúcdng chy< 0,7m/s, dng nỉåïcchyvo cäng trçnh phiäønâënh.
-Âãø âmbôonỉåïcâỉåücchênhxạcthçtäøntháútcäütnỉåïc qua cäng trçnh >
5m.
13.2.2. Phỉång phạpâo
-Xạcâënhtrảng thạichy qua cäng trçnh,
chncängtrçnhthỉí tênh lỉu lỉåüng.
-Quantràõcxạ
câënhhãû säú lỉu lỉåüng.
-Láûpqua hãû giỉỵamỉûcnỉåïcv lỉu lỉåüng ( H
∼
Q ).
-Bäú trê thỉåïcâonỉåïc.Säng
KC
50-200
50-100
10-30
1
2
3
33


22 ÂIÃÖU KHIÃØN TÆÛ ÂÄÜNG NGUÄÖN NÆÅÏC TRONG HÃÛ THÄÚNG TÆÅÏI

* Bỏỷctióỳtdióỷnhỗnhtrổợ nhỏỷt : (m
3
/s)
* Bỏỷctióỳtdióỷn hỗnh thang : (m
3
/s)
Trong õoù :
b : Chióửurọỹng bỏỷc(m)
H : Chióửusỏulồùpnổồùcthổồỹng lổu bỏỷcnổồùc, õo bũng thổồùcthuyớ chuỏứn.
tg : ọỹ dọỳcmaùimỷtcừt hỗnh thang.
Thổồùcõo
2
3
2 HgmbQ =
()
gHHHtgbmQ 28.0

+=4
8/31/2006
13.2.3.2. Lồỹiduỷng xi phong
Bọỳ trờ thổồùcõoồớ thổồỹng lổu caùch cổớavaỡocổớara4 lỏửnchióửu sỏu bỗnh thổồỡng
trong kónh:
(m
3
/s)
Z : ọỹ chónh mổỷcnổồùcthổồỹng, haỷ lổu
: Tióỳtdióỷn qua nổồùc ,(b; h ; r)