10

Nhờ những chính sách và đổi mới đó nền kinh tế Trung Quốc đa đạt được một
số thành tựu đáng kể: Nền kinh tế tăng trưởng với tốc độ cao, tăng trưởng GDP
bình quân hàng năm 1979-1997 đạt 9,8%, trở thành cường quốc đứng thứ 7 thế
giới về kinh tế; Hàng hoá từ chỗ trước đây thiếu đa trở nên phong phú đáp ứng
nhu cầu nội địa và xuất khẩu; Mức thu nhập và tiêu dùng của người dân được cải
thiện và nâng cao, tăng trưởng GDP bình quân đầu người đa từ 379 NDT(1978)
tăng lên 6079 NDT(1997); Mức tiêu dùng của dân cư cả nước từ 184 NDT (1979)
lên đến 2036 NDT(1997).
Chương 2: Thực trạng quan hệ phân phối và những giải pháp để nâng cao hoàn
thiện quan hệ phân phối ở nước ta trong thời gian tới.
2.1 Thực trạng của quan hệ phân phối ở nước ta
Trong giai đoạn xây dựng xa hội chủ nghĩa trước đổi mới, chúng ta chủ trương
thiết lập chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu và trên cơ sở đó thực hiện
nguyên tắc phân phối theo lao động máy móc của Mác dưới CNXH vào hoàn cảnh
chra chín muồi trong nền kinh tế tập trung ở nước ta. Dẫn tới hành động của
chúng ta là nhanh chóng chóng cải tạo các thành phần kinh tế bằng mọi giá, để tạo
lập hai hình thức sở hữu nhà nước và tập thể, và tưởng thế là chúng ta đa có được
cơ sở kinh tế của CNXH làm cơ sở cho phân phối theo lao động. Mặt khác, trong
lĩnh vực trao đổi, chúng ta lại thực hành phân phối bằng hiện vật một cách rộng
khắp, từ sản xuất, đến tiêu dùng. Khiến quan hệ hàng tiền bị thủ tiêu, thước đo lao
động bằng giá trị bị phủ định. Kết quả là trong phân phối ta không thực hiện được
phân phối đúng cho lao động, đảm bảo công bằng xa hội mà lại đưa đến sự “quân
bình xa hội”. Điều đó đa tạo ra kẻ hở, làm triệt tiêu những nhân tố tích cực, dám
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -

11

hy sinh vì nghĩa lớn, biết quên mình trong lao động. Đồng thời tạo ra chỗ dựa cho

gian trước có hai điểm khác nhau cơ bản :
Điểm khác nhau thứ nhất liên quan đến cách xác định sự cống hiến bằng sức
lao động của mỗi người cho xa hội. Sự cống hiến của mỗi người trong xa hội dù
được thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, song vẫn có thể quy về hai loại cơ
bản: cống hiến bằng sức lao động và cống hiến bằng sự góp vốn. Nguyên tắc phân
phối theo lao động, như chúng ta đa biết, là nguyên tắc phân phối căn cứ vào cống
hiến bằng sức lao động. Nếu chỉ thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động thì
giá trị của tổng sản phẩm xa hội sẽ được chia thành hai phần: một phần được dành
để tái sản xuất, để giải quyết các vấn đề xa hội chung ; phần còn lại sẽ được phân
phối cho các cá nhân theo sự cống hiến bằng sức lao động của họ trong xa hội.
Phân phối cho các cá nhân theo mức cống hiến bằng sức lao động có nghĩa là: ai
làm nhiều hưởng nhiều, ai làm ít hưởng ít, ai không làm thì không hưởng. Còn
trong thời kỳ đổi mới, chúng ta xá định sự cống hiến bằng sức lao động của mỗi
người trong xa hội căn cứ vào “kết quả lao động và hiệu quả kinh tế”, nói gọn là
căn cứ vào hiệu quả lao động
Điểm khác nhau cơ bản thứ hai là, trong thời kỳ trước đổi mới, chúng ta chủ
trương chỉ thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động, còn trong thời kỳ đổi
mới, chúng ta chu trương thực hiện đồng thời cả nguyên tắc phân phối theo lao
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -

13

động và phân phối theo mức đóng góp, trong đó nguyên tắc phân phối theo lao
động là chủ yếu. Khi thực hiện đồng thời cả hai nguyên tắc thì giá trị tổng sản
phẩm xa hội sẽ đựoc chia thành ba phần: một phần dành để tái sản xuất, phần thứ
hai được phân phối cho người lao động theo mức cống hiến bằng sức lao động cho
xa hội, phần thứ ba được phân phối cho người có vốn đóng góp (ai góp nhiều
hưởng nhiều, ai góp ít hưởng ít, ai không góp không hưởng). Người nào vừa có
vốn đóng góp, vừa có cống hiến bằng sức lao động sẽ được hưởng cả trong phần
thứ hai và trong phần thứ ba. Trên thực tế, mỗi người do đều có quyền sở hữu một

2.1.1 Ưu điểm
Quan hệ phân phối thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đất nước. Quan hệ phân phối
tạo động lực cho người lao động sản xuất cũng như làm việc ngày càng nhiều vì
lợi ích của bản thân, của doanh nghiệp cũng như của toàn xa hội, qua đó thúc đẩy
tăng trưởng kinh tế trong nước từng bước nâng cao thu nhập của các tầng lớp dân
cư. Cụ thể là
Trong 5 năm 1991-1995 nền kinh tế đa khắc phục được tình trạng trì trệ suy
thoái ; đạt mức tăng trưởng khá cao, liên tục và tương đối toàn diện; thực hiện
vượt mức hầu hêt các chỉ tiêu đề ra trong thời gian đó: tổng sản phẩm trong
nước(GDP) tăng bình quân hằng năm là 8,2%; lạm phát bị đẩy lùi từ 774,7 năm
1986 xuống còn 67,1 năm 1991và 12,7 năm 1995. Đầu tư toàn xa hội bằng vốn
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -

15

trong và ngoài nước so với GDP năm 1990 là 15,8,n năm 1995 là 27,4. Lương
thực không những đủ ăn mà còn xuất khẩu được mỗi năm khoảng 2 triệu tấn.
Còn trong 5 năm 1996-2000 nền kinh tế đa đạt được nhiều thành tựu: kinh tế
tăng trưởng khá, tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng bình quân hằng năm 7%,
trong đó GDP năm 2000 gấp đôi GDP năm 1990. Tổng quỹ tiêu dùng tăng bình
quân hàng năm hơn 5%, tiêu dùng bình quân đầu người tăng hàng năm gần 3,5%;
tỷ lệ tích luỹ trong tổng tích luỹ tiêu dùng bình quân 5 năm là 26,8%; riêng năm
2000 khoảng 28,7%; tỷ lệ tiêu dùng tương ứng khoảng 71,3%. Đời sống vật chất
của nhân dân được cải thiện : mỗi năm thêm hơn 1,2 triệu việc làm mới; tỷ lệ hộ
nghèo (theo tiêu chuẩn nước ta) từ trên 30% giảm xuống 10%. Tỷ lệ tăng dân số
tự nhiên hàng năm từ 2,3 % giảm xuống 1,4%. Tuổi thọ trung bình tưng từ 65,2
tuổi lên 68,3 tuổi và nhiều những thành tựu khác nữa.
Nó thực hiện công bằng xa hội, góp phần phân phối lại lực lượng lao động
của toàn bộ xa hội. Nguyên tắc phân phối của nước ta hiện nay là:phân phối vừa
theo lao động vừa theo mức đóng góp vốn. Việc phân chia công bằng tỷ lệ giữa

trọng nhưng bên cạch đó vẫn còn xuất hiện những nhược điểm như trên chúng ta
vừa xét. Đứng trước tình hình đó thì Đảng và Nhà nước ta có rất nhiều chính sách
nhằm phát huy vai trò, động lực của phân phối đối với nền kinh tế đất nước.
2.2.1. Giải quyết sự mâu thuẫn giữa kinh tế quốc doanh-tập thể và kinh tế tư nhân
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -

17

Hiện nay vẫn chưa có giải pháp hữu hiệu nào, ngoài giải pháp để cho các
thành phần kinh tế quốc doanh tự đứng vững, tự phát triển trong cạnh tranh của cơ
chế thị trường để giúp giải quyết sự yếu kém của thành phần kinh tế tập thể. Trong
thời gian qua Đảng và Nhà nước ta đa ban hành luật cổ phần hoá rộng rai các xí
nghiệp quốc doanh, đồng thời công bố luật phá sản đối với các xí nghiệp làm ăn
thua lỗ. Điều đó sẽ làm cho các xí nghiệp, công ty trong thành phần kinh tế tập thể
– quốc doanh phải tự vươn lên đẻ chiến thắng các áp lực trong cạch tranh, phát
triển đủ sức chi phối các thành phần kinh tế khác, đóng vai trò chủ đạo trong nền
kinh tế nhiều thành phần định hướng XHCN. Chúng ta cần thành phần kinh tế
quốc doanh mạnh làm cơ sở kinh tế – xa hội để thực hiện nguyên tắc phân phối
theo lao động. Nhà nước ta cần can thiệp bằng thiệp bằng luật lao động vào tiền
lương tạo ra phân phối công bằng.
Đổi mới và tăng cường hoạt động của kinh tế tập thể trong lĩnh vực phân
phối, lưu thông. Phát huy vai trò trung tâm kinh tế, khoa học - công nghệ, văn hoá
- xa hội của doanh ngiệp nhà nước trong nông, ngư nghiệp, nhất là ở miền núi, hải
đảo, vùng đồng bào dân tộc ít người. Triển khai tích cực và vững chắc việc cổ
phần hoá doanh nghiệp nhà nước để huy động thêm vốn, tạo thêm động lực thúc
đẩy doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả, làm cho tài sản nhà nước ngày càng tăng
lên, không phải để tư nhân hoá. Bên cạnh những doanh ngiệp 100% vốn nhà nước
sẽ có nhiều doanh nghiệp nắm đa số hay nắm tỷ lệ cổ phần chi phối. Gọi thêm cổ
phần hoặc bán cổ phần cho người lao động tại doanh nghiệp, cho các tổ chức và
cá nhân ngoài doanh nghiệp tuỳ từng trường hợp cụ thể; vốn huy động được phải