Đọc hiểu bài thơ "Hoàng Hạc
lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi
Quảng Lăng"

1. Thể loại

Đời Đường (618  907), được coi là thời đại hoàng kim của thơ ca cổ
điển Trung Quốc. Là đỉnh cao rực rỡ của văn học Trung Hoa, thơ Đường
không chỉ rộng rãi về đề tài, phong phú về số lượng mà còn đạt đến trình
độ nghệ thuật rất cao, hình tượng thơ hàm súc, ngôn ngữ thơ tinh tế và
hình thức biến hoá rất linh hoạt. Thành tựu của thơ Đường có sự góp
mặt của những đỉnh cao như Lí Bạch (701 762), Đỗ Phủ (712 770),
Vương Duy (701 761), Bạch Cư Dị (772 846), Thôi Hiệu (704
754)

2. Tác giả

Lí Bạch, tự Thái Bạch, nguyên quán ở tỉnh Cam Túc, lớn lên ở đất Tứ
Xuyên, là người ham đọc sách, ham đấu kiếm, văn võ toàn tài, có nhiều
ước mơ hoài bão, mong có dịp mang tài của mình ra giúp đời. Song cuộc
đời của nhà thơ này cũng gặp nhiều chuyện thất vọng. Vì thế, thơ Lí
Bạch khi hăm hở thực hiện hoài bão, khi lại chùng xuống với những suy
tư đầy nỗi niềm của một người khát vọng lớn mà không có đất thực hiện.

Lí Bạch là một trong những đỉnh cao của thơ ca Trung Quốc. Thơ của
ông đã thể hiện hai phương diện cơ bản trong con người "Thi tiên" Lí
Bạch, đó là một nhà thơ có tài năng nghệ thuật đặc biệt và một con
người có tấm lòng nghĩa tình cao cả đối với thiên nhiên và con người.

của một nhà thơ đời Đường, ấy là "Thi tiên" Lí Bạch, niềm tự hào của
thơ ca cổ điển Trung Hoa :

Cất chén tiêu sầu, sầu cứ sầu
Rút dao chặt nước, nước vẫn chảy
(Trên lầu Tạ Liễu ở Dương Châu tiễn chú Vân làm Hiệu thư)

Lí Bạch tự là Thái Bạch, hiệu Thanh Liên cư sĩ, nguyên quán ở Thành
Kỉ, Lũng Tây, sinh trưởng ở Thanh Liên, huyện Chương Minh thuộc
Miên Châu. Quê hương Lí Bạch vốn là nơi có phong cảnh hùng vĩ, sơn
thuỷ hữu tình nổi tiếng ở Trung Quốc. Nơi đây tụ họp nhiều anh hùng
hảo hán, cũng là nơi sản sinh ra những truyện truyền kì hấp dẫn. Những
nhân tố này đã ảnh hưởng nhiều đến hồn thơ phóng khoáng và ý chí kiên
cường của nhà thơ, là một trong những nguyên nhân đưa Lí Bạch trở
thành nhà thơ lãng mạn nổi tiếng của văn học Trung Hoa.

Cuộc đời Lí Bạch là cuộc đời của một con người đã "đọc nát vạn quyển
sách, đi hết vạn dặm đường". Lí Bạch sáng tác rất nhiều, có tới trên 1000
bài thơ và nhiều bài nổi tiếng. Thơ Lí Bạch là sự kết hợp của một tâm
hồn thơ bay bổng và một tấm lòng luôn tha thiết tình đời. Mỗi bài thơ
của ông là một tâm sự của một người luôn tha thiết được thực hiện chí
quân tử, đồng thời cũng là niềm say mê cảnh đẹp của giang sơn gấm
vóc. Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng là một bài
thơ thành công và thể hiện khá tập trung những nét tiêu biểu cho phong
cách nghệ thuật thơ Lí Bạch. Bài thơ khai thác đề tài tình bạn, đề tài chia
li giữa những người tri âm tri kỉ  một đề tài rất quen thuộc trong thơ ca
cổ kim. Với một đề tài quen thuộc nhưng tài năng của Lí Bạch đã tạo
nên một biểu tượng đẹp về tình bằng hữu. Mạnh Hạo Nhiên là bạn tri âm
của Lí Bạch, trong bài thơ tặng Mạnh Hạo Nhiên, Lí Bạch viết :