Bài văn đạt điểm 10 đại học 2008

Hai người đã rờibỏ Hồng Ngài - một nơi mà những kỉ niệm đẹp đối với
họ quá ít, còn nỗibuồn đau, tủi nhục thì chồng chất không sao kể xiết.
Hai người rời bỏHồng Ngài và đến Phiềng Sa, nhưng những ngày phía
trước ra sao họ cũngchưa biết đến…

Rõ ràng, trong đêm mùa đông này, sức sống tiềm tàngđóng một vai trò
hết sức quan trọng. Chính nó đã giúp Mị vượt lên trênsố phận đen tối
của mình. Mị cứu A Phủ cũng đồng nghĩa với việc Mị tựcứu lấy bản
thân mình. Qua đoạn trích trên, Tô Hoài đã ca ngợi nhữngphẩm chất đẹp
đẽ của người phụ nữ miền núi nói riêng và những người phụnự Việt
Nam nói chung. Tô Hoài đã rất cảm thông và xót thương cho sốphận
hẩm hiu, không lối thoát của Mị. Thế nhưng bằng một trái tim nhạycảm
và chan chứa yêu thương, Tô Hoài đã phát hiện và ngợi ca đốm lửacòn
sót lại trong trái tim Mị. Tư tưởng nhân đạo của nhà văn sáng lên ởđó.
Đồng thời qua tác phẩm, Tô Hoài cũng đã khẳng định được chân límuôn
đời: ở đâu có áp bức bất công thì ở đó có sự đấu tranh để chốnglại nó dù
đó là sự vùng lên một cách tự phát như Mị. Quả thật, tác phẩmnày giúp
ta hiểu được nhiều điều trong cuộc sống.

Với truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” nói riêng và tập“Truyện Tây Bắc”
nói chung, ta hiểu vì sao Tô Hoài lại thành công trongthể loại truyện
ngắn đến như vậy. Nét phong cách nghệ thuật: màu sắcdân tộc đậm đà
chất thơ chất trữ tình thấm đượm, ngôn ngữ lời văn giàutính tạo hình đã
hội tụ và phát sáng trong truyện ngắn này. Tác phẩm“Truyện Tây Bắc”
xứng đáng với giải nhất truyện ngắn - giải thưởng doHội nghệ sĩ Việt
Nam trao tặng năm 1954 - 1955. Và “Vợ chồng A Phủ”thực sự để lại ấn
tượng tốt đẹp trong lòng bạn đọc bởi những giá trịnghệ thuật, giá trị hiện
thực và giá trị nhân đạo của nó. Truyện ngắnnày quả là một truyện ngắn
tiêu biểu cho phong cách Tô Hoài.

Dòng nước buồn thiu hoa bắp lay
Thuyền ai đậu bến sông trăng đó
Có chở trăng về kịp tối nay?"

Với lời trách cứ nhẹ nhàng dịu ngọt vừa như một lời mời, Hàn Mặc Tử
trở về với thôn Vĩ Dạ trong mộng tưởng:

“Sao anh không về chơi thôn Vĩ
Nhìn nắng hàng cây nắng mới lên
Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
Lá trúc che ngang mặt chữ điền”

Cảnh vật ở thôn Vĩ Dạ - một làng kề sát thành phố Huếbên bờ Hương
Giang với những vườn cây trái, hoa lá sum suê hiện lênthật nên thơ, tươi
mát làm sao. Đó là một hàng cau thẳng tắp đang tắmmình dưới ánh
“nắng mới lên” trong lành. Chưa hết, rất xa là hình ảnh“nắng hàng cau
nắng mới lên” còn rất gần lại là “vườn ai mướt quá xanhnhư ngọc”.
“Mướt quá” gợi cả cây non tràn trề sức sống xanh tốt. Màu“mướt quá”
làm cho lòng người như trẻ hơn và vui tươi hơn. Lời thơ khencây cối
xanh tốt nhưng lại như huyền ảo, lấp lánh mới thấy hết cẻ đẹpcủa “vườn
ai”. Trong không gian ấy hiện lên khuôn “mặt chữ điền” phúchậu, hiền
lành vừa quen vừa lạ, vừa gần, vừa xa, vừa thực vừa ảo bởi“lá trúc che
ngang”. Câu thơ đẹp vì sự hài hòa giữa cảnh vật và conngười. “Trúc
xinh” và “ai xinh” bên nhau làm tôn lên vẻ đẹp của conngười. Như vậy
tâm trạng của nhân vật trữ tình ở đoạn thơ này là niềmvui, vui đến say
mê như lạc vào cõi tiên, cõi mộng khi được trở về vớicảnh và người thôn
Vĩ.

Thế nhưng cũng cùng không gian là thôn Vĩ Dạ nhưngthời gian có sự
biến đổi từ “nắng mới lên” sang chiều tà. Tâm trạng của nhân vật trữ


Sông Hương “buồn thiu” lúc chiều dưới ánh trăng đã trở thành “sông
trăng” thơ mộng. Cắm xào đậu bên trên con sông đó là“thuyền ai đậu
bến”, là bức tranh càng trữ tình, lãng mạn. Hình ảnh“thuyền” và “sông
trăng” đẹp, hài hòa biết bao. Khách đến thôn Vĩ cấttiếng hỏi xa xăm “Có
chở trăng về kịp tối nay?”. Liệu “thuyền ai” đó cóchở trăng về kịp nơi
bến hẹn, bến đợi hay không? Câu hỏi tu từ vang lênnhư một nỗi lòng
khắc khoải, chờ đợi, ngóng trông được gặp gương mặtsáng như “trăng’
của người thôn Vĩ trong lòng thi nhân. Như thế mớibiết nỗi lòng của nhà
thơ giành cho cô em gái xứ Huế tha thiết biếtnhường nào. Tình cảm ấy
quả thật là tình cảm của “Cái thưở ban đầu lưu luyến ấy. Ngàn năm nào
dễ mấy ai quên” (Thế Lữ).

Đến đây ta hiểu thêm về lòng “buồn thiu” của nhân vậttrữ tình trong
buổi chiều. Như vậy diễn biến tâm lí của thi nhân hếtsức phức tạp, khó
lường trước được. Chất “điên” của một tâm trạng vuivới cảnh, buồn với
cảnh, trông ngóng, chờ đợi vẫn được thể hiện ở khổ thơ kết thúc bài thơ
này:

“Mơ khách đường xa khách đường xa
Áo em trắng quá nhìn không ra
Ở đây sương khói mờ nhân ảnh
Ai biết tình ai có đậm đà?”

Vẫn là một tâm trạng vui sướng được đón “khách đườngxa” - người thôn
Vĩ đến với mình, tâm trạng nhân vật trữ tình lại khéplại trong một nỗi
đau đớn, hoài nghi “Ai biết tình ai có đậm đà?”. “Ai”ở đây vừa chỉ
người thôn Vĩ vừa chỉ chính tác giả. Chẳng biết ngườithôn Vĩ có còn
nặng tình với mình không? Và chẳng biết chính mình còn mặn mà với
“áo em trắng quá” hay không? Nỗi đau đớn trong tình yêu chính là sự