ĐẠI CƯƠNG VỀ CƠ THỂ SỐNG VÀ
HẰNG TÍNH NỘI MÔI 1- GIỚI THIỆU:
► Cơ thể sống là một hệ thống mở, tồn tại được nhờ liên tục tiếp nhận không khí,
thức ăn, nước uống từ môi trường bên ngoài đồng thời cũng đẩy các chất thải ra
ngoài môi trường và các tế bào là đơn vị sống cơ bản.

►Mục tiêu học tập: Sau khi học xong bài này, sinh viên có khả năng:
1. Nêu được ba đặc điểm của sự sống
2. Trình bày được vai trò của hằng tính nội môi
3. Trình bày được cơ chế điều hoà bằng thần kinh thông qua các phản xạ
4. Trình bày được cơ chế điều hoà bằng đường thể dịch
5. Trình bày được cơ chế điều hoà ngược
2-ĐẶC ĐIỂM CỦA SỰ SỐNG
►Đặc điểm thay cũ đổi mới
- Quá trình đồng hoá: Là quá trình thu nhận vật chất, chuyển vật chất thành chất
dinh dưỡng, thành những phần cấu tạo nên tế bào, giúp sinh vật tồn tại và phát
triển.
- Quá trình dị hoá: Là quá trình phân giải vật chất, giải phóng năng lượng cho cơ
thể hoạt động và thải các sản phẩm chuyển hoá ra khỏi cơ thể.
►Đặc điểm chịu kích thích
- Là khả năng đáp ứng với các tác nhân kích thích vật lý như cơ học, điện học,
quang học, nhiệt học; với các kích thích hoá học, tâm lý học biểu hiện ở mức tế
bào, cơ quan hoặc toàn bộ cơ thể.
- Cường độ tối thiểu tạo ra đáp ứng với mỗi tác nhân kích thích được gọi là
ngưỡng kích thích.
►Đặc điểm sinh sản giống mình
- Là phương thức tồn tại, duy trì nòi giống.
3 - NỘI MÔI, HẰNG TÍNH NỘI MÔI

►Điều hoà bằng đường thần kinh
Các phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện giúp cơ thể đáp ứng nhanh,
nhậy, tự động với các tác nhân kích thích bên trong và ngoài nhằm đảm bảo các
hoạt động bình thường và thống nhất
Phản xạ không điều kiện
- Có tính chất loài, bản năng, tồn tại vĩnh viễn, di truyền.
- Trung tâm của phản xạ nằm ở phần dưới của hệ thần kinh.
- Cung phản xạ cố định, phụ thuộc vào tác nhân kích thích và bộ phận nhận cảm.
Ví dụ: bú mẹ, bài tiết dịch tiêu hóa
Phản xạ có điều kiện
- Có tính chất cá thể, hình thành trong đời sống, luyện tập, có thể mất hoặc tái
thành lập, không di truyền
- Trung tâm ở vỏ não
- Cung phản xạ phức tạp, không phụ thuộc vào tác nhân kích thích và bộ phận cảm
thụ.
Ví dụ: học tập, trí nhớ
Khái niệm "điều kiện hoá" là cơ sở sinh lý học thiết lập những mối quan hệ mới
nhằm thích nghi với môi trường tự nhiên và môi trường xã hội.
►Điều hoà bằng đường thể dịch
-Các chất khí trong máu
Sự thay đổi nồng độ O2, CO2 trong máu kích thích các phản xạ của hệ tuần hoàn,
hô hấp, vận động để đưa chúng về giá trị bình thường.
-Các ion trong máu
- K+, Na+, Ca2+ , Mg2+ tham gia tạo điện thế màng, điện thế hoạt động, dẫn
truyền xung động thần kinh trong sợi thần kinh và qua synap. Rối loạn nồng độ
các ion này sẽ làm mất tính ổn định của nội môi và dẫn đến rối loạn hoạt động ở
các tế bào đặc biệt là tế bào thần kinh, tế bào cơ như cơ tim, cơ vân, cơ trơn.
- Ion Fe2+ tham gia cấu tạo hemoglobin, thiếu Fe2+ sẽ gây thiếu máu
- Các ion H+, Na+, K+, bicarbonat đều đóng vai trò quan trọng trong điều hoà
pH.

nội môi.
- Mỗi tế bào, cơ quan đều có những đặc tính- chức năng riêng biệt nhưng đều liên
quan chặt chẽ với nhau trong một cơ thể thống nhất để đảm bảo cho sự tồn tại,
phát triển và tạo ra tính cá thể.