z


Tiểu luận triết học

Đề tài: Quan điểm toàn diện trong sự đổi
mới nền Kinh tế ở VN


1

LỜI MỞ ĐẦU

TRẢI QUA 20 NĂM (1986 - 2006), CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI TOÀN
DIỆN ĐẤT NƯỚC DO ĐẢNG TA KHỞI XƯỚNG, LÃNH ĐẠO, ĐƯỢC
NHÂN DÂN ĐỒNG TÌNH HƯỞNG ỨNG, ĐÃ ĐẠT ĐƯỢC NHỮNG
THÀNH TỰU TO LỚN, VÀ CÓ Ý NGHĨA LỊCH SỬ TRỌNG ĐẠI. ĐIỀU

VỚI ĐỔI MỚI KINH TẾ ĐÃ TỪNG BƯỚC ĐỔI MỚI HỆ THỐNG CHÍNH
TRỊ VỚI TRỌNG TÂM NÂNG CAO NĂNG LỰC LÃNH ĐẠO CỦA
ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM.
TRONG CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI ĐÓ, ĐẢNG TA ĐÃ VẬN DỤNG
ĐÚNG ĐẮN, HỢP LÝ QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN, ĐẶC BIỆT LÀ
QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN TRONG ĐỔI MỚI KINH TẾ Ở NƯỚC TA
HIỆN NAY.

3

I. MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN
1. NGUYÊN LÍ VỀ MỐI LIÊN HỆ PHỔ BIẾN - CƠ SỞ LÍ LUẬN
CỦA QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN
A. KHÁI NIỆM VỀ MỐI LIÊN HỆ PHỔ BIẾN
THEO CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG THÌ MỐI LIÊN HỆ
LÀ PHẠM TRÙ TRIẾT HỌC DÙNG ĐỂ CHỈ SỰ QUI ĐỊNH, SỰ TÁC
ĐỘNG QUA LẠI, SỰ CHUYỂN HOÁ LẪN NHAU GIỮA CÁC SỰ VẬT,
CỦA MỘT HIỆN TƯỢNG TRONG THẾ GIỚI.
B. CÁC TÍNH CHẤT CỦA MỐI LIÊN HỆ
 TÍNH KHÁCH QUAN: MỌI MỐI LIÊN HỆ CỦA CÁC SỰ VẬT
HIỆN TƯỢNG LÀ KHÁCH QUAN, LÀ VỐN CÓ CỦA MỌI SỰ VẬT
HIỆN TƯỢNG. NGAY CẢ NHỮNG VẬT VÔ TRI VÔ GIÁC CŨNG
ĐANG NGÀY HÀNG NGÀY, HÀNG GIỜ CHỊU SỰ TÁC ĐỘNG CỦA
CÁC SỰ VẬT HIỆN TƯỢNG KHÁC NHAU (NHƯ ÁNH SÁNG, NHIỆT
ĐỘ, ĐỘ ẨM…) TỰ NHIÊN, DÙ MUỐN HAY KHÔNG, CŨNG LUÔN
LUÔN BỊ TÁC ĐỘNG BỞI CÁC SỰ VẬT HIỆN TƯỢNG KHÁC. ĐÓ LÀ
TÍNH KHÁCH QUAN CỦA MỐI LIÊN HỆ.
 NGOÀI RA, MỐI LIÊN HỆ VỐN CÓ TÍNH PHỔ BIẾN. TÍNH PHỔ
BIẾN CỦA MỐI LIÊN HỆ THỂ HIỆN:
THỨ NHẤT, BẤT CỨ SỰ VẬT, HIỆN TƯỢNG NÀO CŨNG LIÊN

VẬT TRONG MỐI LIÊN HỆ QUA LẠI GIỮA CÁC BỘ PHẬN, GIỮA
CÁC YẾU TỐ, GIỮA CÁC MẶT CỦA CHÍNH SỰ VẬT ĐÓ VỚI CÁC SỰ
VẬT KHÁC, KỂ CẢ MỐI LIÊN HỆ TRỰC TIẾP VÀ MỐI LIÊN HỆ GIÁN
TIẾP. CHỈ TRÊN CƠ SỞ ĐÓ CHÚNG TA MỚI CÓ THỂ NHẬN THỨC
ĐÚNG VỀ SỰ VẬT.
ĐỒNG THỜI, QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN ĐÒI HỎI CHÚNG TA
PHẢI BIẾT PHÂN BIỆT TỪNG MỐI LIÊN HỆ, PHẢI CHÚ Ý TỚI MỐI
LIÊN HỆ BÊN TRONG, MỐI LIÊN HỆ BẢN CHẤT, MỐI LIÊN HỆ CHỦ
YẾU, MỐI LIÊN HỆ TẤT NHIÊN… ĐỂ HIỂU RÕ BẢN CHẤT CỦA SỰ
VẬT.

5

QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN KHÔNG CHỈ ĐÒI HỎI CHÚNG TA
NẮM BẮT NHỮNG CÁI HIỆN ĐẠNG TỒN TẠI Ở SỰ VẬT, MÀ CÒN
PHẢI THẤY RÕ KHUYNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN TƯƠNG LAI CỦA
CHÚNG, PHẢI THẤY ĐƯỢC NHỮNG BIẾN ĐỔI ĐI LÊN CŨNG NHƯ
NHỮNG BIẾN ĐỔI CÓ TÍNH CHẤT THỤT LÙI. SONG ĐIỀU CƠ BẢN
LÀ PHẢI KHÁI QUÁT NHỮNG BIẾN ĐỔI ĐỂ VẠCH RA KHUYNH
HƯỚNG BIẾN ĐỔI CHÍNH CỦA SỰ VẬT.
3. VAI TRÒ CỦA QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN TRONG HOẠT
ĐỘNG CỦA CON NGƯỜI
NẮM CHẮC QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN XEM XÉT SỰ VẬT HIỆN
TƯỢNG TỪ NHIỀU KHÍA CẠNH, TỪ MỐI LIÊN HỆ CỦA NÓ VỚI SỰ
VẬT HIỆN TƯỢNG TỪ NHIỀU KHÍA CẠNH TỪ MỐI LIÊN HỆ VỚI SỰ
VẬT HIỆN TƯỢNG KHÁC SẼ GIÚP CON NGƯỜI CÓ NHẬN THỨC
SÂU SẮC, TOÀN DIỆN VỀ SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG ĐÓ TRÁNH
ĐƯỢC QUAN ĐIỂM PHIẾN DIỆN VỀ SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG
CHÚNG TA NGHIÊN CỨU. TỪ ĐÓ CÓ THỂ KẾT LUẬN VỀ BẢN CHẤT
QUI LUẬT CHUNG CỦA CHÚNG ĐỂ ĐỀ RA NHỮNG BIỆN PHÁP KẾ

HỌC, THÉP).
 CƠ SỞ VẬT CHẤT KỸ THUẬT HIỆN CÓ CỦA NỀN KINH TẾ
QUỐC DÂN CÒN YẾU KÉM, THIẾU ĐỒNG BỘ, CŨ NÁT, TRÌNH ĐỘ
NÓI CHUNG CÒN LẠC HẬU (PHỔ BIẾN LÀ TRÌNH ĐỘ KỸ THUẬT
CỦA NHỮNG NĂM 1960 TRỞ VỀ TRƯỚC) LẠI CHỈ PHÁT HUY ĐƯỢC
CÔNG SUẤT Ở MỨC 50% LÀ PHỔ BIẾN CÔNG NGHIỆP NẶNG CÒN
XA MỚI ĐÁP ỨNG ĐƯỢC NHU CẦU TỐI THIỂU; CÔNG NGHIỆP NHẸ
BỊ PHỤ THUỘC 70 - 80% NGUYÊN LIỆU NHẬP KHẨU. DO ĐÓ ĐA BỘ
PHẬN LAO ĐỘNG VẪN LÀ LAO ĐỘNG THỦ CÔNG, NỀN KINH TẾ
CHỦ YẾU LÀ SẢN XUẤT NHỎ. PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG XÃ HỘI
KÉM PHÁT TRIỂN, NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG XÃ HỘI RẤT THẤP.
 CƠ CẤU KINH TẾ CHẬM THAY ĐỔI, NỀN KINH TẾ BỊ MẤT
CÂN ĐỐI NGHIÊM TRỌNG. SẢN XUẤT PHÁT TRIỂN CHẬM, KHÔNG
TƯƠNG XỨNG VƯÓI SỨC LAO ĐỘNG VÀ VỐN ĐẦU TƯ BỎ RA. SẢN

7

XUẤT KHÔNG ĐỦ TIÊU DÙNG, LÀM KHÔNG ĐỦ ĂN, PHẢI DỰA
VÀO NGUỒN BÊN NOGÀI NGÀY CÀNG LỚN. TOÀN BỘ QŨY TÍCH
LUỸ (RẤT NHỎ BÉ) VÀ MỘT PHẦN QUỸ TIÊU DÙNG PHẢI DỰA
VÀO NGUỒN NƯỚC NGOÀI (RIÊNG LƯƠNG THỰC PHẢI NHẬP 5,6
TRIỆU TẤN TRONG THỜI GIAN 1976 - 1980. NĂM 1985 NỢ NƯỚC
NGOÀI LÊN TỚI 8,5 TỈ RUP - USD CÁI HỐ NGĂN CÁCH GIỮA NHU
CẦUVÀ NĂNG LỰC SẢN XUẤT NGÀY CÀNG SÂU.
 PHÂN PHỐI LƯU THÔNG BỊ RỐI REN. THỊ TRƯỜNG TÀI
CHÍNH, TIỀN TỆ KHÔNG ỔN ĐỊNH. NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC LIÊN
TỤC BỊ BỘI CHI VÀ NGÀY CÀNG LỚN NĂM 1980 LÀ 18,1%, 1985 LÀ
36,6% DẪN ĐẾN BỘI CHI TIỀN MẶT. NĂM 1976, TRÊN PHẠM VI CẢ
NƯỚC, LẠM PHÁT ĐÃ XUẤT HIỆN VÀ NGÀY CÀNG NGHIÊM
TRỌNG GIÁ CẢ TĂNG NHANH. ĐỜI SỐNG NHÂN DÂN NGÀY CÀNG

CHUNG CỦA SẢN XUẤT HÀNG HOÁ CHẲNG NHỮNG KHÔNG MẤT
ĐI, MÀ TRÁI LẠI CÒN ĐƯỢC PHÁT TRIỂN CẢ VỀ CHIỀU RỘNG VÀ
CHIỀU SÂU. PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG TRONG TỪNG KHU VỰC,
TỪNG ĐỊA PHƯƠNG CŨNG NGÀY CÀNG PHÁT TRIỂN SỰ PHÁT
TRIỂN CỦA PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG ĐƯỢC THỂ HIỆN Ở TÍNH
PHONG PHÚ, ĐA DẠNG VÀ CHẤT LƯỢNG NGÀY CÀNG CAO CỦA
SẢN PHẨM ĐƯA RA TRAO ĐỔI TRÊN THỊ TRƯỜNG.
 QUAN HỆ HÀNG HOÁ, TIỀN TỆ CÒN CẦN THIẾT TRONG
QUAN HỆ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI ĐẶC BIỆT TRONG ĐIỀU KIỆN PHÂN
CÔNG LAO ĐỘNG QUỐC TẾ NGÀY CÀNG SÂU SẮC, VĨ MÔ NƯỚC
LÀ MỘT QUỐC GIA RIÊNG BIỆT, LÀ NGƯỜI CHỦ SỞ HỮU ĐỐI VỚI
CÁC HÀNG HOÁ ĐƯA RA TRA ĐỔI TRÊN THỊ TRƯỜNG THẾ GIỚI.
SỰ TRAO ĐỔI Ở ĐÂY PHẢI THEO NGUYÊN TẮC NGANG GIÁ.
MẶT KHÁC XÂY DỰNG KINH TẾ THỊ TRƯỜNG CÒN NHIỀU
TÁC DỤNG TO LỚN ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ VIỆT NAM.
+ NỀN KINH TẾ NƯỚC TA KHI BƯỚC VÀO THỜI KÌ QUÁ ĐỘ
LÊN CNXH MANG NẶNG TÍNH TỰ CUNG TỰ CẤP, VÌ VẬY SẢN

9

XUẤT HÀNG HOÁ PHÁT TRIỂN SẼ PHÁ VỠ DẦN KINH TẾ TỰ NHIÊN
VÀ CHUYỂN THÀNH NỀN KINH TẾ HÀNG HOÁ, THÚC ĐẨY SỰ XÃ
HỘI HOÁ SẢN XUẤT. KINH TẾ HÀNG HOÁ TẠO RA ĐỘNG LỰC
THÚC ĐẨY LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT PHÁT TRIỂN. DO CẠNH TRANH
GIỮA NHỮNG NGƯỜI SẢN XUẤT HÀNG HOÁ, BUỘC MỖI CHỦ THỂ
SẢN XUẤT PHẢI CẢI TIẾN KỸ THUẬT, ÁP DỤNG CÔNG NGHỆ MỚI
ĐỂ GIẢM CHI PHÍ NHỜ ĐÓ CÓ THỂ CẠNH TRANH VỀ GIÁ CẢ. QUÁ
TRÌNH ĐÓ THÚC ĐẨY LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT PHÁT TRIỂN, NÂNG
CAO NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG XÃ HỘI.
+ KINH TẾ HÀNG HOÁ KÍCH THÍCH TÍNH NĂNG ĐỘNG SÁNG

NHIỀU THÀNH PHẦN: "ĐI ĐÔI VỚI VIỆC PHÁT TRIỂN KINH TẾ
QUỐC DOANH, KINH TẾ TẬP THỂ, TĂNG CƯỜNG NGUỒN TÍCH LUỸ
TẬP TRUNG CỦA NHÀ NƯỚC VÀ TRANH THỦ VỐN NƯỚC NGOÀI
CẦN CÓ CHÍNH SÁCH SỬ DỤNG VÀ CẢI TẠO ĐÚNG ĐẮN CÁC
THÀNH PHẦN KINH TẾ KHÁC"
(1)
.
QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VỀ XÂY DỰNG NỀN KINH TẾ NHIỀU
THÀNH PHẦN VÀ XUẤT PHÁT TỪ THỰC TRẠNG KINH TẾ NỀN
KINH TẾ VIỆT NAM. NÓ CHO PHÉP CÓ NHIỀU HÌNH THỨC SẢN
XUẤT KINH DOANH THEO QUI MÔ THÍCH HỢP VỚI TỪNG KHÂU
CỦA QUÁ TRÌNH TÁI SẢN XUẤT VÀ LƯU THÔNG NHẰM KHAI
THÁC MỌI KHẢ NĂNG CỦA CÁC THÀNH PHẦN KINH TẾ. ĐẢNG
COI ĐÂY LÀ GIẢI PHÁP CÓ Ý NGHĨA CHIẾN LƯỢC ĐỂ GIẢI PHÓNG
SỨC SẢN XUẤT VÀ XÂY DỰNG CƠ CẤU KINH TẾ HỢP LÝ.
 ĐỔI MỚI DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC
LÀ THÀNH PHẦN NẮM GIỮ MỘT KHỐI LƯỢNG LỚN TÀI SẢN
CỐ ĐỊNH VÀ VỐN LƯU ĐỘNG, VỚI GẦN 3 TRIỆU LAO ĐỘNG TẠO
RA KHOẢNG 35 - 40% TỔNG SẢN PHẨM XÃ HỘI VÀ ĐÓNG GÓP
TRÊN 50% NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC. TRONG NHIỀU NGÀNH CÔNG
NGHIỆP, CÁC XÍ NGHIỆP QUỐC DOANH CHIẾM KHOẢNG TỪ 70 -
100% SẢN LƯỢNG. TUY NHIÊN CÁC XÍ NGHIỆP QUỐC DOANH GẶP
RẤT NHIỀU KHÓ KHĂN, NHIỀU CƠ SỞ KINH DOANH YẾU KÉM VÀ

11

KHÔNG CÓ HIỆU QUẢ THUA LỖ HOẶC KHÔNG CÓ LÃI. VÌ VẬY
ĐỔI MỚI CÁC XÍ NGHIỆP QUỐC DOANH (SAU NÀY GỌI LÀ DOANH
NGHIỆP NHÀ NƯỚC) LÀ MỘT TRONG NHỮNG NỘI DUNG QUAN
TRỌNG TRONG QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI VÀ ĐƯỢC THỰC HIỆN TỪNG

VÀ HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH NGÀY MỘT NÂNG CAO.
NĂM 2003, CHÍNH PHỦ BẮT ĐẦU THỰC HIỆN CHUYỂN ĐỔI DNNN,
KỂ CẢ CÁC TỔNG CÔNG TY THEO MÔ HÌNH CÔNG TY MẸ - CÔNG
TY CON.
 ĐỔI MỚI KINH TẾ HỢP TÁC
KINH TẾ HỢP TÁC CHỦ YẾU DƯỚI CÁC HÌNH THỨC: TỔ HỢP
TÁI TẬP ĐOÀN SẢN XUẤT, HỢP TÁC XÃ ĐƯỢC HÌNH THÀNH
TRONG QUÁ TRÌNH CẢI TẠO XHCN ĐỐI VỚI NHỮNG NGƯỜI SẢN
XUẤT NHỎ CÁ THỂ TRONG NÔNG NGHIỆP THỦ CÔNG NGHIỆP,
THƯƠNG NGHIỆP VÀ DỊCH VỤ. TRONG KINH TẾ HỢP TÁC SỞ HỮU
TẬP THỂ KIỂU CHUNG CHUNG, KHÔNG PHÂN ĐỊNH RÕ TRÁCH
NHIỆM THÊM VÀO ĐÓ LÀ NHỮNG YẾU KÉM TRONG QUẢN LÝ,
NÊN ĐÃ BỘC LỘ NHIỀU HẠN CHẾ ĐẶC BIỆT MÔ HÌNH HỢP TÁC XÃ
NÔNG NGHIỆP ĐÃ RƠI VÀO KHỦNG HOẢNG SÂU SẮC. NHIỀU HỢP
TÁC XÃ TỒN TẠI TRÊN HÌNH THỨC. TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI,
KINH TẾ HỢP TÁC CHUYỂN THEO CÁC HƯỚNG SAU:
+ GIẢI THỂ CÁC TẬP ĐOÀN SẢN XUẤT HOẶC CÁC HỢP TÁC
XÃ LÀM ĂN KÉM, THUA LỖ KÉO DÀI HOẶC CHỈ TỒN TẠI TRÊN
HÌNH THỨC.
+ GIAO KHOÁN HOẶC NHƯỢNG BÁN TƯ LIỆU SẢN XUẤT
CHO XÃ VIÊN ĐỂ HỌ TRỰC TIẾP QUẢN LÝ, SẢN XUẤT KINH
DOANH THEO HỘ GIA ĐÌNH. HỢP TÁC XÃ CHỈ LÀM MỘT SỐ KHÂU
DỊCH VỤ ĐẦU VÀO HOẶC TIÊU THỤ SẢN PHẨM CHO XÃ VIÊN. ĐỐI
VỚI CÁC ĐẤT ĐAI TRONG HỢP TÁC XÃ NÔNG, LÂM NGHIỆP NHÀ
NƯỚC VẪN NẮM QUYỀN SỞ HỮU NHƯNG GIAO CHO CÁC HỘ GIA
ĐÌNH NÔNG DÂN QUẢN LÝ, SỬ DỤNG VỚI 5 QUYỀN CƠ BẢN:

13

THỪA KẾ, CHO THUÊ CHUYỂN ĐỔI, CHUYỂN NHƯỢNG VÀ THẾ


DOANH DOANH NGHIỆP 100% VỐN NƯỚC NGOÀI… RIÊNG NĂM
2000 ĐÃ CÓ 1063 DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI
2787 DOANH NGHIỆP HỖN HỢP.
ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HOÁ - HIỆN ĐẠI HOÁ (CNH-HĐH)
ỨNG DỤNG NHANH TIẾN BỘ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ TRÊN CƠ SỞ
ĐÓ PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG XÃ HỘI.
PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG LÀ CƠ SỞ CHUNG CỦA SẢN XUẤT
VÀ TRAO ĐỔI HÀNG HOÁ VÌ VẬY ĐỂ PHÁT TRIỂN KINH TẾ HÀNG
HOÁ PHẢI ĐẨY MẠNH PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG XÃ HỘI MÀ SỰ
PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG XÃ HỘI DO SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LỰC
LƯỢNG SẢN XUẤT QUYẾT ĐỊNH CHO NÊN MUỐN MỞ RỘNG PHÂN
CÔNG LAO ĐỘNG XÃ HỘI CÒN ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HOÁ -
HIỆN ĐẠI HOÁ ĐẤT NƯỚC ĐỂ XÂY DỰNG CƠ SỞ VẬT CHẤT, KỸ
THUẬT CỦA NỀN SẢN XUẤT HIỆN ĐẠI.
 TÍNH TẤT YẾU KHÁCH QUAN CỦA CÔNG NGHIỆP HOÁ
VIỆT NAM ĐI LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI TỪ MỘT NƯỚC NÔNG
NGHIỆP LẠC HẬU CƠ SỞ VẬT CHẤT - KỸ THUẬT THẤP KÉM,
TRÌNH ĐỘ CỦA LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT CHƯA PHÁT TRIỂN, QUAN
HỆ SẢN XUẤT XHCN MỚI ĐƯỢC THIẾT LẬP, CHƯA HOÀN THIỆN VÌ
VẬY, QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HOÁ LÀ QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG
CƠ SỞ VẬT CHẤT CHO NỀN KINH TẾ.
TRONG XU THẾ KHU VỰC HOÁ VÀ TOÀN CẦU HOÁ VỀ KINH
TẾ ĐANG PHÁT TRIỂN MẠNH MẼ, TRONG ĐIỀU KIỆN CÁCH MẠNG
KHOA HỌC KỸ THUẬT VÀ CÔNG NGHIỆP HIỆND ĐẠI PHÁT TRIỂN
RẤT NHANH CHÓNG: NHỮNG THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN VỀ
KHÁCH QUAN VÀ CHỦ QUAN, CÓ NHIỀU THỜI CƠ VÀ THÁCH
THỨC, NỀN KINH TẾ CỦA CHÚNG TA ĐAN XEN VỚI NHAU, TÁC
ĐỘNG LẪN NHAU. VÌ VẬY, ĐẤT NƯỚC CHÚNG TA PHẢI CHỦ
ĐỘNG, SÁNG TẠO NẮM LẤY THỜI CƠ, PHÁT HUY NHỮNG THUẬN

NƯỚC TA HIỆN NAY.

16

THỨ NHẤT, CÔNG NGHIỆP HOÁ - HIỆN ĐẠI HOÁ PHẢI GẮN
LIỀN VỚI HIỆN ĐẠI HOÁ SỞ DĨ NHƯ VẬY LÀ VÌ TRÊN THẾ GIỚI
ĐANG DIỄN RA ĐƯỢC CÁCH MẠNG VÀ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ
HIỆN ĐẠI, MỘT SỐ NƯỚC PHÁT TRIỂN ĐÃ BẮT ĐẦU CHUYỂN TỪ
KINH TẾ CÔNG NGHIỆP SANG KINH TẾ TRI THỨC NÊN PHẢI
TRANH THỦ ỨNG DỤNG NHỮNG THÀNH TỰU CỦA CUỘC CÁCH
MẠNG KHOA HỌC CÔNG NGHỆ, TIẾP CẬN KINH TẾ TRI THỨC ĐỂ
HIỆND DẠI HOÁ NHỮNG NGÀNH, NHỮNG KHÂU, NHỮNG LĨNH
VỰC CÓ ĐIỀU KIỆN NHẢY VỌT.
THỨ HAI, CÔNG NGHIỆP HOÁ NHẰM MỤC TIÊU ĐỘC LẬP
DÂN TỘC VÀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI, CÔNG NGHIỆP HOÁ LÀ TẤT
YẾU VỚI TẤT CẢ CÁC NƯỚC CHẬM PHÁT TRIỂN NHƯNG VỚI MỖI
NƯỚC , MỤC TIÊU VÀ TÍNH CHẤT CỦA CÔNG NGHIỆP HOÁ CÓ THỂ
KHÁC NHAU Ở NƯỚC TA, CÔNG NGHIỆP HOÁ NHẰM XÂY DỰNG
CƠ SỞ VẬT CHẤT KỸ THUẬT CHO CHỦ NGHĨA XÃ HỘI, TĂNG
CƯỜNG SỨC MẠNH ĐỂ BẢO VỆ NỀN ĐỘC LẬP DÂN TỘC.
THỨ BA, CÔNG NGHIỆP HOÁ TRONG ĐIỀU KIỆN CƠ CHẾ THỊ
TRƯỜNG CÓ SỰ ĐIỀU TIẾT CỦA NHÀ NƯỚC. ĐIỀU NÀY LÀM CHO
CÔNG NGHIỆP HOÁ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY CÓ SỰ KHÁC
BIỆT, NÓ KHÔNG XUẤT PHÁT TỪ CHỦ QUAN CỦA NHÀ NƯỚC MÀ
NÓ ĐÒIHỎI PHẢI VẬN DỤNG CÁC QUI LUẬT KHÁCH QUAN MÀ
TRƯỚC HẾT LÀ CÁC QUI LUẬT THỊ TRƯỜNG.
THỨ TƯ, CÔNG NGHIỆP HOÁ TRONG ĐIỀU KIỆN "CHIẾN
LƯỢC" KINH TẾ MỞ CÓ THỂ ĐI NHANH NẾU CHÚNG TA BIẾT TẬN
DỤNG, TRANH THỦ ĐƯỢC THÀNH TỰU CỦA THẾ GIỚI VÀ SỰ GIÚP
ĐỠ CỦA QUỐC TẾ. TUY NHIÊN NÓ CŨNG GÂY KHÔNG ÍT TRỞ

THỂ HƠN NỘI DUNG CỦA CÔNG NGHIỆP HOÁ - HIỆN ĐẠI HOÁ VÀ
HIỆN ĐẠI HOÁ Ở NƯỚC TA TRONG NHỮNG NĂM TRƯỚC MẮT:
+ ĐẶC BIỆT COI TRỌNG CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ
NÔNG NGHIỆP NÔNG THÔN.

18

+ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HOÁ CHÚ TRỌNG CÁC NGÀNH:
NGHỀ CHẾ BIẾN LƯƠNG THỰC THỰC PHẨM, SẢN XUẤT HÀNG
TIÊU DÙNG, HÀNG XUẤT KHẨU CÔNG NGHIỆP ĐIỆN TỬ VÀ CÔNG
NGHIỆP THÔNG TIN.
+ CẢI TẠO, MỞ RỘNG, NÂNG CẤP VÀ XÂY DỰNG MỚI CÓ
TRỌNG ĐIỂM KẾT CẤU HẠ TẦNG, VẬT CHẤT CỦA NỀN KINH TẾ.
+ PHÁT TRIỂN NHANH DU LỊCH, CÁC NGÀNH DỊCH VỤ.
+ PHÁT TRIỂN HỢP LÝ CÁC VÙNG LÃNH THỔ
C. MỞ RỘNG VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI
ĐẠI HỘI VI ĐÃ CHỈ RÕ:"CÙNG VỚI VIỆC MỞ RỘNG XUẤT
NHẬP KHẨU TRANH THỦ VỐN VIỆN TRỢ VÀ VAY DÀI HẠN CẦN
VẬN DỤNG NHIỀU HÌNH THỨC ĐA DẠNG ĐỂ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
ĐỐI NGOẠI" (1). THỰC HIỆN CHỦ TRƯƠNG ĐÓ, NHÀ NƯỚC ĐÃ BAN
HÀNH CHINHS ÁCH "MỞ CỬA" ĐỂ THU HÚT VỐN VÀ KỸ THUẬT
NƯỚC NGOÀI, TỪNG BƯỚC GẮN NỀN KINH TẾ QUỐC GIA VỚI NỀN
KINH TẾ THẾ GIỚI, THỊ TRƯỜNG TRONG NƯỚC VỚI THỊ TRƯỜNG
QUỐC TẾ TRÊN NGUYÊN TẮC BÌNH ĐẲNG VÀ CÙNG CÓ LỢI, ĐẢM
BẢO ĐỘC LẬP, CHỦ QUYỀN DÂN TỘC VÀ AN NINH QUỐC GIA.
 VỀ NGOẠI THƯƠNG, CẢI CÁCH NGOẠI THƯƠNG ĐƯỢC
THỰC HIỆN THEO HƯỚNG TỪNG BƯỚC MỞ CỬA VÀ HỘI NHẬP
QUỐC TẾ.
CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC LÀ: ĐẨY MẠNH
XUẤT KHẨU ĐỂ ĐÁP ỨNG NHU CẦU NHẬP KHẨU, COI XUẤT

CẤP, HOÀN THIỆN CƠ CHẾ QUẢN LÝ KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC
CƠ CHẾ QUẢN LÝ TẬP TRUNG QUAN LIÊU BAO CẤP TỪ
NHIỀU NĂM NAY ĐÃ KHÔNG TẠO ĐƯỢC ĐỘNG LỰC PHÁT TRIỂN
VÀ GÂY RA NHIỀU HIỆN TƯỢNG TIÊU CỰC TRONG XÃ HỘI. DO
ĐÓ, ĐẠI HỘI VI ĐÃ CHỦ TRƯƠNG ĐỔI MỚI VỀ CƠ CHẾ QUẢN LÝ
KINH TẾ VÀ CHỈ RA THỰC CHẤT CỦA CƠ CHẾ MỚI ĐÓ LÀ: "CƠ
CHẾ KẾ HOẠCH HOÁ THEO HƯỚNG PHƯƠNG THỨC HẠCH TOÁN

20

KINH DOANH XÃ HỘI CHỦ NGHĨA, ĐÚNG NGUYÊN TẮC TẬP
TRUNG DÂN CHỦ"
(1)

TRÊN CƠ SỞ ĐÁNH GIÁ NHỮNG VẤN ĐỀ THỰC TIỄN TRONG
ĐỔI MỚI CƠ CHẾ QUẢN LÝ Ở NƯỚC TA TỪ NĂM 1986 ĐẾN NAY,
TRONG CÁC KỲ ĐẠI HỘI ĐẢNG TA TIẾP TỤC LÀM RÕ NỘI DUNG
VÀ PHƯƠNG THỨC ĐỔI MỚI CƠ CHẾ QUẢN LÝ KINH TẾ THEO
HƯỚNG "XÓA BỎ CƠ CHẾ TẬP TRUNG QUAN LIÊU BAO CẤP, HÌNH
THÀNH CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG CÓ SỰ QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC
THEO ĐỊNH HƯỚNG XHCN"
(2)
. ĐIỀU ĐÓ THỰC CHẤT LÀ QUÁ
TRÌNH ĐỔI MỚI CẢ HỆ THỐNG CÁC CÔNG CỤ, CHÍNH SÁCH QUẢN
LÝ VÀ TĂNG CƯỜNG CHỨC NĂNG QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC.
(1). BÁO CÁO CHÍNH TRỊ TẠI ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC
LẦN THỨC VI, TRANG 46
(2) ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM, TRANG 98

3. NHỮNG THÀNH TỰU SAU 20 NĂM ĐỔI MỚI

CHÂM HƠN TRƯỚC (5,8% VÀ 4,8%) VÌ BỊ ẢNH HƯỞNG CỦA CUỘC
KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH TIỀN TỆ CÙNG VỚI THIÊN TAI XẢY RA
TRONG NHIỀU VÙNG TRÊN CẢ NƯỚC. TUY NHIÊN ĐẾN NĂM 2000-
2002 TỐC ĐỘ TĂNG TRƯỞNG LẠI TĂNG LÊN ĐẠT 6,7%; 68% VÀ 70%
ĐẶC BIỆT NĂM2005 LÀ 8,0% ĐƯA TỐC ĐỘ TĂNG TRƯỞNG BÌNH
QUÂN TRONG 5 NĂM 2001-2005 TỪ 7,5%.
TỪ NĂM 1991 ĐẾN NAY, SẢN XUẤT KHÔNG CHỈ ĐÁP ỨNG
ĐƯỢC TIÊU DÙNG MÀ CÒN DÀNH MỘT PHẦN ĐỂ TÍCH LUỸ (NĂM
1991: 10,1%; 1995: 20%; NĂM 2000: 27% GDP). DƯỚI ĐÂY LÀ THÀNH
TỰU CỦA MỘT SỐ NGÀNH.
 NÔNG NGHIỆP PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN CẢ VỀ TRỒNG
TRỌT VÀ CHĂN NUOI NGHỀ RỪNG VÀ THỦY SẢN. THÀNH TỰU
NỔI BẬT NHẤT LÀ ĐÃ GIẢI QUYẾT VỮNG CHẮC, AN TOÀN LƯƠNG
THỰC QUỐC GIA. SẢN LƯỢNG LƯƠNG THỰC ĐÃ TĂNG NHANH:
TỪ 21,5 TRIỆU TẤN (NĂM 1990) LÊN 27,5 TRIỆU TẤN (NĂM 1995) VÀ

22

34,5 TRIỆU TẤN (NĂM 2000) GẦN 36 TRIỆU TẤN (NĂM 2002). BÌNH
QUÂN MỖI NĂM TĂNG 1,4 TRIỆU TẤN. SẢN LƯỢNG LƯƠNG THỰC
BÌNH QUÂN ĐẦU NGƯỜI NHỜ ĐÓ CŨNG TĂNG LÊN. VIỆT NAM ĐÃ
TỪ MỘT NƯỚC THIẾU LƯƠNG THỰC (TRƯỚC NĂM 1989 TRỞ
THÀNH NƯỚC XUẤT KHẨU GẠO THỨ 2 THẾ GIỚI SAU THÁI LAN).
NHỮNG CHUYỂN BIẾN TRÊN MẶT TRẬN LƯƠNG THỰC ĐÃ
GÓP PHẦN QUAN TRỌNG VÀO VIỆC ỔN ĐỊNH ĐỜI SỐNG NHÂN
DÂN.
CÁC VÙNG CÂY ĂN QUẢ TẬP TRUNG CŨNG ĐƯỢC HÌNH
THÀNH, NHIỀU MẶT HÀNG NÔNG SẢN ĐÃ CHIẾM ĐƯỢC VỊ TRÍ
ĐÁNG KỂ TRONG KIM NGẠCH XUẤT KHẨU. TRONG 10 NĂM 1991-
2000, BÌNH QUÂN MỖI NĂM XUẤT KHẨU GẠO TĂNG 7,6%; CAO SU

 CƠ CẤU NGÀNH KINH TẾ
CƠ CẤU NGÀNH KINH TẾ ĐÃ CÓ SỰ CHUYỂN DỊCH THEO
HƯỚNG KHU VỰC I (GỒM NÔNG, LÂM NGHIỆP VÀ THUỶ SẢN) TUY
VẪN ĐẠT TỐC ĐỘ TĂNG TRƯỞNG CAO LIÊN TỤC NHƯNG TỈ
TRỌNG ĐÃ GIẢM XUỐNG, TRONG KHI ĐÓ TỈ TRỌNG CỦA KHU
VỰC II (GỒM CÔNG NGHIỆP VÀ XÂY DỰNG CƠ BẢN) VÀ KHU VỰC
II (CÁC NGÀNH DỊCH VỤ ĐÃ TĂNG LÊN).
 CƠ CẤU CÁC THÀNH PHẦN KINH TẾ
CÁC THÀNH PHẦN KINH TẾ TRONG GDP ĐÃ CÓ SỰ CHUYỂN
DỊCH TỪ CHỦ YẾU LÀ QUỐC DOANH, HỢP TÁC XÃ SANG ĐA
THÀNH PHẦN, NHƯNG VAI TRÒ CHỦ ĐẠO KINH TẾ QUỐC DOANH
VẪN ĐƯỢC TĂNG CƯỜNG.
DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC ĐƯỢC SẮP XẾP LẠI ĐỂ HOẠT
ĐỘNG CÓ HIỆU QUẢ HƠN: SỐ DOANH NGHIỆP ĐÃ GIẢM TỪ HƠN
1200 (ĐẦU 1990) XUỐNG CÒN GẦN 6000 DOANH NGHIỆP VÀO CUỐI
NĂM 1990, TUY VẬY TỈ TRỌNG KINH TẾ NHÀ NƯỚC VẪN TĂNG
LÊN TỪ 29,4% NĂM 1990 LÊN 39% NĂM 2000. DOANH NGHIỆP NHÀ
NƯỚC TỪNG BƯỚC ĐƯỢC ĐỔI MỚI VÀ PHÁT TRIỂN.

24

KHU VỰC KINH TẾ NGOÀI QUỐC DOANH CŨNG CÓ SỰ BIẾN
ĐỔI KHÁ NHANH.
+ KINH TẾ HỢP TÁC: TỪ NĂM 1988 ĐẾN 1994, CẢ NƯỚC ĐÃ
GIẢI THỂ 2998 HỢP TÁC XÃ YẾU KÉM VÀ 33804 TẬP ĐOÀN SẢN
XUẤT. TÍNH ĐẾN NĂM 1997 CẢ NƯỚC CÓ 13000 HỢP TÁC XÃ NÔNG
NGHIỆP, 38000 TỔ HỢP TÁC. NHIỀU HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP
CHUYỂN SANG MÔ HÌNH KIỂU MỚI.
+ KINH TẾ TƯ NHÂN HOẠT ĐỘNG DƯỚI CÁC HÌNH THỨC
KHÁC NHAU ĐÃ TĂNG LÊN NHANH CHÓNG: TỪ 132 DOANH