GIÁ TRỊ CỦA HbA1c TRONG VIỆC
KIỂM SOÁT BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG Để đánh giá Glucose huyết có được kiểm soát tốt hay không ngo*i xét nghiệm
đo Glucose huyết còn có một xét nghiệm thường quy khác quan trọng không kém
l* xét nghiệm đo HbA1c.
Quá trình Glycosylat hóa Hemoglobine
1-Trong hồng cầu người trưởng thành bình thường có 3 loại Hemoglobin(Hb):
HbA, HbA2, HbF.
2-HbA chiếm 97% tổng lượng Hb trong cơ thể => ở Người HbA được coi là Hb
bình thường.
3-Các loại đường đơn trong máu kết hợp với HbA tạo thành phức hợp HbA1.Đây
gọi là phản ứng Đường hóa Hemoglobine( Glycosylated Haemoglobin ). Tùy
thuộc vào loại đường đơn & vị trí gắn vào HbA mà có 4 loại HbA1 đó là:
HbA1a1, HbA1a2, HbA1b, HbA1c.
4-Sự kết hợp giữa Glucose với valine (Một a.amine ở phần cuối của chuỗi beta)
tạo ra sản phẩm trung gian l* Aldimin,sau đó Aldimin sẽ được chuyển th*nh
HbA1c theo sự chuyển Amadori không đảo ngược.
5-Đường đơn trong máu chủ yếu là G => T.Phần chủ yếu của HbA1 là HbA1c
(70%).=> HbA1c có giá trị chuyên biệt hơn HbA1a1, HbA1a2, HbA1b nói riêng
& HbA1 nói chung.
6-Phản ứng Glycosylat hóa Hemoglobin không cần sự xúc tác của enzym & không
đảo ngược =>:
a. HbA1c tồn tại trong suốt đời sống của HC (120 ngày).
b. HbA1c phản ánh mức Glucose huyết trong vòng 8-12 tuần trước khi đo & sẽ
cho biết sự kiểm soát Glucose huyết trong thời gian d*i.
7-Nồng độ HbA1c bình thường khoảng 4,7 - 6,4%.
8-HbA1c l* một thông số hết sức cần thiết để giúp kiểm soát Glucose huyết/Bn
ĐTĐ nhưng không thể dùng để chẩn đoán bệnh ĐTĐ bởi vì:
a.HbA1c có thay đổi theo nồng độ Glucose máu nhưng ch*m.
niệu.
-Giúp quản lý bệnh ĐTĐ tốt hơn.
-Thời gian l*m xét nghiệm tương đối nhanh (10-15 phút).
-Không có quy định nghiêm ngặt về thời điểm lấy máu (lúc no,lúc đói đều được).
-Bảo quản máu để l*m xét nghiệm đơn giản v* được lâu (ở nhiệt độ 2- 8oC có
thể bảo quản được một tuần).
Chỉ định XN HbA1C
1-Xác định ĐTĐ đã có từ lâu hay mới mắc.
2-Loại trừ các trường hợp tăng Glucose máu do Stress.
3-Loại trừ bệnh ĐTĐ ở một số người có XN Glucose máu lúc cao, lúc thấp không
rõ̃ ràng.
4- Để theo dõi điều trị :
a-Khi điều trị phác đồ mới : nên XN HbA1C sau 1tháng điều trị (Bởi vì HbA1c
Chỉ thay đổi sớm nhất l* sau khoảng 4 tuần ).
b-Sau đó 3 tháng kiểm tra lại HbA1C để điều chỉnh liều cho th*ch hợp .
c-Nếu phác đồ điều trị đã tốt thì chỉ cần 6 tháng xét nghiệm một lần ( 3 tháng XN
1 lần nếu ĐT bằng Insulin).
Các yếu tố ảnh hưởng đến KQ HbA1c:
1-Tăng HbA1c giả hiệu: PreHbA1c, HC Ure huyết cao ( Hb bị Carbamoyl hóa ),
HbF.
2-Giảm HbA1c giả hiệu:Các bệnh làm giảm đời sống HC => Tán huyết, Thiếu
máu mạn or cấp, Sau trích Huyết ĐT,nhiễm sắc tố sắt, Hemoglobine bất thường
(HbF,HbH,HbS,HbD,HbE,HbC)…
Kết Luận: Từ những vấn đề như mình đã nêu Thì rõ r*ng rằng:
1. HbA1c là 1 thông số quan trọng giúp Chúng ta kiểm soát Glucose máu.
2. HbA1c đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc theo dõi & tiên lượng ĐTĐ.
3. HbA1c là XN thường quy/ĐTĐ.
Cứ 1% thay đổi trên kết quả của HbA1c phản ánh sự thay đổi khoảng
30mg/dL (1.67mmol/L) ở lượng đường huyết trung bình. Ví dụ như giá trị
HbA1c là 6% tương ứng với giá trị đường huyết là 135mg/dL (7.5 mmol/L), giá trị