Giảm tiếng ồn cho máy tính

Bạn có nghĩ những hệ thống máy tính hiện nay tạo ra quá nhiều tiếng ồn
không? Dù chúng ta đã bỏ không ít tiền để trang bị những bộ loa chất
lượng cao nhằm thưởng thức âm nhạc hay hơn, nhưng âm thanh từ loa
cộng với tiếng ồn phát ra từ máy tính làm cho gian phòng trở nên ầm ĩ và
hỗn loạn.

Nói chung, máy tính làm việc càng êm ái thì chúng ta càng dễ chịu. Làm
cho tiếng ồn của máy tính giảm đến mức chấp nhận được là chuyện dễ
dàng và không mấy tốn kém. Bạn không nhất thiết phải làm cho máy tính
trở nên hoàn toàn “câm lặng” (thực tế là không có bất kỳ biện pháp nào
để thực hiện điều đó), mà chỉ cần làm cho hệ thống vận hành trong im
lặng ở mức gọi là “tạm đủ". Bài viết sẽ giúp bạn xác định và di dời các bộ
phận là thủ phạm chính gây ra những tiếng ồn khó chịu trong máy tính.

Tiếng ồn và nhiệt độ

Bộ phận phát ra nhiều tiếng ồn nhất trong hệ thống là quạt làm mát và
hầu hết mọi máy tính đều được trang bị cùng lúc nhiều thiết bị này. Ví
dụ, máy tính Pentium 4 được PC World Mỹ thử nghiệm khi thực hiện bài
viết này được trang bị đến bốn quạt làm mát: bộ nguồn cấp điện, CPU,
card đồ họa và ở mặt sau thùng máy.

Dĩ nhiên, những chiếc quạt này có chức năng làm mát cho các mạch điện
mỏng manh bên trong thùng máy và đó là một nhiệm vụ hết sức quan
trọng. Tuy nhiên với những thiết bị phù hợp, bạn có thể vừa bảo vệ máy
tính để nhiệt độ không quá nóng vừa vận hành êm ái hơn.

điện máy tính, nếu máy hoạt động tốt, bạn hãy tắt điện một lần nữa, tháo
cáp điện, đóng thùng máy lại và sau đó mới cắm lại cáp nguồn.

Xác định nguyên nhân gây ồn

Việc thay tất cả các bộ phận gây ồn trong máy tính sẽ lãng phí nhiều thời
gian và tiền bạc, cho nên bạn hãy bắt đầu với thiết bị phát ra tiếng ồn lớn
nhất. Nếu máy vẫn còn quá ồn, hãy tiếp tục thay bộ phận phát ra tiếng ồn
ở mức thứ hai.

Để xác định nguồn gốc tiếng ồn, bạn dùng ống thử Cardboard Tube Test
thông dụng. Bằng cách đặt một đầu của ống có gắn loa giấy vào tai, đầu
kia đặt gần ổ đĩa, quạt làm mát và các thiết bị khác trong thùng máy, bạn
có thể xác dịnh đâu là bộ phận ồn nhất.

Nếu ống thử này không đủ tin cậy, bạn có thể dùng biện pháp Elimination
Test: tắt và mở lần lượt các quạt làm mát và ổ đĩa cứng để xem thử thiết
bị nào gây ồn nhất (không có gì nguy hiểm khi máy tính với thùng máy
được mở hoạt động không có quạt trong vài giây). Để làm “câm” một
chiếc quạt làm mát hay một đĩa cứng (bộ phận gây ồn chủ yếu ngoài
quạt), bạn hãy tháo điện cung cấp cho thiết bị đó (phải bảo đảm máy tính
đã được ngắt điện trước đó). Quạt làm mát thường được nối điện qua một
chân cắm nhỏ (ba lỗ) trên bo mạch chủ; ổ cứng thì dùng đầu nối lớn có
bốn chân từ bộ nguồn máy tính. Cắm lại cáp điện của máy tính vào ổ
cắm, bật máy lên và chú ý lắng nghe mà không dùng đến ống Cardboard.

Đương nhiên, phương pháp này không thể thực hiện được đối với quạt
trên bộ nguồn vì bạn không thể ngắt điện cung cấp cho thiết bị này. Nếu
máy tính đã tắt điện nhưng vẫn cắm cáp điện vào ổ cắm, bạn hãy cài một
que tăm nhỏ vào giữa các cánh quạt và giữ nó ở đó trong khi bật điện

ra. Sau đó, đặt bộ nguồn mới vào, vặn chặt các vít và cắm mọi thứ như
cũ. Bộ nguồn Seasonic và Antec có kèm theo hướng dẫn lắp đặt nhưng
không phải mọi nhà sản xuất đều có.

Nếu máy tính sử dụng quạt làm mát gắn vào thùng máy (chứ không phải
gắn vào CPU, bộ nguồn hay các thiết bị khác) thì bạn có thể thay bằng
loại khác ít ồn hơn. Quạt làm mát kích thước 92mm trong máy tính thử
nghiệm là bộ phận phát ra nhiều tiếng ồn nhất. Giải pháp tốt nhất là thay
thế bằng một quạt lớn hơn, nhưng rất khó vì thùng máy của bạn có nhiều
khả năng không có chỗ trống cho quạt kích thước 120 mm. Ngoài ra, việc
dùng quạt tốt hơn (và có lẽ quay chậm hơn) sẽ làm giảm tiếng ồn của hệ
thống.

Hãng News sản xuất các loại quạt làm mát gắn vào thùng máy không gây
ồn với nhiều kích cỡ khác nhau, có giá dưới 20 USD. Các quạt này không
có bản hướng dẫn lắp đặt, nhưng việc thay thế chúng khá đơn giản: chỉ
cần tháo dây cấp điện cho quạt cũ, tháo quạt, lắp quạt mới vào và cắm lại
dây cấp điện. Quạt làm mát Real Silent 92mm của Nexus
(find.pcworld.com/58566; xem hình 3) đã làm việc tốt trong hệ thống thử
nghiệm của PC World Mỹ. Chỉ còn một bận tâm nhỏ: chương trình theo
dõi các thông số trên bo mạch chủ cho thấy quạt này chỉ quay bằng nửa
tốc độ của quạt cũ. Tuy nhiên, tốc độ này không làm cho nhiệt độ của
máy tính tăng lên.

Hầu hết các ổ đĩa cứng đều không có quạt làm mát nhưng chúng vẫn gây
ra nhiều tiếng ồn trong quá trình hoạt động. Tuy nhiên, có nhiều model
mới ít gây tiếng ồn vì chúng dùng trục dạng lưu chất thay cho trục bi.
Cho nên, nếu bạn cần máy tính hoạt động “êm ái” hơn thì đây là cơ hội
tốt để nâng cấp đĩa cứng.


Đối với các bo mạch chủ hỗ trợ socket 478, bạn nên dùng bộ phận làm
mát Freezer 4 tương đối gọn của Arctic Cooling
(find.pcworld.com/48570; xem hình 4). Mặc dù thiết bị này hoạt động
không “êm” bằng một loại kích thước lớn khác, nhưng Freezer 4 có nhiều
khả năng lắp vừa trong máy tính thông thường và có giá bán trên mạng
vào khoảng 30 USD (Arctic Cooling cũng cung cấp các bộ làm mát dùng
cho những dạng đế cắm khác).

Nếu việc thay bộ làm mát CPU trong máy tính làm bạn quá nản lòng, hãy
đừng xem xét đến việc thay đổi các quạt làm mát nhỏ được gắn trên card
đồ họa. Loại quạt này thường không gây ồn đáng kể, và việc thao tác trên
card đồ họa là một việc làm hết sức nguy hiểm.

Chúng tôi cũng khuyên các bạn không nên thực hiện ngăn cách thùng
máy. Việc dùng vật liệu cao su xốp gắn bên trong thùng máy để cách âm
thường mất nhiều công sức nhưng hiệu quả đạt được lại không đáng kể. 10 điểm cần chú ý khi mua CPU máy tính

- Vấn đề này cỏ vẻ đơn giản: Chọn CPU nhanh nhất, cần nhất mà bạn có
thể chi tiền ? Trên thực tế, mặc dù giá cả là yếu tố quyết định nhưng
những khái niệm “nhanh nhất”, “hợp túi tiền” và “cần tới” quá chung
chung để có thể đưa ra quyết định cuối hay coi như một lời khuyên hữu
ích.
- Hơn thế nữa, bạn còn cần cân bằng tổng thể nhu cầu của mình bởi khi
mua CPU nhanh nhất, cao cấp nhất bạn rất có thể sẽ phải hạn chế tài

với một vài tài liệu cần soạn thảo, vài file Acrobat phục vụ vấn đề tham
khảo và thậm chí là vài cửa sổ slideshow của PowerPoint đang được
chỉnh sửa nốt.
- Câu hỏi đặt ra là: công việc của bạn thuộc kiểu hình nào ? Câu trả lời
khá khó khăn, dĩ nhiên, càng nhiều việc sẽ đòi hỏi càng nhiều tài nguyên
CPU, tuy nhiên sẽ rất khó để xác định được những tác vụ phụ bạn sẽ cần
tới máy tính xử lý gồm những gì, đôi khi, bạn có thể đem vài việc ở cơ
quan về nhà giải quyết trên máy tính giải trí, hay tranh thủ biên soạn một
đoạn Video mới chộp được trên máy văn phòng trước khi upload lên
website cá nhân. Do đó không nên mua một CPU đắt tiền hơn chỉ để dự
phòng thêm về những thứ không chắc đã xảy ra.
3. Xem xét tổng hợp nhu cầu những ứng dụng chính muốn sử dụng:
- Mặc dù cần phải xem xét đủ các khía cạnh sử dụng như ở mục 2. Tuy
nhiên, những ứng dụng chính bạn cần tới vẫn sẽ là yếu tố đáng kể ảnh
hưởng tới quyết định lựa chọn cuối cúng. Nếu là một họa sĩ 3Dmax, bạn
sẽ cần tới CPU mạnh hơn (dĩ nhiên còn cả RAM và card đồ họa nữa…).
- Nhìn chung, đại đa số người dùng không phải chỉ sử dụng một ứng dụng
duy nhất. Do đó việc nhìn nhận một cách khái quát nhu cầu sử dụng
chung của mình rất quan trọng. Mặc dù bạn chắc chắn sẽ có một hoặc hai
ứng dụng chủ đạo nhưng việc hiểu rõ nhu cầu chung sẽ tạo nên sự khác
biệt lớn khi tiến hành xem xét tìm CPU nào cho phù hợp.
4. Hiểu rõ mỗi ứng dụng:
- Bạn có biết mỗi ứng dụng có phương thức sử dụng CPU như thế nào
hay không ?
- Ai cũng biết và có thể nói rằng Microsoft Word sử dụng ít CPU hơn là
Adobe Photoshop. Tuy nhiên nếu là một người dùng Photoshop chuyên
nghiệp, hẳn bạn phải biết rằng thêm RAM sẽ hiệu quả hơn so với tăng
cường CPU, hoặc thêm một đĩa cứng mới cho file tráo đổi của Photoshop
sẽ cải thiện hiệu năng xử lý đáng kể. Do đó chi thêm tiền cho CPU khi
mua sắm không phải là cách đúng.

chia sẻ với nhiều người khác thông qua tính năng Fast User Switching
của Windows. Thường thì những người dùng chung một nhóm sẽ có nhu
cầu tương đối giống nhau, ví dụ trong văn phòng đại đa số là kiểm tra
thông tin, soạn thảo hay duyệt web. Tuy nhiên đôi khi không phải vậy,
đặc biệt là môi trường gia đình. Vợ bạn có thể chỉ chơi game Popcap hay
đọc tin tức mỗi ngày, nhưng con cái hay chính bạn lại là fan hâm mộ của
những game hành động thế hệ mới trong khi bản thân cần câu cơm chính
cho cả nhà có khi lại phụ thuộc vào những tác phẩm từ Maya hay 3Dmax
của bạn. Vì thế hay thu thập ý kiến những người sẽ dùng chung PC với
mình và cân nhắc, tính toán chúng một cách hợp lý.
7. Xem xét máy tính hiện tại:
- Có thể bạn đang sở hữu một máy tính tương đối và phân vân giữa mua
mới hay nâng cấp cấu hình sẵn có. Nếu như thiên về hướng nâng cấp, đây
sẽ là điểm bạn phải quan tâm hàng đầu. Nhiều khả năng bạn đã từng biết
sức mạnh của Core 2 Duo mới ra, hay những ưu điểm của Athlon64 X2
mới. Tuy nhiên sẽ chẳng nghĩa lý gì nếu như bạn đang chạy một
mainboard Socket 775 cũ với chipset 915 không hỗ trợ các loại CPU lõi
kép. Như vậy dù muốn hay không, lựa chọn nâng cấp của bạn cũng bị hạn
chế. Vì vậy, hãy tham khảo các loại tài liệu đi kèm mainboard hiện tại
nhằm tìm ra các giới hạn nâng cấp nếu có trước khi mua một CPU mới.
8. Chuẩn bị cho tương lai:
- Nếu không phải dân chơi máy tính, bạn chắc hẳn sẽ ít khi phải nâng cấp
máy tính liên tục mà thực hiện theo chu kì nhất định (có thể 1 năm,2 năm
hoặc lâu hơn thế). Chính vì vậy cần phải tính toán một chút cho tương lai.
Mỗi một phiên bản ứng dụng mới sẽ đòi hỏi CPU mạnh mẽ hơn. Ví dụ
đơn giản và dễ thấy nhất chính là Windows Vista đòi CPU tối thiểu
800MHz so với Windows XP chỉ 233Mhz, tương tự như vậy Office 2007
cũng yêu cầu cao hơn nhiều so với Office XP. Điều cần chú ý ở đây là
khi mua CPU đừng để những phiên bản tiếp theo của những ứng dụng
bạn ưa thích như game, phần mềm làm việc hay tiện ích làm bạn phải hối