LuËn v¨n tèt nghiÖp
TrÇn Thu Hång -B¶o hiÓm K42B
22
4. Một số vấn đề về trục lợi bảo hiểm
4.1 Khái niệm trục lợi bảo hiểm
Trục lợi bảo hiểm là hành vi cố tình gian dối, lừa đảo có thể có chủ ý
ngay từ khi tham gia bảo hiểm hoặc phát sinh sau khi đã xảy ra rủi ro cho đối
tượng bảo hiểm nhằm chiếm đoạt một số tiền từ doanh nghiệp bảo hiểm mà
đáng lý ra họ không được hưởng. Đây là một sự gian lận trong bảo hiểm và là
vấn đề nhức nhối đối với các doanh nghiệp bảo hiểm. Trục lợi bảo hiểm diễn ra
ở hầu hết các nghiệp vụ bảo hiểm và bất cứ nước nào đã triển khai BHTM thì ở
nước đó sẽ có trục lợi bảo hiểm, phổ biến đến nỗi hàng năm trên thế giới họ đã
thống kê về tình hình trục lợi cũng như trao đổi thông tin, tổ chức các buổi hội
thảo thường kỳ liên quan đến chống gian lận bảo hiểm.
4.2 Nguyên nhân và hậu quả của trục lợi bảo hiểm
Về nguyên nhân: Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng trục lợi
bảo hiểm. Tuy nhiên, có thể kể đến một số nguyên như sau:
+ Do những kẽ hở pháp luật và do thực hiện pháp luật không nghiêm,
thiếu sự kiểm tra, kiểm soát và xử lý nên nhiều người nảy sinh hành vi gian lận.
Ví dụ các nghiệp vụ bảo hiểm mà luật kinh doanh bảo hiểm quy định bắt buộc
như bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba,
nhưng các chủ xe không tham gia bảo hiểm vì không có sự kiểm tra xử phạt.
+ Thị trường bảo hiểm luôn sôi động, phức tạp, tình hình cạnh tranh
ngày càng khốc liệt nên các doanh nghiệp bảo hiểm luôn phải giữ bí mật thông
tin. Việc trao đổi những thông tin cần thiết về khách hàng giữa các doanh nghiệp
bảo hiểm hầu như không có. Vì vậy, một đối tượng tài sản nào đó có thể tham
gia bảo hiểm ở nhiều doanh nghiệp bảo hiểm. Khi rủi ro tổn thất xảy ra họ đã
được nhận tiền bồi thường ở tất cả các công ty bảo hiểm.
+ Nhận thức của người dân về pháp luật còn nhiều yếu kém, nhất là
những văn bản pháp quy về bảo hiểm. Nhiều người dân nhận thức còn rất mơ hồ
về bảo hiểm và họ cho rằng quỹ bảo hiểm giống như quỹ phúc lợi. Cho nên đã

- Có thể kể đến một số hậu quả do trục lợi bảo hiểm gây ra như sau :
+ Đối với doanh nghiệp bảo hiểm hậu quả có thể tính toán được do hành
vi trục lợi bảo hiểm là làm giảm lợi nhuận hiệu quả kinh doanh bị hạn chế.
Thậm chí còn tác động xấu đến uy tín của doanh nghiệp .
+ Đối với khách hàng là những người trung thực sẽ bị thiệt thòi về quyền
lợi bởi vì phí bảo hiểm mà họ phải nộp lại dùng để trả cho những khoản tiền
gian lận không được phát hiện ra. Do vậy doanh nghiệp nào có nhiều vụ gian lận
thì sẽ có phí bảo hiểm cao hơn những doanh nghiệp kiên quyết chống và loại trừ
những kẻ trục lợi bảo hiểm .
Luận văn tốt nghiệp
Trần Thu Hồng -Bảo hiểm K42B
24
+ i vi xó hi gian ln bo him l mt nguy c v o c, lm tha
hoỏ, bin cht cỏn b nh nc, lm cho mụi trng kinh doanh thiu lnh mnh
v thiu s cụng bng. iu ú dn n tỡnh trng coi thng phỏp lut, gõy ri
trt t an ninh xó hi .
4.3. Cỏc bin phỏp phũng chng trc li bo him .
Trờn th gii, vic phũng chng trc li bo him c cỏc doanh nghip
bo him ht sc coi trng. Nhiu doanh nghip bo him ó thnh lp cỏc i,
cỏc ban phũng chng trc li bo him ca riờng mỡnh v nhiu nc ó ỏp
dng mt cỏch khỏ hiu qu cỏc bin phỏp sau :
- Khụng ngng hon thin h thng phỏp lut v bo him. i vi nhng
nghip v bo him m phỏp lut quy nh bt buc khỏch hng phi tham gia
cn cú s phi hp vi cỏc c quan chc nng kim tra theo dừi v a ra
nhng mc tin pht thớch ỏng cao hn mc phớ bo him m h phi np .
- Doanh nghip bo him phi t chc cỏc u mi qun lý, theo dừi kim
tra cht ch cỏc cỏn b, cỏc i lý v cng tỏc viờn bo him. Mt mt phi
nhc nh h thc hin ỳng chc nng quyn hn nhim v. Mt khỏc phi ra
nhng c ch qun lý phự hp: phớ bo him thu c trong ngy, cui ngy
phi np; giy chng nhn bo him cp trong ngy phi thụng bỏo cho doanh

đa số khách hàng là những người trung thực. LuËn v¨n tèt nghiÖp
TrÇn Thu Hång -B¶o hiÓm K42B
26
PHẦN II:
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI CÁC
NGHIỆP VỤ BẢO HIỂM CON NGƯỜI TẠI PJICO
I. Vài nét về công ty PJICO.
1. Lịch sử ra đời và phát triển .
Từ năm 1994 về trước, trên thị trường bảo hiểm nước ta duy nhất chỉ có một
doanh nghiệp nhà nước hoạt động theo kiểu"một mình một chợ", đó là Tổng
Công Ty (TCT) Bảo Việt thuộc Bộ Tài Chính. Nhưng cùng với sự phát triển của
nền kinh tế xã hội, đến nay trên thị trường đã có gần 20 doanh nghiệp cùng hoạt
động, cạnh tranh và tăng tốc. Công ty bảo hiểm xăng dầu PJICO là một trong
những doanh nghiệp thành đạt đó.
Hai năm sau khi chính phủ ban hành Nghị định số 100/NĐ-CP ngày
18/12/1993 thì PJICO ra đời, với các thành viên sáng lập có tiềm lực kinh tế
mạnh như các TCT: thép, xăng dầu, đường sắt, ngân hàng ngoại thương Việt
Nam, công ty tái bảo hiểm quốc gia, công ty vật tư và thiết bị toàn bộ, điện tử
Hà Nội, công ty TNHH thiết bị an toàn. Công ty có tổng vốn đầu tư là 55 tỷ
đồng, tiền ký quỹ là 2 tỷ đồng. Tổng vốn đầu tư được chia thành 27.500 cổ
phần, mệnh giá cổ phiếu là 2.000.000 đ Việt Nam, cụ thể là:
BẢNG 3: Danh sách các cổ đông chính của PJICO và tỷ lệ vốn góp (năm 1995)
Cổ đông Tỷ lệ
(%)
Vốn góp
(tr.đ)
Cổ phiếu


3.300

4.400

1.650

275

1.100

10.7254.025

2.750

1.650

2.200

825

138

550

5.362


những năm đầu thành lập đến đầu năm 2004 này- nghĩa là sau gần 9 năm hoạt
động, PJICO đã có gần 40 chi nhánh trong đó năm 2003 tăng tốc phát triển mới
12 chi nhánh. Từ cực Bắc- Cao Bằng, Lạng Sơn đến tận Kiên Giang đất mũi Cà
Mau của đất nước. Có thể nói ở đâu cũng có "bàn tay" nhân nghĩa của PJICO.
Từ chỗ khách hàng của công ty chỉ là cổ đông đến nay công ty đã có hàng nghìn
khách hàng thuộc tất cả các lĩnh vực, ngành nghề, các thành phần kinh tế. Cơ
cấu khách hàng tiếp tục phát triển theo hướng bền vững. Tất cả các lĩnh vực bảo
hiểm chủ đạo như xây dựng, lắp đặt, hàng hóa, tàu biển, xe cơ giới, con người
đều tăng đáng kể lượng khách hàng mới ngoài các khách hàng truyền thống.
Ngoài các khách hàng tại các trung tâm kinh tế lớn như Hà Nội, thành phố Hồ
Luận văn tốt nghiệp
Trần Thu Hồng -Bảo hiểm K42B
28
Chớ Minh, th trng khai thỏc ti cỏc a phng khỏc ca PJICO ó c m
rng. Cụng ty ó v ang thit lp c quan h hp tỏc tt vi nhiu khỏch
hng ln, tim nng trờn tt c cỏc lnh vc khỏc nhau ca nn kinh t (giao
thụng, in lc, xi mng, st thộp, húa cht, khoỏng sn, hng húa, úng tu, xõy
dng, cụng nghip, khỏch sn, XNK, xng du, ngõn hng). T trng doanh
thu ngoi c ụng lờn n 90%. Gi õy PJICO ó thc s tr thnh mt cụng ty
bo him quc gia a ngnh.
T khi thnh lp n nay, tri qua gn 9 nm hot ng v phỏt trin, PJICO
ó chia theo vn gúp cỏc c ụng v cỏc khon thu phi np ngõn sỏch nh
nc. Tng doanh thu phớ sau gn 9 nm kinh doanh t khong 300 t vi t l
tng trng phớ trung bỡnh t 39%/nm.
2. C cu t chc b mỏy.
PJICO l mt doanh nghip bo him, cú t chc, cú t cỏch phỏp nhõn hot
ng trong mi quan h cht ch gia cỏc thnh viờn, gia cỏc b phn doanh
nghip nhm cựng thc hin mt mc ớch chung di s lónh o v qun lý
thng nht ca ban lónh o.
C cu t chc l hỡnh thc tn ti ca t chc biu th s sp xp cỏc b

P. Tái bảo hiểm

VPBH chi
nhánh miền
nam

Tổng giám đốc
Phó TGĐ Phó TGĐ
P.BH hàng hải

P. Tổng hợp
P.Bồi thường
P.Kế toán
P. Tổ chức
P.BH phi hàng

chim c mt th phn nht nh, to iu kin cho s phỏt trin n nh v
vng chc sau ny.
PJICO l mt trong nhng cụng ty bo him cú cht lng dch v tt trờn
th trng, c khỏch hng tớn nhim. cú cht lng dch v tt, thun tin
ngoi s nng ng, lm vic ht mỡnh ca i ng cỏn b nhõn viờn thỡ cụng ty
cũn cú i ng lónh o tt, cú nhn thc ỳng n trong vic thc hin cỏc cam
kt vi khỏch hng. PJICO, lónh o cụng ty thng xuyờn kim soỏt cht
lng dch v, ng thi yờu cu cỏc b phn gii quyt bi thng phi cú cam
kt h tr nhau. B phn bỏn hng, b phn marketing thng xuyờn cp nht
nhng thay i ca cỏc i th cnh tranh v tp hp cỏc ý kin khỏch hng
xem xột iu chnh, m bo cht lng dch v luụn dn u. Nh ú, h thng
cht lng v dch v bỏn hng v h thng marketing thng xuyờn cp nht
nhng thay i ca cỏc i th cnh tranh v phn ỏnh nhng ý kin khỏch hng
iu chnh, m bo cht lng dch v luụn dn u.
Ngoi ra cụng ty cũn cú mi quan h tt i vi cỏc cụng ty bo him, tỏi
bo him ln trờn th gii. iu ny to iu kin cho PJICO cú th nhn bo
him cho cỏc hp ng bo him cú s tin bo him ln do ó cú s hu thun
ca cỏc cụng ty tỏi bo him trờn.
LuËn v¨n tèt nghiÖp
TrÇn Thu Hång -B¶o hiÓm K42B
31
Sự hiểu biết của người dân về bảo hiểm cũng đã được cải thiện nhờ đó PJICO dễ
dàng khai thác để bán các sản phẩm bảo hiểm hơn.
LuËn v¨n tèt nghiÖp
TrÇn Thu Hång -B¶o hiÓm K42B
32
1.2 Khó khăn
Theo đánh giá của thế giới, Việt Nam vẫn còn là một nước nghèo, đang phát
triển, thu nhập bình quân đầu người đã tăng khá cao so với những năm trước
song trình độ dân trí chưa cao. Người dân vẫn còn rất dè dặt khi tham gia bảo