Chức danh trong tiếng anh
Trong quá trình hội nhập và phát triển, Việt Nam tiếp cận rất
nhiều thuật ngữ mới. Các thuật ngữ mới được dùng dưới nhiều
hình thức khác nhau, đặc biệt là các chữ cái viết tắt được chấp
nhận như những từ ngữ phái sinh cùng tồn tại trong ngôn ngữ
tiếng Việt.

CEO là gì? CEO (Chief Executive Officer) tạm dịch là giám đốc
điều hành. Trong nhiều tập đoàn, công ty của Mỹ (và một số
nước khác), vị trí cao nhất (top position) là Chairman hay
President, dưới đó là các Vice president, officer (hoặc
director) - người điều hành, quyết định những việc quan trọng,
rồi đến general manager, manager - người phụ trách công việc
cụ thể. Các chức vụ có thể được “kiêm”, thường thấy là
President and CEO. Có công ty không dùng CEO điều hành
công việc hàng ngày (day-to-day running) mà thay bằng COO
(Chief Operating Officer). Chief financial officer là giám đốc tài
chính - người quản “túi tiền”.

Trong các công ty của Anh, cao nhất là Chairman, rồi đến Chief
Executive Director hoặc Managing Director (hai chức này
tương đương nhau nhưng Managing Director được dùng nhiều
hơn). Sau đó đến các giám đốc, gọi là chief officer/director,
thấp hơn là manager. Board là từ chỉ toàn thể các director và họ
họp ở phòng gọi là boardroom. Đứng đầu bộ phận hay phòng,
ban là director, ví dụ research deparment có research
director. Người đứng đầu một department, division,
organization… được gọi theo cách “dân dã”, “thân mật”, không
chính thức (informal) là boss (sếp). Managing Director hay
được dùng ở Úc, Singapore… ngang với CEO, tương đương
tổng giám đốc (director general hay general director) ở ta. Tuy

Tổng bí thư Đảng CS Việt Nam, Chairman of Hanoi People’s
Committee không giống Mayor (thị trưởng)…

Khi dịch sang tiếng Anh, chúng ta cần xem “nội hàm” (thực chất)
chức đó là gì. Cùng là “người đứng đầu”, “trưởng” nhưng dịch rất
khác nhau. Với Cục Hàng hải Việt Nam dùng Chairman nhưng
Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) lại là General
Director… Manager thường là trưởng phòng; head, chief,
director cũng là “trưởng”… Có khi “ban” lại lớn hơn cục, vụ (ví
dụ: Ban Đối ngoại Trung ương Đảng) và trưởng ban có thể dịch
là Director. Trợ lý Tổng giám đốc là Assistant (to) General
Director, nhưng không nên viết tắt là Ass General Director mà
không có dấu “.” (chấm) sau chữ “s” vì Ass là con lừa. Nên viết tắt
là Asst). State Bank Governor là Thống đốc Ngân hàng nhà
nước (trước đây dịch là State Bank General Director). Thủ
tướng Đức là Chancellor, không dùng Prime Minister…