T!NG
HUY!T ÁP
2008
ThS. BS. Nguy#n Ng$c Quang
B% môn Tim m&ch - #H Y Hà n%i
Vi'n Tim m&ch Vi't nam
B'nh vi'n B& ch mai
Email:
#i'n tho&i: 091 353 0888
T!ng huy!t áp 2008
HUY!T ÁP LÀ GÌ ?
!
Huy!t áp (HA) là áp l"c máu
l#u thông tác !$ng lên thành m%ch
!
Các thành ph&n t%o nên HA:
!
S'c bóp c(a tim
!
Th) tích tu&n hoàn
!
S'c c*n thành m%ch
!
T"ng huy!t áp (THA) là khi
huy!t áo t"ng t+i m'c có th) gây
ra t,n th#-ng các c- quan !ích
nh# võng m%c, não, tim, th.n,
m%ch máu l+n
Huy&t áp '(ng m%ch =
Cung l!"ng tim X S#c c$n m%ch ngo%i vi
Ti"n gánh S#c co bóp
Renin
Ang II
Aldosterone
BP= CO x TPVR
!
1
!
2
"
1
!
1
Resistance arterioles
Capacitance venules
Total Peripheral Vascular Resistance (TPVR)
Ang I
Cardiac Output
Heart
"
2
TPVR
VSMCs
Vascular
Smooth
Muscle
Cells
T!ng huy!t áp 2008
T!NG HUY !T ÁP LÀ GÌ ?
!
#/nh ngh$a: T, ch'c Y t! Th!
HA t0i thi)u
HA t+i ,u
< 120
< 80
HA bình th#9ng
120 - 130
80 - 85
HA bình th#9ng cao
130 - 140
85 - 90
THA giai "o&n I
140 - 160
90 - 100
THA giai "o&n II
160 - 180
100 - 110
THA giai "o&n III
$ 180
$ 110
!nh h"#ng c$a “Huy%t áp bình th"&ng
cao” trên nguy c' tim m(ch
Data from the Framingham Heart Study
16
12
8
4
Optimal BP
Normal BP
High-normal BP
Women
Men
Cumulative
incidence of
CV events
(%)
High-normal BP
Vasan et al. N Engl J Med. 2001;345:1291-7.
Optimal BP: <120/80
Normal BP: 120-129/80-84
High-normal BP: 130-139/85-89
-NH H(.NG C/A CÁC GIAI #O0N THA
T!ng huy!t áp 2008
ESH/ESC 2007 HIGHLIGHTS
!
THA là m$t b$ ph.n không th)
tách r9i c(a các b:nh l& tim m%ch
nói chung.
!
S6 d7ng huy%t áp k% th/y ngân ho)c !i,n t6
!
B8 dài bao !o t9i thi&u b$ng 80% chu vi cánh tay, b8 r1ng t9i
thi&u 40%. Qu'n bao phía trên n#p khu)u 2cm, $*m b*o ngang
m+c v,i tim
!
Ngh2 >30 giây tr4*c khi !o l(i cùng bên
!
$o ít nh%t hai l&n, !o l(i vài l:n sau khi ngh2 >5 phút n%u chênh
l,ch >10mmHg
!
;o HA < hai tay và l'y tr- s. cao h/n, ghi l(i nh"p tim
!
T4 th% ng0i gh% t'a, tay trên bàn, khu=u ngang m>c tim
!
Có th& !o HA < các t4 th% n$m, ng0i, !>ng. ;9i v*i ng4-i già và
!ái tháo !4-ng !o HA < c+ t4 th% !>ng !& xác !"nh h( HA t4 th%.
!
;o nhi8u l:n ? 2 l:n !o x 3 ngày riêng r@ !& xác !"nh HA (?)
T!ng huy!t áp 2008
THEO DÕI HUY!T ÁP #ÚNG
HA 0o l.n 0.u tiên
Th1i gian c.n 0o l!i và theo dõi 0'nh k2
HA t+i 0a
HA t+i thi&u
< 80
< 60
Nên khám l!i t!i b%nh vi%n
< 130
trong !ó chB có 34% ki)m soát !#6c HA (mCc tiêu 50%).
30% b:nh nhân THA không bi!t mình b/ THA.
HA b/th#9ng ? tu,i 55 vDn có 90% c- h$i THA (FHS)
> 50 tu,i THA tâm thu nguy hi)m h-n THA tâm tr#-ng
Kearney PM et al. Global burden of hypertension: analysis of worldwide data. Lancet 2005;365:217-223
T!ng huy!t áp 2008
THA - V2N #3 BÁO #"NG
#i máy bay' ' ' 1 : 1.000.000
L%m dCng thu0c' 1 : 250.000
Lái xe (châu Âu)' 1 : 5.000
Hút thu0c lá'' ' 1 : 250
T"ng huy!t áp'' 1 : 50
Nguy c- TE vong hàng n"m theo các Nguyên nhân
(Hellman and Urquhart 1983)
*Individuals aged 40-69 years, starting at BP 115/75 mm Hg.
CV, cardiovascular; SBP, systolic blood pressure; DBP, diastolic blood pressure
Lewington S, et al. Lancet. 2002; 60:1903-1913.
JNC VII. JAMA. 2003.
CV
mortality
risk
SBP/DBP (mm Hg)
0
1
2
3
4
5
6
7
8
4
2
1
70 80 90 100 110
Usual DBP (mm Hg)
Lewington et al. Lancet. 2002;360:1903-1913.
Age at risk:
40-49 years
50-59 years
60-69 years
70-79 years
80-89 years
T!ng huy!t áp 2008
QUÁ ÍT B/N THA #(4C
#I3U TRJ
#ánh giá th1p các nguy c- có th.t c(a b:nh nhân THA.
F+c l#6ng d#+i m'c THA th.t s" c(a b:nh nhân
VDn ch#a th0ng nh1t v7 khái ni:m “bình th#9ng” và
“!ích“ !i7u tr/ THA
#i7u chBnh l0i s0ng là công vi:c ch#a !#6c coi tr2ng
!úng m"c ? b:nh nhân THA
Tác dCng phC c(a thu0c THA
Các khuy!n cáo v7 THA còn ch#a th0ng nh1t
Ai có th2 b/ t)ng huy&t áp
• Ng4-i cao tuAi
• Ng4-i b" tai bi%n m(ch
não
• Ng4-i b" b,nh tim
• Ph7 nB có thai
!
Tìm nguyên nhân THA (n!u có)
!
F+c tính nguy c- tim m%ch t,ng th)
(Global Cardiovascular Risk).
!
Phân t&ng nguy c- !) x!p lo%i,
l#6ng giá & !i7u tr/
T!ng huy!t áp 2008
TI!P C5N B6NH NHÂN THA
!
Nguyên nhân THA th7 phát
!
Ng<ng th? khi ng(
!
Do thu0c, liên quan !!n thu0c
!
B:nh th.n m%n tính
!
C#9ng aldosterone tiên phát
!
B:nh m%ch th.n
!
#i7u tr/ steroid lâu dài/ H$i
ch'ng Cushing’s
!
U t(y th#6ng th.n
!
HGp eo #$ng m%ch ch(
!
M!ch máu
l4n
Giãn phình )M,
X- v*a 05ng m!ch ti6n tri&n
Phình tách )MC
Tim
Phù ph7i/hen tim, NMCT.
B%nh )MV, phì 0!i th/t trái
Não
XH não, hôn mê, co gi$t,
Thay 07i tâm th.n,
)5t qu8, tai bi6n m!ch não
thoáng qua
Th$n
Ti&u máu, ti&u 0!m, suy th$n
Võng m!c
Xu/t huy6t, xu/t ti6t, phù gai
T!ng huy!t áp 2008
T!ng huy!t áp 2008
T!ng huy!t áp 2008
TI!P C5N B6NH NHÂN THA
!
Các xét nghi'm th,<ng quy
!
#i:n tâm !=
!
Xét nghi:m n#+c ti)u
!
##9ng máu và Hematocrit
!
!
Nhi6m !3c thai nghén.
!
Phình $M não.
!
Stress tâm l7.
!
8n u9ng: cam th:o-cà phê.
!
Thu9c n3i ti)t:
- M3t s9 thu9c tránh thai.
NH;NG Y<U T= NGUY C>
TRONG CÁC B?NH TIM M@CH
"
Các y)u t9 không th, can thi*p !"5c:
- TuAi: cao.
- Gi*i tính: Nam gi*i b" TBMN và NMCT nhi8u h3n NB
gi*i.
- Vùng !"a lG : Châu á b" TBMN nhi8u.
- Y%u t9 di truy8n.
"
Các y)u t9 có th, can thi*p !"5c:
- THA. - L9i s9ng tHnh t(i.
- Ti&u !4-ng. - Béo phì.
- R9i lo(n Lipid máu. - Hút thu9c lá.
$IAU TRB T8NG HUY<T ÁP
(THAM KHIO KHUYJN CÁO SK 04/1998 VÀ SK 05/1998
CLA HMI TIM MNCH HOC VIPT NAM)
* $IAU TRB THA DCA VÀO:
1. $D THA.
truy7n sóng m%ch; chB s0 HA c, chân – cánh tay; t,n
th#-ng vi th) các c- quan; micoralbumine ni:u; !$
dày l+p n$i m%c #M c*nh…
T!ng huy!t áp 2008
PHÂN T>NG NGUY C;
T!ng huy!t áp 2008
THA & NGUY C; TIM M0CH
T!ng huy!t áp 2008
M?C TIÊU #I3U TR@ THA
MCc tiêu hàng !&u là gi*m t0i !a các nguy c- tim m%ch,
ng"n ng<a ti!n tri)n c(a huy!t áp, phòng ng<a lâu dài các
bi!n ch'ng/tE vong, kéo dài tu,i th2
#i7u tr/ toàn di:n, liên tCc và lâu dài (su0t !9i): kh0ng ch!
t1t c* các nguy c- có th) !*o ng#6c !#6c: "úng, "A, "Bu.
##a !#6c HA v7 tr/ s0 bình th#9ng < 140/90 mmHg, và
th1p h-n n!u b:nh nhân dung n%p !#6c; < 130/80 mmHg
? b:nh nhân #ái !#9ng ho3c có nguy c- cao ho3c bi!n
ch'ng (TBMN, NMCT, suy th.n, protein ni:u…).
Khó h% HA khi có các t,n th#-ng !i kèm (!ái !#9ng, suy
th.n…) % ph*i "iBu trC tích cDc. #) !%t mCc tiêu !i7u tr/
t0t và dH dàng h-n, c&n !i7u tr/ HA tích c"c k) c* tr#+c khi
x*y ra t,n th#-ng c- quan !ích.
T!ng huy!t áp 2008
NGUYÊN TEC #I3U TR@
Nguyên t8c !i7u tr/ THA:
#i7u chBnh l0i s0ng là luôn luôn c&n thi!t.
C&n l"a ch2n lo%i thu0c có tác dCng h% áp thích h6p,
ít tác dCng phC, phù h6p v+i t<ng th) lâm sàng
(ng#9i già, ti)u !#9ng, suy tim, suy vành, có thai ).
S0 HA c&n gi*m m$t cách t< t< (tránh h% HA quá
, Ca
++
, thêm rau xanh,hoa qu* t#-i
H%n ch! th'c "n có nhi7u cholesterol và acid béo no.
H%n ch! r#6u: <3 c0c/ngày nam), <2 c0c/ngày (n>): c0c
tiêu chu4n ch'a 15ml ethanol t#-ng !#-ng v+i 360ml
bia ho3c 150ml r#6u vang ho3c 30ml whisky).
BI thu0c lá
T"ng c#9ng các ho%t !$ng th) l"c ? m'c thích h6p (t.p
th) dCc, ch%y b$ kho*ng 30-45 phút mJi ngày)
Tránh c"ng thKng th&n kinh, th# giãn, nghB ng-i h6p l&
Tránh b/ l%nh !$t ng$t
Vai trò c!a các bi"n pháp thay #$i l%i
s%ng trên s% #o huy&t áp
Intervention Amount SBP/DBP
Reduce foods with
added sodium
1.8g or 78 mmol/d
-5.1 / -2.7
Weight loss
per kg lost
-1.1 / -0.9
Alcohol intake
- 3.6 drinks/day
-3.9 / -2.4
Aerobic exercise
120-150 min/week
-4.9 / -3.7
Dietary patterns
DASH diet
amiloride, triamterene,
kháng aldosterone
(spironolactone, eplerenone)
T!ng huy!t áp 2008
THUGC L4I TIFU
V
V
Vasomotor center
Afterload
Volume
Kidneys
Preload
Renin
Ang II
Aldosterone
BP= CO x TPVR
!
1
!
2
"
1
!
1
Resistance arterioles
Capacitance venules
TPVR
Ang I
Cardiac Output
Heart
Chú & khi dùng: Các ch0ng chB !/nh và tác dCng phC
Li7u b8t !&u th1p
M$t s0 có th) !i7u tr/ suy tim (metoprolol, bisoprolol, carvedilol)
V
V
Vasomotor center
Afterload
Volume
Kidneys
Preload
Renin
Ang II
Aldosterone
BP= CO x TPVR
!
1
!
2
"
1
!
1
Resistance arterioles
Capacitance venules
TPVR
Ang I
Cardiac Output
Heart
"
2
Có th) dùng trong m$t s0 tình hu0ng !3c bi:t (thai)
T!ng huy!t áp 2008
CHKN KÊNH CALCI
!
C- ch!: làm giãn h: ti)u !$ng
m%ch do ng"n ch3n dòng calci ch.m
vào trong t! bào c- tr-n thành m%ch
!
Các nhóm thu+c:
!
Dihydropyridine (DHP):
nifedipine (Adalate); amlodipine
(Amlor, Norvasc); isradipine;
nicardipine (Loxen); felodipine
(Plendil); malnidipine
!
)Benzothiazepine
!
Diltiazem (Tildiem);
!
Diphenylalkylamine:
verapamil (Isoptine)
T!ng huy!t áp 2008
CHKN KÊNH CALCI
Chú & khi dùng: Tác !$ng lên nh/p tim và s'c co c- tim r1t khác
nhau tùy nhóm, có th) h% huy!t áp t0t. Th.n tr2ng khi dùng ?
b:nh nhân có NMCT, #TNKÔ#, suy tim
V
V
Vasomotor center
T!ng huy!t áp 2008
LC CH! MEN CHUYFN
T!ng huy!t áp 2008
Angiotensinogen
ANG I
ANG II
AT
1
Receptor
ACE
Bradykinin
Frag
ments
ACE
Renin
ACE-independent
ANG II Formation
Unger T. Am J Cardiol. 2002;89(suppl):3A-10A.
Vascular Endothelium
AT
2
Receptor
ARBARB
LC CH! MEN CHUYFN
T!ng huy!t áp 2008
THUGC LC CH! MEN CHUYFN
C- ch!: 'c ch! quá trình chuy)n t< angiotensin I thành
angiotensin II % n=ng !$ AT II gi*m sN làm giãn m%ch,
m%n !3c bi:t ? b:nh nhân #T#
T!ng huy!t áp 2008
GIÃN M0CH NGO0I VI
C- ch!: giãn c- tr-n thành m%ch tr"c ti!p
Thu0c: hydralazine (Apresolin); minoxidil (Loniten)
Chú &: H% áp m%nh, Có l6i cho phC n> có thai
V
V
Vasomotor center
Afterload
Volume
Kidneys
Preload
Renin
Ang II
Aldosterone
BP= CO x TPVR
!
1
Resistance arterioles
Capacitance venules
TPVR
Ang I
Cardiac Output
Heart
"
2
Peripheral
Vasodilators
!
Irbesartan+HCTZ (Avalide®)
!
Valsartan+HCTZ (Diovan HCT™)
T!ng huy!t áp 2008
THUGC PHGI H4P
!
Beta-Blocker + Diuretic
!
Atenolol+Chlorthalidone (Tenoretic®)
!
Bisoprolol+HCTZ (Ziac™)
!
Metoprolol+HCTZ (Lopressor ® HCT)
!
Propranolol+HCTZ (Inderide®, Inderide®LA)
!
Timolol+HCTZ (Timolide®)
!
Betaxolol+Chlorthalidone (Kerledex®)
!
Labetalol+ HCTZ (Normozide®, Trandate® HCT )
T!ng huy!t áp 2008
THUGC PHGI H4P
!
Alpha-1 Blocker + Diuretic
!
Prazosin+Polythiazide (Minizine®)
!
Alpha-2 Agonist + Diuretic
!
!
Sodium nitroprusside
!
Diazoxide
!
Labetalol
!
Nitroglycerin
!
Esmolol
!
Phentolamine
!
Hydralazine
!
Nicardipine
!
Enalaprilat
T!ng huy!t áp 2008
LHA CHIN THUGC THA
Tiêu chí l"a ch2n thu0c: (1) H% HA hi:u qu*, d" phòng bi!n ch'ng
c(a THA v+i chi phí th1p nh1t và tác dCng phC ít nh1t; (2) #i7u tr/
!=ng th9i các b:nh tim m%ch kèm theo (!au th8t ng"c ho3c suy tim.
Xu h!"ng k#t h$p !i%u tr& thu'c THA
Diuretics
high
dosages
Diuretics
lower
dosages
• Titration of
one (Mono)-
substance
Low dose
Combination
therapy as an
option
• Focus on
sysolic
Hypertension
• HOT-Trial
: 70% of pts
required
Combination
therapy •
Focus on
Combination
therapy
JNC I
1977
JNC II
1980
JNC III
1984
JNC IV
1988
JNC V
1993
JNC VI
1997
!i7u tr/ cho h&u h!t b/n THA c(ng nh# nên kh?i !&u b5ng ph0i
h6p 2 thu0c (1 thu0c là l6i ti)u) cho b/n THA g!o%n 2.
ESC/ESH không !#a ra thu0c cC th) mà dùng b1t kP thu0c h% áp
nào n!u b/n có th) dung n%p và u0ng !#6c !7u. L"a ch2n thu0c
!&u tiên c&n d"a vào !3c !i)m c(a t<ng b:nh nhân cC th).
BHS khuyên cáo ph0i h6p thu0c !i7u tr/ theo ki)u ABCD
AB (ACEI, ARB, BB) cho b/n trQ (<55 tu,i) - th) THA renin cao
CD (CCB, diuretic) cho b/n già, da !en - th) THA renin th1p
T1t c* khuy!n cáo !7u (ng h$ cho t&m quan tr2ng khi ph0i h6p các
thu0c h% áp v+i c- ch! khác nhau !) !%t mCc tiêu !i7u tr/ (HA
<140/90 v+i !a s0 b/n, HA<130/80 v+i b/n nguy c- cao). Tuy
nhiên chB có 50-60% !%t mCc tiêu !i7u tr/ v7 THA dù thu0c t0i #u.
T!ng huy!t áp 2008
#I3U TR@ THA (JNC VII)
T!ng huy!t áp 2008
LHA CHIN THUGC THA
Li:u pháp !i7u tr/ nên dùng:
(1) L6i ti)u thiazide li7u th1p + (2) ACEI/ARB + (3) chGn kênh
calci li7u th1p (lDHP ho3c diltiazem) trong !ó có th) t"ng li7u
ACEI/ARB t0i !a v+i tác dCng phC t0i thi)u.
Kh?i !&u b5ng hai ho3c ba thu0c c(a mJi nhóm tùy theo m'c !$
THA: “mMi thu+c thêm vào sN h& HA tâm thu thêm 10 mmHg”
nên dùng thu0c !ã ph0i h6p sRn (ACEI/D; ARB/D; ACEI/CCB)
ACEI làm gi*m tác dCng khi h: TK th) d/ch b/ kích thích b?i
tác dCng c(a thu0c l6i ti)u ho3c chGn kênh calci
ChGn kênh calci lo%i DHP hay gây phù m8t cá (phC thu$c li7u)
do tác dCng giãn m%ch #u tiên #M (t"ng áp l"c th(y t$nh): sN
!; n!u ph0i h6p thêm l6i ti)u ho3c ACEI (giãn c* TM và #M)
THA khó ki)m soát/ b/n nguy c- cao: ph0i h6p thu0c th' t#
nhóm chGn M/L; chGn ch2n l2c M1; ho3c tác dCng lên TKTW !)
C&n l#u & v7 nguy c- ti)u !#9ng khi !i7u tr/ THA ? ng#9i trQ và
ng#9i có r0i lo%n dung n%p !#9ng huy!t (prediabetic)
T!ng huy!t áp 2008
LHA CHIN THUGC THA
L6i ích c(a vi:c h% áp nhanh: ? ng#9i già có THA tâm thu !-n
!$c, !i7u tr/ s+m và nhanh sN ng"n ng<a hi:u qu* !$t quS và
nhi7u bi!n c0 tim m%ch. #0i v+i bn THA nguy c- cao, không
ki)m soát !#6c HA trong vài tháng !&u sau khi ch4n !oán là
nguyên nhân c(a nhi7u bi!n ch'ng có th) phòng ng<a !#6c (!)
Các !i7u tr/ d" phòng khác PHTI !#6c ph0i h6p nh# m$t thành
t0 !i7u tr/ làm gi*m nguy c- tim m%ch ? b:nh nhân THA
Aspirin li7u th1p 81mg: gi*m nguy c- NMCT 36% mà không
làm t"ng nguy c- xu1t huy!t não (HOT trial)
H% m; máu b5ng statin !) gi*m LDL-C < 100mg/dL: ? bn
THA v<a, kèm m$t s0 YTNC khác, LDL-C 130 mg/dL: 10mg
atorvastatin gi*m 36% NMCT và 27% !$t quS (ASCOT–LLA)
Sever PS et al. ASCOT–LLA trial. Lancet 2003;361:1149–1158.
Hansson L et al. HOT trial. Lancet 1998;351:1755–1762.
T!ng huy!t áp 2008
B!9c 1
'ánh giá
toàn tr"ng
B!9c 2
Xác !%nh giai
!o"n THA
B!9c 3
Xác !%nh m&c
tiêu và ph#$ng
án !i(u tr%
B!9c 4
• Ch4a T.ng huy%t áp: d' phòng b$ng l9i s9ng
• T.ng huy%t áp giai !o(n 1:
• Thay !Ai l9i s9ng + Theo dõi HA tu:n 1,2,4
• Dùng thu9c n%u vQn là THA sau 4 tu:n
• T.ng huy%t áp giai !o(n 2:
• BRt bu1c thay !Ai l9i s9ng + Dùng thu9c
• Theo dõi theo k% ho(ch
• T.ng huy%t áp giai !o(n 3:
• BRt bu1c thay !Ai l9i s9ng + Dùng thu9c
• G6i khám chuyên khoa+theo dõi theo k% ho(ch
Chung tay vì m(t trái tim kho;
Theo dõi b4nh nhân T)ng huy&t áp
• ;o huy%t áp ít nh5t 1 l:n hàng tháng: c9 !"nh ngày
• ;ánh giá m>c !1 thay !Ai l9i s9ng
• ;ánh giá quá trình u9ng thu9c
• Phát hi,n các bi%n ch>ng c/a THA
• Quy#t $-nh h%,ng $i6u tr- ti#p
• HA < 140/90: Ti%p t7c u9ng thu9c, thay !Ai l9i s9ng và
theo dõi nh4 k% ho(ch
• HA > 140/90: BRt bu1c thay !Ai l9i s9ng sau !ó T.ng
li8u thu9c ho)c thêm thu9c
• Có tác d7ng ph7: Thay thu9c h( áp m*i
• GIi khám chuyên khoa tim mJch: HA khó ki&m soát,
HA > 180/110, có bi%n ch>ng, có b,nh m*i ph9i hSp
Chung tay vì m(t trái tim kho;
Chung tay vì m(t trái tim kho;
+2 huy&t áp
d!9i
140/90
* Trên th'c t% lâm sàng, ng4-i th:y thu9c hay g)p
•
" Methyldopa : có tác d7ng t9t.
•
ChTn bêta: có th& cho vào th-i kV cu9i c/a thai.
T.H.A K PHL N; CÓ THAI (TIJP)
#
Ti8n s+n giDt:
!
Là tình tr(ng mang thai có THA + Phù + Protein ni,u + R9i
lo(n v8 !ông máu và ch>c n.ng gan, thDn.
!
Th4-ng x+y ra sau tu:n th> 20 c/a thai, hay g)p < l:n có thai
!:u.
!
Thu9c gi+m áp có th& dùng:
•
Giãn m(ch tr'c ti%p: Hydralazine (l'a chWn hàng !:u)
•
Nhóm !0ng vDn alpha trung 43ng: Hay dùng Methyldopa (*) ChTn bêta
giao c+m : Atenolol, Metoprolol
•
ChTn bêta và alpha giao c+m: Labetalol
Dùng < giai !o(n cu9i
c/a thai kV
(*) Am. J. Hypertens, 1995, 8: 978
T.H.A K PHL N; CÓ THAI (TI7P)
!
Các thu9c gi+m áp không nên dùng trong b,nh lG này:
•
Thu9c >c ch% men chuy&n.
(**) Am. J. Hypertens, 1995; 8: 978 - 986.
T.H.A K NGFHI CAO TUEI (TI<P)
!
Thái !1 !i8u tr":
•
CFng c:n bRt !:u b$ng !i8u ch2nh l9i s9ng: .n gi+m mu9i và gi+m cân m1t
cách vEa ph+i
(*)
.
•
Nên !o HA c+ t4 th% n$m (ho)c ng0i) và t4 th% !>ng
(**)
.
•
Thu9c:
#
Li8u !i8u tr" bRt !:u nên b$ng 1/2 li8u c/a ng4-i trC.
#
Thu9c lSi ti&u khá thích hSp v*i ng4-i cao tuAi vì !ã !4Sc ch>ng minh là
gi+m !4Sc nhi8u tai bi%n
(***)
.
#
LSi ti&u Thiazide ho)c chTn bêta + Thiazide: có hi,u qu+ t9t.
(*) Circulation, 1996; 94 (suppl I): 1 - 178
(**) JAMA, 1997; 277: 1299 - 1304.
(***) JAMA, 1991; 265: 3255 - 3264.
T.H.A K NGFHI CAO TUEI (TI<P)
!
Thái !1 !i8u tr" (ti!p):
Ch%t vì NMCT 0.26 % 0.12 %
•
;1t quX 1.37 % 0.79 %
T.H.A $I KÈM B?NH $DNG M@CH VÀNH
!
R5t c:n ph+i !i8u tr" THA vì t= l, t6 vong c/a lo(i này !)c bi,t
cao
(*)
.
!
Tránh: H( HA nhanh và nhi8u % gây ho(t hoá giao c+m %
làm' nh"p tim % làm cho b,nh m(ch vành n)ng thêm.
& Không nên cho: Hydralazine, Adalat (lo(i tác d7ng
nhanh)
(**)
.
(*) J.Am. Coll. Cardiol, 1995; 26: 292 - 294.
(**) Circulation, 1995; 92: 1326 - 1331.
THA $I KÈM B?NH $MV (TI7P)
!
Nên cho:
$
ChTn bêta giao c+m (lo(i không có ho(t tính giao c+m n1i t(i):
L5i ích:
•
H( HA.
•
( t:n s9 tim và s>c co bóp c3 tim % ( nhu c:u ôxy c/a c3 tim.
•
( lo(n nh"p th5t.
•
C+i thi,n ch>c n.ng n1i m(c.
•
Làm chDm quá trình gây x3 vBa ;M.
•
T.ng l4u l4Sng ;M vành.
•
Có hi,u qu+ t9t trong phòng ngEa NMCT.
(Nghiên c>u SOLVD
(*)
, SAVE
(**)
, TRACE
(***)
)
(*) N. Engl. J. Med, 1992; 327: 685 - 691.
(**) Circulation, 1994; 90:8.
(***) N. Engl. J. Med, 1995; 333: 1670 - 1676
T.H.A $I KÈM B?NH $MV (TI7P)
'
NITRATES:
•
Có c+ 2 tác d7ng: - Giãn ;M vành.
- H( HA.
•
Còn có tác d7ng ch9ng k%t dính ti&u c:u.
#
Tóm l(i:
;i8u tr" THA + b,nh ;MV:
"
Công trình c/a Gottdiener J.S và c1ng s'
(*)
:
!
Nghiên c>u li,u pháp !3n tr" li,u c/a 6 lo(i thu9c h( áp thông
d7ng !& làm gi+m kh9i l4Sng c3 th5t trái < nhBng b,nh nhân
THA nhT và vEa .
!
K%t qu+ cho th5y:
•
Thu9c lSi ti&u có hi,u qu+ nh5t trong vi,c
•
Thu9c Y.C.M.C ( kh9i l4Sng c3 th5t trái.
Chú G:
•
Siêu âm tim nhDy h3n và !)c hi,u h3n ;T; trong vi,c !ánh giá d:y
th5t trái, song t9n kém h3n khi làm th4-ng quy
(**)
.
(*) Circulation, 1997; 95: 2007 - 2014.
(**) Hypertension, 1997, 29: 560-563.
T.H.A CÓ SUY TIM
"
YCMC !3n !1c ho)c ph9i hSp v*i Digoxin, lSi ti&u: có hi,u
qu+ t9t
(*)
.
"
N%u YCMC không dung n(p ho)c có ch9ng ch2 !"nh:
Các thu9c chTn dòng canxi không ph+i nhóm
Dihydropyridine thì không nên dùng cho nhBng !9i t4Sng
nói trên.
(*) N.Engl. J. Med, 1996, 335:1107-1114.
(**) Circulation, 1997; 96: 856-863
T.H.A CÓ KÈM TIPU $FHNG
"
Ti&u !4-ng: Hay có kèm theo tAn th43ng TK th'c vDt %
làm m5t kh+ n.ng t' !i8u ch2nh HA & c:n !o HA < 3 t4 th%:
n$m, ng0i, !>ng. N%u có th& nên !o Holter HA 24 gi
"
;)c bi,t chú G gi+m cân n)ng n%u có béo phì.
"
BN ti&u !4-ng:
!
S9 HA c:n gi+m < 130 /85mmHg !& b+o v, t9i !a ch>c
n.ng thDn
(*)
.
(*) WHO/ISH-1999-Hypertension guidelines.
T.H.A CÓ KÈM TIPU $FHNG (TI<P)
"
Thu9c:
$
YCMC: !óng vai trò r5t quan trWng < b,nh nhân THA kèm
theo b,nh thDn do ti&u !4-ng, vì:
!
( HA.
!
( Albumine ni,u vi th&.
Thu9c chTn bêta giao c+m:
!
Tuy có th& che d5u tri,u ch>ng h( !4-ng huy%t, nh4ng < BN ti&u
!4-ng khi !4Sc !i8u tr": LSi ti&u + ChTn bêta: ( !4Sc t= l, b,nh m(ch
vành và các bi%n ch>ng tim m(ch khác
(**)
Vì ít gây r9i lo(n cân
b$ng Glucose, Lipid và
ch>c n.ng thDn.
(*) diabetes Care, 1997; 20 (suppl): S
1
-S
70
.
(**) JAMA, 1996; 276: 1886-1892.
T.H.A CÓ KÈM R=I LO@N LIPID MÁU
"
THA và r9i lo(n Lipid máu th4-ng !i kèm v*i nhau % làm
' y%u t9 nguy c3 & c:n !i8u tr" !0ng th-i.
"
Thái !1 x6 trí:
!
;i8u ch2nh l9i s9ng:
•
( cân n)ng, ( mZ bão hoà , ( mu9i Natri, ' ho(t !1ng th& l'c.
!
Thu9c: ph+i ph9i hSp c+ hai lo(i:
•
Thu9c ( HA.
•
&
ChTn " giao c+m:
•
Làm ( nhT !4Sc Cholestérol máu và ' HDL
(*)
.
'
ChTn ! giao c+m:
•
Tuy có th& làm ' Triglycerid thoáng qua và ( HDL
(**)
.
•
Nh4ng hi,u qu+ làm ( !1t t6 , ( t= l, t6 vong toàn b1, (
NMCT tái phát < BN có NMCT tr4*c !ó !ã !4Sc ch>ng
minh
(***)
.
(*) JAMA, 1996; 275: 1549-1556.
(**) Am. Heart J, 1944; 128, 1177-1183.
(***) Prog. Cardiovasc. 1985; 27: 335-371
T.H.A CÓ KÈM B?NH THQN
"
Ph+i h( s9 HA < 130/85 mmHg ho)c th5p h3n nBa
(125/75mmHg) khi Protein ni,u> 1g/24h
(*)
.
"
Ch% !1 .n:
•
•
Không nên dùng lo(i tan trong n4*c, !ào th+i chDm (Atenolol).
b. ChTn " và ! (Labétalol): r5t có hi,u qu+ .
(Chú G: thu9c có th& gây h( HA trong t4 th% !>ng)
c. ChTn "1 giao c+m (Prazosin): có hi,u qu+.
(Chú G: Li8u !:u c:n th5p % r0i m*i t.ng d:n).
T.H.A CÓ KÈM B?NH THQN (TI<P)
3. Thu9c !0ng vDn "
2
giao c+m trung 43ng:
("-Methyl dopa. Clonidine )
•
Có hi,u qu+ h( áp t9t.
•
Không làm bi%n !Ai huy%t !1ng.
(Chú G: thu9c có th& gây lE !E, bu0n ng/, khô mi,ng=> d# nh:m v*i b,nh
não do urê máu cao.)
4. Thu9c chTn dòng canxi:
•
Không h(i !%n thDn.
•
Nên dùng nhóm không Dihydropyridine (Diltiazem, Vérapamil ), vì:
- Có tác d7ng b+o v, thDn.
- Không gây c3n THA khi ngEng thu9c.
- Phân hu= ch/ y%u < gan => không b" +nh h4<ng b<i tình tr(ng suy thDn.
T.H.A CÓ KÈM B?NH THQN (TI<P)
5. Thu9c YCMC:
•
Cho k%t qu+ t9t < bn kèm b,nh thDn do ti&u !4-ng v*i
Protein ni,u # 1g/24h
"
Nong + ;)t Stent ;M thDn
(**)
: gi+i quy%t t9t khi nong xong vQn còn
hTp.
(*) Circulation, 1991; 83 (Suppl.1), 162-166.
(*) Lancet, 1997, 349: 1133-1136.
T.H.A KÈM HEN PH< QUSN
"
THA cFng hay g)p trong c3n hen c5p tính.
"
X6 trí:
#
Tr4*c h%t ph+i gi+i quy%t t9t tình tr(ng co thRt ph% qu+n .
#
Thu9c h( áp:
•
Không !4Sc dùng thu9c chTn ! ho)c thu9c chTn c+ " và ! giao c+m:
vì có th& làm ' c3n hen .
(thu9c chTn ! giao c+m lo(i nh[ mRt: Timolol cFng có th& làm
n)ng c3n hen).
•
Có th& cho thu9c: YCMC ho)c thu9c >c ch% th7 th& Angiotensine II.
T.H.A K NGFHI NGHI?N COCAINE
"
\ PHÒNG KHÁM, C]N XEM XÉT KHI N^NG CÓ THA \
MMT NGY_I NGHIPN COCAINE KHI:
•
BN CÓ TRNNG THÁI TÂM TH]N THAY ;`I, HUNG H^NG, CO GIaT, ;bNG
Tc GIÃN, NHdP TIM NHANH, KÊU ;AU NGeC (DO CO THfT MNCH VÀNH
•
H( s9 HA trung bình kho+ng $ 25% (trong 2 gi- !:u).
•
Ti%p theo (tE 2-6 gi- sau !ó): h( HA xu9ng t*i kho+ng 160/100 mmHg.
Chú G: N%u h( HA quá nhi8u & nhanh > gây thi%u máu c7c b1 não,
thDn, m(ch vành=> nguy hi&m.
MDT S= THU=C DÙNG $FHNG TUNH M@CH
CÓ THP DÙNG TRONG XV TRÍ T.H.A COP CTU
"
Sodium Nitroprusside.
"
Nicardipine (thDn trWng khi suy tim c5p ho)c thi&u n.ng
vành).
"
Hydralazine.
"
Labetalol (không dùng khi suy tim c5p).
"
Esmolol (không dùng khi suy tim c5p).
T.H.A KHÁNG THU=C
"
GWi là THA kháng thu9c khi:
!
HA vQn # 140/90 mmHg khi !ã:
- Dùng 3 lo(i thu9c thích hSp v*i li8u g:n t9i !a.
!
Ho)c ng4-i già !ã dùng 3 lo(i thu9c h( áp mà HA
max
# 160mmHg.
"
(
%(
YCMC
%
(
%'
(
(
Kháng th7
th& AG
II
%
(
%
(
(
ChTn dòng
Canxi
%
%
'%
(
(
(b)
%
LSi ti&u
%'
% '
% (
% (