Hệ quả chuyển động xung quanh Mặt Trời của Trái Đất

A. Mục tiêu bài học:

Sau khi học xong bài học, học sinh cần:
- Hiểu và trình bày được một số hệ quả chuyển động của Trái Đất xung quanh Mặt
Trời, đó là chuyển động biểu kiến hằng năm của Mặt Trời, hiện tượng mùa và
ngày đêm dài ngắn theo mùa.
- Biết phân tích các hình vẽ có trong bài, xác lập một số mối quan hệ nhân quả.

B. Thiết bị dạy học:

- Mô hình Trái Đất - Mặt Trăng - Mặt Trời (nếu có).
- Quả Địa Cầu.
- Phóng to các hình vẽ trong SGK. C. Hoạt động dạy học:
Kiểm tra 1 số kiến thức cũ đã học.
Khởi động
GV yêu cầu HS dùng Quả Địa Cầu biểu diễn và trình bày về chuyển động
quanh Mặt Trời của Trái Đất. Sau đó GV hỏi: các chuyển động này đã đem đến
những hệ quả gì? Để trả lời câu hỏi này chúng ta sẽ cùng học bài hôm nay.

Hoạt động của GV và HS Nội dung chính

Chia lớp thành 6 nhóm.
Bước 1:
* Các nhóm 1, 2: Dựa vào hình 6.1 và
6.2 kênh chữ trong SGK, thảo luận theo
gợi ý:

+ Vị trí và khoảng thời gian của các
mùa: xuân, hạ, thu, đông.
+ Vị trí các ngày: xuân phân, hạ chí, thu
phân, đông chí.
- Giải thích vì sao: Mùa xuân ấm áp,
mùa hạ nóng bức, mùa thu mát mẻ, mùa
đông lạnh lẽo.
- Vì sao các mùa của hai nửa cầu trái
ngược nhau?
Gị ý: khi giải thích về mùa cần chú ý
mối quan hệ giữa trục nghiêng không
đổi phương của Trái Đất khi chuyển
động quanh Mặt Trời với độ lớn của
góc chiếu sáng và sự hấp thu nhiệt, toả
nhiệt của bề mặt Trái Đất.
Ví dụ: từ 21 tháng 3 đến 22 tháng 6, do
trục nghiêng nên nửa cầu Bắc ngả về
- Có 4 mùa: Xuân, hạ, thu, đông; mùa
của hai nửa cầu trái ngược nhau.

3. Hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo
mùa.
- Mùa xuân và hạ có ngày dài đêm
ngắn, mùa thu và đông có ngày ngắn
Nam có ngày ngắn hơn đêm? Vì sao?
- Thời gian nào, những mùa nào nửa
cầu Bắc có ngày ngắn hơn đêm, nửa cầu
Nam có ngày dài hơn đêm? Vì sao?
- Nêu kết luận về hiện tượng ngày đêm
dài ngắn theo mùa trên Trái Đất.
- Vào những ngày nào khắp nơi trên
Trái Đất có ngày bằng đêm?
- Hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác
nhau có thay đổi như thế nào theo vĩ

trong năm?

Bài tập về nhà.
1. Làm bài tập 3 SGK trang 32.
2. Giải thích câu ca dao:
“ Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối”. Rỳt kinh nghiệm sau bài dạy