HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CƠ QUAN TUẦN
HOÀN

I. Mục tiêu bài học :
1. Kiến thức:
- Nêu được hoạt động của tim và hệ mạch.
- Quy luật tất cả hoặc không có gì .
- Tính tự động trong hoạt động của tim .
- Tính chu kỳ trong hoạt động của tim.
- Sự vận chuyển máu trong mạch tuân theo các quy
luật của thủy động học .
- Trình bày được cơ chế điều hòa hoạt động của tim
mạch .
2. Kỹ năng:
- Phát triển năng lực phân tích ,vận dụng trong
thực tiễn đời sống .
- Rèn luyện kỹ năng thảo luận nhóm và làm
việc độc lập với SGK .
3. Thái độ:
- Hình thành thái độ hiểu biết về kiến thức thực
tế về tim mạch .
II. Đồ dùng và phương pháp dạy học:
1. Phương pháp tổ chức dạy học:
- Phóng to các hình 19.1 ;19.2;và 19.4 SGK
- Sử dụng sơ đồ để học nội dung và sử dụng phương
pháp thảo luận để khai thác ,gợi nhớ những kiến thức
đã biết qua học tập hoặc thực tiễn đời sống .
- Biết kết hợp sử dụng phương pháp giải thích minh
họa .Đối với các kiến thức ,chưa học ở các lớp dưới
cầnđược bổ sung ,mở rộng hoặc cho HS tự nghiên
cứu và trình bày kết quả đã lĩnh hội được qua nghiên

nhau bởi các đĩa nối ,tạo nên
một mạng lưới liên kết với
nhau đặc.Dạng cấu trúc này
cho phép xung được truyền
rất nhanh từ tế bào này sang
tế bào khác và do các tế bào
đã nối với nhau nên co bóp
gần như đồng thời.Khi bị
I. Quy luật hoạt động của
tim và hệ mạch
1. Hoạt động của tim:
a) Cơ tim hoạt động theo
quy luật “ Tất cả hoặc
không có gì”
- Khi kích thích ở cường độ
dưới ngưỡng → cơ tim
hoàn toàn không co bóp.
- Khi kích thích ở cường độ
trên ngưỡng → cơ tim đáp
ứng bằng cách co tối đa.
-Khi kích thích ở cường độ
trên ngưỡng →cơ tim
kích thích tới ngưỡng cc1 tế
bào cơ tim đều đáp ứng tối
đa để tạo ra một co bóp cực
đại.Đây chính là hiệu ứng “
Tất cả hoặc không có gì”. *GV yêu cầu HS phân

▲GV :Huyết áp là gì?
HS: Là áp lực máu do tim
co, tống máu vào các động
mạch →huyết áp động mạch
.
▲GV: Huyết áp thay đổi
như thế nào trong hệ mạch
bó Hits → mạng Puôc-kin
phân bố trong hai thành
tâm thất → làm các tâm
nhĩ,tâm thất co.
c)Tim hoạt động theo chu
kỳ:
-Tim co dãn nhịp nhành
theo chu kỳ : Pha co dãn
tâm nhĩ → pha co tâm thất
→ pha dãn chung,chu kì cứ
thế diễn ra liên tục (hình
19.2)
- Nêu ví dụ nhịp tim ở
người và ở một số động vật
theo bảng 19.2 trang 76.
Hoạt động của cơ tim
-Cơ tim hoạt động theo quy
?Sự thay đổi đó do đâu và có
ý nghĩa gì ?
HS: Huyết áp cực đại ứng
với lúc tim co, huyết áp cực
tiểu ứng với lúc tim giãn .
- Tim đập nhanh và mạnh →

đến bại liệt hoăc tử vong
thường gặp ở những người
bị cao huyết áp .
▲GV: Vận tốc máu thay đổi
như thế nào trong mạch ?
HS: Phụ thuộc vào tiết diện
mạch và chênh lệch huyết áp
giữa các đoạn mạch .
Tiết diện nhỏ và chênh lệch
huyết áp lớn → máu chảy
nhanh (và ngược lại).

GV: Sự thay đổi đó do đâu
và có ý nghĩa gì ?
HS: đảm bảo cho sự trao đổi
có kích thích co thời kỳ trơ
tuyệt đối ngắn.
2. Hoạt động của hệ mạch
:
-Hệ mạch gồm các động
mạch ,tĩnh mạch,nối với
nhau qua mao mạch .
a.Huyết áp : Là áp lực máu
do tim co, tống máu vào
các động mạch →huyết áp
động mạch .
- Máu vận chuyển trong hệ
mạch nhờ năng lượng co
tim .
- Huyết áp cực đại ứng với

→ huyết áp thấp.
b.Vận tốc máu :
- Phụ thuộc vào tiết diện
mạch và chênh lệch huyết
áp giữa các đoạn mạch .
- Tiết diện nhỏ và chênh
nhiều CO
2
trong máu (tích tụ
H
+
),H
+
kích thích thụ quan
gây xung TK hướng tâm
truyền đến trung khu giao
cảm ở tủy sống ,làm tim đập
nhanh cung cấp ôxy .Ngược
lại khi nghỉ ngơi.
Tại sao khi ăn no không nên
tắm?

Tại sao khi ăn no lại buồn
ngủ?

lệch huyết áp lớn → máu
chảy nhanh (và ngược lại).

mạch và xoang động mạch
cổ → Sợi hướng tâm→
trung khu vận hành mạch
trong hành tủy→ Điều
chỉnh áp suất và vận tốc
máu.
* Khi huyết áp giảm hoặc
khi nồng độ khí CO
2
trong
máu tăng → tim đập nhanh
và mạnh,mạch co lại→áp
lực máu tăng→máu chảy
mạnh.
* Khi lượng máu cungc ấp
cho não không đủ → tăng
cường hoạt động của tim
và co mạch ở các khu vực
không hoạt động → dồn
máu cho não. 4. Củng cố :
- Quan sát hình 19.3 SGK giải thích sự thay đổi
trong các đường con đó và mối quan hệ giữa
chúng (HS làm theo nhóm và HS lên báo cáo )
- Quan sát hình 19.2 SGK và chỉ rõ tính chu kỳ
trong hình đó ? Nếu tim của người lớn là 100lần
/1phút chu kỳ thay đổi như thế nào (nhóm 2
nghiên cứu và trả lời HS lên báo cáo ).