Khoa kinh t h cế ọ
ĐH Kinh tế quốc dân
GIÁO TRÌNH MÔN KINH TẾ HỌC VI
MÔ
Chương 7: Vai trò của chính phủ trong nền
kinh tế thị trường
Thạc sĩ: Nguyễn Thị Thu

VAI TRÒ CỦA CHÍNH PHỦ
trong nền KT thị trường
•
Những lý luận khác nhau về vai
trò của Chính phủ
•
Nguyên nhân dẫn đến các thất bại
của thị trường
•
Sự can thiệp của chính phủ

Những lý luận khác nhau về vai trò
của CP trong nền KT thị trường
•
Tầm quan trọng của Chính phủ trong nền KT thị
trường
•
Các quan điểm khác nhau về vai trò của CP
- Quan điểm của các nhà KT cổ điển
- Quan điểm của các nhà KT “tân cổ điển”
- Quan điểm thân thiện với thị trường

VD:mô hình Đông Á
+ Hàn quốc: tr/c tài chính để ptr CN nặng(h chất)
+ Nhật: hỗ trợ ptr cty lớn để tận dụng lợi thế qmô

LƯU Ý
•
Sự cthiệp của CP là vô cùng qtr đvới sự
ptr KT
•
Nhưng k đồng nhất với vtrò tuyệt đối của
Cpkhi Gq 3vđề KT CB trg cơ chế KHH tập
trung
⇒
Cơ chế mệnh lệnh=CP+ hệ thống chỉt
plệnh
- ng sx: sx cái gì?
- ng TD: TD cái gì?
ví như cơ chế đàn ong

Qđiểm thân thiện với thị trường
•
Đây là qđiểm dung hòa 2 qđiểm trên
•
Gf: CP nên chủ động trong những khu vực
mà tt hđộng k có hq
và ít can thiệp vào nơi mà tt đang h
động tốt
⇒
Cơ chế hỗn hợp= tt + CP
( Qlý định hướng + “bàn tay vô hình”)

+ XD các chính sách đảm bảo cho sự tăng
trưởng và ptr KT bền vững trong dài hạn

Chnăng KTvi mô
•
Gp: - CP tác động đến việc phân bổ và
SD các nguồn lực để cải thiện hq KT =>
hq Pareto
- đảm bảo sự cạnh tranh công bằng trên
+ tt sp
+ tt yếu tố
- tối thiểu hóa sự bóp méo KT(do th bại tt
gây ra)
- tự do hóa giá cả

chức năng điều tiết của CP
•
Tạo lập môi trường KD về KT và pháp lý
•
Công cụ điều tiết
–
TE của CP
–
ch sách tiền tệ
–
Ch sách tài khóa
–
SD hệ thống ngân hàng Trung ương
–
Ch sách thuế

cần thiết (cung)
+ nói cách khác: đảm bảo cân bằng cung-cầu ở mọi thị tr7
ờng H2 (trả lời đúng 3 câu hỏi SX cái gì? nh7 thế nào?
cho ai?)

Kl: phân bổ nguồn lực có Hq là yêu cầu sống cũn của mọi
nền KT
- chuẩn mực chung để đánh giá là Hq Pareto

THỊ TRƯỜNG VÀ PHÂN BỔ
NGUỒN LỰC HIỆU QUẢ
P
Q
D=MSB
S=MSC
E
Q
E
•
Thị trường phân bổ
nguồn lực hiệu quả tại E
MSB=MSC.
•
Chuẩn mực đánh giá
MC việc sx h
2
= MB td
•
Thị trường cạnh tranh
hoàn hảo là phân bổ

F
D
Y
X

THT BI CA TH TRNG

L s khụng hon ho ca c ch t
2
, l thut ng
dựng ch 1 nn KT m vic phõn b ngun lc
khụng t Hq, hoc sn xut quỏ nhiu hoc quỏ ớt
mt loi hng húa no ú

Khi ú MC vic sx h
2
MB tiờu dựng chỳng

Nền KT t2 không phải lúc nào cũng là lý t7ởng, là
hoàn hảo mà cũng có những mặt trái(trục trặc,
khiếm khuyết, khuyết tật, thất bại, ) đòi hỏi phải có
sự can thiệp của CP để h7ớng dẫn bàn tay vô hình
của t2 hoạt động có Hq. Khi bàn tay vô hình của
thị tr7ờng đem lại kết hợp SL không mong muốn
=> thị tr7ờng đã trục trặc

NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN CÁC
THẤT BẠI CỦA THỊ TRƯỜNG
•
Sức mạnh thị trường

MC
E

THÔNG TIN KHÔNG HOÀN HẢO
MC việc sx h
2
≠ MU td chúng
+ người sx
+ người td
+ người sx + người td

VD THÔNG TIN KHÔNG HOÀN HẢO
•
Tình huống:
Sôi động thị trường
ôtô cũ
•
Giá không phát tín
hiệu chính xác nên
mức sản lượng là
không hiệu quả

NGOẠI ỨNG
+ Khái niệm
•
Là những ảnh hưởng của hoạt động trong sản
xuất hoặc tiêu dùng
•
Không được phản ánh trực tiếp trong giá t
2

xuất với tỷ lệ cố định các đầu vào)
–
Chi phí cận biên của ngoại ứng (MEC) là chi
phí mà các ngư dân ở hạ lưu phải gánh chịu đối
với mỗi mức sản lượng sản xuất
–
Chi phí cá nhân cận biên( MPC)
–
Chi phí xã hội cận biên MSC = MPC + MEC