§ 11 AXIT PHOTPHORIC VÀ MUÔI PHOTPHAT

I. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức
- Biết cấu tạo phân tử, tính chất vật lí.
- Hiểu được tính chất hoá học của axit photphoric, tính chất của các
muối photphat.
- Biết được các ứng dụng của axit photphoric và muối photphat,
phương pháp điều chế axit photphoric và cách nhận biết muối
photphat.
2. Kỹ năng
- Vận dụng cấu tạo của axit photphoric để giải thích tính chất của nó.
- Làm một số dạng bài tập cơ bản.
II. Phương pháp giảng dạy
- Sử dụng phương pháp đàm thoại nêu vấn đề kết hợp với phương tiện
trực quan.
III. Chuẩn bị
1. Giáo viên
- Chuẩn bị nội dung kiến thức.
- Hoá chất và dụng cụ làm thí nghiệm biểu diễn.
2. Học sinh
- Cần chuẩn bị trước nội dung bài học ở nhà.
IV. Tiến trình lên lớp
1. Ổn định lớp
2. Bài cũ
- Làm bài tập 2 SGK
3. Bài mới
Hoạt động của giáo viên Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1 Cấu tạo phân tử
Dựa vào quy tắc bát tử hãy viết công

Hoạt động 3 Tính chất hoá học.
Từ cấu tạo hãy dự đoán tính chất hoá học
có thể có ?
Viết phương trình điện li của axit
photphoric để chứng minh nó là một
axit.
Cho biết trong dung dịch H
3
PO
4
có
những loại ion nào.

Viết phương trình phản ứng với kim loại,
với oxit bazơ, bazơ, muối.
Trong dung dịch axit có bao nhiêu loại
anion gốc axit ? Vậy nó có thể tạo ra bao
nhiêu loại muối ?
GV hướng dẫn học sinh xác định tỉ lệ
tham gia của các chất phản ứng để xác
định loại muối sinh ra. III. Tính chất hoá học
1. Tính axit
H
3
PO
4
 H

4
có đầy đủ tính chất của
một axit, nó là một axit có độ mạnh trung
bình và là một chất điện li yếu.
- Tác dụng với chỉ thị, bazơ, oxit bazơ,
muối, kim loại trước H.
2. Tác dụng với dung dịch kiềm
H
3
PO
4
+ NaOH → NaH
2
PO
4
+ H
2
O (1)
H
3
PO
4
+ 2NaOH → Na
2
HPO
4
+ H
2
O (2)
H

PO
4
? Giải thích ?
Hoạt động 4 Điều chế
Yêu cầu học sinh nghiên cứu sách giáo
khoa và cho biết axit photphoric có thể
được điều chế bằng những cách nào ?
So sánh độ tinh khiết của mỗi phương
pháp.

Hoạt động 5 Ứng dụng
Học sinh nghiên cứu sách giáo khoa.
Giáo viên bổ sung thêm một số thông
tin.
Hoạt động 6 Muối photphat
muối photphat gồm những loại nào ?
Tính tan của chúng ?
Nếu k≥ 3 thì xảy ra (3)
3. Axit photphoric không thể hiện tính oxi
hoá mạnh như axit nitric
IV. Điều chế
1. Phòng thí nghiệm
P + 5HNO
3




o
t

3CaSO
4
↓
Hoặc: P 



2
O
P
2
O
5



 OH
2
H
3
PO
4

V. Ứng dụng
Làm phân lân và thuốc trừ sâu.

B. MUỐI PHOTPHAT
- Muối photphat PO
4
3-

AgNO
3
+ Na
3
PO
4
→ Ag
3
PO
4
↓ + 3NaNO
3

PT ion: Ag
+
+ PO
4
3-
→ Ag
3
PO
4
↓
màu vàng

4. Củng cố
- Hoàn thành dãy chuyển hoá sau : Ca