BÀI 40 : ĐOẠN MẠCH XOAY CHIỀU CÓ RLC MẮC NỐI
TIẾP.
CỘNG HƯỞNG ĐIỆN
I / MỤC TIÊU :
 Biết cách vẽ và dùng giản đồ vectơ để nghiên cứu đoạn mạch RLC nối tiếp.
 Nắm được quan hệ giữa hiệu điện thế với cường độ dòng điện, biết cách
tính tổng trở Z, độ lệch pha  của đoạn mạch RLC nối tiếp.
 Nắm được hiện tượng và điều kiện để xảy ra cộng hưởng.
II / CHUẨN BỊ :
1 / Giáo viên :
Cuộn dây, điện trở, tụ điện, nguồn điện xoay chiều.
2 / Học sinh :
Xem lại giản đồ vectơ của các bài 36 + 37 + 38 + 39

II / GỢI Ý VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC :

Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên
Hoạt động 1 :
HS : Học sinh tự mắc sơ đồ mạch điện. GV : Hướng dẫn học sinh cách mắc sơ
đồ mạch điện 40.1 ?
HS : U = U
1
+ U
2
+ U
3
 

u
C
= U
OC
cos
2
t


 

 
 

HS : Cùng tần số  với các biểu thức
hiệu thế thành phần.
Hoạt động 2 :
HS : Bằng 0

HS : Bằng 0
HS : Bằng
2


HS : Bằng 
2



HS : U =
 
2
2
R L C
U U U 

HS : Z =
2
2
1
R L
C


 
 
 
 

HS : Giống nhau.

HS : R
HS : Cản trở dòng điện.

Hoạt động 4 :
HS : tg =
1
L
C

giữa hai đầu đoạn
mạch ?

GV : Hướng dẫn học sinh tìm biểu
thức xác định hiệu điện thế giữa hai
đầu đoạn mạch ?
GV : Hướng dẫn học sinh thành lập
biểu tổng trở của đoạn mạch ?
GV : Em hãy so sánh biểu thức định
luật Ôm cho đoạn mạch một chiều chỉ
có điện trở R ?
GV : Vai trò của Z
AB
giống đại lượng
nào ?
GV : Nêu ý nghĩa của Z ?

GV : Hướng dẫn học sinh tìm biểu
thức xác định độ lệch pha giữa hai đầu
HS : L -
1
C

= 0 HS : Z
min
= R.


GV : Hiệu điện thế tức thời giữa hai
bản tụ điện và hai đầu cuộn cảm có đặc
điểm gì ?
GV : Hiệu điện thế ở hai đầu R có đặc
điểm gì ?
GV : Pha của u và I biến đổi như thế
nào ?
GV : Giới thiệu đồ thị 40.4
GV : Đặc điểm của đường 1
GV : Giới thiệu ý nghĩa vật lý của
đường cong cộng hưởng ?
IV / NỘI DUNG :
1. Các giá trị tức thời trên từng phần của đoạn mạch
Xét đoạn mạch gồm một điện trở thuần R, một cuộn cảm thuần có độ tự
cảm L và một tụ điện có điện dung C mắc nối tiếp.

Hình 40.1 Sơ đồ đoạn mạch có R, L, C mắc nối tiếp
Giả sử cường độ dòng điện trong đoạn mạch có biểu thức i = I
o
cost. Biểu
thức của các hiệu điện thế tức thời :
u
R
= U
OR
cost
u
L
= LI
o


 

 
 

Hiệu điện thế tức thời giữa hai đầu A, B là :
u = u
R
+ u
L
+ u
C
(40.1)
2. Giản đồ vectơ. Quan hệ giữa cường độ dòng điện và hiệu điện thế
a) Giản đồ vectơ

Hình 40.2 Giản đồ vectơ vẽ theo quy tắc hình bình hành
b) Định luật Ôm cho đoạn mạch RLC nối tiếp. Tổng trở.
U
o
=
 
2
2
OR OL OC
U U U  (40.3)
Chia hai vế của công thức 40.3 cho
2


 
 
 
 
 

Nếu đặt
Z =
2
2
1
R L
C


 
 
 
 
(40.5)
Thì
I =
U
Z
(40.6)
Đối với dòng điện xoay chiều tần số góc , đại lượng Z đóng vai trò tương
tự như điện trở đối với dòng điện không đổi và được gọi là tổng trở của đoạn
mạch.
c) Độ lệch pha của hiệu điện thế so với dòng điện.
tg =

- Dòng điện biến đổi đồng pha với hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch.
 =
1
LC
(40.8)
V / CỦNG CỐ VÀ DẶN DÒ :
Trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4 và làm bài tập 1
Xem bài 41