SINH LÝ TUYẾN
SINH LÝ TUYẾN
THƯỢNG THẬN
THƯỢNG THẬN
NGUYỄN TRUNG KIÊN
NGUYỄN TRUNG KIÊN

MỤC TIÊU
MỤC TIÊU

Trình bày được tên, bản chất hóa học,
Trình bày được tên, bản chất hóa học,
nguồn gốc, tác dụng và điều hòa bài tiết
nguồn gốc, tác dụng và điều hòa bài tiết
hormon vỏ thượng thận
hormon vỏ thượng thận

Trình bày được tên, bản chất hóa học,
Trình bày được tên, bản chất hóa học,
nguồn gốc, tác dụng và điều hòa bài tiết
nguồn gốc, tác dụng và điều hòa bài tiết
hormon tủy thượng thận
hormon tủy thượng thận

1. CẤU TRÚC CHỨC NĂNG
1. CẤU TRÚC CHỨC NĂNG
Lớp cầu:

Chuyển hóa ở gan, bài tiết qua đường mật
và thận
và thận

Tổng hợp hormon steroid
Tổng hợp hormon steroid
Cholesterol
Pregnenolone
Progesterone 17-OH-Pregnenolone
17-OH-Progesterone
Cortisol
AndrogenAldosterone

2.1. Hormon mineralocorticoid:
2.1. Hormon mineralocorticoid:
Aldosteron
Aldosteron

Trên thận và tuần hoàn:
Trên thận và tuần hoàn:
Ở ống lượn xa và ống góp
Ở ống lượn xa và ống góp
- Tái hấp thu Na
- Tái hấp thu Na
+
+
và bài tiết K
và bài tiết K
+
+

+
+
kéo theo
kéo theo
nước, Cl
nước, Cl
-
-
và anion.
và anion.

Điều hòa bài tiết aldosteron
Điều hòa bài tiết aldosteron

Nồng độ K
Nồng độ K
+
+

Hoạt tính của hệ Renin-angiotensin
Hoạt tính của hệ Renin-angiotensin

Nồng độ Na
Nồng độ Na
+
+

2.2. Hormon glucocorticoid:
2.2. Hormon glucocorticoid:
Cortisol (Hydrocortison)

a. béo
a. béo
Tế bào
Tế bào
Glucose
Glucose
Năng
Năng
lượng
lượng
O
O
2
2


Chuyển hóa protid
Chuyển hóa protid

Kết quả: insulin làm tăng dị hóa protein
Kết quả: insulin làm tăng dị hóa protein
ADN
ADN
→
→
ARNm
ARNm
Sao mã
Sao mã
ARNm

N
N
ăng
ăng
lượng
lượng
a. béo
a. béo
Glycerol
Glycerol
a. béo
a. béo


Chống stress
Chống stress
Feedback (+)
Feedback (+)


Kháng viêm
Kháng viêm
–
Ổn định màng tiêu thể
Ổn định màng tiêu thể
–
Giảm tính thấm thành mạch
Giảm tính thấm thành mạch
–
Giảm hóa hướng động

Dạ dày: tăng HCl, giảm chất nhầy
–
Tâm thần: khó ngủ, hưng phấn, thèm ăn, tăng
Tâm thần: khó ngủ, hưng phấn, thèm ăn, tăng
bệnh có sẵn.
bệnh có sẵn.
–
Các hormon khác
Các hormon khác

Điều hòa bài tiết cortisol
Điều hòa bài tiết cortisol

Bài tiết theo trục: VDĐ-Tuyến yên-Vỏ TT
Bài tiết theo trục: VDĐ-Tuyến yên-Vỏ TT

Bài tiết theo nhịp sinh học
Bài tiết theo nhịp sinh học

Feedback dương khi stress
Feedback dương khi stress

2.3. Hormon sinh dục:
2.3. Hormon sinh dục:
Androgen
Androgen

3. HORMON TỦY THƯỢNG THẬN
3. HORMON TỦY THƯỢNG THẬN


Mạch: co
Mạch: co

HA: tăng (noradre>adre)
HA: tăng (noradre>adre)

Tinh thần: hưng phấn
Tinh thần: hưng phấn

Mắt: dãn đồng tử
Mắt: dãn đồng tử

Cơ trơn: dãn (adre>noradre)
Cơ trơn: dãn (adre>noradre)


Chuyển hóa (adre>noradre)
Chuyển hóa (adre>noradre)
–
Tăng đường huyết
Tăng đường huyết
–
Tăng thoái hóa lipid
Tăng thoái hóa lipid
–
Giảm dị hóa protein
Giảm dị hóa protein

Nội tiết
Nội tiết