Hành vi quyền lực của Chủ tịch Uỷ ban nhân
dân phường, xã

Nguyễn Đình Phong

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Luận văn ThS Chuyên ngành: Tâm lý học xã hội
Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Hữu Thụ, PGS. TS. Hoàng Mộc Lan
Năm bảo vệ: 2013 Abstract. Xác định cơ sở lý luận về Hành vi quyền lực (HVQL), HVQL của chủ tịch
Ủy ban nhân dân (UBND) phường/xã và chỉ ra các yếu tố có ảnh hưởng đến HVQL
của chủ tịch UBND phường/xã. Khảo sát thực trạng biểu hiện HVQL của chủ tịch
UBND phường/xã, các yếu tố ảnh hưởng và phân tích một số nguyên nhân dẫn đến
thực trạng trên, từ đó đề xuất một số biện pháp tâm lý – giáo dục nhằm góp phần nâng
cao mức độ biểu hiện HVQL của chủ tịch UBND phường/xã. Tiến hành thực nghiệm
tâm lý – giáo dục.

Keywords. Tâm lý học xã hội; Hành vi quyền lực; Chủ tịch ủy ban.
i

1.2.2. Lý luận về hành vi quyền lực
34
1.3. Hành vi quyền lực của chủ tịch Ủy ban dân dân phƣờng/xã
40
1.3.1. Vài nét về chính quyền cấp phường/xã và khái niệm về chủ tịch Uỷ ban
nhân dân phường/xã
40
1.3.2. Đặc điểm hoạt động của chủ tịch Uỷ ban nhân dân phường/xã
46
1.3.3. Khái niệm hành vi quyền lực của chủ tịch Uỷ ban nhân phường/xã
48
1.4. Những biểu hiện hành vi quyền lực của chủ tịch Ủy ban dân dân phƣờng/xã
49
1.4.1. Nhận thức về hành vi quyền lực của chủ tịch Uỷ ban nhân dân phường/xã
50
1.4.2. Cách thức sử dụng quyền lực của chủ tịch Uỷ ban nhân dân phường/xã trong
tổ chức thực hiện các mục tiêu quản lý hành chính nhà nước tại địa phương

52
1.4.3. Kết quả sử dụng quyền lực của chủ tịch Uỷ ban nhân dân phường/xã trong tổ
chức thực hiện mục tiêu quản lý hành chính nhà nước tại địa phương

5
6
1.4.4. Mức độ biểu hiện hành vi quyền lực của chủ tịch Ủy ban nhân dân ii
phường/xã
5

2.2.5. Nội dung nghiên cứu lý luận
72
2.2.6. Phương pháp nghiên cứu lý luận
72
2.3. Tổ chức và phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn
73
2.3.1. Tiến trình nghiên cứu thực tiễn
73
2.3.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
3
Chƣơng 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ HÀNH VI QUYỀN
LỰC CỦA CHỦ TỊCH ỦY BAN NHÂN DÂN PHƢỜNG/XÃ

7
3.1. Thực trạng biểu hiện hành vi quyền lực của chủ tịch Uỷ ban nhân dân
phƣờng/xã
97
3.1.1 Thực trạng nhận thức về hành vi quyền lực của chủ tịch Ủy ban nhân dân
phường/xã

7
3.1.2. Thực trạng cách thức sử dụng quyền lực của chủ tịch Uỷ ban nhân dân
phường/xã trong tổ chức thực hiện các mục tiêu quản lý hành chính nhà nước

11

iii
ở địa phương
2
3.1.3. Thực trạng kết quả sử dụng quyền lực của chủ tịch Ủy ban nhân dân

2
3.4. Đề xuất một số biện pháp tâm lý-giáo dục tăng cƣờng biểu hiện hành vi
quyền lực của chủ tịch Uỷ ban nhân dân phƣờng/xã

17
9

3.5. Kết quả tác động thực nghiệm tâm lý – giáo dục
81
3.5.1. Biện pháp 1: đào tạo, bồi dưỡng nâng cao nhận thức của các nghiệm thể
về hành vi quyền lực

81
3.4.2. Biện pháp 2: rèn luyện khả năng ứng phó của các nghiệm thể đối với các
tình huống thường gặp trong quản lý hành chính ở cơ sở

186
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN
LUẬN ÁN
92

96

iv
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
97
199
13. Nguyễn Bá Dương (1996), Nghiên cứu những yếu tố tâm lý và diễn
biến của nó ở người bí thư và chủ tịch UBND cấp huyện (quận) trong quá
trình ra quyết định quản lý, Đề tài NCKH cấp bộ, mã số 95 – 98 – 076/ĐT, Hà
Nội.
14. Nguyễn Bá Dương (1999), Tâm lý học quản lý dành cho người lãnh
đạo, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
15. Donnelly J.H., Gibson JR. – Jemes L., Ivacevich J.M (2008), Quản trị
học căn bản, Nhà xuất bản Lao động – Xã hội, Hà Nội.
16. Nguyễn Thị Doan, Đỗ Minh Cương, Phương Kỳ Sơn (1996), Các học
thuyết quản lý, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà nội.
17. Drucker P.F (2009), Nhà quản trị thành công, Nhà xuất bản Trẻ, TP. Hồ
Chí Minh.
18. Trần Thị Minh Đức (2008), Các thực nghiệm trong Tâm lý học xã hội,
Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.
19. Đảng Cộng sản Việt Nam (1998), Văn kiện Hội nghị lần thứ tư Ban
chấp hành Trung ương khoá VIII, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
20. Nguyễn Minh Đạo (1991), Thuật trị nước của người xưa, Nhà xuất
bản Thành phố Hồ Chí Minh, TP. Hồ Chí Minh.
21. Eales – White R (2008), Lãnh đạo hiệu quả, Nhà xuất bản Tổng hợp
Thành phố Hồ Chí Minh, TP. Hồ Chí Minh.
22. Fedman R (2003), Những vấn đề trọng yếu trong Tâm lý học, Nhà
xuất bản Thống Kê, Hà Nội.
23. Fischer (1992), Những khái niệm cơ bản của Tâm lý học xã hội, Nhà
xuất bản Thế giới, Hà Nội.
24. Freud S (2002), Phân tâm học nhập môn tâm lý, Nhà xuất bản Đại học
Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.
25. Huỳnh Thị Gấm (2007), Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt trong hệ
thống chính trị ở đồng bằng sông Cửu Long, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà
Nội.

lý học lãnh đạo, quản lý, Nhà xuất bản Sự thật, Hà Nội
39. Hội đồng chỉ đạo biên soạn Từ điển bách khoa Việt Nam (1995), Từ
điển bách khoa Việt Nam, Nhà xuất bản Trung tâm biên soạn Từ điển bách
khoa Việt Nam, Hà Nội.

201
40. Vũ Gia Hiền (2005), Tâm lý học và chuẩn hành vi, Nhà xuất bản Lao
động, Hà Nội.
41. Nguyễn Đình Hiển (1994), Quản trị nhân sự trong công ty Nhật Bản,
Nhà xuất bản Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, TP. Hồ Chí Minh.
42. Lê Quốc Hùng (2004), Thống nhất, phân công và phối hợp quyền lực
nhà nước ở Việt Nam, Nhà xuất bản Học viện Tư Pháp Hà Nội, Hà Nội.
43. Lê Tiến Hùng (1993), Quyền uy của cha mẹ và việc sử dụng quyền uy
trong giáo dục gia đình, Luận án án Phó tiến sĩ Khoa học Giáo dục, Trường
Đại học Sư phạm Hà Nội 1, Hà Nội.
44. Nguyễn Ngọc Hiến (chủ biên) (2005), Cẩm nang đào tạo chủ tịch
phường, xã, thị trấn, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
45. Trần Hiệp (chủ biên) (1996), Tâm lý học xã hội - Những vấn đề lý
luận, Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội.
46. Interpress (2007), Thuật lãnh đạo, Nhà xuất bản Văn hoá thông tin, Hà
Nội.
47. Võ Thành Khối (2000), Phong cách lãnh đạo, Nhà xuất bản Tổng
hợp thành phố Hồ Chí Minh, TP. Hồ Chí Minh.
48. Võ Thành Khối (2007), Đề cương bài giảng Tâm lý học lãnh đạo,
quản lý, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
49. Mai Hữu Khuê (1996), Tâm lý học trong quản lý Nhà nước, Nhà xuất
bản Lao động, Hà Nội.
50. Koontz H., Odonnell C., Weihrich H (1994), Những vấn đề cốt yếu
của quản lý, Nhà xuất bản Khoa học Kỹ thuật, Hà Nội.
51. Nguyễn Hữu Lam (1997), Nghệ thuật lãnh đạo, Nhà xuất bản Giáo dục,

64. Phan Trọng Ngọ (chủ biên), Nguyễn Đức Hưởng (2003), Các lý thuyết
phát triển tâm lý người, Nhà xuất bản Đại học Sư phạm Hà Nội, Hà Nội.
65. Phan Trọng Ngọ (2005), Dạy học và phương pháp dạy học trong nhà
trường, Nhà xuất bản Đại học Sư phạm Hà Nội, Hà Nội.
66. Hoàng Phê (chủ biên) (2006), Từ điển Tiếng Việt, Nhà xuất bản Đà Nẵng,
Đà Nẵng.
67. Nguyễn Đình Phong, Phạm Thanh Tuyền (2011), 100 câu hỏi – đáp về
Tâm lý học và những tình huống thường gặp trong lãnh đạo, quản lý, Nhà xuất
bản Chính trị Quốc gia – Sự thật, Hà Nội.

203
68. Nguyễn Trọng Phúc (chủ biên) (2011), Các Đại hội Đại biểu toàn
quốc và Hội nghị Ban chấp hành trung ương Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà
xuất bản Chính trị Quốc gia – Sự thật, Hà Nội.
69. Hoàng Anh Phước (2004), “Các yếu tố ảnh hưởng đến việc hình thành
và nâng cao uy tín chuyên môn của giảng viên trường Đại học sư phạm Hà
Nội”, Tạp chí Tâm lý học (11), tr. 48-52.
70. Lê Minh Quân, Bùi Việt Hương (2012), Về quyền lực trong quản lý
nhà nước hiện nay, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia – Sự thật, Hà Nội.
71. Nguyễn Hải Sản (2007), Quản trị học, Nhà xuất bản Thống kê, Hà
Nội.
72. Trần Hương Thanh (2012), Tính tích cực lao động của công chức
hành chính cấp phường, Luận án tiến sĩ Tâm lý học, Viện Khoa học giáo dục,
Hà Nội
73. Chu Văn Thành, Lê Thanh Bình (2004), Bàn về khoa học và nghệ
thuật lãnh đạo, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
74. Hồ Bá Thâm (2003), Phát triển năng lực tư duy của người cán bộ
lãnh đạo hiện nay, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
75. Hồ Bá Thâm (chủ biên) (2011), Mâu thuẫn, xung đột lợi ích nhóm –
thực trạng, xu hướng và giải pháp, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

sĩ Tâm lý học, Hà Nội.
89. Nguyễn Như Ý (chủ biên) (2012), Đại từ điển Tiếng Việt, Nhà xuất
bản Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, TP. Hồ Chí Minh.
90. www.HoChiMinh.org.vn 205
Tiếng Anh
91. Davar R.S (1994), Creative Leadership, S.S Mubaruk and Brother Pter
Ltd.
92. Engel M.S (1994), With good reason – An introduction to infomal
fallacies, 5
th
Edition, New York, St. martin’S Press.
93. Kreitner R (1995), Management, Houghton Miffling Company.
94. Messick D.M., Kramer, R.M (2005), The psychology of leadership,
Lawrence Eribaum Associates Publishers, London.
95. Robbins S.P (1998), Organizational Behavior, Prentice Hall
International Editions.
96. Sears D.O., Peplau L.A., Freedman J.L, Taylor S.E (1988), Social
psychology, Prentice Hall, New Jersey.
97. Yukl G.A. (1989), Leadership In Organizations, Prentice Hall
International Editions.

Tiếng Nga
(98) Эанковский А (2002), Организационная психология, Москва
Издателъство “Флинта”, Мᴨси.