Đề án môn học Bộ môn Kinh tế Bảo Hiểm
PHẦN 1:LỜI NÓI ĐẦU
Trong cuộc sống hằng ngày cũng như trong mọi hoạt động sản xuất kinh doanh,con
người luôn gặp phải những rủi ro bất thường không thể lường trước được,những rủi
ro này thường gây hậu quả thiệt hại về mặt tài chính.Và để đối phó được với những
rủi ro này,từ trước đến nay con người đã áp dụng rất nhiều các biện pháp như tự tích
luỹ, đi vay,hình thành các quỹ tương hỗ…Tuy nhiên các biện pháp này không thể
khắc phục được những hậu quả thiệt hại. Để khắc phục được hậu quả thiệt hại,ngày
nay các cá nhân ,các doanh nghiệp,các tập đoàn kinh tế thường chuyển giao rủi ro
bằng cách mua bảo hiểm. Điều nay có nghĩa họ đã chuyển giao rủi ro của họ cho nhà
bảo hiểm,thay vào đó họ phải trả cho nhà bảo hiểm một khoản tiền nhất định phù
hợp với những rủi ro mà họ có thể gặp phải.Là một doanh nghiệp trên thị
trường,doanh nghiệp bảo hiểm cũng có thể gặp phải những rủi ro tương tự. Để bảo
vệ mình,các doanh nghiệp bảo hiểm đã chọn giải pháp an toàn là đồng bảo hiểm ,tái
bảo hiểm…Nhưng biện pháp hiệu quả và hay được sử dụng hiện nay là tái bảo
hiểm.Tái bảo hiểm là hoạt động rộng lớn,mang tính chất quốc tế.Thông qua hoạt
động tái bảo hiểm rủi ro không chỉ được san sẽ giữa những người tham gia trong một
quốc gia mà nó còn được san sẻ bởi rất nhiều người ở rất nhiều quốc gia khác
nhau.Vì vậy mà tái bảo hiểm là hoạt động mang ý nghĩa nhân văn,nhân đạo sâu
sắc.Thị trường tái bảo hiểm đã được phát triển ở rất nhiều quốc gia,nhưng ở Việt
Nam nó mới chỉ là thị trường sơ khai manh mun.Tuy vậy,thị trường bảo hiểm,tái bảo
hiểm Việt Nam được đánh giá là thị trường đầy tiềm năng.Chính vì vậy mà em đã
chọn đề tài “thị trường tái bảo hiểm Việt Nam” làm đề tài cho đề án môn học.
Ng
uyễn Thị Phương Thuý _Bảo hiểm 47A
1
Đề án môn học Bộ môn Kinh tế Bảo Hiểm
PHẦN 2:NỘI DUNG
I.Tổng quan về tái bảo hiểm và thị trường tái bảo hiểm
1.1.Khái niệm,bản chất,vai trò của tái bảo hiểm
* Khái niệm :
tái bảo hiểm phân chia các rủi ro đã được bảo hiểm của các công ty bảo hiểm gốc
cho một tập thể các công ty tái bảo hiểm và thông qua đó sẽ tận dụng một cách tối ưu
các quy luật thống kê.Với nhiệm vụ trên tái bảo hiểm ổn định kinh doanh cho các
công ty bảo hiểm gốc và tạo điều kiện cho các công ty này có thể nhận bảo hiểm cho
những rủi ro vượt quá khả năng tài chính của mình.
Nhưng dù thế nào thì bản chất của tái bảo hiểm cũng được thể hiện ở những nội
dung sau:
+ Tái bảo hiểm là sự phân tán rủi ro cho nhà bảo hiểm,thay vì một nhà bảo hiểm
gánh chịu tất cả các tổn thất xảy ra với đối tượng bảo hiểm thì sẽ có nhiều nhà bảo
hiểm khác cùng chia sẻ tổn thất đó với họ.Vì vậy giá trị tổn thất mà mỗi nhà bảo
hiểm gánh chịu được giảm đi nhiều lần.
+ Hoạt động tái bảo hiểm không cung cấp lợi nhuận cho các doanh nghiệp bảo
hiểm gốc nhưng đảm bảo sự ổn định trong kinh doanh cho họ.
+ Tái bảo hiểm hoạt động trên cơ sở số lớn nhằm phân chia rủi ro giữa những
nhà bảo hiểm với nhau.
+ Hoạt động tái bảo hiểm có tính chất quốc tế cao:Một hợp đồng bảo hiểm gốc
trong nước có thể được tái bảo hiểm sang các công ty bảo hiểm khác ở nước ngoài.
* Vai trò của tái bảo hiểm:
Ng
uyễn Thị Phương Thuý _Bảo hiểm 47A
3
Đề án môn học Bộ môn Kinh tế Bảo Hiểm
Tái bảo hiểm có vai trò to lớn đối với các doanh nghiệp bảo hiểm, đối với cả những
người tham gia bảo hiểm.Vai trò của tái bảo hiểm được thể hiện:
- Phân tán rủi ro,góp phần ổn định tài chính cho công ty bảo hiểm gốc, đặc biệt
là trong những trường hợp xảy ra các sự cố thảm họa hay tích luỹ rủi ro.
- Nâng cao khả năng nhận bảo hiểm của công ty bảo hiểm gốc đối với những rủi
ro vượt quá khả năng tài chính của nó.Thường xảy ra đối với các hợp đồng bảo hiểm
có số tiền bảo hiểm lớn,mức trách nhiệm cao liên quan đến khả năng nhận bảo hiểm
của công ty bảo hiểm gốc với người tham gia bảo hiểm.Nhờ có tái bảo hiểm mà các
bảo hiểm.
+ Đều tuân thủ theo quy luật số đông.
+ Đều là hiện tượng phân tán rủi ro,chuyển giao tổn thất.
+ Đều là hoạt động dịch vụ tài chính.
*Khác nhau:
Tiêu thức so sánh Bảo hiểm Đồng bảo hiểm Tái bảo hiểm
1.Bản chất Bảo hiểm là
tổng thể các mối
quan hệ kinh tế xã
hội giữa bên tham
gia với bên bảo
hiểm nhằm mục
đích ổn định cuộc
sống và sản xuất
cho bên tham gia
khi đối tượng bảo
hiểm gặp phải
những rủi ro bất
Đồng bảo hiểm
nghĩa là một đối
tượng bảo hiểm có
thể được bảo hiểm
bới các nhà bảo
hiểm khác nhau
cùng một lúc
Tái bảo hiểm
là hoạt động bảo
hiểm cho các công
ty bảo hiểm
Ng
Một nhà bảo hiểm
liên hệ trực tiếp với
khách hàng.
Nhiều nhà bảo
hiểm cùng một lúc
liên hệ trực tiếp với
khách hàng.
Không bao giờ tồn
tại mối quan hệ
trực tiếp giữa khách
hàng với doanh
nghiệp tái.
4.Phương thức bảo
hiểm.
Hầu hết là tự
nguyện.
Hầu hết là tự
nguyện.
Tự nguyện và bắt
buộc tuỳ thuộc vào
khả năng tài chính
và dòng sản phẩm.
5.Khả năng sinh Hoạt động bảo Hoạt động đồng + Không trực tiếp
Ng
uyễn Thị Phương Thuý _Bảo hiểm 47A
6
Đề án môn học Bộ môn Kinh tế Bảo Hiểm
lời. hiểm mang lại lợi
nhuận trực tiếp cho
doanh nghiệp bảo
phương thức chi trả
nào nhưng không
bao giờ doanh
nghiệp tái được
phép bồi thương
trực tiếp cho người
tham gia bảo hiểm.
Sơ đồ quan hệ giữa công ty bảo hiểm,công ty đồng bảo hiêm,công ty
tái bảo hiểm với khách hàng.
Ng
uyễn Thị Phương Thuý _Bảo hiểm 47A
7
Đề án môn học Bộ môn Kinh tế Bảo Hiểm
BẢO HIỂM
ĐỒNG BẢO HIỂM
TÁI BẢO HIỂM
Ng
uyễn Thị Phương Thuý _Bảo hiểm 47A
người tham gia
bảo hiểm
Công ty bảo
hiểm
Người được bảo
hiểm
Công ty đồng bảo
hiểm(40%)
Công ty đồng bảo
hiểm(30%)
phải thông báo cho nhà tái một dịch vụ nào đó mà họ cần tái bảo hiểm.Hình thức
thông báo được thực hiện bằng phiếu đề nghị.Trên phiếu đề nghị bao gồm các thông
tin:
+ Đặc điểm chính của rủi ro được tái bảo hiểm bao gồm tên, địa chỉ của
người được bảo hiểm,tính chất của rủi ro được bảo hiểm,ngày bắt đầu và chấm dứt
của thời hạn bảo hiểm.
+ Số tiền bảo hiểm,phí bảo hiểm,phần giữ lại của công ty nhượng.
+ Tỷ lệ thủ tục phí bảo hiểm.
+ Phương thức tái,thủ tục thanh toán,bồi thường…
Ng
uyễn Thị Phương Thuý _Bảo hiểm 47A
9
Đề án môn học Bộ môn Kinh tế Bảo Hiểm
Sau khi nhận được đề nghị,nhà tái bảo hiểm có quyền lựa chọn nhận toàn bộ
hay một phần tỷ lệ nào đó hoặc một số tiền cố định trên cơ sở rủi ro được đề
nghị.Nhà tái bảo hiểm xác nhận phần tham gia của mình vào một phiếu đề nghị và
gủi lại cho công ty nhượng, đồng thời nhà tái bảo hiểm có thể yêu cầu cung cấp thêm
thông tin cần thiết.Nhà tái bảo hiểm quyết định từ chối hoặc chấp nhận căn cứ vào
các yếu tố: đặc điểm rủi ro được tái,kinh nghiệm bảo hiểm,khả năng tài chính…Khi
nhận được giấy thông báo chấp nhận từ phía nhà nhận tái bảo hiểm thì dịch vụ tái
bảo hiểm này mới có hiệu lực và cũng tự động chấm dứt vào ngày đến hạn nếu
không có bổ sung thêm.
- Ưu điểm của hình thức tái bảo hiểm này:
+ Giúp các công ty nhượng đặc biệt là các công ty mới thành lập,các công ty bảo
hiểm ở thị trường mới ít kinh nghiệm có thể hoàn thành việc nhận bảo hiểm cho
những đơn vị rủi ro có giá trị lớn vượt quá khả năng tài chính của họ trên cơ sở sử
dụng chuyên môn và khả năng của thị trường tái bảo hiểm quốc tế.
+ Giúp các công ty nhượng chủ động trong việc chấp nhận bảo hiểm, đặc biệt
với những nhu cầu bảo hiểm mà không được chấp nhận trong các hợp đồng tái bảo
hiểm cố định.Ví dụ như:các rủi ro động đất,chiến tranh, đình công,bạo loạn…
hợp đồng.Sau khi thống nhất thì tiến hành kí kết hợp đồng.
Thông thường hợp đồng tái bảo hiểm cố định được thu xếp trước khi bắt đầu một
năm nghiệp vụ
- Ưu điểm của hình thức tái bảo hiểm này:
+ Tái bảo hiểm theo hình thức này giúp công ty nhượng chủ động trong việc
ký kêt hợp đồng với người tham gia bảo hiểm.
+ Khi công ty tái đã bị ràng buộc bởi hợp đồng tái bảo hiểm cố định thì
không nhất thiết phải cân nhắc từng rủi ro.Do vậy thủ tục kí kết hợp đồng cũng được
Ng
uyễn Thị Phương Thuý _Bảo hiểm 47A
11
Đề án môn học Bộ môn Kinh tế Bảo Hiểm
tiến hành nhanh chóng,tiết kiệm được thời gian,chi phí,góp phần nâng cao năng lực
cạnh tranh của các công ty bảo hiểm.
+ Theo hình thức tái bảo hiểm này,công ty nhượng được nhà tái bảo vệ cho
mọi rủi ro thuộc phạm vi hợp đồng tái,do vậy độ an toàn cao.
+ Thông thường các hợp đồng tái cố định mang tính liên tục và sẽ được tái
tục tự động hàng năm( trừ trường hợp một trong hai bên có ý định chấm dứt hợp
đồng).Vì vậy công ty nhận tái sẽ có sự phân tán rủi ro tốt hơn có lợi cho hoạt động
kinh doanh của họ.
+ Thông thường công ty nhận tái trả hoa hồng cho công ty nhượng tái căn
cứ vào phần dịch vụ mà họ nhận ,do vậy công ty nhượng có thể bù đắp một phần chi
phí khai thác dịch vụ gốc,còn công ty nhận có thể khai thác dịch vụ với chi phí thấp
hơn khi phải khai thác trực tiếp.
- Nhược điểm của hình thức tái bảo hiểm này:
+ Trong hình thức bảo hiểm này,nếu công ty nhượng tái còn non trẻ ,yếu
kém, đặc biệt trong việc đánh giá rủi ro bảo hiểm gốc thì sẽ ảnh hưởng rất lớn đến
hoạt động kinh doanh của cả hai bên.
+ Công ty nhượng phải tái đi tất cả các đơn vị rủi ro mà họ khai thác được
kể cả những đơn vị rủi ro nằm trong khả năng nhận bảo hiểm của họ. Điều này đồng
và chậm phát triển.
- Nhược điểm của hình thức tái bảo hiểm này:
+ Công ty nhận tái không có quyền từ chối những rủi ro mà họ không muốn
nhận. Đây là bất lợi của công ty nhận tái.
Ng
uyễn Thị Phương Thuý _Bảo hiểm 47A
13
Đề án môn học Bộ môn Kinh tế Bảo Hiểm
+ Hợp đồng loại này đôi khi được coi như là phương tiện để công ty nhượng
tái cố tình đưa ra các rủi ro xấu,phí thấp,tỷ lệ tổn thất cao hoặc có tư tưởng ỷ lại
không chặt chẽ trong quá trình đánh giá rủi ro và định phí.
+ Đối với nhà tái bảo hiểm,nguồn dịch vụ theo hợp đồng tái bảo hiểm kết hợp
thường không thường xuyên ,không đồng đều ,tổn thất xảy ra bất thường.Vì vậy đòi
hỏi cả hai bên có sự trung thực tuyệt đối để đảm bảo ổn định cho các công ty nhận
tái.
+ Hình thức tái bảo hiểm kết hợp thường có mức phí cao hơn so với tái bảo
hiểm cố định.
1.4. Các phương thức tái bảo hiểm.
Phương thức tái bảo hiểm là cách thức phân chia trách nhiệm và quyền lợi
giữa công ty nhượng và công ty nhận tái.
Có hai phương thức tái bảo hiểm chủ yếu là:
+ Tái bảo hiểm theo tỷ lệ.
+ Tái bảo hiểm phi tỷ lệ.
1.4.1 Tái bảo hiểm theo tỷ lệ.
Là phương thức tái bảo hiểm mà theo đó quyền lợi giữa công ty nhận và công ty
nhượng đều phân chia theo tỷ lệ và dựa trên cơ sở số tiền bảo hiểm.
Phương pháp tái bảo hiểm theo tỷ lệ được chia thành 2 dạng chính:
+ Tái bảo hiểm số thành.
+ Tái bảo hiểm mức dôi.
Tái bảo hiểm số thành: