BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ LÀ GÌ?
GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ LÀ GÌ?
1.1
LỢI ÍCH CỦA VIỆC SOẠN GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ
BẰNG POWER POINT
1.2
NHỮNG NGUYÊN TẮC CƠ BẢN KHI
SOẠN GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ BẰNG POWER POINT
1.4
QUI TRÌNH THIẾT KẾ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ
1.3
1

- Bài giảng điện tử là một hình thức tổ chức bài học trên lớp mà ở đó
toàn bộ kế hoạch hoạt động dạy - học (của thầy và trò) được chương trình
hoá (nhờ một phần mềm) do giáo viên điều khiển thông qua môi trường
Multimedia do hệ thống máy tính tạo ra.
- Multimedia được hiểu là đa phương tiện, đa môi trường, đa truyền
thông, một phương pháp giới thiệu thông tin bằng máy tính, sử dụng
nhiều dạng truyền thông tin. Trong môi trường Multimedia, thông tin được
biểu diễn dưới nhiều dạng khác nhau: văn bản (text), đồ hoạ (graphics),
hoạt ảnh (animation), ảnh chụp (image), âm thanh (audio), phim video
(video clip), bảng biểu (table) hay biểu đồ (chart)…
Theo Nguyễn Tiến Hà – ĐHSP Huế
2

- Giáo án điện tử: Là bản thiết kế cụ thể toàn bộ kế hoạch
hoạt động dạy học của giáo viên trên giờ lên lớp, toàn bộ hoạt động
dạy học đó đã được Multimedia hoá một cách chi tiết, có cấu trúc
chặt chẽ và logic được quy định bởi cấu trúc của bài học. Giáo án

4

1.2. LỢI ÍCH CỦA VIỆC SOẠN GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ
BẰNG POWER POINT
Việc thực hiện các bài giảng bằng Powerpoint cho thấy sự
cần thiết bởi nó đáp ứng được yêu cầu giáo dục:
- Tạo sự hứng thú học tập cho học sinh bởi khả năng đối
thoại trực tiếp. Nó giúp học sinh dễ lĩnh hội kiến thức bởi khả
năng phối hợp được các giác quan. Nó cũng làm tăng tính trực
quan thông qua các minh hoạ bằng “Media clips” phù hợp được
chèm thêm vào bài giảng.
- Tiết kiệm thời gian và chi phí trong giảng dạy bởi làm
giảm được thời gian viết bảng, tạo sự thuận lợi khi nhắc lại
phần kiến thức được trình bày trước, khả năng lưu giữ và bổ
sung nội dung bài học dễ dàng mà không cần in ấn lại.
5

- Tiện lợi khi cần tăng thêm lượng kiến thức, đưa thêm những
nội dung mới hay mở rộng trong tiết giảng. Phát huy được tính tích
cực của học sinh vì các minh hoạ cùng sự tổ chức giúp học sinh dễ
dàng tìm hiểu, phân tích, so sánh, tổng hợp vấn đề để rồi rút ra kết
luận cần thiết.
- Giảm thiểu sự vất vả của giáo viên trong giờ lên lớp. Đồng
thời, giúp giáo viên hạn chế phần nào việc dùng phấn có ảnh
hưởng không tốt đến sức khoẻ.
- Thuận tiện trong việc hỗ trợ cho các hoạt động (trong các chủ
đề của môn học) nhắm truyền đạt kỷ năng, kiến thức và thái độ
ngành, nghề cho học sinh. Đặc biệt, nó giúp cho sự nhấn mạnh,
lập lại hay liên kết các hoạt động khác nhau được thuận lợi.
LỢI ÍCH CỦA VIỆC SOẠN GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ

môn, được sắp xếp một cách logic, khoa học, đảm bảo tính sư phạm
và tính thực tiễn cao. Vì vậy cần bám sát vào chương trình dạy học
và sách giáo khoa bộ môn.
9
- Việc xác định kiến thức cơ bản của bài dạy có thể gắn với việc
sắp xếp lại cấu trúc của bài để làm nỗi bật các mối quan hệ giữa các
hợp phần kiến thức của bài, từ đó làm rõ thêm trọng tâm, trọng điểm
của bài.

Bước 3. MULTIMEDIA HÓA TỪNG ĐƠN VỊ KIẾN THỨC
Đây là bước quan trọng cho việc thiết kế bài giảng điện tử, việc
Multimedia hoá kiếnthức được thực hiện qua các bước:
- Dữ liệu hoá thông tin kiến thức.
- Phân loại kiến thức được khai thác dưới dạng văn bản, bản đồ,
hình ảnh,…
- Tiến hành sưu tập hoặc xây dựng nguồn mới dữ liệu sẽ sử
dụng trong bài học.
- Chọn lựa các phần mềm dạy học có sẵn cần dùng đến trong
bài học để đặt liên kết.
- Xử lý các tư liệu thu được để nâng cao chất lượng về hình
ảnh, âm thanh.
10

Bước 4. XÂY DỰNG THƯ VIỆN TƯ LIỆU
- Sau khi có được đầy đủ các tư liệu cần dùng cho bài giảng điện
tử, phải tiến hành sắp xếp, tổ chức lại thành thư viện tư liệu, tức là
tạo được cây thư mục hợp lý.
- Cần phải xác lập sự liên kết giữa các bài giảng trong hệ thống
các bài giảng đã được tổ chức lưu trữ.
11


Bước 6. CHẠY THỬ CHƯƠNG TRÌNH, CHỈNH SỬA VÀ
HOÀN THIỆN
Sau khi thiết kế xong, phải tiến hành chạy thử chương trình,
kiểm tra các sai sót, đặc biệt là các liên kết để tiến hành sữa chữa
và hoàn thiện. Kinh nghiệm cho thấy không nên chạy thử từng phần
trong quá trình thiết kế. Về nguyên tắc, bài giảng chỉ có thể hoàn
thiện sau nhiều lần sử dụng nó.
14

1.4. NHỮNG NGUYÊN TẮC CƠ BẢN KHI
SOẠN GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ BẰNG POWER POINT
1. Đảm bảo tính Sư phạm khi thiết kế giáo án điện
tử
2. Đảm bảo tính hiệu quả
3. Đảm bảo tính mở rộng và phổ dụng
4. Đảm bảo tính tối ưu của cấu trúc cơ sở dữ liệu
5. Đảm bảo tính cập nhật nội dung kiến thức của
bài giảng
6. Đảm bảo một số nguyên tắc về hình thức
15

- Thứ nhất, tập trung được sự chú ý của học sinh vào bài giảng
- Thứ hai, màu sắc sử dụng cần hài hoà, phù hợp tâm lý học sinh và nội
dung bài giảng.
- Thứ ba, chữ viết đảm bảo mật độ, kích cỡ và kiểu dáng phù hợp.
- Thứ tư, các minh hoạ ngành, nghề cần thể hiện tính chuyên nghiệp và
chuẩn mực; tương thích với sự kỳ vọng của học sinh.
- Thứ năm, nội dung và minh hoạ thể hiện được thái độ tích cực, sử
dụng tốt khả năng trình diễn thông tin Multimedia sẽ đảm bảo cho quá

liệu giáo khoa, tài liệu giáo viên,…
Xây dựng các thư viện tư liệu cho môn học là vấn đề quan trọng
đầu tiên cần phải làm, nó quyết định đến chất lượng của việc thiết kế,
xây dựng bài giảng điện tử.
18

5. ĐẢM BẢO TÍNH CẬP NHẬT NỘI DUNG KIẾN THỨC
CỦA BÀI GIẢNG
Phải triệt để tận dụng khả năng lưu trữ, cập nhật thông tin của máy
tính. Việc cập nhật để chỉnh sữa, nâng cấp và ngày càng hoàn thiện hệ
thống các bài giảng là việc làm có ý nghĩa trong việc hình thành các thư
viện tư liệu điện tử, những tiêu chí chuẩn mực của một nền giáo dục điện
tử trong tương lai.
19

6. ĐẢM BẢO MỘT SỐ NGUYÊN TẮC VỀ HÌNH THỨC
(Ý kiến của thầy Nguyễn Thanh Bình - GV Trường THPT chuyên Lê
Hồng Phong - TP.HCM)
Ta phải giải quyết khó khăn của học sinh ngay từ người thầy và giải
quyết ở ba khâu: soạn giáo án điện tử, trình chiếu giáo án và hướng
dẫn học sinh ghi chép.
Mỗi lớp học có trung bình từ 40-50 học sinh. Trong khi đó các tiết
dạy giáo án điện tử thường phải tắt bớt đèn, đóng bớt cửa sổ hay kéo
rèm hạn chế ánh sáng trời để ảnh trên màn rõ hơn. Do đó để học sinh
có thể ghi chép được bài học chính xác từ màn chiếu, giáo viên khi
soạn giáo án trên PowerPoint cần chú ý một số nguyên tắc về hình
thức sau:
20

6. ĐẢM BẢO MỘT SỐ NGUYÊN TẮC VỀ HÌNH THỨC

Khi giáo viên trình chiếu PowerPoint, để học sinh có thể ghi chép
kịp thì nội dung trong mỗi slide không nên xuất hiện dày đặc cùng lúc.
Ta nên phân dòng hay phân đoạn thích hợp, cho xuất hiện theo hiệu
ứng thời gian tương ứng. Trường hợp có nội dung dài mà nhất thiết
phải xuất hiện trọn vẹn cùng lúc, ta trích xuất từng phần thích hợp để
giảng, sau đó đưa về lại trang có nội dung tổng thể, học sinh sẽ dễ hiểu
và dễ chép hơn.
+ Hướng dẫn học sinh ghi chép:
Trong tiết học, học sinh phải có sẵn trước mặt sách giáo khoa quy
định của Bộ GD&ĐT và dùng vở để ghi chép. Khi trình chiếu Power
Point và giảng bài, giáo viên hướng dẫn học sinh cách ghi bài học vào
vở như sau:
23

6. ĐẢM BẢO MỘT SỐ NGUYÊN TẮC VỀ HÌNH THỨC
+ Những kiến thức căn bản, thuộc nội dung giáo khoa quy định sẽ nằm
trong các slide có ký hiệu riêng. (Ví dụ ký hiệu hình ảnh cây viết, đặt ở góc
trên bên trái). Học sinh phải chép đầy đủ nội dung trong các slide này. Tập
hợp nội dung các slide có ký hiệu riêng tạo nên kiến thức yêu cầu tối thiểu
của tiết học.
+ Những nội dung có tính thuyết minh, minh họa, mở rộng kiến thức
sẽ nằm trong các slide khác, không có ký hiệu riêng. Với những slide này,
học sinh tự chọn học nội dung để chép tùy theo sự hiểu bài của mình.
+ Với những kiến thức căn bản nhưng khá dài, nếu chép hết sẽ ảnh
hưởng đến tiến độ của tiết học, sau khi giảng xong giáo viên hướng dẫn
học sinh đánh dấu trong sách giáo khoa để về nhà chép (học sinh sẽ
chừa khoảng trống thích hợp).
24

03/11/14 25