Kinh tế Môi trường
Bài giảng 4
Mức ô nhiễm tối ưu
© PHÙNG THANH BÌNH
2008

A. Mục tiêu của kiểm soát ô nhiễm
B. Chi phí giảm ô nhiễm biên (MAC)
C. Chi phí thiệt hại biên (MDC)
D. Mức ô nhiễm tối ưu
E. Nhân tố ảnh hưởng mức ô nhiễm tối ưu
F. Ý nghóa ứng dụng trong kiểm soát ô nhiễm
Đề cương đề nghò:
Xác đònh ô nhiễm tối ưu sử dụng công nghệ giảm ô
nhiễm:
Phụ lục: Xác đònh ô nhiễm tối ưu khi giả đònh rằng
giảm sản lượng là cách duy nhất giảm ô nhiễm

Xử lý ô nhiễm tốt hơn là chẳng làm
gì cả, nhưng …
[ngăn ngừa ô nhiễm là cách tốt nhất
để có một hành tinh xanh.
(Miller 1993: 15)

•
Nếu xem người tối đa hóa lợi nhuận cũng là người
tối hiệu hóa chi phí thì:
•

•
Chi phí kiểm soát (Control Cost)/giảm (Abatement
Cost) ô nhiễm: Chi phí cho các nỗ lực kiểm soát ô
nhiễm ứng với một loại công nghệ nhất đònh
•
Chi phí thiệt hại do ô nhiễm (Damage Cost): Chi
phí thiệt hại do thải chất thải chưa qua xử lý ra môi
trường
Chi phí ô nhiễm = Chi phí kiểm soát + Chi phí thiệt hại
A. Mục tiêu của kiểm soát ô nhiễm

•
Vấn đề kinh tế quan tâm là tối thiểu chi phí
ô nhiễm, với yêu cầu phải nhận biết đầy đủ
sự đánh dổi giữa chi phí giảm ô nhiễm và
chi phí thiệt hại. Theo quan điểm kinh tế,
bất kỳ khoản đầu tư cho công nghệ kiểm
soát ô nhiễm sẽ chỉ có ý nghóa nếu và chỉ
nếu xã hội được bù đắp lại bằng các lợi ích
từ việc tránh được các thiệt hại môi trường
nhờ việc đầu tư này mang lại
A. Mục tiêu của kiểm soát ô nhiễm


Phía cung dòch vụ giảm ô nhiễm (chi phí xã hội của
việc giảm ô nhiễm)

Chi phí giảm ô nhiễm là các khoản tiền xã hội chi
trực tiếp nhằm cải thiện chất lượng môi trường (kiểm
soát ô nhiễm). Nói cách khác, đó là các khoản chi phí

5
15
10
(a) Lượng chất thải thải ra (E)
(b) Lượng chất thải được làm sạch (A)
0
0
$ $
B. Chi phí giảm ô nhiễm

Đồ thò (a) và (b) là hai cách khác nhau để thể hiện bằng đồ
thò chi phí giảm ô nhiễm biên. Một số điểm lưu ý:

Hai đồ thò truyền tải cùng một khái niệm, nhưng khác nhau
ở đơn vò tính trên trục hoành

Ở đồ thò (a), chi phí biên của đơn vò thứ 20 = 0, số này (20)
thể hiện tổng số đơn vò chất thải đang được xem xét xử lý.

Cả hai cùng đo lường chi phí biên

Chi phí là $200 khi số lượng thải ra là 5  Nghóa là nó
đo lường chi phí làm sạch hay chi phí kiểm soát đơn vò
chất thải thứ 15

Ở cả hai trường hợp, MAC tăng theo mức độ cải thiện chất
lượng môi trường (xem đồ thò (b))
B. Chi phí giảm ô nhiễm



MAC
1
a
b
e
c
1
e
c
2
MAC
1
≠ MAC
2
?
a, b?
B. Chi phí giảm ô nhiễm

Nguồn A
Lượng phát thải A
Lượng phát thải B
Tổng lượng phát thải
(tấân/tuần) (tấân/tuần)
Nguồn B
Hàm MAC cá nhân MAC tổng hợp
MAC
A
MAC
B
MAC



Phía cầu dòch vụ giảm ô nhiễm (lợi ích xã hội của
việc giảm ô nhiễm)

Chi phí thiệt hại là tổng giá trò bằng tiền tất cả các
thiệt hại do phát thải các chất thải chưa qua xử lý ra
môi trường. Chi phí thiệt hại đề cập đến tất cả các
tác động bất lợi mà những người sử dụng môi trường
phải gánh chòu do ô nhiễm

Thiệt hại có thể biểu hiện dưới nhiều cách khác
nhau, nhưng phần lớn phụ thuộc nhiều vào số lượng
và bản chất của chất thải chưa được xử lý
C. Chi phí thiệt hại


Nhận dạng và ước tính chi phí thiệt hại do ô nhiễm sẽ
phức tạp hơn trong trường hợp các chất gây ô nhiễm có
tính lâu bền như các kim loại độc hại (chì và thủy
ngân), chất phóng xạ, hợp chất vô cơ (thuốc trừ sâu), …
Chất gây ô nhiễm càng tồn tại lâu bền, thì càng khó
đánh giá thiệt hại

Chi phí thiệt hại được nhận dạng ở các khía cạnh như
thiệt hại đến cây cối, động vật; mỹ quan, xuống cấp
các tài sản và hạ tầng cơ sở; các ảnh hưởng nguy hại
đến sức khỏe, …

Ứớc tính chi phí thiệt hại? (Phương pháp đánh giá giá

(b)
(d)
Ambient concentration (ppm)
(c)
C. Chi phí thieät haïi

125
MDC
MDC
20
5
15
10
(a) Lượng chất thải thải ra (E)
(b) Lượng chất thải được làm sạch (A)
0
0
$$
500
C. Chi phí thiệt hại


Giả đònh chi phí thiệt hại là một hàm tăng theo
lượng phát thải (xem đồ thò a).

Đồ thò (a) và (b) là hai cách thể hiện bằng đồ thò
khác nhau của chi phí thiệt hại biên (MDC), chỉ
khác ở đơn vò tính trên trục hoành

Ở đồ thò (a), đường chi phí thiệt hại đo lường chi phí

2
MDC
1
$
a
MDC
1
≠ MDC
2
?
C. Chi phí thiệt hại