LỜI MỞ ĐẦU
Thế giới đang bước vào giai đoạn phát triển nhanh và vượt bậc, nền
kinh tế Thế giới đi vào tự động hoá trên cơ sở ứng dụng vào thực tế những
thành tựu của các cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật và công nghệ thông tin
không ngừng đổi mới, ngày càng cao và sâu hơn. Toàn diện bộ mặt của nền
kinh tế xã hội Thế giới thay đổi từng ngày từng giờ đã đặt ra đòi hỏi đối với
mỗi khu vực nói chung và mỗi quốc gia nói riêng phải có những cách thức và
cố gắng nỗ lực không ngừng để bắt kịp.
Xu hướng toàn cầu hoá nền kinh tế Thế giới, hội nhập nền kinh tế khu
vực ngày càng phổ biến và trở thành xu thế tất yếu đối với sự phát triển của
toàn Thế giới và của mỗi quốc gia. Các quốc gia có cơ hội tham gia vào thị
trường Thế giới, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, thúc đẩy hoạt động
xuất nhập khẩu, hiện đại hoá máy móc thiết bị dây chuyền sản xuất trong
nước.
Đi cùng với xu thế đó. Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển đi lên,
có những điều kiện hết sức thuận lợi về vị trí địa lý, nguồn nhân lực và tài
nguyên thiên nhiên dồi dào, đang dần từng bước thực hiện công nghiệp hoá
hiện đại hoá, hội nhập nền kinh tế trong nước với nền kinh tế khu vực và Thế
giới. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện cũng gặp phải rất nhiều khó khăn từ
phía chính sách, trình độ khả năng đến cơ sở vật chất… Do vậy “ Mở cửa hội
nhập với bên ngoài, phát huy lợi thế của đất nước, tranh thủ vốn kỹ thuật hiện
đại, trình độ quản lý tiên tiến của các quốc gia đi trước” đang là xu thế của
thời đại và cũng là chiến lược phát triển kinh tế của hầu hết các quốc gia đặc
biệt là các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam. Trong chiến lược đó,
thương mại được coi là tác nhân liên kết giữa nền kinh tế của mọi quốc gia, là
động lực của quá trình mở cửa và hội nhập, là đòn bẩy phát triển nền kinh tế
đất nước.
Việt Nam và Trung Quốc là hai quốc gia láng giềng có mối quan hệ
kinh tế văn hoá xã hội từ lâu đời. Trung Quốc là quốc gia có tốc độ phát triển
nhanh vào loại bậc nhất trên Thế giới, sản phẩm phong phú, thị trường tiêu
thụ rộng, nhu cầu lớn…Trong những năm gần đây hoạt động thương mại Việt

Thương mại Quốc tế bao gồm cả hoạt động xuất khẩu và nhập khẩu, tuy với
nội dung ít phức tạp hơn nhưng cũng mang đầy đủ bản chất của hoạt động
kinh doanh xuất nhập khẩu:
- Là hoạt động mua bán hàng hoá và dịch vụ giữa hai hay nhiều quốc
gia nhằm mục tiêu cuối cùng là sinh lợi, phát triển sản xuất kinh doanh và
nâng cao đời sống. Hoạt động này mang những đặc điểm rất khác với kinh
doanh buôn bán trong nước như: Các đối tượng tham gia giao dịch mua bán
có quốc tịch và ngôn ngữ khác nhau, thị trường rộng lớn khó kiểm soát, mua
bán giao dịch qua trung gian là chủ yếu, đồng tiền thanh toán thường là ngoại
tệ mạnh, hàng hoá phải vận chuyển qua các cảng, biên giới cửa khẩu của hai
hay nhiều quốc gia bằng các phương tiện vận chuyển chuyên dụng, phải tuân
thủ các tập quán Quốc tế cũng như pháp luật, luật lệ của mỗi quốc gia có liên
quan.
- Đó không phải là hành vi bán hàng riêng lẻ mà là cả hệ thống của
quan hệ mua bán có tổ chức cả bên ngoài lẫn bên trong nhằm mục tiêu lợi
nhuận, thúc đẩy sản xuất hàng hoá và chuyển đổi cơ cấu kinh tế. Hoạt động
này diễn ra trên mọi lĩnh vực, trong mọi điều kiện kinh tế từ xuất khẩu hàng
tiêu dùng đến tư liệu sản xuất máy móc thiết bị công nghệ kỹ thuật cao.
- Được tổ chức thực hiện với nhiều nghiệp vụ, nhiều khâu: từ điều tra
nghiên cứu thị trường, tìm kiếm và lựa chọn hàng hoá, tổ chức giao dịch đàm
phán và ký kết hợp đồng, tổ chức thực hiện cho đến khi hàng hoá được
chuyển đến cảng hoặc chuyển quyền sở hữu cho người mua, hoàn thành thanh
toán ở các khâu. Nghiệp vụ này phải được nghiên cứu, xem xét và thực hiện
đầy đủ, kỹ lưỡng, đặt chúng trong mối quan hệ lẫn nhau, tranh thủ nắm bắt
những lợi thế đảm bảo hiệu quả cao nhất, cung cấp đầy đủ kịp thời cho sản
xuất và tiêu dùng trong nước.
Bên cạnh đó, hoạt động kinh doanh chuyển khẩu cũng mang những nét
riêng đặc trưng thuộc phạm trù bản chất của chúng: Chuyển khẩu là hoạt động
giao dịch mua bán hàng hoá và dịch vụ giữa ba quốc gia trở lên trong đó có
một hay nhiều quốc gia đứng ra thực hiện các hoạt động để mua hàng hoá của

thủ các quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về thanh toán tiền hàng
xuất khẩu, nhập khẩu.
- Hàng hoá chuyển khẩu có qua cửa khẩu Việt Nam chịu sự giám sát
của hải quan cho đến khi hàng hoá được đưa ra khỏi Việt Nam.
2. Vai trò của hoạt động kinh doanh chuyển khẩu
2.1- Đối với sự phát triển của một quốc gia
Chuyển khẩu trong nền kinh tế thị trường là một hoạt động nằm trong
lĩnh vực phân phối và lưu thông hàng hoá nhằm mục đích kinh tế và lợi
nhuận, trên cơ sở phục vụ tốt nhu cầu của sản xuất và tiêu dùng giữa các quốc
gia với nhau qua cả hình thức trực tiếp và gián tiếp. Hoạt động đó không chỉ
diễn ra giữa các cá thể riêng biệt mà là có sự tham gia của toàn hệ thống kinh
tế qua các quan hệ thương mại, với sự điều chỉnh của nhà nước, doanh nghiệp
tự chủ thực hiện.
Chuyển khẩu cùng với các hoạt động thương mại khác có vai trò to lớn
đối với sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia. Nền sản xuất xã hội trong một
nước phát triển như thế nào phụ thuộc một phần vào lĩnh vực hoạt động kinh
doanh này. Thông qua hoạt động chuyển khẩu có thể tăng nguồn thu ngoại tệ,
cải thiện cán cân thanh toán, tăng thu cho ngân sách, kích thích đổi mới công
nghệ, cải thiện cơ cấu kinh tế, tạo thêm việc làm và nâng cao mức sống cho
người dân.
Từ định hướng phát triển kinh tế xã hội ở Đại hội VI của Đảng, dưới sự
quản lý của nhà nước, với chính sách kinh tế đối ngoại, phát triển Thương mại
Quốc tế được coi là chính sách có tầm quan trọng chiến lược phục vụ quá
trình phát triển nền kinh tế quốc dân. Đối với mọi quốc gia cũng như Việt
Nam hoạt động Thưong mại Quốc tế nói chung và kinh doanh chuyển khẩu
nói riêng thực sự có vai trò hết sức to lớn và thiết thực cho nền kinh tế.
Hoạt động kinh doanh chuyển khẩu tạo nguồn vốn cho thu nhập quốc
dân, phục vụ tiến trình Công nghiệp hoá - Hiện đại hóa đất nước. Để thực
hiện đường lối Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá đất nước. Việt Nam phải nhập
khẩu một lượng lớn máy móc thiết bị dây chuyền sản xuất hiện đại từ bên

trình độ phát triển của Việt Nam với Thế giới, tăng tốc độ phát triển kinh
doanh …
Tóm lại: hoạt động kinh doanh Thương mại Quốc tế nói chung và hoạt
động kinh doanh chuyển khẩu nói riêng có vai trò quan trọng góp phần vào sự
phát triển của nhiều ngành nhiều lĩnh vực và cả với sự phát triển của toàn nền
kinh tế xã hội đất nước.
2.2- Đối với doanh nghiệp
Thông qua hoạt động kinh doanh chuyển khẩu, doanh nghiệp trong
nước có cơ hội tham gia vào các cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị
trường khu vực và trên Thế giới về giá cả chất lượng cũng như các mối quan
hệ. Những yếu tố đó đòi hỏi các doanh nghiệp phải không ngừng học hỏi tìm
kiếm và cố gắng vươn lên. Doanh nghiệp phải xây dựng một chiến lược kinh
doanh tốt và phù hợp với thị trường để thích ứng với nó. Từ đó được va chạm
và tích luỹ thêm nhiều kinh nghiệm, nâng cao khả năng kinh doanh.
Chuyển khẩu giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường trên cơ sở các mối
quan hệ giao dịch mua bán với đối tác. Có thêm ngày càng nhiều các mối
quan hệ lám ăn buôn bán, tăng doanh thu, lợi nhuận để mở rộng tái sản xuất
có lãi, hỗ trợ các lĩnh vực kinh doanh khác trong doanh nghiệp cả về vốn, bạn
hàng, và thị trường…
Tiến hành các hoạt động kinh doanh chuyển khẩu thành công có hiệu
quả, doanh nghiệp một mặt đã tự khẳng định được uy tín, năng lực của mình,
mặt khác có khả năng hoàn thành các nghĩa vụ đóng góp đối với nhà nước.
Sản xuất hàng xuất khẩu giúp doanh nghiệp tạo công ăn việc làm đầy
đủ cho người lao động thu hút người lao động vào doanh nghiệp, giúp cho
người lao động ổn định và cải thiện đời sống.
2.3- Vai trò của doanh nghiệp trong kinh doanh chuyển khẩu
Mỗi doanh nghiệp tiến hành các hoạt động kinh doanh chuyển khẩu về
cơ bản thường đảm nhận ba vai trò cơ bản:
- Vai trò trung gian: ở đây doanh nghiệp tự mình đứng ra tìm kiếm
nghiên cứu, liên hệ và ký kết các hợp đồng xuất khẩu, nhập khẩu với các đối