1
ĐỀ CƢƠNG MÔN HỌC:
CÁC THỂ LOẠI BÁO CHÍ THÔNG TẤN
Đại học Quốc gia Hà Nội
Trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Khoa Báo chí
Bộ môn: Báo viết - Báo ảnh
1. Thông tin về giảng viên:
1.1. Giảng viên
- Họ và tên: Đinh Văn Hường
- Học hàm, học vị: Phó Giáo sư, Tiến sĩ
- Thời gian, địa điểm làm việc: sẽ thông báo cho sinh viên trong buổi học đầu
tiên của môn học
- Địa chỉ liên hệ: Phòng 104, Nhà A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
- Điện thoại: 04.5571306 / 0913378601
- Email: [email protected]
- Các hƣớng nghiên cứu chính:
Báo chí truyền thông: Lý luận và thực tiễn; Các thể loại báo chí; Mối quan hệ
giữa báo chí với các lĩnh vực kinh tế - chính trị, văn hoá, xã hội ;Báo chí nước
ngoài;Hệ thống báo chí Việt Nam
1.2. Tham gia giảng dạy:
- Họ và tên: Bùi Tiến Dũng
- Học hàm, học vị: Thạc sĩ, giảng viên
- Thời gian, địa điểm làm việc: sẽ thông báo cho sinh viên trong buổi học đầu
tiên của môn học
- Địa chỉ liên hệ: Phòng 104, Nhà A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
- Điện thoại: 04.5571306 / 0913 550 584
- Email: [email protected]
+ Tự học xác định: 05 giờ
3
- Địa chỉ Khoa/Bộ môn phụ trách: Khoa Báo chí, tầng 1, nhà A, 336 Nguyễn
Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
3. Mục tiêu môn học
3.1. Mục tiêu chung
- Kiến thức:
Hiểu biết về Thể loại và thể loại báo chí, các nhóm thể loại, xu hƣớng
phát triển của thể loại và những điều lƣu ý khác.
Hiểu đƣợc khái niệm, đặc trƣng, đặc điểm, ngôn ngữ, lịch sử hình thành
và phát triển của các thể loại báo chí thông tấn.
Hiểu đƣợc các thể loại báo chí thông tấn (Tin, Phỏng vấn, Tƣờng thuật )
và thực hành đƣợc trong quá trình hoạt động thực tiễn báo chí.
- Kỹ năng:
Phát hiện đề tài đúng và trúng để phản ánh.
Thu thập thông tin, tƣ liệu, số liệu, gặp nhân chứng
Xử lý, đánh giá, phân tích và sử dụng tƣ liệu trong thể loại; xây dựng đề
cƣơng tác phẩm;
Viết thành thạo các thể loại thuộc nhóm các thể loại báo chí thông tấn
một cách sáng tạo, hấp dẫn, có tác động và hiệu quả xã hội cao.
- Thái độ, chuyên cần:
Yêu nghề và tôn trọng giá trị lao động nghề nghiệp
Thái độ công bằng, minh bạch, dân chủ, khách quan và khoa học trong
đánh giá, nhận xét, thẩm định sự kiện, vấn đề, con ngƣời, từng thể loại
báo chí.
3.2. Mục tiêu chi tiết
Nội dung
Bậc 1
Bậc 2
xét, bình luận giữa lý
thuyết và thực tiễn thể
loại trên báo chí
đƣơng đại.
chí Việt Nam.
- Có kỹ năng trao đổi,
giao tiếp, học tập các
phóng viên viết tốt thể
loại.
Nội dung 2.
Thể loại
Tin
- Nắm chắc lý thuyết
Thể loại Tin, các kỹ
thuật viết, các dạng
trình bày Tin và viết
đúng, hay thể loại Tin.
- Kết hợp lý thuyết và
kỹ năng thực hành
viết Tin ở lớp và thực
tập ở toàn soạn.
- Biết vận dụng sáng
tạo, linh hoạt khi viết
tin, khi hành nghề báo
chí.
- Tiếp nhận và vận
dụng các kỹ năng làm
tin hiện đại.
- Viết tin hay, hấp
dẫn, đạt hiệu quả và
Thể loại
- Nắm chắc lý thuyết
thể loại Tƣờng thuật,
các bƣớc làm tƣờng
- Kết hợp lý thuyết và
kỹ năng thực hành
tƣờng thuật tốt.
- Tham khảo, tiếp
nhận và vận dụng kỹ
năng làm tƣờng thuật
5
Tường
thuật
thuật, các dạng tƣờng
thuật và thực hiện
đƣợc trong thực tế.
- Đối chiếu, so sánh
đƣợc cách làm tƣờng
thuật trên báo chí
nƣớc ngoài với báo
chí Việt Nam
- Vận dụng sáng tạo,
chủ động trong thực
tiễn.
- Có kỹ năng nói, viết,
tƣờng thuật một cách
chuyên nghiệp
hiện đại.
- Thực hiện tác phẩm
2.1. Quan niệm chung về TinTiêu chí viết Tin đúng
2.2. Các cấu trúc (kỹ thuật) viết Tin
2.3. Các dạng Tin
Nội dung 3. Phỏng vấn
3.1. Quan niệm chung về phỏng vấn
3.2. Đặc trưng của phỏng vấn
3.3. Khi nào thì phỏng vấn
3.4. Các bước thực hiện phỏng vấn
3.5. Các cách thức làm phỏng vấn
3.6. Câu hỏi trong phỏng vấn
3.7 Những loại câu hỏi cần tránh trong phỏng vấn
3.8. Những chướng ngại của phỏng vấn
3.9. Một số yếu tố tạo thành công cho phỏng vấn
Nội dung 4. Tường thuật
4.1. Khái lược sự ra đời và phát triển của tường thuật
4.2. Khái niệm, định nghĩa tường thuật
4.3. Đặc điểm của tường thuật
4.4. Các bước làm tường thuật
4.5. Các dạng tường thuật
6. Học liệu
6.1. Học liệu bắt buộc
1. Đinh Văn Hƣờng. Các thể loại báo chí thông tấn. Nxb. ĐHQGHN. H.2006.
Tài liệu có tại Phòng Tƣ liệu Khoa Báo chí, Phòng 107, nhà A, 336 Nguyễn
Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội.
2. Trần Quang. Các thể loại báo chí chính luận. Nxb. ĐHQGHN. H.2005. .
Tài liệu có tại Phòng Tƣ liệu Khoa Báo chí, Phòng 107, nhà A, 336 Nguyễn
Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội.
7
Nội dung 1
4
2
2
8
Nội dung 2
8
6
2
3
1
20
Nội dung 3
8
3
1
3
1
17
Nội dung 4
8
3
2
2
1
15
Tổng
28
Thảo luận
(1 giờ tín chỉ)
Trên lớp
3 vấn đề trên và liên hệ thực
tiễn Tự học
xác định
(1 giờ tín chỉ)
Ở nhà
Theo yêu cầu của giáo viên
Tuần 2 - Nội dung 1. Những vấn đề về thể loại báo chí (tiếp)
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu SV
chuẩn bị
Ghi chú
Lý thuyết
(2 giờ tín chỉ)
Trên lớp
- Xu hƣớng phát triển
của thể loại
9
Lý thuyết
(2 giờ tín chỉ)
Trên lớp
- Quan niệm chung về
tin
- Tiêu chí viết tin và thể
loại báo chí đúng
- Phân tích thí dụ Tin
- Đọc tài liệu 1
(6.1), tr. 21 - 26;
135 - 177
- Làm bài tập thực
hành
Sinh
viên
mang 2 -
3 tờ báo
in trong
các buổi
học trên
lớp.
Thảo luận
(1 giờ tín chỉ)
Trên lớp
3 vấn đề trên
Bài tập cá nhân
(1 giờ tín chỉ)
Trên lớp
3 tờ báo
in trong
các buổi
học trên
lớp.
Bài tập cá nhân
(1 giờ tín chỉ)
Trên lớp
- Viết 2 tin theo 2 cấu
trúc trên
Làm bài tập
Đi thực tế
(1 giờ tín chỉ)
Ngoài
trƣờng
Sự kiện thực tế
Thông tin, sự kiện,
ảnh, thực tế
Tuần 5 - Nội dung 2. Thể loại tin (tiếp)
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu SV
chuẩn bị
Ghi chú
(1 giờ tín chỉ)
Ở nhà
- Đọc, phân tích, đánh
giá một số tin trên báo
in
Tuần 6 - Nội dung 2. Thể loại tin (tiếp)
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu SV
chuẩn bị
Ghi chú
Lý thuyết
(1 giờ tín chỉ)
Trên lớp
- Các dạng tin: Tin vắn,
Tin bình, Tin ảnh, Ảnh
tin, Tin công báo
- Đọc học liệu 1
(6.1), tr. 35 - 51,
135 - 177
- Đọc tài liệu tham
khảo 5 (6.2).
- Đọc tin trên báo in
(2 - 3 tờ)
Sinh
viên
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu SV
chuẩn bị
Ghi chú
11
Lý thuyết
(1 giờ tín chỉ)
Trên lớp
- Các dạng tin: Tin dự
báo, Tin tổng hợp,
Chùm tin, Tin tƣờng
thuật
- Đọc học liệu 1
(6.1), tr. 35 - 51,
135 - 177
- Đọc tài liệu tham
khảo 5 (6.2).
- Đọc tin trên báo in
(2 - 3 tờ)
Sinh
viên
mang 2 -
3 tờ báo
in trong
các buổi
học trên
lớp.
vấn.
- Các bƣớc làm phỏng
vấn.
- Đọc học liệu 1
(6.1), tr. 53 - 107;
178 - 333
- Chuẩn bị câu hỏi
cho thảo luận.
Sinh
viên
mang
báo in có
phỏng
vấn
trong các
buổi học
trên lớp.
Bài tập
(1 giờ tín chỉ)
Trên lớp
- Phân tích, rút kinh
nghiệm 1 - 2 bài phỏng
vấn trên báo in
- Làm bài tập
Thảo luận
(1 giờ tín chỉ)
Trên lớp
- Khái niệm và đặc
điểm của phỏng vấn
- Đề tài, chủ đề, đối
viên
mang
báo in có
phỏng
vấn
trong các
buổi học
trên lớp.
Bài tập
(1 giờ tín chỉ)
Trên lớp
Thực hành 1 - 2 bài
phỏng vấn
Làm bài tập phỏng
vấn
Đi điền dã
(thực tế)
(1 giờ tín chỉ)
Ngoài
trƣờng
Phỏng vấn 1 - 2 ngƣời
(tự chọn)
- Tƣ liệu thực Tuần 10 - Nội dung 3. Phỏng vấn (tiếp)
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
Trên lớp
Thực hiện 1 - 2 bài
phỏng vấn
- Làm bài tập
Đi thực tế
(1 giờ tín chỉ)
Ngoài
trƣờng
Phỏng vấn 1 - 2 ngƣời
(tự chọn)
Tƣ liệu thực Tuần 11 - Nội dung 3. Phỏng vấn (tiếp)
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu SV
chuẩn bị
Ghi chú
Lý thuyết
(2 giờ tín chỉ)
Trên lớp
- Câu hỏi trong phỏng
vấn
- Những câu hỏi cần
tránh Tuần 12 - Nội dung 4. Tường thuật
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu SV
chuẩn bị
Ghi chú
14
Lý thuyết
(2 giờ tín chỉ)
Trên lớp
- Khái niệm, đặc điểm
của tƣờng thuật
- Khái lƣợc sự ra đời và
phát triển của tƣờng
thuật
- Phân tích, đánh giá thí
dụ tƣờng thuật.
- Đọc kỹ tài liệu 1
(6.1), Tr. 109 - 128;
334 - 391
- Xác định đƣợc
chủ đề, đề tài để
Nội dung chính
Yêu cầu SV
chuẩn bị
Ghi chú
Lý thuyết
(2 giờ tín chỉ)
Trên lớp
- Các bƣớc làm tƣờng
thuật
- Phân tích các thí dụ
tiêu biểu về tƣờng thuật
- Xác định đề tài, chủ
đề cho sáng tạo tác
phẩm tƣờng thuật
- Đọc học liệu 1
(6.1), tr. 109 - 128;
334 - 391
- Đọc tài liệu tham
khảo liên quan đến
tƣờng thuật
- Chuẩn bị câu hỏi
cho thảo luận
Sinh viên
mang 2 - 3
tờ báo in
có bài
tƣờng
thuật trong
các buổi
học trên
Trên lớp
- Các dạng tƣờng thuật:
Tƣờng thuật trực tiếp;
Tƣờng thuật gián tiếp;
- Đọc học liệu 1
(6.1), tr. 109 - 128;
334 - 391
Sinh
viên
mang 2 -
3 tờ báo
in có bài
tƣờng
thuật
trong các
buổi học
trên lớp.
Thảo luận
(1 giờ tín chỉ)
Trên lớp
- 2 nội dung trên
- Phân tích thí dụ thực
tế
- Thu thập 2 - 3 bài
tƣờng thuật tiêu
biểu
Đi thực tế
(1 giờ tín chỉ)
Ngoài
viên Tự học
Ở nhà
- Ôn tập
- Các tài liệu liên 16
xác định
(1 giờ tín chỉ)
quan
8. Chính sách đối với môn học
- Thực hiện đầy đủ nhiệm vụ của môn học đƣợc ghi trong đề cƣơng môn học.
- Các bài tập phải nộp đúng hạn và đầy đủ
- Đi học đầy đủ (nghỉ không quá 20% tổng số giờ). Giảng viên điểm danh từng
buổi học.
- Chuẩn bị bài trƣớc khi đến lớp theo hƣớng dẫn trong đề cƣơng môn học.
- Thiếu một điểm thành phần, không có điểm hết môn. Có thể thi lại để đạt
điểm cao hơn.
9. Phương pháp, hình thức kiểm tra - đánh giá kết quả học tập môn học.
9.1. Mục đích và trọng số kiểm tra
Hình thức
Tính chất của
nội dung kiểm
tra
chủ động và sáng tạo
50%
17
9.2. Tiêu chí đánh giá các loại bài tập và kiểm tra đánh giá
9.2.1. Bài tập viết cá nhân/tuần
Loại bài tập này thƣờng dùng để kiểm tra sự chuẩn bị, tự nghiên cứu của sinh
viên về một vấn đề không lớn nhƣng trọn vẹn. Các tiêu chí đánh giá các loại bài
tập này có thể bao gồm:
-Nội dung:
1) Xác định vấn đề nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu rõ ràng, hợp lí.
2) Thể hiện kĩ năng phân tích, tổng hợp trong việc giải quyết các nhiệm vụ
nghiên cứu.
3) Có bằng chứng về việc sử dụng các tài liệu do giảng viên hƣớng dẫn.
-Hình thức:
4) Ngôn ngữ trong sáng, trích dẫn hợp lệ, không dài quá so với qui định của
giảng.
Ngoài ra, tuỳ loại vấn đề mà giảng viên có thể có các tiêu chí đánh giá riêng.
9.2.2. Loại bài tập nhóm/tháng
Do yêu cầu đặc thù của loại bài tập này nên tiêu chí đánh giá bài tập nhóm
tháng có thể đƣợc thể hiện qua báo cáo mà nhóm phải thực hiện theo mẫu sau:
Trƣờng ĐHKHXH&NV
Khoa Báo chí
Báo cáo kết quả nghiên cứu nhóm
Vấn đề nghiên cứu:
1) Danh sách nhóm và các nhiệm vụ đƣợc phân công.
STT
Họ và tên
Nhiệm vụ đƣợc phân
Điểm
Tiêu chí
9 – 10
- Đạt cả 4 tiêu chí
7 – 8
- Đạt 2 tiêu chí đầu.
- Tiêu chí 3: có sử dụng các tài liệu, song chƣa đầy đủ, sâu sắc, chƣa
có bình luận.
- Tiêu chí 4: còn mắc vài lỗi nhỏ.
5 – 6
- Đạt tiêu chí 1.
- Tiêu chí 2: chƣa thể hiện rõ tƣ duy phê phán, tƣ duy sáng tạo, các kĩ
năng phân tích, tổng hợp, đánh giá còn kém.
- Tiêu chí 3, 4: còn mắc một vài lỗi nhỏ
Dƣới 5
- Không đạt cả 4 tiêu chí.
9.3. Lịch thi, kiểm tra (kể cả thi lại): Do Khoa hoặc Trƣờng sắp xếp. DUYỆT
(Khoa/trường)
PGS.TS. Đinh Văn Hường
CHỦ NHIỆM BỘ MÔN
(Ký tên)
PGS.TS. Đinh Văn Hường
GIẢNG VIÊN
(Ký tên)