I HC QUC GIA THÀNH PH H CHÍ MINH
NG I HC KHOA HC T NHIÊN
KHOA VT LÝ VT LÝ K THUT
B MÔN VT LÝ HT NHÂN
KHOÁ LUN TT NGHIP I HC
KHẢO SÁT DAO ĐỘNG OFFSET DỌC TRỤC
CHO LÒ PHẢN ỨNG WWER-1000 Ở ĐẦU (BOC)
VÀ CUỐI (EOC) CHU TRÌNH NHIÊN LIỆU
SỬ DỤNG PHẦN MỀM WWER-1000 SVTH: Nguyn Th Thanh Tuyn
GVHD: ThS. Phan Lê Hoàng Sang
TS. Võ Hng Hi
GVPB: TS. Lê Bo Trân
Thành ph H Chí Minh
LỜI CẢM ƠN
c tiên em xin gi li cn toàn th quý Thi hc
Khoa hc T nhiên Thành ph H Chí Minh quý Thy Cô khoa Vt lý Vt lý
K thut quý Thy Cô cùng anh ch cán b tr B môn Vt lý Ht nhân y d,
truyt nhng kin thc vô cùng quý báu, không ch là kin thc sách v mà c
kin thc trong cuc sng dành cho sinh viên chúng em trong sui
hc.
Em vô cùng bii li ci th
CHƯƠNG 2. GIỚI THIỆU PHẦN MỀM MÔ PHỎNG WWER-1000 14
2.1. Gii thiu tng quan phn mm WWER-1000 14
2.2. Các giao din mô phng ca phn mm WWER-1000 15
2.2.1. u khi phn ng (CPS) 16
2.2.2. xut (TAB) 19
2.2.3. Trang vòng mp (1C) 20
2.2.4. Trang h thng cung c 21
2.2.5. Trang các h thng h tr x lý (TQ) 22
2.2.6. Trang h thc làm mát (TF) 23
2.2.7. Trang vòng mch th cp (2C) 23
2.2.8. ng d liu (GRP) 25
2.2.9. Trang các thông s lõi lò (PAR) 25
ii
2.2.10. Trang bi 3 chiu (3D) 26
CHƯƠNG 3. KHẢO SÁT DAO ĐỘNG OFFSET DỌC TRỤC Ở ĐẦU
(BOC) VÀ CUỐI (EOC) CHU TRÌNH Ở CÁC MỨC LÀM
GIÀU NHIÊN LIỆU KHÁC NHAU CỦA LÒ PHẢN ỨNG
WWER-1000 28
3.1. Các khái nim 28
3.2. c ch 31
3.3. Kt qu 32
3.4. Phân tích và nhn xét 37
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 40
TÀI LIỆU THAM KHẢO 41
iii
DANH MỤC VIẾT TẮT
Ch vit tt
Ting Anh
ng
EP
Emergency Protection
Bo v khn cp
PP
Preventive Protection
Bo v d phòng
AUU
Accelerated Unit Unloading
Gim nhanh công sut
CPS
Reactivity Control Page
u khin chính
TAB
Enunciator Page
xut
1C
Primary Circulation Loop Page
Vòng mp
iv
2C
Secondary Circulation Loop Page
Vòng mch th cp
TK
Feed And Bleed System Page
Trang h thng cung cp và
TQ
Process Support Systems Page
Hình 1.1. nguyên lý hong ci vi loi lò WWER [11] 4
Hình 1.2. ng hc cng v Xe
135
. 5
Hình 1.3. S ph thuc c nhi m phn ng
ng neutron [2] 9
Hình 1.4. Hình biu ding Xenon dc trc 12
Hình 1.5. Hình biu ding Xenon xuyên tâm 12
Hình 1.6. Hình biu ding Xenon dc trc và xuyên tâm 13
Hình 2.1. Các task và các thit lp mô phu 14
Hình 2.2. Thanh công c mô phng 16
Hình 2.3. u khi phn ng (CPS) 17
Hình 2.4. xut (TAB) 19
Hình 2.5. Trang mp (1C) 20
Hình 2.6. Trang h thng cung c 21
Hình 2.7. Trang các h thng h tr x lý (TQ) 22
Hình 2.8. Trang h thc làm mát (TF) 23
Hình 2.9. Trang vòng mch th cp (2C) 24
Hình 2.10. ng d liu (GRP) 25
Hình 2.11. Trang các thông s lõi lò (PAR) 26
Hình 2.12. th 3 chiu (3D) 27
Hình 3.1. Phân b m làm giàu nhiên lii vi loading 1 29
Hình 3.2. Phân b m làm giàu nhiên lii vi loading 5 30
Hình 3.3. Trang các task chn mô phng 31
Hình 3.4. Trang giao din chính CPS giây th 14 32
Hình 3.5. th biu din s bii ca các thông s u chu trình
nhiên liu v làm giàu loading 1 33
vii
Hình 3.6. th biu din s bii ca các thông s cui chu trình
i thiu phn mm mô phng WWER-1000.
ng Offset u và cui chu trình các mc làm
giàu nhiên liu khác nhau ca lò phn ng WWER-1000.
2
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN LÒ VÀ LÝ THUYẾT VỀ NHIỄM ĐỘC XENON
TRONG LÒ PHẢN ỨNG HẠT NHÂN WWER-1000
1.1. Sơ lược lịch sử
Hin nay, trên th gii có nhiu loi lò phn ng hc s dng. Mi
loi lò s có nh khác nhau. Vic la chn s dng và phát trin loi lò
nào cn ph thu chi khoa hc công ngh ca mi quc
gia. Có nhiu cách phân loi lò phn ng khác nhau. Bng 1.1 trình bày v các loi
lò phn ng hin nay, da vào cht làm chm và cht ti nhit.
Bảng 1.1. Phân loi lò phn ng [4]
STT
làm ch
1
PWR
2 - 5%
H
2
O
D
2
O
D
2
O, H
2
O
5
GCR
Lò khí grafit
Grafit
Khí He
6
LWGR
Grafit
H
2
O
7
AGR
Lò khí grafit
Grafit
1.2. Tổng quan lò phản ứng WWER-1000
WWER (hoc VVER) là vit tt ca Water Water Energy Reactor, là
loi lò phn ng c áp lc s dc nh va làm cht làm chm va làm
cht ti nhit. Loi lò này do Nga thit k da trên mô hình ca loi lò PWR vi
công sut t 440 MW 1200 MW. Lò phn ng WWER-1000 có công sut là 1000
MW.
Lò phn ng WWER có 2 vòng mi là vòng p
(1C) và vòng th cp (2C). Nguyên lý hong ca hai vòng mch này c trình
i.
4 Hình 1.1. nguyên lý hong ci vi loi lò WWER [11]
Ti p, c áp lc máy n hoàn vào lõi lò,
t, tip nhn nhit do quá trình phân rã ht nhân sinh ra làm cho nhit
i nhit vc
vòng th cp, nhi s h xung và tip ti lõi lò.
Ti vòng th cp, c cc c
c n tua- làm quay tua-bin tn. Trong
quá trình quay tua-c vào b và c tip tc
p quay vào lõi lò.
1.3. Lý thuyết về sự nhiễm độc xenon trong lò phản ứng WWER-1000
Khi quá trình cháy nhiên liu ht nhân din ra thì s kéo theo mt lot các
phn ng ht nhân và hình thành mt s nhóm sn phm kèm theo mi phn ng.
Các sn phu hp th neutron mt m nhnh, ng gi là các x.
Mt s cht trong các sn phm phân h
135
, Sm
149
s có tit din
.
Ta thy, phn ln Xe
135
c sinh ra t phân rã I
135
và t phân hch U
235
, sau
o x hoc là phân rã
-
to thành Cs
135
. I
135
có th c to thành t
phân hch U
235
(vì Te
135
có thi gian bán rã ngn).
N I-
(n,f)
6
: tit din phân h
: tit din hp th vi mô ca Xenon
ng neutron nhit ti công sunh mc.
T c biu thnh n Xenon ti thi
m t bt k sau [2]:
(1.3)
Nu coi t giá tr
khá nhanh so vi s i n
thì
biu thc (1.3) tr thành [2]:
(1.4)
Vi:
Khi ta thu c n X
liu ng.
ng hp
ln,
: n Xenon ph thu
làm giàu nhiên liu. Biu thi:
neutron b hp th bi nhiên liu ht nhân. nhic X:
: tit din hp th ca Xenon
8
: tit din hp th ca nhiên liu
m phn ng do nhic Xenon:
(1.10)
ng hp gim công sut t, t ng neutron bng 0, s
sinh I
135
và Xe
135
t phân hch vi s t cháy Xe
135
chm dt. N Xe
135
c
(1.12)
nhic Xenon là [2]:
9
(1.13)
Vì s sinh Xe
135
t phân rã I
135
là liên tng thi t phân rã ca I
135
l phân rã Xe
135
d n s tích t nhanh ca Xe
135
. S tích t t
ci khong 10 11 gi sau khi tt lò, dn s m phn ng rt ln
gi là h I-t. sâ rng ca h I-t ph thung neutron
c khi dp lò. Hình 1.3 biu din s ph thuc c nhi
m phn ng neutron.
Hình 1.3. S ph thuc c nhic Xenon m phn ng vào
ng neutron [2]
T thm 0 t
1
c
10
T t
1
t
2
135
l t hu Xe
135
sau
t ci khi t sinh bng t hu và n Xe
135
li gim xung khi
t sinh Xe
135
nh hu Xe
135
ng neutron li tip t
lên, quá trình lp li tng.
1.4. Các dao động xenon trong lò phản ứng WWER-1000
ng Xenon là s phân b li công sut trong nhng vùng không
gian lõi lò, nguyên nhân ca s xut hing Xenon là do s chênh lch tun
hoàn gia phân b a I-t, Xenon và m ng neutron b nh
ng trc tip t viu khiu khin a lò phn
ng WWER-1000.
ng Xenon gm các dng dc trc (axialng to
tròn (radial), dao d (azimuthal).
ng dc trc xut hin khi [10]:
i v u khin và h thng an toàn khi công sut
i.
i công sut khi v u khin i.
C công sut và v u khin i.
11
ng to tròn xut hin khi [10]:
u khin v c h xung lõi và rút ra.
y(t): các giá tr Xenon tc thi
A
0
cng Xenon t do (%)
: h s tt dn cng Xenon t do (s)
: chu k cng Xenon t do (s)
t: thi gian (s)
H s nh cng Xenon t do là -
(s
-1
)
12
ng Xenon t do có hai thành phn, mt thành
phn cha chu k
ng tun hoàn và mt thành phn cha h
s tt dn
ng tt dn. Dng biu din các ng Xenon
dc trc và xuyên tâm c minh ho trong hình 1.4 1.5. Hình 1.6 là biu din
cng dc trc và xuyên tâm trên cung m th vi các thông s c
ly thc nghim c cho trong bng 2.
Bảng 1.2. Các thông s ng Xenon dc trng Xenon
5
10
15
20
0 50 100 150 200 250 300 350
-0.4
-0.3
-0.2
-0.1
0
0.1
0.2
0.3
0 50 100 150 200 250 300 350
13 Hình 1.6. Hình biu ding Xenon dc trc và xuyên tâm
Da vào nhng tính toán ca nhóm chuyên gia ti Vin nghiên cu khoa hc
Kurchatov Nga, s dng t mt chu k ng
Xenon t do là 31 gi.
i vi lò phn ng WWER-c thit k hình trquá
trình dch chuyu khi u khin t phân hch trong lò s gây
ra s phân b u ca m ng trong các vùng không gian
lõi lò. Và quá trình này ng mnh nhi vi ng Xenon dc trc,
biu din c th cho s phân b i thông s Offset
Task C01 C12: mô phng các s c n vi phm v ng
ca cht ti nhip.
Task D01 D07: mô phng các s c n các vi phu
kin làm ngui t vòng th cp.
Task cui ng hong ca lò
phn u kin không xy ra s c. Nu mô phi s
dng có th thit k s c kho sát.
2.2. Các giao diện mô phỏng của phần mềm WWER-1000
Sau khi la chn bt k mt thit lp mô phng nào trên hình 2.1 thì ngay
có mt ca s mc m ra, là các trang giao hin mô phng. Có tng
cng 10 trang giao din mô phng sau:
u khi phn ng (CPS),
xut (TAB),
Trang vòng mp (1C),
Trang h thng cung c,
Trang h thng h tr x lý (TQ),
Trang h thc làm mát (TF),
Trang vòng mch th cp (2C),
Trang u ng d liu (GRP),
Trang các thông s lõi lò (PAR),
Trang bi ba chiu (3D).
t lên phn trên cùng ca mi trang trên giao din mô phng s
xut hin mt thanh công c nm ngang c mình ha hình 2.2. Thanh công c
này cho phép i dùng thc hichy, tm dng, thoát và mt
s t mô phng khác.
16 Hình 2.2. Thanh công c mô phng
1. Nút thoát mô phng,