



NG DNG CÔNG NGH THÔNG TIN
CHO CÁC DOANH NGHIP NH VÀ VA

(Tài lio, bng ngun nhân lc
cho các doanh nghip nh và va)

Biên son: Th.S.  c Th
HÀ NI - 2012
MC LC

1
I. NHNG V   N V THÔNG TIN, CÔNG NH THÔNG
TIN VÀ S CN THIT PH  NG NG DNG CÔNG NGH
THÔNG TIN TRONG SN XUT KINH DOANH CA DOANH NGHIP
Phn I gii thiu cho hc viên nhng ni dung chính:
- Nhm v thông tin; vai trò quan trng ca thông tin trong hot
ng sn xut kinh doanh ca doanh nghip
- Gii thiu khái quát v lch s và các thành phn ca công ngh thông tin
- Gii thiu khái quát v h thng thông tin và vai trò ca h thng thông tin
i vi doanh nghip
1. Thông tin, vai trò ca thông tin trong sn xut kinh doanh ca doanh
nghip
c hing là các thông báo nhm mang li
mt s hiu bi    i ( ng) nhn tin. Ví d mt bài báo vit
 có thông tin khách hàng ca mt lot ngân hàng l, sau thông báo
trên không ít khách hàng cm thy lo ngi. Thông tin là hing vn có ca th gii
vt chmãi tu th k XX i mt v nghiên cu thông tin
mt cách chính thng. Theo cách hin thì thông tin chính là nhng cái mi
khác vi nht. K thng trên, các nhà khoa h
ngành khoa hc hii, C. Shannon
1
i t thông
tin ca các nghiên cu v khoa hc thông tin sau này.  thành
ng nghiên cu ch yu, trc tip cu khin hc, ca lý thuyt thông tin và
tin hc. T  tu   c nghiên cu có rt nhi    thông tin.
N.Viner cho ri dung ca th gii bên ngoc th hin trong s
nhn thc cc

b, ngun lc công ngh c tip vào quá trình to ra sn phm, ngun
lc thông tin có chnhn bit và s dng hiu qu các ngun lc. Ngun lc
thông tin trc tip h tr các nhà qun tr ra quynh qun lý; Nó góp phnh,
xây dng chính sách, chic kinh doanh. Thông tin cn thi hong
cho b phn tip theo, trong các tin trình hong ca doanh nghii vi bên
ngoài thông tin cung cp cho các hong truyn thông, thông báo v các sn phm,
dch v ct vai trò rt quan trng trong hot
ng là thông tin góp phn gii quyt các mâu thut trong DN
2. Công ngh thông tin
Xã hi phát trii luôn luôn sáng to, áp
dng nhng thành tu khoa hi sng xã h ng,
c hin nhiu cuc cách mng khoa hc k thut, t na cui th k18
c coi là cuc cách mngcông nghip ln th nht, nó có bn ch
khí hoá, ni dung là s dng máy móc thay th ng chân tay. Kt qu ca cuc
cách mng khoa hc k thut này là s i cc công nghiu kinh t
c chuy i t thun tuý nông nghip sang công nghip vi t tr  
nhiu ln. T nhca th k 20i bu cuc cách mng khoa hc
k thut ln th hai. Cuc cách mn này ch yu v s phát trin ca
ng mi, nhng vt liu mi mi và ch to nhng máy
móc mi, công ngh sinh hcuc cách mng i sang mt nn
". Thành tu ca cách mng khoa hc trong giai n
này phi k n s ca các th h n t. Bn cht ca các ng 3
dng máy tính là quá trình s dng máy tính trong x lý thông tin  thay th mt
ph tr giúp phu khin bng trí tu ci.
Sau khi chin t i hc gi Hoa K s
dng thut ng   c v   ch ngành khoa hc
i Pháp cho rn t 
4
 Vit Nam, khái nim công ngh tc hi
quyt Chính ph 49/CP kí ngày 04/08/1993: "Công ngh thông tin là tp hp các
n và công c t hii - ch y
thut máy tính và vin thông - nhm t chc khai thác và s dng có hiu qu các
ngun tài nguyên thông tin rt phong phú và tic hong
ci và xã hi". Lut Công ngh thông tin ca Vi
 thông tin là tp hc, công ngh và
công c k thut hi sn xut, truyp, x  i
thông tin s
Có th hiu công ngh thông tin bao gm các k thut phn cng, phn mm, d
liu, mng máy tính và vin thông c s d x lý thông tin.
Lut công ngh nhn mnh ng dng công ngh thông tin
là vic s dng công ngh thông tin vào các hong thuc kinh t - xã hi,
i ngoi, quc phòng, an ninh và các hong khác nht, cht
ng, hiu qu ca các hong này
Có th khnh ng dng công ngh thông tin trong sn xut kinh doanh ca
doanh nghip là vic s dng công ngh thông tin phc v các hong sn xut, các
hong kinh doanh, các hong qun lý ca doanh nghip nhm khai thác t
các ngun lc và ti hoá các hong sn xut kinh doanh nhi li ích
cao nht cho doanh nghip và xã hi.
3. H thng thông tin (HTTT)
H thng thông tin (Information System - IS) là mt tp hp các yu t có liên
quan vi nhau cùng làm nhim v thu thp, x  và truy h
tr vic ra quynh, phân tích tình hình, lp k hou phi và kim soát các
hong trong mt t chc, doanh nghip.
H thng thông tin có th cha thông tin v ng mà doanh nghip quan tâm
 i, th n, s kin,








Qui trình
 6
xác. HTTT cn các thành phn công ngh v phn cng, phn mm và vin
thông. Tuy nhiên các thành phn này không th hoc nu thiu các yu t
v t chc. HTTT là mt b phn ca doanh nghip, và nó có các yu t quan trng
nht  vn hành h thng. Mu qun lý và qui tc hong cho
h thng trc tip ca các yu t ,
Hiu qu ca HTTT ph thuc vào các yu t qun lý, h thng s hong th
nào là da vào chic, k hoch, mc tiêu ca doanh nghip. Các yu t khác:
c phân b nhng ngun tài nguyên nào ca doanh nghip. ong
viên: Giúp các nhân viên làm vic hiu qu  c các k hoch.Kim soát:
Giám sát, kim tra quá trình hong theo k hoch.
Phn cng:
Phn cng bao gm các ng vt lý hch, bn mch n,
dây cáp, linh kin, các thành phc cu to thành các thit b 
máy in, máy ghi hình, c s dng trong quá trình x lý thông
tin.
Phn mm:
Phn mm bao gm tt c các mã lnh và ch th c vi
nhng có chu khin, kim soát hong ca phn cng 
8
II. CHÍNH SÁCH CA NG VÀ  C V CÔNG NGH
THÔNG TIN, VÀ QUI TRÌNH NG DNG CÔNG NGH THÔNG TIN
CHO DOANH NGHIP
Phn II gii thiu các ni dung chính:
- Các chính sách cc theo tin trình lch s
- Các kt qu ca ng dng CNTT c
- Gii thiu các s liu thng kê v s phát trin CNTT  Vit Nam, s liu v
vic ng dng CNTT ca các doanh nghip
- Gii thiu mô hình chui giá tr ca Michael Porter, mi quan h gia các hot
ng cho thy cách thc to ra giá tr sn phm ca mt doanh nghi ca vic
ng dng CNTT trong các hong ca doanh nghip
- i v ng dng CNTT trong doanh nghip
-  trin khai công tác ng dng CNTT
1. Chính sách ca ng và Nc v ng dng công ngh thông tin
Có th khng và chính ph Vit Nam luôn luôn n s phát
trin ca CNTT, ngay t nhn chng M 
nhng cán b khoa hc tn t  Liên Xô. Nhng cán b
này sau này là nhng cán b khoa hc ch chc khoa hc máy tính.
c s  nhit tình cc máy tính
n t Minsk-22, là lon t vào loi hii ca Liên Xô lúc by gi.
c lòng gii khoa hn t Minsk-n
t u tiên và duy nht có mt ti Min Bc Viu tiên
 phát trin ngành Tin hc cc ta sau này. Cùng trong th ban
Khoa hc và K thunh thành lp Phòng Toán hc tính toán
trc thuc U ban Khoa hc và K thuc.Nhm my mnh t
phát trin t và là t chu tiên v ngành tin hc  Vit Nam
vi nhng chm v chính: Nghiên cu và ng dn t vào

có s i nhanh chóng CNTT trên th giu kin tip thu và
áp dng ngay nhng thành tu mi ca công ngh; chúng ta li có tic
to li Ving   c ngoài có kh 
hong tích cc và sáng tc
ta phi nhanh chóng phát trin CNTT trong mc hong nhm nâng cao
ch ng và hiu qu công tác qu   c, các ho ng sn xut, kinh
doanh, dch vy ma tii mi toàn dic.
 th ch hoá v mc, Chính ph ban hành Ngh quyt s 49/CP ngày
4/8/1993 v hát trin CNTT  Vit Nam trong nhu tiên
khái ni      dng mt cách chính thc
trong mn cc. Ngh quyt này khái quát tình hình CNTT cc
ta, khm, mc tiêu phát trin CNTT  
dng nhng nu vngchc cho mt kt cu h tng v thông tin trong
xã hi có kh ng các nhu cn v thông tin trong quc
và trong các ho ng kinh t - xã hi, ng thi tích cc xây dng ngành công
nghip CNTT thành mt trong nhng ngành công nghin cc, góp
phn chun b c ta có v trí xc vào th k 21. 10
  ra ni dung phát trin và ng d
trong quc, hong kinh t - xã hi, giáo do, hong
nghiên c công nghip CNTT và kt cu h tng máy tính -
vin thông.
Tip theo chính ph ra Ngh quyt s   Th ng Chính
ph ban hành Quynh s 211/TTg ngày 7/4/1995 phê duyc gia
v CNTT - K hoch tng th  
trình quc gia v c thành lp theo Quynh s 212/TTg ngày 6/5/1994
ca Th ng Chính ph. Ngh quyt Hi ngh ln th by Ban chp hành Trung
ng dng và phát trin các công

11
to công ngh n t, vin thông; trio k 
nhân CNTT bng ting Anh ti hc trong c c.
               
:
Ngày 22/9/2010, Th ng Chính ph chính thc phê duy 
 c mnh v CNTT và Truy-
 c xây dm coi CNTT-ng lc quan
trng góp phn bo m s ng và phát trin bn vng cc, nâng cao
tính minh bch trong các hong cc, tit kim thi gian, kinh phí
 chc, doanh nghic phát trin CNTT-TT
Vi m bo tính k tha, tn dng nhng kt qu, thành t
phù hp vi các chic, quy hoch phát tric CNTT-TT song cn có
nht phá trong phát trin vi nhng m 
 ng dng Công ngh thông tin trong hong cc:
Vic ng dng CNTT trong các hong cc nhm mc
tiêu phc v công tác qun lý, ch 
t hiu qu cao nht. B Chính tr Ch th s 58-CT/TW, ngày 17/10/2000 v
y mnh ng dng và phát trin CNTT phc v s nghip công nghip hoá, hii
hoá. Sau mt thi gian thc hin ch th i mi,
tr ng ly ci cách hành chính, nâng cao hiu qu công tác.
Ngày 27/8/2010, Phó Th ng Chính ph Nguyn Thin Nhân ký Quynh s
-TTg phê duyc gia v ng dng CNTT trong hong ca
 n 2011-ng và
hoàn thi h tng thông tin, to nn tng phát tring dng CNTT rng
rãi trong ni b c; cung cp các dch v công trc tuyn sâu rng phc v
i dân và doanh nghing ti làm cho hong cc minh
bc v i dân và doanh nghip t
1-
2015.

CNTT, các doanh nghing dng CNTT trc tip trong sn xut, hu ht các
doanh nghip có ng dng CNTT trong tác nghing
dng Công ngh thông tin Vi0,Cc ng dng công ngh thông tin -
B Thông tin và Truyng dng CNTT ca các daonh nghip Vit
()
- H tng thit b: H tng thit b bao gm các thit b  máy tính,
máy in, các thit b trc tip x  tng thit b u ki
 doanh nghip trin khai thc hin ng dng CNTT. Theo s li
n 20% so v ng máy tính trung bình ca
các doanh nghip là khá khiêm tn. Bi 1:T l trung bình máy tính/doanh nghi-2010 13
(S liu: Báo cáo ng dng CNTT Vi- B Thông tin và Truyn
thông)
- H tng mng và kt ni Internet
H tng mng và kt nu kin k thu  doanh nghip ng
dng CNTT trên toàn b doanh nghip và tham gia th n t. theo
s liu ca B Thông tin và Truyn thông cókhong 92% s doanh nghip tham gia
kht ni Internet. T l doanh nghip truy cp Internet cao nht tp trung 
hai thành ph ln là Hà Ni và thành ph H Chí Minh. Khong 10% doanh nghip có
lt h thng mng không dây ni b (Wi-fi). 52% doanh nghip có h thng mng
máy tính ni b dng LAN, WAN hoc intranet. S liu trên cho thy còn gn mt na
s doanh nghi ng dng CNTT mt cách toàn din.
- S dng Internet
ng cn thi các doanh nghip khai thác kh ng dng
CNTT, m   dng Internet th hin m  và hiu qu ca vic khai thác

88.78%
91.57%
3

2.86%
1.45%
4

62.74%
73.8%
5

11.52%
8.26%
6

2.50%
1.45%
7


0.68%
8


1.36%
9


0.51%

h tr các doanh nghip, cá nhân chính ph  chc mt s dch v hành chính công
và các dch v khác cng mng, gi là Dch v công
trc tuyn. Vic s dng dch v công trc tuyn, thông qua Internet và
các phn mm chuyên dng, doanh nghip có th tham gia các di
trc tuy, khai báo h
báo cp chng nhn xut x c tuyn.
i vi dch v hn t, theo cu 2010 v m sn
sàng ca doanh nghip khi tham gia th tc hn t do Tng cc Hi quan
tin hành, 62% doanh nghip tham gia kh l tc hi
n t.
i vi dch v thu, theo cuu tra v m sn sàng ca doanh nghip
khi tham gia kê khai thu qua mng do Tng cc Thu thc hin, 91% doanh nghip
tham gia kh  li có s dng phn mm kê khai thu c .
Ngoài vic các doanh nghing xuyên truy cp Website c  tra
cu thông tin (86% doanh nghip), khong 55% doanh nghip tr lt v dch
v ch ký s phc v kê khai thu qua mng. 16
Cho tn ln các doanh nghip ti Vin sàng cho vic
ng dng CNTT phc v ho ng sn xut, kin n tr doanh
nghip. Nhn th c tm quan trng và li ích ca CNTT, hu ht các doanh
nghi      vt cht k thut CNTT v máy tính và m  kt ni
Internet  m, hii, sn sàng cho nhng ng dvà m kt
ni sâu s
Qua s liu tng hp cho thy rng các doanh nghip Vi dng nhng
phn mm và ng dng CNTT t m n phc t phc v cho nhiu
mng ca doanh nghip. Tuy nhiên so vi tia doanh nghip và
yêu cu ca th ng công tác ng dng CNTT có th nói là còn nhiu hn ch. Qua
u tra cho thy: các doanh nghip ln, v tr ngi ln nhi vi vic ng dng

T chu vàoc thu mua t các nhà cung cc s dng
 sn xut sn phm cui cùng.
Vn hành: nguyên lic sn xut thành sn phm cui cùng.
T chu ra: khi các sn phc sn xut sc phân phi cho
các trung tâm phân phi, bán buôn, bán l hay khách hàng.
Marketing và bán hàng: tip th phm bo rng sn phng ti khách
hàng mc tiêu. Marketing hn hc s d thit lp mt chic hiu qu,
bt k li th cc truyt rõ ràng vi các nhóm mc tiêu thông qua
vic kt hp qung cáo.
Dch v: Sau khi sn phm, dch v c bán nhng dch v h tr nào cho
khách hàng c t chc?
Các hong h tr: 2
Michael Eugene Porter (23/5/1947a i hc Harvard, Hoa Kng chic và là mt trong
nhng “bộ óc” qun tr có ng nht th gii.
 h tng
Qun lý ngun nhân lc
Phát trin công ngh
Mua hàng
T
chc
u
vào
Vn
hành
T
chc
u

Theo mô hình trên mi ho   c lp, ví d hot ng
Marketing và bán hàng có th t chc là mt b phc lp. Tuy nhiên b phn này
có mi liên l trc tip vi b phn dch v và có mi liên h vi các b phn khác.
Mi quan h gia các ho, hong b tr, và gia các hoc
gi là giao diy có ba loi giao din, giao din gia ho và hot
ng h tr, giao din gia các ho, giao din vi khách hàng và nhà cung
ng. Vi s phát trin ca CNTT hin nay, tt c các hou có th ng dng
CNTT: Hoàn thin nhng hong c th, hoàn thin kt ni (giao din) gia các
ho ng, hoàn thin kt ni ngoài công ty. Các nhà cung cp dch v phn mm
ng phân loi ng dng theo cách:
 Nhóm ng dng quu vào: bao gm các phn m thng Qun
lý cung ng v- Supply Chain Management); H thng Qun lý mua hàng,
nguyên vt li
 Nhóm ng dng qu  u ra: Qun lý bán hàng (POS - Point Of Sales);
Qun tr quan h khách Hàng (CRM  Customer Relationship Managemen
 Nhóm ng dng qun lý hong doanh nghip: H thng Qun lý hành chính
 Office Administrator Management); H thng Qun lý nhân S
(HRM  Human Resource Management); H thng K Toán và Tài Chính (FAM 
Finance and Accounting Management); H thng Qun lý kho (ICS  Inventory

 Nhóm ng dng tng th: Qun lý ngun lc doanh nghip (ERP-Enterprise
Resource Planning), Qun lý dây chuyn cung ng (SCM-Supply Chain Management
), Qun tr quan h khách hàng (CRM -Cust 19
 Nhóm ng dng trong sn xut:
+ ng dng CNTT trong thit k - Computer Aided Design (CAD): to ra
và x lý các mu thit k trên máy vi tính vi s tr giúp ca các phn mm. Mt s
phn m

HT qun
lý d tr
Vn hành

HT sn
xut vi s
tr giúp
ca máy
tính
T
chc
u ra

HT
qun lý
phân
phi
Marketing
và
bán hàng

HT qun lý
và d báo
th ng
Dch v

HT qun lý
cung cp
dch v
Li

thng theo k hoch. u tra,  nhiu doanh nghip máy tính ch c s dng
thc hin các công vic các gii pháp công
ngh  phc v trc tip quá trình qun lý sn xut, bán
hàng, phc v qun lý
Vic mua sm phn cng, phn m li vi doanh nghip,
nhiu doanh nghip d dàng quynh mua phn ci r
mua phn mm. Nu ch n cng thì không th khai thác hiu qu c,
nu ch n phn mm thì kh ng ca h th hn ch
hoc không ho    p cn xác
u, t l phn cng và phn mm phù hp vi yêu
cu ca gii pháp công ngh.
 y vic trin khai ng dng CNTT cho các doanh nghi  i nhiu
công sc ca c doanh nghip. Doanh nghip cng các ngun lc v tài chính,
i doanh nghiu yu t
ch quan lng có th là gii pháp ng dng ngay t
c chp vi quy mô, quy trình hong
ca doanh nghi doanh nghi hic quyt tâm thc 21
hin cùng.  thc hin thành công quá trình ng dng CNTT tùy thuc vào loi
hình doanh nghip, tu thuc tính cht hong, tu thuc vào mc tiêu và ngun lc
ca doanh nghip mà doanh nghip có th la chng ng dng CNTT phù
hp.
b. c trin khai ng dng CNTT
 ây dng l trình ng dng CNTT
Mt s doanh nghi  ng dng hoc ng dng CNTT  
chính là vic h i v  xây dng mt l trình ng dng phù
hpchodoanh nghip. Vic xây dng l trình ng dng CNTT phi bu t các cp
cao nht co doanh nghip, trc tiên ca chính nhng

m hin ti và c 
- n cho doanh nghip mt quy trình qun lý chun hóa, hii, tip cn
vi mô hình qun lý ca quc t, có kh i v cht quá trình qun lý
doanh nghip
- Là các gi c kim chng qua th c khách hàng s
dng, có tính   rng, nâng cp sau này.
nh các yêu cu v gii pháp, doanh nghip có th la chn nhà
cung cp da theo các tiêu chí:
- Có kinh nghic cung cp các gii pháp và dch v qun lý doanh
nghipi v nghip v và ông ngh.
- Là doanh nghip cung cp dch v c  c bi i vi nhng d án
CNTT ln, nên chn nhng doanh nghip ng thc hin các gii pháp quc t.
Trong ng hp doanh nghip n có n t c ngoài yu
t c c xem xét  ng     .   c ngoài
ng có nhng kinh nghim qun lý, kinh nghim v ng dng CNTT,có th mang
n cho doanh nghip qun lý mi.
 Trin khai thc hin
Quá trình trii ln trong hot ng ca doanh nghip,
c chuyn thay th h thng h thng mi. Doanh nghip cn la chn
n khai phù hp và cn kim soát và qun lý cht ch quá trình trin
khai. Các yu t quan trng trong quá trình trin khai: c c th và
u ra công vic cho mc mt cách khoa hc. Cm bo d c trin khai
i hn và vi ch ra. Quá trình trin khai là mt quá trình bing,
cn nh bi k hoch thng nht, vì vn có s kt hp hài hòa gia
thc t trin khai và k hoch, cn linh hot tuy nhiên vic i m bo trong tm
kim soát. Các cán b tham gia trin khai cn linh hot, tin hành các công vic phù
hp vi thc t trin khai ca tng doanh nghip.
 Vn hành, bo trì, nâng cp
Mt h thng hong tt là h thc vn hành theo k hoch, nó có th
c nâng cp và m rng theo nhu cu phát trin ca doanh nghip. i vi mi h