Nội dung giảm tải và PPCT môn Sinh học THCS | 1
UBND TỈNH BẮC GIANG
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HƯỚNG DẪN
THỰC HIỆN ĐIỀU CHỈNH NỘI DUNG DẠY HỌC
VÀ PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH CẤP THCS
(Áp dụng từ năm học 2011-2012)
MÔN: SINH HỌC THCS
Họ tên giáo viên: …………………………………………………………………………………….
Trường: …………………………………………………………………………………………………
Dạy các lớp: ……………………………………………………………………………………………
(LƯU HÀNH NỘI BỘ)
Tháng 10 năm 2011
HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN ĐIỀU CHỈNH (TINH GIẢM) NỘI DUNG DẠY HỌC
MÔN: SINH THCS
Nội dung giảm tải và PPCT môn Sinh học THCS | 2
(Kèm theo Công văn số 5842/BGDĐT-VP ngày 01 tháng 9 năm 2011 của Bộ Giáo dục và Đào tạo)
1. Mục đích
Điều chỉnh nội dung dạy học để dạy học phù hợp với chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trình giáo dục phổ thông (CT), phù hợp với
thời lượng dạy học và điều kiện thực tế các nhà trường, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục.
2. Nguyên tắc
Điều chỉnh nội dung dạy học theo hướng tinh giảm các nội dung để giáo viên, học sinh (GV, HS) dành thời gian cho các nội dung khác,
tạo thêm điều kiện cho GV đổi mới phương pháp dạy học theo yêu cầu của CT. Việc điều chỉnh nội dung dạy học thực hiện theo các nguyên tắc sau
đây:
(1) Đảm bảo mục tiêu giáo dục của chương trình, sách giáo khoa (SGK) theo qui định của Luật Giáo dục.
(2) Đảm bảo tính lôgic của mạch kiến thức và tính thống nhất giữa các bộ môn; không thay đổi CT, SGK hiện hành.
(3) Không thay đổi thời lượng dạy học đối với mỗi môn học trong một lớp và trong mỗi cấp học.
(4) Thuận lợi cho việc tổ chức thực hiện tại các cơ sở giáo dục.
3. Nội dung điều chỉnh
Việc điều chỉnh nội dung dạy học tập trung vào những nhóm nội dung chính sau:
(1) Những nội dung trùng lặp trong CT, SGK của nhiều môn học khác nhau.

Chương III, bài 15, trang 49 Cấu tạo từng bộ phận thân cây trong bảng
trang 49
Không dạy (chỉ cần HS lưu ý phần bó mạch gồm
mạch gỗ và mạch rây)
3
Chương IV, bài 20, trang 66 - Mục 2: Thịt lá
- Câu hỏi 4, 5 trang 67
- Phần cấu tạo chỉ chú ý đến các tế bào chứa lục lạp, lỗ
khí ở biểu bì và chức năng của chúng.
- Không yêu cầu HS trả lời
4 Chương IV, bài 23, trang 79 Câu hỏi 4, 5 Không yêu cầu HS trả lời
5
Chương V, bài 27, trang 90 - Mục 4. Nhân giống vô tính trong ống
nghiệm
- Câu hỏi 4
- Không dạy
- Không yêu cầu HS trả lời
6
Chương VIII, bài 37, trang 123,
124
- Mục 1: cấu tạo của tảo và mục 2: một vài
tảo khác thường gặp
- Câu hỏi 1, 2, 4
- Câu hỏi 3
- Chỉ giới thiệu các đại diện bằng hình ảnh mà
không đi sâu vào cấu tạo
- Không yêu cầu HS trả lời
- Không yêu cầu HS trả lời phần cấu tạo
7
Chương VIII, bài 40, trang 132 Mục 2: cơ quan sinh sản - Không bắt buộc so sánh hoa của hạt kín với nón

Nhiệm vụ của sinh học )
2
Đặc điểm chung của TV
3 Có phải tất cả TV đều có hoa?
Chương I: Tế
bào thực vật
Bài 5, 6, 7,
8
4
(2 tiết
thực
4 Thực hành: Kính lúp, kính hiển vi và cách sử
dụng
5 Thực hành: Quan sát tế bào thực vật
6
Cấu tạo tế bào thực vật
7 Sự lớn lên và phân chia của tế bào
Chương II:
Rễ
Bài 9, 10,
11, 12
5
(1 tiết
thực
hành)
8 Các loại rễ, các miền của rễ
9
Cấu tạo miền hút của rễ
10 Sự hút nước và muối khoáng của rễ
11 Sự hút nước và muối khoáng của rễ

25 Ý nghĩa của quang hợp
26 Cây có hô hấp không?
27 Phần lớn nước đi vào đâu
28 TH: Quan sát biến dạng của lá
29 Bài tập
Chương V:
Sinh sản sinh
Bài 26, 27
2
30 Sinh sản sinh dưỡng tự nhiên
31 Sinh sản sinh dưỡng do người
Chương VI:
Hoa và sinh
sản hữu tính
Bài 28,
29, 30 5
32 Cấu tạo và chức năng của hoa
33 Các loại hoa
34 Thụ phấn
35 Ôn tập học kì I
36 Kiểm tra học kỳ I
HỌC KÌ II
Chương VI:
Hoa và SS
Bài 31,
2
37 Thụ phấn (Tiếp theo)
38 Thụ tinh, kết hạt và tạo quả
Chương VII:
Quả và hạt

Chương IX:
Vai trò của
thực vật
Bài 46,
47, 48, 49,
50 51, 52,
53
5
56 Thực vật góp phần điều hoà khí hậu
57 Thực vật bảo vệ đất và nguồn nước
58
Vai trò của thực vật đối với động vật và đối
với đời sống con người
59
Vai trò của thực vật đối với động vật và đối
với đời sống con người (Tiếp theo)
60 Bảo vệ sự đa dạng của thực vật
61 Vi khuẩn
62 Nấm: Mốc trắng và nấm rơm
63 Nấm: Đặc điểm sinh học và tầm quan trọng
của nấm
64 Địa y
65 Bài tập
66 Ôn tập học kì II
67 Kiểm tra học kỳ II
68 Tham quan thiên nhiên
69 Tham quan thiên nhiên
70 Tham quan thiên nhiên
Nội dung giảm tải và PPCT môn Sinh học THCS | 7
LỚP 7

12
Chương 5, bài 26, trang 87 - Mục III. Dinh dưỡng
- Câu hỏi 3 trang 88
- Không dạy hình 26.4
- Không yêu cầu HS trả lời
Nội dung giảm tải và PPCT môn Sinh học THCS | 8
13
Chương 6, bài 31, trang 102 - 105 Cá chép Không dạy lý thuyết. Chuyển thành thực hành quan sát
cấu tạo ngoài và hành động sống
14 Chương 6, bài 40, trang 130 Phần lệnh ▼(Mục I. Đa dạng của bò sát) Không yêu cầu HS trả lời lệnh
15
Chương 6, bài 44, trang 145, 146 - Phần lệnh ▼: Đọc bảng và hình 44.3
(dòng 1 trang 145)
- Câu hỏi 1 trang 146
- Không yêu cầu HS trả lời lệnh
- Không yêu cầu HS trả lời
16
Chương 6, bài 48, trang 157, 158 - Phần lệnh ▼ (phần II. Bộ Thú túi) trang
157
- Câu hỏi 2 trang 158
- Không dạy
- Không yêu cầu HS trả lời
17 Chương 6, bài 49, trang 160-161 Phần lệnh ▼ trang 160 Không dạy
18
Chương 6, bài 50, trang 164, 165 - Phần lệnh ▼ trang 164
- Câu hỏi 1 trang 165
- Không dạy
- Không yêu cầu HS trả lời
19 Chương 7, bài 53, trang 172 Môi trường sống và sự vận động di chuyển Không dạy
B. PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC:

hành)
3
Thực hành: Quan sát một số động vật
nguyên sinh
4 Trùng roi
5
Trùng biến hình và trùng giày
6 Trùng kiết lị và trùng sốt rét
7
Đặc điểm chung và vai trò thực tiễn của
Động vật nguyên sinh
Nội dung giảm tải và PPCT môn Sinh học THCS | 9
Chương II:
Ngành Ruột
Khoang
Bài 8, 9,
10
3 8 Thuỷ tức
9 Đa dạng của ngành Ruột khoang
10
Đặc điểm chung và vai trò của ngành Ruột
khoang
11 Sán lá gan
12 Một số giun dẹp khác
13 Giun đũa
14 Một số giun tròn khác
15 Thực hành: Mổ và quan sát giun đất
16 Thực hành: Mổ và quan sát giun đất
17 Một số giun đốt khác
18 Kiểm tra 45 phút

Nhện và sự đa dạng của lớp Hình nhện
27 Châu chấu
28 Đa dạng và đặc điểm chung của lớp Sâu bọ
29 TH - Xem băng hình về tập tính của sâu bọ
30
Đặc điểm chung và vai trò của ngành Chân
khớp
31 Ôn tập phần I - ĐVKXS
Chương VI:
Ngành động
vật có xương
sống:
Các lớp cá
Bài 31,
32, 33, 34
5
(2 tiết
thực
hành)
32
TH: Quan sát cấu tạo ngoài và hoạt động
sống của cá chép
33 Thực hành: Mổ cá
34 Cấu tạo trong của cá Chép
35 Đa dạng và đặc điểm chung của các lớp Cá
36 Kiểm tra học kì I
HỌC KÌ II
Nội dung giảm tải và PPCT môn Sinh học THCS | 10
Lớp lưỡng cư
Bài 35,

(1 tiết
48 Thỏ
49 Cấu tạo trong của thỏ
50 Đa dạng của lớp Thú: Bộ Thú huyệt, bộ Thú túi,
51 Bộ Dơi và bộ Cá voi
52 Bộ Ăn sâu bọ, bộ Gặm nhấm, bộ Ăn thịt
53 Các bộ Móng guốc và bộ Linh trưởng
54 Ôn tập
55
Kiểm tra 45 phút
56 TH: Xem băng hình về đời sống và tập tính của thú.
VII: Sự tiến
hóa của động
vật.
Bài 53,
54, 55, 56
3 57 Tiến hoá về tổ chức cơ thể
58 Tiến hoá về sinh sản
59
Cây phát sinh giới động vật
VIII:Động
vật và đời
sống con
người.
Bài 57
đến 66
11
(5 tiết
thực
hành)

- Không dạy
- Không yêu cầu HS trả lời
6 Chương V, bài 29, trang 93 Hình 29 – 2 và nội dung liên quan Không dạy
7
Chương IX, bài 46, trang 144
Trang 145
- Lệnh ▼ So sánh cấu tạo và chức
năng của trụ não và tủy sống…
- Bảng 46 trang 145
- Không dạy
- Không dạy
Nội dung giảm tải và PPCT môn Sinh học THCS | 12
8 Chương IX, bài 47, trang 149 Lệnh ▼ trang 149 Không dạy
9
Chương IX, bài 48, trang 151,
154
- Hình 48 – 2 và nội dung liên
quan trong lệnh trang 151
- Bảng 48–2 và nội dung liên quan
- Câu hỏi 2 trang 154
- Không dạy
- Không dạy
- Không yêu cầu HS trả lời
10
Chương I, bài 49, trang 155
Trang 157
- Hình 49 – 1 và nội dung liên
quan ở lệnh ▼ trang 155
- Hình 49.4 và lệnh ▼ trang 157
- Không dạy

Bài 2, 3,
4, 5, 6
5
(1 tiết
thực
hành)
2 Cấu tạo cơ thể người
3 Tế bào
4 Mô
5 Thực hành - Quan sát tế bào và mô
6 Phản xạ
7 Bộ xương
Nội dung giảm tải và PPCT môn Sinh học THCS | 13
8 Cấu tạo và tính chất của xương
9 Cấu tạo và tính chất của cơ
10
Hoạt động của cơ
11
Tiến hoá của hệ vận động.VS hệ vận động
12
Thực hành: Tập sơ cứu và băng bó cho
người gãy xương
Chương III:
Bài 13
8 13 Máu và môi trường trong cơ thể
14 Bạch cầu - Miễn dịch
15 Đông máu và nguyên tắc truyền máu
16 Tim và mạch máu
17 Tuần hoàn máu và lưu thông bạch huyết
18

31 Vệ sinh tiêu hóa
Chương VI:
Trao đổi chất
và năng
lượng
Bài 31,
32, 33
5 32 Trao đổi chất
33 Chuyển hoá
34 Thân nhiệt
35
ôn tập học kì I
36 Kiểm tra học kì I
HỌC KÌ II
Nội dung giảm tải và PPCT môn Sinh học THCS | 14
Chương VI:
Trao đổi chất
và năng
lượng
Bài 34,
35, 36,
37
3
( 1 tiết
thực
hành)
37 Vitamin và muối khoáng
38
Tiêu chuẩn ăn uống. Nguyên tắc lập khẩu
phần

51
Cơ quan phân tích thị giác
52 Vệ sinh mắt
53 Kiểm tra 45 phút
54 Cơ quan phân tích thính giác
55
Phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều
kiện
56
Hoạt động thần kinh cấp cao ở người
57 Vệ sinh hệ thần kinh
Chương X:
Nội tiết
Bài 55
đến 59
5 58 Giới thiệu chung hệ nội tiết
59 Tuyến yên, tuyến giáp
60 Tuyến tuỵ và tuyến trên thận
61 Tuyến sinh dục
62
Sự điều hoà và phối hợp hoạt động của các
tuyến nội tiết
Chương XI:
Bài 60
8 63 Cơ quan sinh dục nam
64 Cơ quan sinh dục nữ
65 Thụ tinh, thụ thai và phát triển của thai
66 Cơ sở khoa học của các biện pháp tránh thai
Nội dung giảm tải và PPCT môn Sinh học THCS | 15
67

Số tiết/tuần: 2
Số tiết/tuần: 2
Số tiết kiểm tra: 2
Số tiết kiểm tra: 2
HỌC KÌ I
Nội dung giảm tải và PPCT môn Sinh học THCS | 17
NỘI DUNG
SỐ TIẾT
KHUNG
NỘI DUNG TIẾT GHI
CHÚ
Nội dung giảm tải và PPCT môn Sinh học THCS | 18
Chương BÀI Tiết (lớp: )
Các lớp HS khá, giỏi
(lớp: )
Phần một: Di truyền và Biến dị
Chương I:
Các thí
nghiệm của
MenDen
Bài 2,
3,4, 5,
6, 7
7
(1 tiết
thực hành)
1 Menđen và Di truyền học
2 Lai một cặp tính trạng
3 Lai một cặp tính trạng (Tiếp theo)
4 Lai hai cặp tính trạng

(1 tiết
thực hành)
15 ADN
16 ADN và bản chất của gen
17 Mối quan hệ giữa gen và ARN
18 Prôtêin
19 Mối quan hệ giữa gen và tính trạng
20 Bài tập chương II, III
21 Kiểm tra 45 phút
22 Thực hành: Quan sát và lắp mô hình ADN
Chương IV:
Biến dị
Bài 21,
22, 23,
24, 25,
26, 27
7
(2 tiết
thực hành)
23
Đột biến gen
24 Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
25 Đột biến số lượng nhiễm sắc thể
26 Đột biến số lượng nhiễm sắc thể (Tiếp theo)
27 Thường biến
28 Thực hành: Nhận biết một vài dạng đột biến
29 Thực hành: Quan sát thường biến
30
PP nghiên cứu di truyền người
Nội dung giảm tải và PPCT môn Sinh học THCS | 19

môi trường
Bài 41,
42, 43,
45, 46,
6
(2 tiết
thực hành)
42
Môi trường và các NTST
43 Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống sinh vật
44
Ảnh hưởng của nhiệt độ và độ ẩm lên đời sống sinh
vật
45 Ảnh hưởng lẫn nhau giữa các sinh vật
46
Thực hành – Tìm hiểu môi trường và ảnh hưởng
của một số NTST lên đời sống sinh vật
47
Thực hành – Tìm hiểu môi trường và ảnh hưởng
của một số NTST lên đời sống sinh vật
Chương II:
Hệ sinh thái
Bài 47,
48, 49,
50, 51,
52
8
(2 tiết
thực hành)
48

Thực hành: Tìm hiểu tình hình môi trường địa
phương
Chương IV:
Bảo vệ môi
trường
Bài 58
đến bài
66
10
(1 tiết
thực hành)
61 Sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên
62
Khôi phục môi trường và gìn giữ thiên nhiên
hoang dã
63
Bảo vệ đa dạng các hệ sinh thái
64
Luật Bảo vệ môi trường
(Tham khảo luật BVMT - 2005)
65
Thực hành: Vận dụng Luật Bảo vệ môi trường
vào việc bảo vệ môi trường ở địa phương
66 Ôn tập học kì II
67 Kiểm tra học kì II
68 Tổng kết chương trình toàn cấp
69 Tổng kết chương trình toàn cấp
70 Tổng kết chương trình toàn cấp
Trên cơ sở quy định số tiết khung, kết hợp trao đổi trong nhóm chuyên môn giáo viên trực tiếp dạy các lớp xây dựng chương
trình chi tiết đến từng tiết cho phù hợp với đối tượng. Tổ trưởng chuyên môn thẩm định, Hiệu trưởng xem xét phê duyệt