TIỂU LUẬN LOGIC HỌC
Môn: Logic học đại cương

BẰNG VÍ DỤ HÃY PHÂN TÍCH KHI TƯ
DUY VI PHẠM CÁC QUY TẮC CỦA
CHỨNG MINH
Bài tiểu luận:
SINH VIÊN THỰC HIỆN:
GIÀNG A CHỨ - 17/09/1995
LỚP: KH14A1
TIỂU LUẬN LOGIC HỌC
BẰNG VÍ DỤ HÃY PHÂN TÍCH KHI TƯ DUY VI PHẠM VÀO CÁC
QUY TẮC CỦA CHỨNG MINH
I/ ĐẶT VẤN ĐỀ
Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của con người để chứng minh về một vấn đề
nào đó cho một hoặc một số người nào đó hiểu về một hay nhiều vấn đề, thì
phải có một cách tư duy đúng đắn nhờ vậy mà vấn đề được lý giải một cách xác
đáng, được mọi người hiểu và chấp nhận. Muốn tư duy một cách chính xác khi
chứng minh thì phải nắm vững được các quy tắc của chứng minh, hiểu một cách
đúng đắn về các quy tắc với luận đề, luận cứ và luận chứng. Nếu không nắm
chắc được những quy tắc của chứng minh thì khi chúng ta tư duy để chứng
minh một vấn đề nào đó thì sẽ không được chấp nhận và tin tưởng, vì khi đó tư
duy của chúng ta vi phạm vào các quy tắc của chứng minh nên chúng ta đi
chứng minh vấn đề không có cơ sở hay không theo đúng quy tắc của chứng
minh. Vậy sau đây ta cùng đi tìm hiểu kỹ hơn khi tư duy vi phạm vào các quy
tắc của chứng minh xem nó ảnh hưởng như thế nào đến chứng minh nói riêng
và ảnh hưởng đến hiểu quả của việc chứng minh nói chung.
II/ KHI TƯ DUY VI PHẠM VÀO CÁC QUY TẮC CỦA CHỨNG MINH
Trong thực tiễn cho thấy mọi vấn đề đều phải được chứng minh một cách
xác đáng, có căn cứ rõ ràng về vấn đề đó như trong dân gian có câu “nói có
sách, mách có chứng” thì những vấn đề đó mới được thừa nhận.

Các quy tắc của chứng minh bao gồm: luận đề, luận cứ và luận chứng.
1) Khi tư duy vi phạm quy tắc đối với luận đề
Luận đề là thành phần tương đương với kết luận của phép suy luận. Luận
đề là phán đoán mà tính chân thực của nó cần phải được chứng minh. Tức là
luận đề là những tri thức đã biết và đã được định hình bằng ngôn từ tuy nhiên
tính chân thực của luận đề này thì chưa được xác minh. Nó là thành phần đầu
tiên và rất quan trọng của chứng minh, nó đặt ra nhiệm vụ cụ thể cho pháp
chứng minh, xác định phạm vi và bình diện vấn đề chứng minh và trả lời cho
câu hỏi: “Chứng minh cái gì?”. Luận đề có thể chỉ là một phán đoán đơn giản,
cũng có thể là một hệ thống quan điểm.
1.1) Luận đề phải là một luận đề chân thực không giả dối, được phát biểu một
cách chặt chẽ, chính xác, rõ ràng;
Do đó, để chứng minh luận đề người ta phải tư duy một cách chính xác
và đúng như quy tắc của luận đề hay cái mà ta cần chứng minh phải là
những cái có thực trong đời sống nó phải là một cái có thực chứ không phải
trang 3
TIỂU LUẬN LOGIC HỌC
là những cái như “chúa trời, thần núi, thần sông,…”. Nếu khi tư duy mà
không tuân thủ theo quy tắc của luận đề thì luận đề chứng minh sẽ không có
tính thuyết phục, không rõ ràng và không tạo nên lòng tin về luận đề đó và
đương nhiên luận đề đó sẽ không đúng và sẽ không được chấp nhận và quan
trọng nữa là không thể chỉ ra hay trả lời được câu hỏi “Chứng minh cái gì?”.
Ví dụ 1:
Chứng minh luận đề: “Trái đất do Chúa trời tạo ra”
Nếu chứng minh như trên có thể làm cho con người tin tưởng vào sự tồn
tại của “Chúa trời” làm ảnh hưởng đến tính mê tín dị đoan của con người, và
con người sẽ ngày ngay cấu chúa giúp cầu chúa cho mình giàu có, v.v.
Tuy nhiên, cần phải thấy được rằng luận đề này rõ ràng là không đúng vì
sự hình thành của trái đất là quá trình hoạt động vật chất của vũ trụ chứ
không phải do “Chúa trời” tạo ra vì trên thực tế sự tồn tại của “Chúa trời” là

Luận cứ có thể là các dữ kiện thực tế đã và đang diễn ra mà người ta cảm nhận
trực tiếp từ các giác quan; có thể là các tiền đề, tức là những luận điểm lý thuyết
có tính chân thực hiển nhiên đến mức không cần chứng minh, hoặc nếu muốn
cũng không thể chứng minh được nhưng tính chân thực đó đã được kiểm chứng
bởi thực tiễn hoạt động của nhiều thế hệ người; cuối cùng luận cứ có thể là các
quy luật (định luật) khoa học đã được nhận thức con người trước đó khám phá,
được kiểm chứng tính đúng – sai và quay trở lại làm cơ sở cho sự nhận thức cho
quá trình tiếp theo.
2.1) Luận cứ phải chân thực, độc lập với luận đề.
Quy tắc đối với luận cứ cũng tương tự như luận đề các luận cứ phải là các
luận cứ chân thực tuy nhiên tính chân thực của các luận cứ phải có cơ sở độc lập
với luận đề; Khi đưa ra những luận cứ để chứng minh cho luận đề phải đưa ra
những luận cứ chi tiết rõ ràng chính xác, không vòng vo mà mà vào thẳng vấn
đề, không nên chủ quan lấy tư duy cá nhân để đưa ra các luận cứ, tuy nhiên
cũng không hoàn toàn tin vào tư duy của số đông hay những người có sức mạnh
hay sức ảnh hưởng lớn và ở luận cứ không nên chứng minh quá nhiều.
Ví dụ 1:
Chứng minh luận đề: “Sinh là học sinh chăm chỉ”
Các luận cứ được đưa ra là: “Sinh luôn học bài đầy đủ trước khi đến lớp”
Và luận cứ: “Sinh thường nghỉ học vào ngày thứ sáu”
Với hai luận cứ trên ta có thể thấy được rằng luận cứ thứ nhất là luận cứ
đúng với luận đề đã cho còn luận đề thứ hai thì lại không đúng vì nó mâu thuẫn
với luận đề, nên luận cứ này không được chấp nhận. Vì khi Sinh đã là học sinh
chăm chỉ thì chả có lý do gì mà Sinh lại hay nghỉ vào ngày thứ sáu như thế.
trang 5
TIỂU LUẬN LOGIC HỌC
2.2) Luận cứ không được mâu thuẫn với nhau.
Có nghĩa là luận cứ này phủ định lại luận cứ kia, hoặc nó không đồng nhất
với nhau,…vậy nên khi tư duy đưa ra những luận cứ để minh chứng cho một cái
luận đề nào đó thì phải đưa ra các luận cứ không được trái với nhau, mâu thuẫn

không tập hợp và ngược lại.
Ví dụ:
Chứng minh luận đề: “Mọi số chẵn đều chia hết cho 2”
Các luận cứ được đưa ra là:
- Tất cả các số 2,4,6,8 đều chia hết cho 2
- Tất cả các số có ít nhất 2 số và số tận cùng là “0,2,4,6,8” thì chia hết cho
hai.
Do đó, ta có thể suy luận được là, các số mà số cuối là số chẵn thì chia
hết cho 2, suy ra: mọi số chẵn đều chia hết cho 2.
Như vậy, ta có thể thấy khi tư duy vi phạm vào các quy tắc của chứng minh có
ảnh hưởng rất lớn đến vấn đề cần chứng minh. Như khi tư duy mà không tuân
thủ các quy tắc của luận đề thì sẽ làm cho người khác không hiểu ra được vấn
đè ta cần chứng minh là “chứng minh cái gì?”,… do đó khi chứng minh ta cần
phải tuân thủ chính xác các quy tắc của chứng minh trong tư duy để giải quyết
vấn đề một cách đúng và chính xác nhất.
trang 7
TIỂU LUẬN LOGIC HỌC
PHỤC LỤC
trang 8