GIÁO ÁN
Tuần 24: Từ 14/02/2011 đến 20/02/2011
Tiết 31
Tên bài – Bài 29: Quá trình hình thành loài
Họ và tên sinh viên: Nguyễn Xuân Bình MSSV: DSB071086
Giáo viên hướng dẫn: Lê Phước Dững
Ngày 18 Tháng 02 Năm 2011
I. Mục đích và yêu cầu:
1. Kiến thức:
− Giải thích được sự cách li địa lí dẫn đến sự phân hóa vốn gen giữa các quần thể như
thế nào.
− Giải thích được tại sao các quần đảo lại là nơi lí tưởng cho quá trình hình thành loài
và tại sao ở các đảo giữa đại dương lại hay có các loài đặc hữu.
− Trình bày được thí nghiệm của Đôtđơ chứng minh cách li địa lí dẫn đến sự cách li
sinh sản như thế nào.
2. Kĩ năng:
− Kĩ năng thể hiện sự tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, lớp
− Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ.
− Phát triển năng lực tư duy lí thuyết: Phân tích, tổng hợp, so sánh, khái quát.
− Kĩ năng làm việc độc lập SGK.
3. Tư tưởng
− Rèn luyện thái độ học tập tích cực, học tập nhóm nghiêm túc.
− Rèn tinh thần học hỏi lĩnh hội tri thức mới.
− Giải thích được các trường hợp trong tự nhiên và từ đó tạo thêm niềm say mê tìm
hiểu thiên nhiên lí thú.
II. Phương pháp và phương tiện dạy học:
1. Phương pháp:
− Quan sát tranh – tìm tòi bộ phận
− Kết hợp dạy học nêu vấn đề với vấn đáp – tìm tòi bộ phận.
− Giảng giải
− Dạy học nhóm

+ Quần thể bị cách li về mặt địa lí tạo thành các
nhóm nhỏ sống cách biệt nhau.
+ Mỗi nhóm bị cách biệt dẫn đến giao phối không
ngẫu nhiên, làm thay đổi thành phần kiểu gen.
+ CLTN tích lũy dần các alen cuối cùng là cách li
sinh sản.
+ GV nhận xét kết luận.
- Vai trò của cách li địa lí trong hình thành loài
mới?
- GV nêu câu hỏi thảo luận:
+ Cách li địa lí có phải là cách li sinh sản hay
không? (Không phải là cách li sinh sản vì sự cách
li địa lí chỉ làm cho các cá thể bị cách li, ít có cơ hội
giao phối với nhau).
+ Có phải cứ có cách li địa lí là dẫn đến hình
thành loài mới hay không? (Cách li địa lí có thể
không hình thành loài mới vì không có cách li sinh
I. Hình thành loài khác khu vực địa lí:
1. Vai trò cách li địa lí trong quá trình
hình thành loài mới:
a. Khái niệm: Cách li địa lí là
những trở ngại về mặt địa lí như sông,
núi, biển, giúp ngăn cản các cá thể của
các quần thể cùng loài gặp gỡ và giao
phối.
b. Cơ chế:
- Do trở ngại về mặt địa lý một quần thể
ban đầu được chia thành nhiều quần thể
cách li với nhau.
- Các quần thể nhỏ sống cách biệt trong

quần thể mới nhưng do số lượng cá thể ít nên yếu tố
ngẫu nhiên đóng vai trò quan trọng phân hóa vốn
gen của quần thể mới với vốn gen của quần thể gốc.
CLTN, sự giao phối không ngẫu nhiên (giao phối
gần) giữa các cá thể trong quần thể nhỏ → phân
hóa vốn gen. Quần đảo cách li địa lí → không bị
hiện tượng di- nhập gen chi phối nên các đặc điểm
thích nghi của sinh vật đảo sẽ khó tìm thấy ở nơi
nào khác trên trái đất.
- GV nêu câu hỏi: Hình thành loài bằng con
đường cách li địa lí có đặc điểm gì?
- GV mở rộng: Quá trình hình thành các quần thể
với các đặc điểm thích nghi không nhất thiết dẫn
đến hình thành loài mới ví dụ chủng tộc người.
HS: Mục I.2, SGK kết hợp sơ đồ TNo của Dodd
với ruồi tinh bột và ruồi Maltose
→ Thảo luận
Nội dung
Đối tượng
nghiên cứu
Cách tiến
hành
Kết quả
Nhận xét
- Giải thích kết quả thí nghiệm của Dodd trên ruồi
giấm?
- Sự cách li địa lí không phải là cách li
sinh sản
- Hình thành loài bằng cách li địa lí
thường xảy ra với những loài có khả

sống khác nhau dẫn
đến cách li tập tính
giao phối → cách li
sinh sản → hình thành
loài.
b. Giải thích:
+ CLTN làm phân hóa về tần số alen
giữa 2 quần thể ruồi → làm cho chúng
thích nghi với việc tiêu hóa thức ăn
khác nhau.
+ Tiêu hóa thức ăn khác nhau dẫn đến
tích lũy, thành phần hóa học khác nhau
ở vỏ kitin, làm xuất hiện mùi khác nhau.
+ Giao phối có chọn lọc → hình thành
3
cách li sinh sản.
IV. Củng cố (2phút)
− Thế nào là cách li địa lý? Vai trò của cách li địa lý?
− Có phải cách li địa lí là hình thành loài mới không? Tại sao?
− Tại sao quần đảo lại được xem là phòng thí nghiệm nghiên cứu quá trình hình
thành loài mới?
V. Dặn dò: (1phút)
− Đọc phần in nghiêng cuối bài. Trả lời câu hỏi và làm bài tập SGK.
− Chuẩn bị nội dung bài "Quá trình hình thành loài (tiếp theo)", tìm hiểu vai trò của
cách li địa lí.
Giáo viên hướng dẫn giảng dạy duyệt Ngày soạn: 15/02/2011
Người soạn
Lê Phước Dững Nguyễn Xuân Bình
4