CÖI CUÁT GIÛÄA CAÃNH ÀÚÂI 1

MUÅC LUÅC
Chûúng 1 2
Chûúng 2 21
Chûúng 4 42
Chûúng 5 69
Chûúng 6 88

Chûúng 8 133Ma Vùn Khấng 2

CHÛÚNG 1
Thêåt tònh tưi khưng hiïíu rùçng àúâi mònh sệ ra sao, nïëu nhû
cấch àêy mûúâi nùm, khi tưi nùm tíi, tưi khưng cố bâ nưåi tưi.
Bâ nưåi tưi, nùm êëy àậ ngoẩi sấu mûúi, tốc àậ bẩc quấ nûãa,
gêìy ga nhû thên hònh tûúång La Hấn cha Têy Phûúng, nhûng
gên cưët dễo dai, tinh anh, nhanh nhển. Cẫ thên hònh vâ cưët cấch
bâ àûúåc àc nïn tûâ cåc àúâi lam l cûåc nhổc nhûng trân àêìy hâo
hûáng ca bâ. Tưi côn nhúá nhû in gûúng mùåt, vốc hònh bâ tưi lc àố.
Mùåt bâ trôn trõa, mẫnh dễ nhû phiïën lấ sen. Tốc bâ cån trong
mưåt mẫnh khùn nhung thânh mưåt vânh khùn nhỗ, àùåt nghiïng
nghiïng trïn mấi àêìu nùng chẫi hiïån ra mưåt àûúâng ngưi thùèng tùỉp
chia àïìu mấi tốc sang hai bïn. Mùåc d chên tay bâ bế nhỗ, gêìn
nhû chó lâ mưåt lân da bấnh mêåt bổc cấc lống xûúng, bâ vêỵn thón
thóỉt trong cấc cưng viïåc vâ dấng ài àûáng vêỵn rêët hoẩt bất, tûå
nhiïn, mẩnh mệ. Bâ ài ài lẩi lẩi nhanh nhển, hai ưëng qìn cố lc
bïn thêëp bïn cao chẩm nhau loẩt xoẩt, nối lïn thối quen têët tẫ,
mën dûát dống chống vấnh mổi viïåc ca bâ. Trïn gûúng mùåt mẫnh

tûâ súám, trïn ca-bin cố mưåt ưng lấi ria mếp rêåm àen nhû nhổ nưìi,
ngưìi ghïëch chên lïn cûãa kđnh, àưët thëc lấ liïn tc, kiïn nhêỵn àốn
chúâ mể tưi.
Cho àïën têån bêy giúâ tưi vêỵn khưng hiïíu nưíi l do gò mâ mể
lẩi bỗ tưi lẩi cho bâ, ra ài theo cấi ưng lấi xe tẫi nổ. Bâ nưåi àậ giâ
vâ tưi thò côn quấ bế bỗng. Cẫ hai àïìu àang cêìn ngûúâi nûúng tûåa,
àúä nêng. Tưi khưng hiïíu vò sao mể tưi, ngûúâi ph nûä ba mûúi tíi
thưng minh, tûúi àểp bưỵng dûng gêìn nhû lâ vư cúá tûâ bỗ mưåt àúâi
sưëng gia àònh êëm ïm, vui vễ mâ khưëi ngûúâi ao ûúác chùèng àûúåc. Bưë
tưi nhêåp ng ngay sau khi tưi múái châo àúâi, vâo miïìn nam àûúåc đt
lêu thò sang chiïën àêëu gip nûúác bẩn Cam-pu-chia. Mể tưi lâ thúå
dïåt. Sấng sấng xấch cấi cùåp lưìng cúm, bïë tưi àïën vûúân trễ ca xđ
nghiïåp. Chiïìu vïì, cúm nûúác àậ cố bâ tưi lo toan. Mể chùèng bêån bõu
vïì tưi. Àïm tưi ng vúái bâ. Lâ con trai, tưi súám cûáng cấp, khưng
hay vôi vơnh, khốc nhê. Chûa bao giúâ tưi khốc thết lïn rưìi bấm dđu
lêëy mể àïí cấc cư úã vûúân trễ phẫi giûåt ra àûa vâo nhâ trễ mưỵi súám
mai. Mể tưi xinh xùỉn, lâ thúå giỗi, lẩi cố giổng hất hay. Quen vúái bưë
tưi rưìi hai ngûúâi u nhau vò bưë tưi lâ thúå tiïån bêåc sấu trïn bẫy
cng mưåt phên xûúãng, cng sinh hoẩt trong àưåi vùn nghïå xđ
nghiïåp. Hai ngûúâi, theo lúâi ca bẩn bê, thêåt vûâa lûáa xûáng àưi. Bâ
nưåi tưi vưën ngûúâi hiïíu biïët, xûa cng tûâng lâ thúå dïåt. Cấi thúâi thúå
dïåt nam côn ài gëc mưåc, thúå dïåt nûä côn mùåc vấy, lâm úã Nhâ mấy
dïåt Nam Àõnh thåc Cưng ty bưng vẫi súåi Bùỉc K, ch nhêët lâ mưåt
thùçng tû bẫn Têy.
y lâ bâ nưåi tưi kïí vêåy. Hiïíu biïët, hiïìn hêåu, ùn
úã vúái mổi ngûúâi hïët sûác vển toân, chu têët, khưng cố cẫnh xđch mđch,
lng cng mể chưìng con dêu. Khưng cố chuån khấc mấu tanh
lông. Chó cố sûå thån hôa, trong êëm ngoâi ïm, trïn kđnh dûúái
nhûúâng. Vâ do khếo ùn thò no khếo co thò êëm, nïn gia àònh thúå
Ma Vùn Khấng 4

con. Côn nhû chûa rộ râng sûå thêåt mûúâi phêìn thò mể chó súå con
cẩn nghơ, tham con àỗ, bỗ con àen, rưìi lúä lâng ra thò côn khưí gêëp
àưi, con ẩ.
Chùèng hiïíu mể tưi cố ngi ngoai cht nâo khưng sau nhûäng
lúâi êëy ca bâ tưi. Tưi chó thêëy, hònh nhû bùỉt àêìu mưåt bûúác ngóåt
múái àậ xët hiïån, vò tûâ hưm êëy, cố mưåt chiïëc xe tẫi cúä lúán hay àïën
àêåu úã trûúác cûãa nhâ tưi. Sau khi phanh kểt mưåt húi, àêíy cûãa bûúác
ra lâ mưåt ngûúâi àân ưng cao lúán, àen sò, ria rêåm, ma àưng thò mùåc
CƯI CT GIÛÄA CẪNH ÀÚÂI 5

ấo blu-dưng da ngoẩi nêu bống, ma hê thò ấo phưng Cấ Sêëu Thấi
Lan. Nhanh nhển, khưng biïët giûä gòn tûá gò, ngay tûâ hưm àêìu túái,
thêëy tưi àang àûáng úã cûãa ưng liïìn bïë xưëc tưi lïn. Tay ưng vẩm vúä,
lưìm xưìm lưng àen, cưí tay, bùỉp tay xùm hònh mỗ neo, hònh con rưìng.
Cưí tay trấi xụåch xoẩc mưåt chiïëc àưìng hưì dây nùång nhû cấi mẫnh
sânh. Hai ngốn tay bïn phẫi vâng chốe hai cấi nhêỵn mùåt dểt, to
bùçng súåi cối.
- Con bưë Ngun àêy, hẫ em? - Ưng nối, gổi mể tưi tûå nhiïn,
ngổt ngâo. Miïång ưng sùåc húi bia.
Rưìi ưng àùåt tưi xëng thïìm, bûúác vâo nhâ, hai tay khụình
khoâng, châo bâ tưi, tiïëng to ưìm ưìm, àiïåu bưå mưåt ngûúâi quen giao
thiïåp rưång vâ quấ tûå tin úã mònh. Bâ tưi chó àấp lẩnh nhẩt: Khưng
dấm, trong khi êëy mể tưi lunh qunh nûãa mûâng rúä, nûãa súå sïåt,
lêåp cêåp sc êëm pha trâ.
Ưng lẩi phêíy tay ra hiïåu khưng cêìn trâ, mốc ti lêëy thëc,
chêm lûãa, quay àđt vïì phđa bâ tưi, ngỗng cưí nhòn nhûäng têëm ẫnh
lưìng trong mưåt khung kđnh lúán treo trïn tûúâng, dûúái bân thúâ ưng
nưåi tưi. Hún hai chc têëm ẫnh àen trùỉng côn rộ hònh nết. Bâ Tưi.
Bưë mể tưi. Cư Qunh. Ch Dng. Vâ tưi. Cấi chp chung. Cấi chp
riïng. Nhûng mùỉt ưng chó xoi xối vâo cấi ẫnh mể tưi chp hưìi hai

khi gùåp ưng lấi. Nhûäng quâ biïëu tùång êëy khiïën cho tònh thên giûäa
ưng lấi vâ mể tưi tùng dêìn lïn.
Sau nây tưi múái biïët mể tưi quen ưng lấi trong mưåt trûúâng
húåp ngêỵu nhiïn. Chùèng hiïíu ài àûáng thïë nâo, xe ưng lấi cấn gậy
khung chiïëc xe àẩp ca mể tưi. Mể tưi xốt ca mùỉng ưng tế tất giûäa
àûúâng phưë! Cưng an àïën lêåp biïn bẫn. Ưng lấi xe k bưìi thûúâng rêët
thoẫi mấi. Tûúãng chó lâ trô lấ mùåt lấ trấi, chuån bưìi thûúâng cng
côn lêu. Nâo ngúâ thóỉt cấi, àang lâ ngûúâi dûng nûúác lậ, thêåm chđ
hùçn th nhau, lẩi trúã nïn thên quen gêìn gi. Àố lâ búãi ngay hưm
sau, ưng lấi chúã àïën àïìn cho mể tưi mưåt chiïëc Eska Tiïåp Khùỉc gêìn
nhû côn múái ngun. Mể tưi bâng hoâng khưng tin àố lâ sûå thêåt vâ
cng vúái bâ tưi, nhêët quët khưng dấm nhêån.
Khưng bao giúâ hûúãng hún cấi phêìn mònh àấng àûúåc hûúãng.
Bâ tưi bẫo vêåy. Nhûng, mể tưi àậ xiïu lông, phêìn vò ưng lấi khếo
nối quấ. Ưng bẫo: lưỵi nây hoân toân lâ do ưng. Ưng cêìn phẫi àûúåc
chåc lưỵi. Cấi chđnh lâ vêåy. Côn nhû sûå chïnh lïåch thò cố gò lâ àấng
kïí, giûäa hai chiïëc xe. Hún nûäa, ưng lâ tâi xïë ư-tư, chiïëc xe sùỉm àậ
lêu khưng dng túái, hưìi àố giấ rễ lùỉm, nay àïí khưng, han gó phđ ài.
Kïët thc ca tai nẩn lâ mưåt bûäa cúm àoân kïët do mể tưi àûáng
ra ch trò, cố nem cua bïí vâ giô chẫ, bia do ưng lấi mang túái. Bâ tưi
giêån mể tưi tûâ lc nhêån chiïëc xe, cấo lâ bõ dõ ûáng cua cấ, khưng ùn.
Ưng lấi xe ùn ëng sng sc, lẩi ếp mể tưi ëng rûúåu mẩnh. Xúãi lúãi
sët bûäa chó cố ưng.
Tûâ àố, ưng hay qua lẩi nhâ tưi, ưng hay biïëu xến quâ cấp cho
mể tưi. Cng nhiïìu khi ưng chúã mể tưi ài àêy ài àố. Dêìn dêìn quen
thên nhau, àïën mûác nghe thêëy tiïëng côi bêëm nhõp ba úã ngoâi dưëc
CƯI CT GIÛÄA CẪNH ÀÚÂI 7

àỗ mể tưi àang dúã viïåc gò cng bỗ àêëy, chẩy ra cûãa ngống. Rưìi gùåp
nhau lâ rđu rđt chuån trô:

àẫng viïn, nhiïìu nùm lâ chiïën sơ thi àua nûäa kia. Đt lêu sau lẩi
nối: àậ nhêån lâ anh em kïët nghơa cho danh chđnh ngưn thån, vò
ưng êëy trûúác cng lâ lấi xe trong qn àưåi vâ cố quen biïët bưë tưi.
Ưng êëy àậ cho mể tưi vay tiïìn àïí nay mai mể tưi vâo Nam hỗi tin
Ma Vùn Khấng 8

tûác bưë tưi. Ngoâi ra, ưng êëy côn hûáa gùåp chuën ài kïët húåp àûúåc,
ưng sệ cho mể tưi quấ giang.
Bâ tưi giậy nẫy:
- Khưng! Khưng thïí thïë àûúåc, con ẩ! Mể khưng bùçng lông con
àùåt quan hïå nhû thïë vúái ngûúâi ta àêu!
Mể tưi im, mùåt lòm lõm, rưìi tûå dûng bêåt khốc. Bâ tưi gùång hỗi
mậi, mể tưi mïëu mấo bẫo rùçng: cố ngûúâi bẩn úã Cam-pu-chia vïì nối
bưë tưi àậ hy sinh rưìi; bổn Pưn Pưët mưåt lêìn phc kđch àậ bùỉn chấy
chiïëc xe bưë tưi lấi vâ giïët ln cẫ bưë tưi.
Bâ tưi nghển thúã, ngưìi lùång nhû hốa àấ.
Tònh thïë cûá mưỵi ngây mưåt dưìn nến, mưåt bûác bưëi. Tưi àậ bùỉt
gùåp nhiïìu cåc nối chuån ca bâ vâ mể tưi. Mùỉt cẫ hai àïìu àỗ
hoe. Bưëi rưëi quấ. Mâ chùèng biïët cúãi gúä thïë nâo. Ưng tâi xïë xe tẫi lẩi
thêåm tht àïën. Ưng lâm rưëi thïm cấi nhõp sưëng àang rùỉm rưëi ca
gia àònh tưi. Húåm tiïìn, ưng câng lc câng trú trấo. Cố bêån ưng úã lẩi
nhâ tưi quấ nûãa àïm múái ài.
Mưåt hưm bâ tưi bõ sưët xët huët phẫi vâo nùçm bïånh viïån.
Àïm êëy, tưi àang ng, bưỵng thûác giêëc, àõnh ngưìi lïn thò mể tưi àậ
ci xëng gêìn nhû chên lêëy ngûåc tưi, thò thêìm rấo riïët, àêìy vễ súå
hậi: Ng ài, con ng ài, con.
Theo thối quen, tưi qâ tay lïn àõnh ưm cưí mể tưi thò chẩm
phẫi mẫng vai trêìn ca mể tưi vâ mưåt bùỉp tay ai àố lúâm xúâm lưng
lấ. Tưi mu mú hỗi cêu gò àố. Mể tưi cêët tiïëng ru ất ài. Tưi thoẫng
nghe thêëy mưåt tiïëng àân ưng cûúâi, rưìi thiïëp ài trong lúâi ru ca mể.

vú, chó thêëy run rêíy vò mưåt khoẫng khưng trưëng lẩnh cố thêåt. Mổi
àïm tưi nùçm giûäa, mưåt bïn lâ mể, mưåt bïn lâ bâ, giûäa cấi êëm ấp vâ
vui vễ quen thên. Nhûäng àïm àưng giấ lẩnh, tưi chùèng biïët àïën cấi
rết. Tưi rc vâo bâ, vâo mể. Tưi c ki, tưi beo tai bâ. Tưi hất theo
bâi mể dẩy. Tưi àổc theo bâ mưåt bâi àưìng dao nhỗ. Bâ úi sao rùng
bâ lẩi nhåm àen? Bâ úi, sao bâ lẩi vêën khùn? Sao mể chấu lẩi
khưng vêën khùn nhû bâ? Tưi hỗi. Tưi nghe. Rưìi tưi gấc chên lïn
bng bâ, lïn ngûåc mể. Rưìi tưi kếo chùn. "›, cấi thùçng nây àậ nùçm
giûäa lẩi côn kếo chùn". - Bâ tưi kïu. Àïm nâo cng chuån êëy. Rưìi
sấng sau thïë nâo cng trấch u tưi lâ giậy àẩp lung tung, nùçm àê
cẫ lïn chùn vâ tûúán àêìu ra ngoâi mân, lâm húã cẫ sûúân bâ vâ mể.
Bâ chó khen tưi mưỵi ûu àiïím lâ khưng "dêëm àâi", y nhû bưë tưi ngây
nhỗ. Nhûng bâ bẫo: bưë mây ngây xûa khưí lùỉm. Chẩy Têy, múái sấu
- bẫy tíi àêìu àậ phẫi ài bưå rông rậ cẫ ngây àûúâng, chûá àêu cố
àûúåc bïë bưìng, ưm ùém nêng niu nhû tưi bêy giúâ. Ngây xûa, thêåt ai
cng khưí. Bâ tưi lâm thúå trong xûúãng qn giúái úã Viïåt Bùỉc. Mưỵi
lêìn Têy múã cân lâ tẫn cû, sùỉp mưåt àưi quang gấnh, hai bïn lâ hai
cấi thng, mưåt bïn cư Qunh, mưåt bïn ch Dng, cûá thïë bâ tưi
gấnh vậ cẫ ngây. Ưng tưi lâ àẫng viïn tûâ nùm 1939; khấng chiïën
chưëng Phấp lâ tónh u viïn bđ mêåt trong vng àõch chiïëm, àïën khi
cẫi cấch rång àêët thò bõ xûã trđ oan, rêët tưåi nghiïåp.
Ma Vùn Khấng 10

Nhûng, bêy giúâ thò hònh nhû tưi cng chùèng côn àûúåc hûúãng
sung sûúáng nûäa. Àïm nùçm, tưi cố cẫm giấc chïnh vïnh thïë nâo.
Phđa bâ, cố húi bâ, nhûng bâ gêìy teo, bâ khưng tỗa à húi êëm tưi.
Tưi vông tay ưm cưí bâ. Bâ kïu: Khếo nghển cưí bâ. Rưìi chếp miïång:
Khưí chấu tưi, àïí bâ lêëy đt bấo c ca bưë chấu trẫi xëng dûúái chiïëu
lâm nïåm cho àúä lẩnh nhế.
Thêëy tưi trùçn trổc, bâ mi lông:

Àổc xong nhûäng dông chûä êëy, bâ tưi ci xëng, àûa tay bûng
lêëy mùỉt vâ nhûäng giổt nûúác mùỉt rêët trong, rêët nùång nhû tûå cấi
ngìn vư têån nâo ca nưỵi àau vâ tònh thûúng, lổt qua kệ tay bâ, rúi
lưåp àưåp xëng mùåt chiïëu:
- ÚÁi con úi lâ con úi. Ma qu nâo ấm con hay con ùn phẫi ba
mï thëc l nâo mâ àïën nưng nưỵi nây, húã con? Con úi, Thy úi, nâo
con cố phẫi lâ kễ tùm tưëi, lâ con ngûúâi vng suy, hû àưën, húã con!
Tưi ngêín ngú trong tiïëng khốc than xốt àau, ai oấn ca bâ
tưi. Chó mang mấng hiïíu rùçng, àậ cố mưåt cấi gò àố rêët vư l xẫy ra.
Nhûng nhûäng sùỉc thấi tinh tïë ca tònh cẫm, nhûäng cẫnh hëng ếo
le ca cội àúâi, nhûäng khc mùỉc rùỉc rưëi ca cấc thûá quan hïå àưëi vúái
tưi côn quấ xa lẩ. Tưi khưng biïët giêån, cng chûa biïët thûúng. Tưi
chó thêëy nhúá mể.
Bêy giúâ bống hònh mể úã khùỉp nhâ, úã mưỵi chi tiïët àưì vêåt trong
nhâ. Cấi nốn lấ múái quang dêìu bống nhoấng p mùåt vâo tûúâng.
Dûúái cấi giấ àùåt bân thúâ ưng cố mưåt cấi àinh treo chiïëc chòa khốa
xe àẩp mể vêỵn mùỉc. Cấi ti lûúái àem ài lâm àïí mua thûác ùn mưỵi
chiïìu tan têìm mể treo úã ngoâi cấnh cûãa. Cấi rấ, múái hưm nâo mể
mua vïì lêëy dêy àưìng cẩp thïm, tưi hỗi, mể côn nối: Mể hổc bâ àêëy,
ca bïìn tẩi ngûúâi mâ con. Cấi gûúng hònh quẫ tim mể vêỵn soi úã gốc
nhâ. Ngoâi cûãa côn lùn lốc àưi gëc cao gốt dđnh bn àỗ múái hưm
rưìi ài lâm vïì mể ngưìi cẩy mậi khưng sẩch. Ngoâi àố côn con mêo
nhõ thïí àen trùỉng tïn lâ Mđ mể mua ca mưåt ngûúâi bẩn nùm hâo,
àng ngây mưìng mưåt thấng sấu nùm rưìi. Con mêo àûúåc bâ tưi dêỵn
túái trûúác ba ưng vua bïëp. Bâ chùỉp tay hưå nố, bẫo nố lïỵ àïí nhêåp
tõch. Giúâ con mêo ngưìi lùång nhòn ra sên. Nố cng thêëy vùỉng bống
mể tưi.
Húi hûúáng mể tưi thêëm nhiïỵm trong mưỵi linh hưìn sûå vêåt. Vâ
tưi cố cẫm giấc rùçng nưỵi nhúá ca tưi chùèng bao lêu nûäa lâ sệ àûúåc
àïìn b àêìy à. Búãi vò chó nay mai thưi, nhû lúâi bâ tưi nối, mể tưi sệ

tûâ àêy "
*
* *
Mi hûúng àậ àấnh thûác tưi. Àố lâ mi thúm man mấc ca
trêìm úã nến hûúng vông thùỉp trïn bân thúâ ưng tưi. Bân thúâ lâ mưåt
têëm gưỵ mỗng àùåt trïn mưåt cấi giấ àúä bùçng sùỉt, sún xanh, bùỉt vđt
vâo tûúâng. Cưng trònh nây do bưë tưi lâm, theo u cêìu ca bâ tưi,
hưìi gia àònh tưi múái dổn àïën cùn hưå nây. Àûúåc dổn àïën núi úã múái,
viïåc àêìu tiïn bâ tưi lo lâ lêåp bân thúâ vâ cng tưí tiïn. Bâ bẫo: trêìn
sao êm vêåy, phẫi bấo cho c, k, tiïn tưí biïët núi ùn úã, àïí cấc c ài
lẩi vúái con chấu. Thïm nûäa, bâ cûúâi hốm hếm: àêët cố thưí cưng, cố
ch àêët, mònh àïën úã cng nïn bấo cho ngûúâi ta biïët, ùn úã nhû thïë
múái lâ trổn vển l tònh Cố gò nùång nïì àêu mâ bẫo mï tđn. Ngây
rùçm mng mưåt, đt thanh bưng hoa quẫ àêìu ma bâ trđch lûúng hûu
ra mua vïì, trûúác lâ cng cấc c, sau lâ con chấu hûúãng lưåc, mêët
mất tưën kếm gò.
CƯI CT GIÛÄA CẪNH ÀÚÂI 13

Trïn cấi bân thúâ mưåc mẩc êëy, cố mưåt bất hûúng men xanh vâ
cấi bâi võ trong àùåt ẫnh ưng nưåi tưi. ẫnh ưng nưåi tưi to, rộ tûâng nết
lưng mây. Àố lâ mưåt khn mùåt thoẩt nhòn tưi cûá ngúä lâ bưë tưi.
Cng gûúng mùåt vng, quai hâm rưång, gô mi cao, thùèng vúái hai
con mùỉt qúỉc lïn nhû giêån dûä àiïìu gò vâ vêìng trấn cao cố ba àûúâng
nhùn ghi lẩi mưåt dêëu vïët bìn àau, ph húåp vúái nết vẩc sêu hai
bïn mếp, nhû chûáng cûá ca mưåt niïìm êín ûác sêu kđn.
Mi hûúng ngất ru hưìn tưi. Tưi bêng lêng nûãa thûác nûãa ng.
Vâ trong trẩng thấi chêåp chúân êëy, tưi nghe thêëy giổng bâ tưi úã àêu
àố, àûát nưëi, xa gêìn bưìng bïình:
- Ưng Lẩng úi Ưng sưëng khưn chïët thiïng, ph hưå cho tưi,
cho con chấu tai qua nẩn khỗi, mẩnh chên khỗe tay, khưn ngoan

mưí ba bô chđn trêu cng giưỵ, gia tiïn cng chó àûáng ngoâi cûãa nhòn
con chấu trong nhâ mâ khốc thưi.
Bưë tưi thåc ngay bâi khêën. Mể tưi chếp ra giêëy, hổc thåc
lông, nhûng àûúåc vâi bûäa lẩi qụn. Chùỉp tay trûúác bân thúâ ưng, chó
biïët lêím nhêím: Hưm nay lâ ngây chng con lâ ng tẩi bìng
12, nhâ B16, phûúâng Ngổc Sinh lâm mêm cúm múâi ưng
*
* *
Gia àònh tưi úã cùn bìng sưë 12 trong dậy nhâ mưåt têìng dâi
thûúåt, mấi ngối àậ mổc rïu xấm, àêìu hưìi cố kễ chûä B16. Cố àïën
mêëy chc dậy nhâ mang k hiïåu B. Lẩi mêëy chc dậy hai têìng
mang k hiïåu A. Nhâ mang k hiïåu C lâ nhâ nùm têìng, cng cố
àïën hún chc cấi. Têët cẫ húåp lẩi, cng vúái mưåt khu lâng cưí xûa,
thânh phûúâng Ngổc Sinh úã ngoẩi vi thânh phưë.
Cùn bìng chđnh ca gia àònh tưi rưång hai mûúi tû mết
vng. Tûâ sên vâo, qua nố, àïën cấi sên nhỗ, bûúác vâo khu ph
rưång hún chc mết vng nûäa, gưìm bïëp, bïí nûúác, nhâ tùỉm, bìng
vïå sinh, nhâ kho. Trûúác cùn bìng chđnh cố mưåt hânh lang nhỗ.
Ngoâi nûäa lâ cấi sên àêët, mưỵi chiïìu rưång àưå ba mết. Chûâa mưåt lưëi
ài nhỗ úã giûäa, côn lẩi àêët àûúåc cëc lïn àấnh thânh lëng, bâ tưi
hê thò gieo rau dïìn, rau àay, àưng thò trưìng su hâo, cẫi bùỉp, khi
giân mûúáp, lc giân su su, ma nâo thûác êëy, chõu khố bốn chùm
cng à rau ùn cho cẫ nhâ.
Bưë mể tưi lâ thúå giỗi nïn àûúåc ûu tiïn phên phưëi cùn hưå nây.
Thoẩt àêìu múái chó cố bưë mể tưi, tưi vâ bâ nưåi tưi. Bâ tưi vïì hûu àậ
lêu, bâ thđch sưëng úã qụ hún. Bâ vêỵn nối: vò thûúng tưi lâ chấu àđch
tưn vâ nghơ rùçng thïë nâo rưìi bưë tưi cng nhêåp ng, nïn múái rúâi qụ
lïn àêy úã vúái bưë mể tưi. Bâ tưi lïn đt lêu thò cư Qunh, ch Dng
hïët nùm hổc cng lïn úã cng. Sấu ngûúâi úã, húi chêåt mưåt tđ, nhûng
vui lùỉm. Nhûng cẫnh sum hổp chó cố àûúåc hún mưåt nùm. Hïët lúáp

cư Qunh, ch Dng. Nhûng viïët àûúåc ba bưën dông, bâ lẩi bng
bt, vô giêëy, nếm vâo chêåu rấc. Bâ bẫo: thưi, viïët lâm gò nhûäng
chuån bìn. Vúái lẩi gêìn àêy nghe tin ngûúâi ta nối ch Dng àậ ài
bưå àưåi àùåc cưng rưìi, khưng côn úã Thấi Ngun vúái àoân àõa chêët
nûäa, vâ cng khưng cố àõa chó. Côn cư Qunh, cng àûâng àïí
chuån bìn ca mònh ẫnh hûúãng àïën cưng tấc, sûác phêën àêëu ca
cư. Nhâ mònh àậ àïën nưỵi nâo. Bâ nối vêåy, móm cûúâi vâ nhòn xung
quanh nhâ nhû cố kiïím kï. ûâ, côn cấi xe àẩp Eska, côn àưi
khun, côn cấi quẩt trêìn côn hâng xốm vúái nhûäng ngûúâi tưët khi
cú nhúä àïìu cố thïí vay giêåt tẩm àûúåc. Tuy vêåy, phông xa vâ àïí cố
khoẫn vưën sinh lậi àïìu àïìu, trûúác hïët phẫi bấn cấi xe àẩp ài àïí lêëy
tiïìn gûãi tiïët kiïåm lêëy lùi hâng thấng. ûâ, cấi xe àẩp, mưåt khoẫn tiïìn
àấng kïí àêëy. Nhûng xem ra bâ mën bấn lùỉm mâ vêỵn cố vễ ấy
nấy. Sau nây, tưi múái biïët rùçng, bâ cûá nhòn cấi xe àẩp lâ lẩi àau
nhối trong lông, nố lâ cấi vêåt chûáng ngìn cún ca àiïìu tai biïën
Ma Vùn Khấng 16

trong nhâ, chó mën bấn quấch ài cho nố khët mùỉt. Nhûng, bâ lẩi
ấi ngẩi cho tưi, vò nghơ rùçng nố lâ cấi xe sau nây tưi cêìn cố. Cëi
cng, bâ bẫo tưi: Ngûúâi côn ca côn, chấu ẩ. Sau nây bâ sùỉm cho
cấi xe àẩp bùçng mêëy êëy chûá. Tưi chùèng nghơ ngúåi gò.
Ngûúâi mua xe vûâa nghe húi cố bâ c mën bấn xe, àïën ngay
lêåp tûác. Àố lâ mưåt ngûúâi àân ưng rùng mâu àưìng gó, mưi cùån qụët
trêìu, mùỉt cùåp kêm, mùåc bưå qìn ấo ta nhåm mâu dêu da, vûâa
lùèng vûâa hên. Ngûúâi trưng nhû lâm nghïì lấi trêu nây cố têåt
ngûúäng thiïn nïn cûá vấc mùåt ngố nhòn trêìn nhâ. Lất sau thò mùỉt
ưng lia ngang lia dổc, nhû kiïím soất àấnh giấ gia cẫnh ngûúâi bấn
xe. Cëi cng ưng múái súâ àïën cấi xe. Bng tay vâo tûâng cấi tup
khung xe, lùỉng tai nghe rêët k. Nhêëc n xe lïn, dêën bân àẩp,
nhòn cấi bấnh xe quay tđt loang loấng, àấnh giấ àưå trún ca trc

hoẫng bûúác theo, miïång kïu: "kòa, ú kòa". Bâ tưi quay lẩi: - Hai
nghòn àng, ưng cố lêëy thò trẫ tiïìn!
Ưng khấch sûäng lẩi, giú hai tay lïn trúâi vúâ vơnh: - Ưi giúâi! Xe
c àùỉt hún vâng mûúâi kia â!
- Thò thưi vêåy!
- Thưi thò thưi, chûá tưi thiïëu gò núi mua.
- Vêng, ưng khưng ùn giấ êëy thò tưi àêu cố ếp.
- Nhûng mâ c úi, - ưng khấch nhùn nhố. - C nống tđnh quấ
àêëy. Àúâi thã nhâ ai, ra giấ lẩi khùng khùng mưåt lúâi thïë àûúåc!
- Nhûng ưng mua thêåt hay vúâ? Mua àïí dng hay àïí bn
nâo?
- Cấi sûå ài bn hay khưng nố khưng quan trổng! Quan trổng
lâ tiïìn nâo ca êëy, c ẩ.
- Thò chđnh thïë tưi múái nối giấ lâ hai nghòn.
- Chêåc! Thò c cng phẫi àïí chấu nhêín nha mưåt tđ chûá. Mưåt
àưëng tiïìn àêëy chûá đt â!
Mùỉt ưng khấch lẩi tđt lẩi. Rộ lâ ưng àậ àấnh húi thêëy mưåt
mốn húâi. Vâ kïët thc ca mưåt hưìi cô kê, chiïëc xe ngậ giấ mưåt nghòn
chđn trùm àưìng. Tuy vêåy khi trẫ tiïìn, ưng khấch lẩi búát nùm chc;
bâ tưi àôi, nhêët àõnh ưng khưng chõu trẫ, ưng bẫo lâ àïí lêëy may, lâ
tiïìn chê lấ vâ àố lâ låt mua bấn xûa nay.
Bâ tưi chểp miïång mất mễ:
- Ưng quấ àân bâ. Chùỉc lâ bâ vúå àûúåc ún nhúâ ưng lùỉm nhó!
Ưng khấch nhe hâm rùng mâu àưìng gó, cûúâi:
- Thò c quấ àân ưng!
Bâ tưi bêåt cûúâi theo ưng khấch. Chuån cng vui vui àêëy nhó.
Côn vui hún nûäa lâ khi dùỉt xe ra cưíng, ưng bưỵng nđu bâ tưi lẩi, húi
ci xëng, thệ thổt:
Ma Vùn Khấng 18


cng ni chố cẫnh, chố bẫo vïå. Nhûng hổ chó chiïëm sưë đt trong
àưng àẫo sưë ngûúâi úã àêy.
ÚÃ àêy cố à cẫ cấc têìng lúáp, cấc thânh phêìn, cấc nghïì nghiïåp
khấc nhau, vâ àa sưë chó thåc lúáp ngûúâi à ùn thưi. Nïëu nối túái cấi
àùåc sùỉc úã phûúâng tưi thò nïn kïí vïì lúáp ngûúâi giâ, hay gổi lâ cấc c,
cấc ưng àậ vïì hûu trđ.
CƯI CT GIÛÄA CẪNH ÀÚÂI 19

Ngây, ai côn trễ àïìu ài lâm. úã nhâ chó côn bổn trễ con chng
tưi vâ cấc c giâ. Cấc c giâ cng cố thïí chia lâm hai loẩi: loẩi giâu
cố, vïì hûu rưìi lẩi nùỉm giûä quìn chûác trong phûúâng, vâ loẩi àưng
àẫo nhûäng ngûúâi sau mêëy chc nùm cưëng hiïën sûác lûåc, trđ tụå cho
àêët nûúác, cố khi giûä nhûäng cûúng võ cao trong chđnh quìn, qn
àưåi, bêy giúâ trúã vïì võ trđ cưng dên, vêỵn lâ con ngûúâi trung thûåc,
giẫn dõ, chđ cưng vư tû, sưëng àẩm bẩc vïì vêåt chêët, nhûng têm hưìn
thanh cao, trong sấng.
Tiïu biïíu cho loẩi thûá nhêët lâ ưng Lng. Ưng Lng ngun
lâ ngûúâi lâng Ngổc Sinh, àậ cưng tấc úã ngânh ngoẩi giao hâng ba
chc nùm, trong àố gêìn hai chc nùm lâm cưng viïåc hânh chđnh úã
Sûá quấn Viïåt Nam tẩi cấc nûúác Têy Àûác, Phấp, ưë-xtú-ra-li-a, hiïån
thúâi lâ ch tõch phûúâng nây. Ưng nây giâu cố nhệ nhêët cấi khu
àûúåc mïånh danh lâ xốm Têy nây. Nhâ ưng kđn cưíng, cao tûúâng.
Qua ba lúáp cûãa sùỉt múái vâo àûúåc túái sên. Mẫnh chai tua ta sùỉc
rúån trïn vông tûúâng vi, trïn nûäa lâ dêy thếp gai giùng xin xđt.
Nghe nối ưng cố mưåt chm chòa khốa hai mûúi mưët chiïëc. Nghơa lâ
nhâ ưng cố àïën tûâng êëy chiïëc khốa. Vâo àïën bìng ng ca ưng
phẫi qua bẫy lêìn cûãa cố khoấ nưíi khoấ chòm. Tưi biïët ưng vò mưåt
lêìn bâ tưi dêỵn tưi àïën nhâ ưng àïí hỗi cấch thûác xin hổc mêỵu giấo
cho tưi. Bâ tưi gổi cưíng mưåt thưi mưåt hưìi múái thêëy ưng mùåc bưå pi-
gia-ma, lïåt xïåt àưi dếp tưng ài ra. Bâ tưi tranh th hỗi ln. Ưng

àûúåc cẫ bống chuìn. C Hưìn Nhiïn chêåc lûúäi: "Dïỵ chó cố mốn xâ
àún lâ ưng chõu". Ưng Vinh phấo gêåt àêìu, chõu c Hưìn Nhiïn tâi.
C Hưìn Nhiïn lùỉc àêìu: "Tâi phẫi lâ ưng, ưng Vinh phấo ẩ. Ưng múái
thêåt lâ mưåt tay gêy dûång cú àưì. Bêëy lêu bïí Súã, sưng Ngư tung
hoânh". Thêåt hốm hónh quấ. Mổi ngûúâi cûúâi vang. C Hưìn Nhiïn
kïí: "êëy thïë, cố ưng giấo dẩy vùn cêëp 2, àổc cêu àố, giẫng cho hổc
sinh rùçng: àố lâ vò Tûâ Hẫi lâ thûúng binh ct tay!" Mổi ngûúâi cûúâi
sùåc sa. C Hưìn Nhiïn kïët lån: "Sấch khưng àổc thò dên trđ múã
mang sao àûúåc". Ưng Vinh phấo àổc mưåt cêu tiïëng Phấp. C Hưìn
Nhiïn vưỵ tay hoan hư: "Hay lùỉm! Mưåt têm hưìn trong sấng trong
mưåt thên thïí trấng cûúâng!".
Thïë lâ tûâ àêëy cấc c trong phûúâng tưi chia nhau vâo hai cưng
viïåc: rên luån thên thïí vâ múã mang têm trđ cho mònh vâ mổi
ngûúâi, nhêët lâ cho trễ em.
CƯI CT GIÛÄA CẪNH ÀÚÂI 21

CHÛÚNG 2
Tưi nhúá nhêët bíi súám ch nhêåt êëy tưi chđnh thûác àûúåc cấc
bẩn trong phûúâng gổi ra têåp thïí dc trong àưåi ng thiïëu niïn nhi
àưìng do ưng Vinh phấo tưí chûác. Bổn trễ con hún nùm chc àûáa, bế
nhêët lâ loẩi nùm tíi nhû tưi, àûáng thânh nùm hâng, nhòn ra mùåt
hưì nûúác xanh biïng biïëc. Cẩnh chng tưi lâ àưåi hònh cấc c, do c
Hưìn Nhiïn hûúáng dêỵn bâi vộ Ngổc trẫn ngên àâi.
Ưng Vinh mùåc ấo may-ư cưåc tay, àeo cấi côi trûúác bưå ngûåc núã
nang, cêët tiïëng vang khỗe:
- Hưm nay thiïëu hai bẩn gấi Vânh Khun vâ Vâng Anh.
Mai, cấc bẩn nhúá nhùỉc nhau ài cho à. Chng ta bùỉt àêìu têåp. Theo
tưi!
Ưng Vinh co bùỉp tay dûúái, côn lẩi, dn chên. Àố lâ àưång tấc
chẩy tẩi chưỵ. Chng tưi lâm theo ưng. "Nhêëc cao chên!" ưng Vinh

- Chấu bâ giỗi lùỉm. Rưìi chấu sệ cao lúán nhû ch Dng, nhû
ưng nưåi.
Tưi vùån:
- Cao lúán bùçng bưë chấu chûá, bâ.
- Bưë chấu khỗe, dai sûác, giưëng ưng nhêët nhâ, nhûng khưng
cao lúán bùçng ưng.
Cư giấo Qun, hâng xốm nhâ tưi, mùåc cấi ấo nêu vấ vai bïë
thùçng Lïỵ múái ng dêåy úã ngoâi sên, nhòn tưi: - Bao giúâ em Lïỵ khỗe,
anh Duy gổi em ài têåp thïí dc vúái nhế. - Rưìi quay sang bâ tưi, cư
tiïëp: - Anh Ngun cng cao lúán quấ ài chûá, bâ! Nhúá hưìi côn úã nhâ,
sấng nâo nhâ con cng cng anh Ngun têåp nhêëc hai cấi bấnh xe
goông. Cng may mâ hưìi trễ luån têåp nïn giúâ múái cố sûác chõu
àûång, bâ ẩ.
Cư Qun lâ cư giấo dẩy trûúâng phưí thưng cú súã úã mưåt lâng
ngoẩi thânh. Chưìng cư lâ k sû cú khđ, cng nhêåp ng vúái bưë tưi.
Cng sang Cam-pu-chia chiïën àêëu gip àúä nhên dên bïn àố nhû
bưë tưi, nhûng úã bưå binh. Àêìu nùm nay, cư nhêån àûúåc thû ch êëy
bấo lâ bõ thûúng, hiïån àang nùçm viïån. Cư lo sưët råt sưët gan.
Nhûng chùèng biïët lâm thïë nâo. Cẫ hai cư ch àïìu khưng cố hổ
hâng thên thđch úã àêët nây vâ trong Nam. Cư ch lẩi nghêo, nhû
gia àònh tưi vêåy. Bâ tưi bẫo: cư chó cố mưỵi bưå qìn ấo lânh àïí lïn
lúáp. Bâ tưi thûúng cư lùỉm. Bâ vấ qìn ấo cho cư, may mùåc cho
thùçng Lïỵ vâ trưng nom bïë bưìng nố mưỵi khi cư bêån bõu hóåc mïåt
nhổc. Thùçng Lïỵ ưëm ëu ln. Cư Qun cng chùèng khỗe mẩnh gò.
Mùåt trấi xoan cûá xanh lûúát quanh nùm. ấo nâo cư mùåc cng thêëy
hai vai như cao vâ rưång thng thònh sau trûúác.
Thêåt chùèng b vúái nhâ cư Àẩi Bâng úã bïn trấi nhâ tưi.
CƯI CT GIÛÄA CẪNH ÀÚÂI 23

Cư Àẩi Bâng! Cấi tïn thêåt ngưå!

Cư Qun gẩt tốc mai, cưë thoất ra khỗi thiïn kiïën, bìn rêìu:
- Sau nây thïë nâo thò khưng biïët. Chûá bêy giúâ hổ sûúáng gêëp
trùm lêìn ta, bâ ẩ.
- Chûa biïët ai sûúáng hún ai àêu, cư ẩ.
- Nhû chấu, thêåt chố cùỉn ấo rấch, hổa vư àún chđ, bâ ẩ.
Ma Vùn Khấng 24

- Ch êëy lêu nay cố thû tûâ gò ra khưng, cư?
- Bưën, nùm vïët thûúng. Lïn bân mưí khưng biïët lâ lêìn thûá bao
nhiïu rưìi. Cư nối, giổng st si, tay rung rung thùçng Lïỵ khốc êo ểo.
Thùçng Lïỵ mêëy hưm nay lẩi sûng V.A. Àêìu nố to, tốc nố lú thú, mùỉt
cố qìng, cưí ngùèng nưíi gên xanh. Khưí, hai tíi rưìi mâ nố vêỵn chûa
biïët ài. Cư gẩt nûúác mùỉt, tiïëp: - Cố nhệ con cng phẫi vay vỗ àêu đt
tiïìn tâu xe vâo thùm nhâ con, bâ ẩ. Khưí quấ cú, àïm nùçm cûá chúåp
mùỉt lâ con mï. Mâ mï toân àiïìu kinh hậi cẫ, bâ ẩ.
Dûå àõnh mâ côn biïët bao ngêåp ngûâng, cẫ cư Qun vâ bâ tưi
àïìu im lùång, nghơ àïën bao trùỉc trúã ngoâi sûác cưë gùỉng ca mònh.
Cho àïën lc ngoâi sên nhâ cư Àẩi Bâng cố bống hai àûáa con
gấi. Àố lâ con Vâng Anh vâ con Vânh Khun, con cư Àẩi Bâng.
Hai àûáa con gấi vûâa thêëy mùåt àậ thêëy mưìm. Chng lâm nấo àưång
bêìu khưng khđ súám mai mưåt ngây ch nhêåt.
° ° °
Tưi cam àoan rùçng cố thïí cẫ àúâi bẩn, chùèng bao giúâ bẩn thêëy
cố àûáa con gấi nâo chanh chua, lïëu lấo nhû hai àûáa con cư Àẩi
Bâng. Thêåt lâ thïë àêëy. Tưi àêu cố biïët bõa. Mâ bõa lâm gò nhó!
Hai àûáa con gấi nây chùèng ngây nâo lâ khưng chđ chốe cậi
nhau. Khưng cố chuån chng cng vêỵn cố thïí búái chuån àïí gêy
sûå vúái nhau, vò cẫ hai àïìu rưỵi húi, lùỉm mưìm. Hëng hưì chng ln
cố cấi àïí tranh giânh vúái nhau. Mưåt cấi ấo phưng cânh mai bưë nố
múái gûãi vïì. Mưåt con bp bï Phấp. Mưåt cấi ư Nhêåt. Cấi vông ngổc

- Àûâng ùn hún nối kếm phẫi tưåi, cấc chấu ẩ.
Cư Qun àang bốn cúm cho thùçng Lïỵ, ngoẫnh sang:
- Bâ àang gùåp hưìi cún àen vêån tng, cấc chấu phẫi biïët
thûúng bâ chûá. Cấc chấu lâ ngûúâi àûúåc ùn hổc. Bâ àấng tíi bâ cấc
chấu àêëy.
Con lúán vùng:
- Chng tưi khưng cố bâ!
Con nhỗ nhưí bổt, àe:
- Àûâng cố àưång àïën gia àònh nhâ tưi nhế!
Bâ tưi àûáng dêåy, chó tưi àang àûáng úã hiïn:
- Cấc chấu ùn nối, xûã sûå thïë nâo àïí em nố côn hổc theo múái
chûá! Cẫ hai àûáa chưëng tay lïn sûúân, sûng sóa àưìng thanh:
- Nố hổc theo mể nố, chûá viïåc gò phẫi hổc theo chng tưi.
Bâ tưi cûúâi nhẩt:
- Nây, chim chđch mâ ghểo bưì nưng, àïën khi nố mưí lẩi lẩy ưng
tưi chûâa àêëy, cấc chấu ẩ.
Cêu nối ca bâ àậ giẫi àûúåc cún tûác cho tưi. Tưi ghết hai àûáa
quấ, nhûng chùèng biïët phẫi lâm gò. Àoân cấc bâ úã chi hưåi ph nûä