1
GV.ThS. Vũ Quốc Thông
Hệ thống kế toán
Việt Nam
TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TPHCM
KHOA KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN
CHƢƠNG 9
2
• Sau khi nghiên cứu xong chƣơng này, bạn có thể:
– Trình bày sự hình thành và phát triển của hệ thống
kế toán Việt Nam
– Giải thích vai trò của các tổ chức lập quy và tổ chức
nghề nghiệp kế toán tại Việt Nam
– Giải thích các nội dung cơ bản của Luật Kế toán và
các văn bản hƣớng dẫn
– Trình bày vai trò và đặc điểm của hệ thống chuẩn
mực kế toán Việt Nam
– Trình bày kết cấu hệ thống kế toán doanh nghiệp
Việt Nam
– Giải thích mối quan hệ giữa kế toán và các định chế
liên quan tại Việt Nam
Mục tiêu
2
3
• Sự phát triển của hệ thống kế toán Việt Nam
• Các tổ chức lập quy và tổ chức nghề nghiệp
• Luật Kế toán và các văn bản hƣớng dẫn
• Hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam
• Hệ thống kế toán doanh nghiệp Việt Nam
• Quan hệ giữa kế toán và các định chế liên quan
tại Việt Nam

Kế toán
Hội Kế toán
Kiểm toán
Việt Nam
Vụ Chế độ
Kế toán – Kiểm toán
4
7
Luật kế toán Việt Nam 2003
• Hoàn cảnh ra đời
• Các nội dung cơ bản
• Các văn bản hƣớng dẫn
8
Hoàn cảnh ra đời
• Pháp lệnh Kế toán - Thống kê 1988:
Chiếc áo quá chật cho kế toán Việt Nam
• Nhu cầu của quá trình hội nhập
5
9
Các nội dung cơ bản
 Đối tƣợng chi phối
 Các quy định cơ bản về đơn vị, kỳ kế toán…
 Các yêu cầu cụ thể về sổ sách, chứng từ…
 Thông tin công khai và báo cáo
 Quản lý Nhà nƣớc về kế toán
• Hành nghề kế toán
 Tổ chức nghề nghiệp
10
Các văn bản hướng dẫn
• Nghị định 128/2004/NĐ-CP

– VAS 06: Thuê tài sản
– VAS 10: Ảnh hƣởng của thay đổi tỷ giá hối đoái
14
Hệ thống chuẩn mực kế toán VN
• Các chuẩn mực cụ thể (tt)
– VAS 14: Doanh thu
– VAS 15: Hợp đồng xây dựng
– VAS 16: Chi phí đi vay
– VAS 17: Thuế thu nhập doanh nghiệp
– VAS 18: Các khoản dự phòng, tài sản và nợ tiềm tàng
– VAS19: Hợp đồng bảo hiểm
8
15
Hệ thống chuẩn mực kế toán VN
• Các chuẩn mực liên quan đến báo cáo tài chính
– VAS 22: Trình bày bổ sung BCTC ngân hàng và tổ
chức tài chính tƣơng tự
– VAS 23: Các sự kiện sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm
– VAS 24: Báo cáo lƣu chuyển tiền tệ
– VAS 28: Báo cáo tài chính các bộ phận
– VAS 29: Chính sách kế toán, thay đổi trong ƣớc tính
kế toán và các sai sót
– VAS 27: Báo cáo tài chính giữa niên độ
– VAS 30: Lợi nhuận trên cổ phần
16
Hệ thống chuẩn mực kế toán VN
• Các chuẩn mực cho tập đoàn
– VAS 07: Đầu tƣ vào công ty liên kết
– VAS 08: Các khoản góp vốn liên doanh
– VAS 11: Hợp nhất kinh doanh

– Kế thừa hệ thống 1996 ban hành theo QĐ
1141/1995/QĐ-BTC
– Tích hợp các yêu cầu của 26 chuẩn mực
kế toán VN đã ban hành.
11
21
Hệ thống chứng từ kế toán
• Quy định việc lập, lƣu chuyển chứng từ
• Ban hành danh mục chứng từ gồm 37
chứng từ trong đó phần lớn là hƣớng
dẫn.
22
Hệ thống tài khoản kế toán
• Ban hành danh mục hệ thống tài khoản
kế toán thống nhất cho doanh nghiệp
gồm 86 tài khoản thuộc 9 nhóm.
• Hệ thống đƣợc bổ sung và điều chỉnh
bởi Thông tƣ 244/2009/TT-BTC
12
23
HỆ THỐNG TÀI KHOẢN KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP
VIỆT NAM - TÀI KHOẢN THUỘC BẢNG CÂN ĐỐI
Tài sản
ngắn
hạn
Tài sản
dài hạn
Nợ phải
trả
Vốn chủ

Loại 5: Doanh thu
51x: Doanh thu
52x: C/khấu, G/giá
53x: Hàng bò trả lại
Loại 6: Chi phí SXKD
61x: Chi phí mua hàng
62x: Chi phí SX
63x: Giá thành, giá vốn, CPTC
64x: Chi phí ngoài SX
Thu nhập
khác
Chi phí
khác
Loại 7: Thu nhập khác
71x: Thu nhập khác
Loại 8: Chi phí khác
81x: Chi phí khác
82x: CP thuế TNDN
Loại 9: xác đònh kết quả
9
13
25
Hệ thống báo cáo tài chính
• Ban hành biểu mẫu báo cáo tài chính
bao gồm báo cáo tài chính riêng, báo
cáo tài chính hợp nhất và báo cáo tài
chính giữa niên độ
• Quy định thời hạn và địa chỉ phải nộp
báo cáo tài chính
26

30
Hội nhập quốc tế - Thực trạng nền kinh tế
• Hội nhập quốc tế
– Toàn cầu hóa đã dẫn đến sự hình thành các
chuẩn mực quốc tế và quá trình hội tụ kế toán
quốc tế
– Sự phát triển của các doanh nghiệp có vốn đầu tƣ
nƣớc ngoài và thị trƣờng chứng khoán VN
• Thực trạng nền kinh tế
– Doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm tỷ trọng lớn trong
nền kinh tế
– Chênh lệch giữa TPHCM, Hà nội và các địa
phƣơng
16
31
Kế toán - các định chế khác
• Kế toán – Thuế
• Kế toán – Thị trƣờng chứng khoán
• Kế toán – Kiểm toán
32
Nguồn nhân lực kế toán
• Yêu cầu cấp thiết cho quá trình hội nhập
• Thách thức từ nhận thức, năng lực đào
tạo và thực trạng của nền kinh tế