ứng dụng CNTT trong dạy học môn Âm nhạc
m nhạc là một bộ môn năng khiếu, giảng dạy âm nhạc đại trà cần
có phơng pháp, nghệ thuật khéo léo để truyền tải nội dung, giáo
dục văn hoá âm nhạc cho học sinh bởi số học sinh có năng khiếu
thực hành bộ môn rất ít ỏi. Đổi mới phơng pháp giáo dục nhằm
tích cực hoá quá trình học tập của học sinh; để thực hiện đợc điều
này, ngoài sự nghiên cứu về phơng pháp truyền giảng, phơng pháp tổ
chức lớp học thì giáo viên còn phải nghiên cứu sử dụng các thiết bị
công nghệ, các phần mềm hỗ trợ dạy học để ứng dụng. Công nghệ
thông tin (CNTT) trong trờng học đợc đẩy mạnh ứng dụng trong
nhiều năm qua đã từng bớc nâng cao chất lợng dạy học, tích cực thực
hiện đổi mới phơng pháp giáo dục.
Â
Â
Trong những năm giảng dạy bộ môn âm nhạc, cùng với sự
hỗ trợ về thiết bị, tạo điều kiện thuận lợi từ BGH nhà trờng đang
công tác, tôi đã tích cực tìm hiểu, nghiên cứu sử dụng các phần mềm
và đa vào thực nghiệm trong dạy học, bớc đầu đã cho những kết quả
khả quan. Trong bài viết này tôi không đi sâu vào trình bày cách sử
dụng các phần mềm mà chỉ giới thiệu các tính năng cơ bản và khả
năng ứng dụng cụ thể trong các phân môn cũng nh hiệu quả mà nó
mang lại.
Phan Th Thc Anh THCS Nguyn Khc Vin
1
ứng dụng CNTT trong dạy học môn Âm nhạc
I. Sự cần thiết của ứng dụng CNTT trong dạy học, thực hiện đổi mới phơng pháp
giáo dục:
1. ứng dụng CNTT trong dạy học, tích cực thực hiện đổi mới phơng pháp
giáo dục:
Trong những năm trở lại đây, ứng dụng CNTT trong dạy học đợc đẩy mạnh
và đã đạt đợc hiệu quả tích cực. Một trong những yếu tố dễ nhận thấy nhất là một giờ học

Trên thị trờng hiện nay có rất nhiều phần mềm dùng để soạn nhạc, hoà âm
phối khí. Các phần mềm đều có lĩnh vực ứng dụng nhất định và có tính chuyên biệt khá rõ
nét nhng nhìn chung khi sử dụng đều có đặc điểm tơng đối giống nhau từ thao tác soạn,
chữa giai điệu, hoà âm, ghi âm nên việc sử dụng cũng khá dễ dàng. Các phần mềm này
đa số không đòi hỏi máy tính phải có cấu hình cao nên việc phổ biến cũng thuận lợi. Đa
số phần mềm soạn nhạc hiện nay đều chạy đợc trên môi trờng Windows (hệ điều hành
phổ biến ở Việt Nam) nên việc cài đặt, sử dụng rất thuận tiện.
Thiết bị dạy học môn âm nhạc cũng đơn giản và dễ tìm kiếm ngoài thị tr-
ờng. Một trong những thiết bị cần thiết nhất cho bộ môn là đàn phím, hiện nay đã đợc
trang bị và sử dụng hiệu quả. Kế đến là thiết bị nghe nhìn và thiết bị giao tiếp giữa đàn
Organ với máy tính (MIDI Cable). Nếu soạn giảng bằng giáo án điện tử thì các thiết bị
trên đã đợc tích hợp trong hệ thống máy tính nên việc giảng dạy tiết một học âm nhạc sẽ
đợc thực hiện một cách đơn giản, không cầu kì trong việc chuẩn bị thiết bị, phòng ốc.
1. Một số phần mềm ứng dụng trong dạy học Âm nhạc:
Trong những năm thực tế giảng dạy, ngoài việc sử dụng các trang thiết bị đã
đợc cấp, việc ứng dụng thêm các phần mềm kết hợp với các thiết bị công nghệ khác đã
tạo đợc không khí khác hẳn trong các tiết học âm nhạc và hiệu quả đợc nâng cao, các
phần mềm đợc khai thác và sử dụng là phần mềm ENCORE (của hãng PASSPORT
GVOX), phần mềm CAKEWALK PRO AUDIO (của hãng Twelve Tone Systems) và
phần mềm PROSHOW GOLD (của hãng PHOTODEX CORPORATION). Cụ thể phơng
pháp ứng dụng trong các phân môn nh sau:
Phan Th Thc Anh THCS Nguyn Khc Vin
2
ứng dụng CNTT trong dạy học môn Âm nhạc
a/ Phần mềm ENCORE ứng dụng trong giảng dạy tập đọc nhạc :
Ưu điểm của phần mềm
này là có thể tạo một bản tập đọc nhạc đ-
ợc thực thi động giống y hệt bản tập đọc
nhạc đợc in trong sách giáo khoa. Từ
cách thể hiện về hình thức lẫn kết cấu câu

phần mềm dễ sử dụng nhất trong các
phần mềm soạn nhạc, phần mềm này
có thể đợc ứng dụng không chỉ riêng môn học tập đọc nhạc mà còn có thể các phân môn
khác. Tuy vậy, trong thực tế ứng dụng các phần mềm thì ENCORE tỏ ra hiệu quả hơn hẳn
đối với phân môn TĐN bởi những tính năng phù hợp của nó.
b/ Phần mềm CAKEWALK PRO AUDIO ứng dụng trong giảng dạy
hát nhạc:
CakeWalk Pro Audio là một phần mềm chuyên dụng trong hoà âm,
phối khí và ghi âm. Phần mềm này có khả năng trình diễn các bài nhạc MIDI với chất l-
ợng âm thanh rất tốt và có
thể tơng tác với đàn Organ
qua thiết bị MIDI. CakeWalk
có phạm vi ứng dụng rộng rãi,
từ những phòng ghi âm
chuyên nghiệp đến những
nhạc sĩ có nhu cầu soạn và
phối nhạc trên máy tính. Phần
mềm này có khả năng ghi âm
cùng lúc 256 kênh âm thanh
với các tiện ích sao chép,
chỉnh sửa rất thuận tiện.
CakeWalk có thể hiển thị
toàn bộ tổng thể bài nhạc nh-
Phan Th Thc Anh THCS Nguyn Khc Vin
3
ứng dụng CNTT trong dạy học môn Âm nhạc
ng cũng có thể hiển thị một kênh nhạc theo yêu cầu ngời dùng. Bài nhạc đợc hiển thị hàng
ngang và có thể thay đổi màu sắc đồng thời cả giai điệu và lời hát theo tiết tấu, điều này
giúp học sinh dễ theo dõi tiết tấu, cao độ, lời ca bài hát và việc dạy hát nhạc trở nên đơn
giản hơn.

PROSHOW GOLD,
chúng ta hoàn toàn có thể
tạo đợc Video chứa các
hình ảnh minh hoạ và
lồng âm thanh vào, sử
dụng hiệu ứng tạo ảnh
chuyển động (Motion
Effect) có thể tạo đợc
những đoạn phim sống
động.
Khi giới thiệu một ca
khúc của tác giả trong
phần âm nhạc thờng thức,
Phan Th Thc Anh THCS Nguyn Khc Vin
4
ứng dụng CNTT trong dạy học môn Âm nhạc
nếu sử dụng Video Clip quay sẵn có thể gây phản tác dụng, học sinh sẽ chú ý nhiều hơn
đến các chi tiết hình ảnh, nhân vật trong đoạn phim mà quên đi nội dung chính là cảm
nhận nội dung, giai điệu bài hát. Để giải quyết vấn đề này, chúng ta su tầm một số hình
ảnh minh hoạ sát với nội dung bài hát và sử dụng phần mềm PROSHOW GOLD để tạo
một đoạn Video, những hình ảnh đó sẽ giúp học sinh cảm nhận sâu hơn nội dung nghệ
thuật tác phẩm .
Phần mềm này tơng đối dễ sử dụng, hình ảnh và âm thanh trong đoạn phim
tạo ra có chất lợng tốt. Tuy nhiên, để tạo một đoạn phim nh thế đòi hỏi ngời sử dụng phải
mất thì giờ tìm kiến hình ảnh, đo thời gian hiệu ứng của ảnh và thời gian của bài hát. Nếu
khéo léo chúng ta hoàn toàn có thể tạo đợc một Video Clip có tính chuyên nghiệp và phù
hợp với yêu cầu bài dạy. Học sinh rất chú ý khi thởng thức các bài hát qua phần mềm
này, hình ảnh minh hoạ sẽ giúp các em cảm
nhận ý nghĩa nghệ thuật tác phẩm sâu sắc
hơn. Hiệu ứng của phần mềm sẽ tạo một cảm

hay bài TĐN để dịch trực tiếp
trên đàn mà không cần phải quan tâm đến cao độ hiển thị bởi nó sẽ giữ nguyên nh khi
soạn, thiết bị này sẽ giải quyết vấn đề đó nhanh chóng và chính xác.
Hiện nay trên thị trờng có hai loại MIDI Cable, một kết nối thông qua cổng
MIDI Joystick/ Game Port trên SoundCard và một kết nối trực tiếp qua cổng USB của
máy tính, cả hai loại thiết bị này đều có chức năng nh nhau.

PC Dây nối MIDI Đàn ORGAN
(Cổng USB/MIDI Joystick) (Cổng OUT) (Cổng MIDI IN)
Âm thanh khi phát ra trên đàn từ máy tính thông qua MIDI Cable, con trỏ
nhịp và tiếng gõ phách trên màn hình sẽ kết hợp nhịp nhàng và chính xác. Điều này giúp
học sinh dễ dàng theo dõi, thuộc giai điệu và lời ca của bài hát nhanh chóng. Quy trình
Phan Th Thc Anh THCS Nguyn Khc Vin
5
MIDI Cable MIDI IN
MIDI OUT
ứng dụng CNTT trong dạy học môn Âm nhạc
tập hát sẽ đợc tiến hành nhanh hơn, thời gian còn lại tuỳ vào khả năng của học sinh mà
giáo viên có thể luyện tập để phát triển năng khiếu cho các em.
III. Hiệu quả thực tế từ việc ứng dụng CNTT trong dạy học Âm nhạc ở cấp THCS:
Trong những năm cha có điều kiện ứng dụng CNTT trong dạy học, thiết bị dạy
học chỉ có đàn Organ và máy cassette, một số học sinh có năng khiếu thì việc học rất đơn
giản nhng đa số học sinh khác việc tiếp thu và thực hành âm nhạc gặp rất nhiều khó khăn;
vì vậy việc giáo dục văn hoá âm nhạc cho các em còn nhiều hạn chế. Thông qua các tác
phẩm âm nhạc, thông qua thực hành ca hát giúp các em tiếp cận và lĩnh hội nghệ thuật
nhng thực tế do điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị còn thiếu thốn nên việc dạy học âm
nhạc cha đạt hiệu quả. Từ khi nhà trờng đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong dạy học với tất
cả các môn học, dần dần chất lợng giờ dạy đợc nâng cao, học sinh hứng thú hơn với môn
học và bớc dầu đã đạt đợc những kết quả nhất định.
Với môn âm nhạc, khi đợc học và thực hành âm nhạc bằng những thiết bị công

bất hợp pháp. Phần mềm dạng này có thể hoạt động không ổn định và mất
đi một số tính năng quan trọng.
Trên đây là những kinh nghiệm thực tế trong những năm giảng dạy vừa qua,
việc ứng dụng CNTT có thể nói là không mới mẻ gì so với các ngành nghề khác nhng với
giáo dục do còn hạn chế nhiều mặt nh thiết bị, kinh phí nên cũng còn gặp nhiều khó
khăn. Bản thân đã tích cực tìm hiểu, nghiên cứu và thử nghiệm những phần mềm mới, sử
dụng các thiết bị công nghệ sẵn có ở đơn vị công tác, ứng dụng trong giảng dạy và bớc
đầu đã đạt đợc những kết quả nhất định.
Hng Sn, ngày 10 tháng 5 năm 2008
Phan Th Thc Anh THCS Nguyn Khc Vin
6