1
Cˮ SͦĈO L˰ͤNG ĈI͎NTʹ
Khoa KͿ thu̵t ÿi͏nt͵ 1
H͕cvi͏n công ngh͏ b˱u chính vi͍n thông
2
Sách tham khҧo
1. Cѫ sӣ kӻ thuұt ÿo lѭӡng ÿiӋntӱ, VNJ Quý ĈiӅm, nhà xuҩt
bҧn KHKT, 2001
2. Ĉo lѭӡng ÿiӋn-vô tuyӃn ÿiӋn, VNJ Nhѭ Giao và Bùi Văn
Sáng, HӑcviӋnkӻ thuұt quân sӵ, 1996
3. Electronic Test Instruments, Bob Witte, 2002
4. Radio Electronic Measurements, G.Mirsky, Mir
Publishers, Moscow, 1978
3
2.1 Các phѭѫng pháp ÿo:
1. Phѭѫng pháp ÿo trӵctiӃp: dùng máy ÿo hay các mүu ÿo (các chuҭn) ÿӇ
ÿánh giá sӕ lѭӧng cӫa ÿҥi lѭӧng cҫn ÿo. KӃtquҧÿo chính là trӏ sӕ cӫa ÿҥi
lѭӧng cҫn ÿo.
- VD: ÿo ÿiӋnápbҵng vôn-mét, ÿo tҫnsӕ bҵng tҫnsӕ-mét, ÿo công suҩt
bҵng oát-mét,
- Ĉһc ÿiӇm: ÿѫn giҧn, nhanh chóng, loҥi bӓÿѭӧ
c các sai sӕ do tính toán
2. Ĉo gián tiӃp: kӃtquҧÿo không phҧi là trӏ sӕ cӫa ÿҥi lѭӧng cҫn ÿo, mà là các
sӕ liӋucѫ sӣÿӇtính ra trӏ sӕ cӫa ÿҥi lѭӧng này.
- VD: ÿo công suҩtbҵng vôn-mét và ampe-mét, ÿo hӋ sӕ sóng chҥybҵng
dây ÿo,
- Ĉһc ÿiӇm: nhiӅuphépÿo và thѭӡng không nhұnbiӃtngay ÿѭӧckӃtquҧÿo
Chѭѫng 1. Giӟi thiӋu chung vӅÿo lѭӡng ÿiӋntӱ
Ĉ͓nh nghƭa: ÿo lѭӡng là khoa hӑcvӅ các phép ÿo, các phѭѫng pháp và các công
cөÿӇÿҧmbҧo các phѭѫng pháp ÿo ÿҥt ÿѭӧc ÿӝ chính xác mong muӕn
aX

thông tin ÿolѭӡng.
+ M̳u: phѭѫng tiӋn ÿodùngÿӇ
sao lҥi ÿҥilѭӧng vұtlícógiátrӏ cho trѭӟcvӟi ÿӝ
chính xác cao. Chu̱n là m̳u có cҩp chính xác cao nhҩt. Chu̱n là phѭѫng tiӋn ÿo
ÿҧmbҧoviӋc sao và giӳÿѫnvӏ.
+ Thi͇tb͓ so sánh: phѭѫng tiӋn ÿo dùng ÿӇ so sánh 2 ÿҥilѭӧng cùng loҥi ÿӇ xem
chúng “ = ”, “ > ”, “ < ”.
+ Chuy͋n ÿ͝i ÿol˱ͥng: phѭѫng tiӋn ÿo dùng ÿӇ biӃn ÿәi tín hiӋu thông tin ÿo
lѭӡng v
Ӆ dҥng thuұntiӋn cho viӋctruyӅntiӃp, biӃn ÿәitiӃp, xӱ lí tiӃpvàgiӳ lҥi
nhѭng ngѭӡi quan sát không thӇ nhұnbiӃttrӵctiӃp ÿѭӧc (VD: bӝ KĈÿolѭӡng;
biӃn dòng, biӃnápÿolѭӡng; quang ÿiӋntrӣ, nhiӋt ÿiӋntrӣ, )
Chѭѫng 1. Giӟi thiӋu chung vӅÿo lѭӡng ÿiӋntӱ
6
+ Dͭng cͭÿo: phѭѫng tiӋn ÿo dùng ÿӇ biӃn ÿәi tín hiӋu thông tin ÿo lѭӡng vӅ
dҥng mà ngѭӡi quan sát có thӇ nhұn biӃt trӵc tiӃp ÿѭӧc (VD: vônmét, ampe mét, )
+ Thi͇tb͓ÿot͝ng hͫpvàh͏ th͙ng thông tin ÿol˱ͥng: là các phѭѫng tiӋn ÿophӭc
tҥp dùng ÿӇ kiӇmtra, kiӇm ÿӏnh và ÿolѭӡng.
Chѭѫng 1. Giӟi thiӋu chung vӅÿo lѭӡng ÿiӋntӱ
Dͭng cͭÿo
Mͱc ÿ͡ t͹
ÿ͡ng hóa
Dͭng cͭÿo
không t͹
ÿ͡ng
Dͭng cͭÿo
t͹ÿ͡ng
D̩ng cͯa tín
hi͏u
Dͭng cͭÿo

phѭѫng tiӋn ÿo ÿӕivӟicácgiátrӏÿo ÿã ÿѭӧcqui ÿӏnh
+Ph̩mv͓ ch͑ th͓ : là phҥmvi thangÿo ÿѭӧcgiӟihҥnbӣigiátrӏÿҫuvàgiátrӏ cuӕi
cӫa thang ÿo.
+C̭pchínhxác: ÿѭӧcxácÿӏnh bӣigiátrӏ lӟnnhҩtcӫa các sai sӕ trong thiӃtbӏÿo.
Thѭӡng ÿѭӧctínhtoánb
ҵng ÿҥisӕ tѭѫng ÿӕiquyÿәi.
+Ĉ͡ phân gi̫i: Chính là ÿӝ chia cӫa thang ÿohay giátrӏ nhӓ nhҩtcóthӇ phân biӋt
ÿѭӧc trên thang ÿo(màcóthӇ phân biӋt ÿѭӧcsӵ biӃn ÿәi trên thang ÿo).
Chѭѫng 1. Giӟi thiӋu chung vӅÿo lѭӡng ÿiӋntӱ
dY
S
dX

8
3. Phân lo̩icácmáyÿo:
a) Máy ÿo các thông sӕ và ÿһc tính cӫa tín hiӋu:
VD: Vôn mét ÿiӋntӱ, tҫnsӕ mét, MHS, máyphântíchphә,
Sѫÿӗkhӕi chung:
-TínhiӋucҫn ÿo ÿѭatӟi ÿҫuvàomáy
- M̩ch vào: truyӅndүntínhiӋutӯÿҫuvàotӟi Thi͇tb͓ bi͇n ÿ͝i. Mҥch vào thѭӡng
là bӝ KĈ phө tҧicatӕt(Z
vào
cao), thӵchiӋnphӕihӧptrӣ kháng.
Chѭѫng 1. Giӟi thiӋu chung vӅÿo lѭӡng ÿiӋntӱ
M̩ch vào
Thi͇tb͓
bi͇n ÿ͝i
Thi͇tb͓
ch͑ th͓
Ngu͛n

tín hi͏u
(b)
Ngu͛n
cung c̭p
Ngu͛n
tín hi͏u
Thi͇tb͓
ch͑ th͓
Ĉ͙i
t˱ͫng ÿo
(a)
11
c) máy tҥo tín hiӋu ÿolѭӡng:
Sѫÿӗkhӕi chung:
B͡ t̩osóngchͯ: xác ÿӏnh các ÿһc tính chӫ yӃu cӫa tín hiӋunhѭ dҥng và tҫnsӕ
dao ÿӝng, thѭӡng là bӝ tҥosónghìnhsin hay xung các loҥi
B͡ bi͇n ÿ͝i: nâng cao mӭc năng lѭӧng cӫa tín hiӋuhay tăng thêm ÿӝ xác lұpcӫa
dҥng tín hiӋu, thѭӡng là bӝ KĈÿiӋnáp, KĈ công su
ҩt, bӝÿiӅuchӃ, thiӃtbӏ tҥo
dҥng xung,
Các máy phát tín hiӋusiêucaotҫnthѭӡng không có B͡ bi͇n ÿ͝i ÿһtgiӳa B͡ t̩o
sóng chͯ và ÿҫu ra, mà dùng B͡ÿi͉uch͇ tr͹cti͇p ÿӇ khӕng chӃ dao ÿӝng chӫ
Chѭѫng 1. Giӟi thiӋu chung vӅÿo lѭӡng ÿiӋntӱ
M̩ch
ra
Thi͇tb͓
ÿo
Ngu͛n
cung c̭p
B͡ÿi͉u

- Nguyên nhân chӫ quan: do thiӃu
thành thҥo trong thao tác, phѭѫng pháp
tiӃn hành ÿo không hӧp lí,
2.2 Phân loҥi sai sӕ
* Theo cách bi͋u di͍n sai s͙:
-Sai sӕ tuyӋt ÿӕi: là hiӋugiӳakӃtquҧÿo ÿѭӧcvӟigiátrӏ thӵc cӫa ÿҥilѭӧng ÿo
-Sai sӕ tѭѫng ÿӕichânthӵc: là giá trӏ tuyӋt ÿӕi cӫatӍ sӕ giӳasaisӕ tuyӋt ÿӕivà
giá trӏ thӵccӫa ÿҥilѭӧng ÿo
Chѭѫng 2. Ĉánh giá sai sӕÿo lѭӡng
.100%
ct
thuc
X
X
G
'

thucdo
XXX  '
14
-Sai sӕ tѭѫng ÿӕi danh ÿӏnh:
-Sai sӕ tѭѫng ÿӕi qui ÿәi: là giá trӏ tuyӋt ÿӕicӫa tӹ sӕ giӳasaisӕ tuyӋt ÿӕivàgiá
trӏÿӏnh mӭccӫa thang ÿo.
Æ cҩp chính xác cӫa ÿҥilѭӧng ÿo
X
dm
= X
max
-X
min

sӕ hӋ thӕng, sai sӕ ngүu nhiên, sai sӕÿiӇm0, saisӕÿӝnhұy, sai sӕ cѫ bҧn, sai sӕ
phө, sai sӕÿӝng, sai sӕ tƭnh.
Sai s͙ c˯ b̫n cӫaphѭѫ
ng tiӋn ÿolàsaisӕ cӫaphѭѫng tiӋn ÿokhisӱ dөng trong
ÿiӅukiӋn tiêu chuҭn
Sai s͙ phͭ cӫaphѭѫng tiӋn ÿolàsaisӕ sinh ra khi sӱ dөng phѭѫng tiӋn ÿo ӣ
ÿiӅukiӋn không tiêu chuҭn
Sai s͙ tƭnh là sai sӕ cӫaphѭѫng tiӋn ÿokhiÿҥilѭӧng ÿo không biӃn ÿәitheothӡi
gian
Sai s͙ÿ͡ng là sai sӕ cӫaphѭѫ
ng tiӋn ÿo khi ÿҥilѭӧng ÿo biӃn ÿәi theo thӡigian
Chѭѫng 2. Ĉánh giá sai sӕÿo lѭӡng
16
Chѭѫng 2. Ĉánh giá sai sӕÿo lѭӡng
* Theo qui lu̵t xṷt hi͏n sai s͙:
-Sai sӕ hӋ thӕng
-Sai sӕ ngүu nhiên
2.2.1 Sai s͙ h͏ th͙ng
-Do cácyӃutӕ thѭӡng xuyên hay các yӃutӕ có qui luұt tác ÿӝng.
-KӃtquҧÿo có sai sӕ cӫalҫn ÿo nào cNJng ÿӅu lӟn hѫn hay bé hѫn giá trӏ thӵccӫa
ÿҥi lѭӧng cҫn ÿo
VD:
+ Do dөng cө, máy móc ÿo chӃ tҥo không hoàn hҧ
o
+ Do chӑn phѭѫng pháp ÿo không hӧp lí, hoһc lӛi trong quá trình xӱ lí kӃtquҧ
ÿo,
+ Do khí hұu(nhiӋt ÿӝ, ÿӝ ҭm, ) khi ÿo không giӕng vӟi ÿiӅukiӋn khí hұu
tiêu chuҭn theo qui ÿӏnh
17
2.2.2 Sai s͙ ng̳u nhiên

- , , là tҫnsuҩt( hay tҫnsӕ xuҩthiӋn) các lҫn ÿo có các
sai sӕ ngүu nhiên nҵmtrong khoҧng có giá trӏ giӟi hҥn ÿó
-LұpbiӇu ÿӗ phân bӕ tҫnsuҩt:
Chѭѫng 2. Ĉánh giá sai sӕÿo lѭӡng
n
n
1
1
Q
n
n
2
2
Q
lim
nof
Q(x)=p(x)
19
p(x) là hàm sӕ phân bӕ tiêu chuҭncácsai sӕ (hàm sӕ chính tҳc). ThӵctӃ thì phҫn
lӟncáctrѭӡng hӧpsai sӕ trong ÿo lѭӡng ÿiӋntӱÿӅu thích hӧp vӟi qui luұtnày
(hàm Gauss) (1)
Chѭѫng 2. Ĉánh giá sai sӕÿo lѭӡng
22
)(
xh
e
h
xp

S

11
2
1
2
dxe
h
dp
xh
S

22
2
2
2
dxe
h
dp
xh
S

n
xh
n
dxe
h
dp
n
22

S


¦
ii
xh
i
n
n
xh
n
n
ph
exh
h
e
h
n
dh
dP
02
22

¦
i
xhn
Sai sӕ TBBP (V):

n
xxxh
n
dxdxdxe

n
x
n
i
i
¦

V
1
2
(4)
22
Hàm phân bӕ tiêu chuҭn: (5)
Xác suҩtxuҩthiӋncácsai sӕ có trӏ sӕ < V :
(6)
* Lҩy V ÿӇ ÿӏnh giá sai sӕ cӫa KQ ÿo  ÿӝ tin cұy chѭa ÿҧm bҧo.
 lҩy M=3V (sai sӕ cӵc ÿҥi).
(8)
Chѭѫng 2. Ĉánh giá sai sӕÿo lѭӡng
2
2
2
2
1
)(
V

VS

x

1
0
2
2
0
2
22
2
2
2
2

997,0
2
2
3
0
2
2

S

³

dteMxP
t

3/2638,0 | VxP
(7)
23

– x chѭa biӃt vì x chѭa biӃt.
-Sai sӕ dѭ là sai sӕ tuyӋt ÿӕi cӫa giá trӏ các lҫn ÿo a
i
vӟi :
-Thӵc tӃ:
Chѭѫng 2. Ĉánh giá sai sӕÿo lѭӡng
n
a
n
aaa
a
n
i
i
n
¦

121

aa
ii
 H
X|a
a
0.
1111
  H

V
¦¦

nn
x
n
i
i
n
i
i
n
a
V
V
a
)1(
1

H

¦

nn
d
n
i
i



KӃtquҧÿo:
(17)
ĈӇ ÿҧmbҧo ÿӝ tin cұy P =0,997 thì lҩy t=3 ta có:
Quan hӋ giӳa ÿӝ tin cұy P, t, vӟi n >10 (bҧng 1)
Chѭѫng 2. Ĉánh giá sai sӕÿo lѭӡng

t)
a
t
V
P

a
tV P
a
tXa V
aa
taXta VV

tP )

10!n
a
taX Vr
a
aX Vr 3
(18)
26
Chѭѫng 2. Ĉánh giá sai sӕÿo lѭӡng
102 dd n

s
asa
at X at
VV

n
a
a
n
i
i
¦1
27
2. Tính sai sӕ dѭ:
KiӇmtra:
hay không?
3. Tính sai sӕ TBBP:
4. KiӇm tra xem có sai sӕ thô?
nӃu có sai sӕ thô thì loҥi bӓ kӃt quҧÿo tѭѫng ӭng và thӵc hiӋn lҥi bѭӟc 1-4
5. Tính sai sӕ TBBP cӫa trӏ sӕ TB cӝng:
Chѭѫng 2. Ĉánh giá sai sӕÿo lѭӡng
0
1
H
¦

n

a
taX Vr
10!n
102 dd n
as
taX Vr
a
tV
a
a
tV
29
B̫ng 2
B̫ng 1 Giá trӏ t theo giá trӏ xác suҩtcho trѭӟc
30
2.5 Sai sӕ cӫa phép ÿogiántiӃp:
Giҧ sӱ X là ÿҥilѭӧng cҫn ÿobҵng phép ÿo gián tiӃp; Y,V,Z là các ÿҥilѭӧng ÿo
ÿѭӧcbҵng phép ÿotrӵctiӃp
X = F(Y,V,Z)
'Y, 'V, 'Z là các sai sӕ hӋ thӕng tѭѫng ӭng khi ÿoY, V, Z ; 'X là sai sӕ hӋ
thӕng khi xác ÿӏnh X
X + 'X = F(Y+ 'Y,V+ 'V,Z+ 'Z)
Các sai sӕ có giá trӏ nhӓ nên:
Chѭѫng 2. Ĉánh giá sai sӕÿo lѭӡng

FFF
+ X=F Y,V,Z + + +
Y
XYVZ
VZ

=KY V ZX
DEJ
111
=K Y V Z +K Y V Z +K Y V Z
X
YVZ
DEJ DEJ DEJ
DEJ

''''
222
X
=++
YVZ
FFF
YVZ
VV V V
www
§·§·§·
¨¸¨¸¨¸
www
©¹©¹©¹
32
3.1 Nguyên tҳchoҥt ÿӝng chung cӫacѫ cҩu ÿo
Bao gӗm 2 thành phҫncѫ bҧn: Tƭnh và ÿӝng.
-Hoҥt ÿӝng theo nguyên tҳc biӃn ÿәiliêntөc ÿiӋnnăng thành cѫ năng làm quay
phҫn ÿӝng cӫa nó. Trong quá trình quay lӵccѫ sinh công cѫ hӑcmӝtphҫn
thҳng lӵcma sát, mӝtphҫnlàmbiӃn ÿәi thӃ năng phҫn ÿӝng.
-QuátrìnhbiӃn ÿәinăng lѭӧng trong CCĈÿѭӧcthӇ hiӋntheochiӅu biӃn
ÿәi: dòng ÿiӋnI

iii
ji ji
WCULIMII
   

¦¦¦
33
i : cuӝndây
j : phҫntӱ mang ÿiӋn tích
: ÿiӋn dung và ÿiӋnápgiӳa2 phҫntӱ tích ÿiӋni vàj.
: dòng ÿiӋntrongcáccuӝn dây i và j.
: ÿiӋncҧmcӫacuӝndâyi
hӛ cҧmgiӳa hai cuӝndâyi vàj
Năng lѭӧng ÿiӋntӯ sinh ra phө thuӝcvàoÿiӋnáp, ÿiӋn dung, dòng ÿiӋn,
cuӝncҧmvàhӛ cҧm.
Tѭѫng tác giӳaphҫn
tƭnh và phҫn ÿӝng tҥora1 momenquay bҵng sӵ biӃnthiên
cӫanăng lѭӧng tӯ trên sӵ biӃn thiên góc quay.
: sӵ biӃnthiêncӫanăng lѭӧng tӯ
: sӵ biӃnthiêncӫagócquay D
Chѭѫng 3. Các bӝ chӍ thӏ trong máy ÿo
:
ij
M
,
i
j

q
M
pk
M
D
D
D
D
d
dt
dW
Dd
dt
dW
D
1
 
dt
W
: phө thuӝcvàoÿiӋn áp, dòng ÿiӋn ÿһt vào cuӝndây.
35
3.2 Cѫ cҩu chӍ thӏ kim:
Mӝtsӕ dөng cөÿo ÿӝ lӋch:
-Dөng cөÿo tӯÿiӋnkiӇu nam châm vƭnh cӱu (TĈNCVC).
-Dөng cөÿo ÿiӋn ÿӝng.
-Dөng cөÿo kiӇu ÿiӋntӯ.
3.2.1 B͡ ch͑ th͓ ki͋utͳÿi͏n: hoҥt ÿӝng theo nguyên tҳcbiӃn ÿәi ÿiӋnnăng
thành cѫ năng nhӡ sӵ
tѭѫng tác giӳatӯ trѭӡng cӫamӝt nam châm vƭnh
cӱuvàtӯ trѭӡng cӫa dòng ÿiӋn qua 1 khung dây ÿӝng

37
2. Ho̩t ÿ͡ng:
- Dòng ÿiӋntrong cuӝndâycӫacѫ cҩuTĈNCVC phҧi chҥy theo mӝtchiӅu
nhҩt ÿӏnh ÿӇ cho kim dӏch chuyӇn (theo chiӅudѭѫng) tӯ vӏ trí `0` qua suӕt
thang ÿo.
- ĈҧochiӅudòngÿiӋn Æ cuӝn dây quay theo chiӅu ngѭӧc lҥi và kim bӏ
lӋch vӅ phía trái ÿiӇm `0`. Do ÿó các ÿҫu nӕi cӫa dөng cө TĈNCVC
ÿѭӧc
ÿánh dҩu `+` và `-` ÿӇ cho biӃt chính xác cӵc cҫn nӕi. Cѫ cҩu TĈNCVC
ÿѭӧc coi là có phân cӵc.
-Phѭѫng trình mô men quay và thang ÿo:
Khi có dòng ÿiӋnI chҥy qua khung dây sӁ tҥora1 tӯ trѭӡng tѭѫng tác vӟi
tӯ trѭӡng B cӫa NCVC Æ tҥora1 mômenquay:
: ÿӝ biӃnthiêncӫatӯ thông qua khung dây
B: tӯ trѭӡng NCVC
Chѭѫng 3. Các bӝ chӍ thӏ trong máy ÿo
D
I

D

d
d
I
d
dW
M
e
q
D I dSNBd

(3.6)
Chѭѫng 3. Các bӝ chӍ thӏ trong máy ÿo
ISI
D
SNB
D
S
N
B
I
.0
Dl
D l
D
SNB
S

0

là ÿӝ nhҥy cӫa cѫ cҩu ÿo
39
3. Ĉ̿c ÿi͋mcͯac˯ c̭u ÿo tͳÿi͏n:
+ ѭu ÿiӇm:
•Thangÿo tuyӃn tính Æ có thӇ khҳc ÿӝ thang ÿocӫa dòng ÿiӋnI theogóc
quay cӫa kim chӍ thӏ
• Ĉӝ nhҥycѫ cҩu ÿolӟn
• Dòng toàn thang (I

Lá sҳttӯ
mӅmtƭnh
kim chӍ thӏ
I
1
41
+ Loҥicuӝndâydҽt:
-Phҫntƭnh: gӗm1 cuӝndâydҽt, ӣ giӳacó1khe hҽp.
-Phҫn ÿӝng: gӗm1 ÿƭasҳttӯÿѭӧcgҳn lӋch tâm, chӍ
mӝtphҫnnҵm trong khe hҽpvàcóthӇ quay quanh
trөc. Trên trөccӫa ÿƭasҳttӯ có gҳnkimchӍ thӏ và lò
xo phҧn kháng
2. Nguyên lý ho̩t ÿ͡ng chung:
Khi có dòng I ÿiӋnchҥyqua cuӝndâytƭnh sӁ tҥora
mӝtnăng lѭӧ
ng tӯ trѭӡng
Chѭѫng 3. Các bӝ chӍ thӏ trong máy ÿo
Cuӝndây
dҽt
kim chӍ thӏ
I
tt
q
dW
M
d
D

2
1

D
DD
o
2
11
2
tt
dW
dL
I
Dd Dd
D
DD
o
2
0
IS Do
D

d
dL
D
S
2
1
0
,
43
Chѭѫng 3. Các bӝ chӍ thӏ trong máy ÿo
+ Nhѭӧc ÿiӇm:

2. Các ÿ̿c ÿi͋m:
(a) Các ѭu ÿiӇm:
9 Ĉӝ chính xác ÿo lѭӡng cao.
9 ChӍ thӏ kӃt quҧÿo dѭӟi dҥng chӳ sӕ nên dӉÿӑc.
9 Có khҧ năng tӵ chӑnthang ÿo và phân cӵc
9 Trӣ kháng vào lӟn.
9 Có thӇ lѭu lҥi các kӃt quҧÿo ÿӇ ÿѭa vào máy tính.
9 Dùng thuұn ti
Ӌn cho ÿo tӯ xa.
(b) Các nhѭӧc ÿiӇm:
9 Sѫÿӗ phӭc tҥp
9 Giá thành cao
9 Ĉӝ bӅn vӳng nhӓ
45
Chѭѫng 3. Các bӝ chӍ thӏ trong máy ÿo
3.3.1 B͡ ch͑ th͓ s͙ dùng ÿi͙t phát quang (LED_ Light Emitting Diode)
-Do sӵ tái hӧp cӫa các phҫn tӱ mang ÿiӋn (ÿiӋn tӱ và lӛ trӕng) cӫa lӟp tiӃp
xúc p-n khi ÿӏnh thiên thuұn (các e
-
vѭӧt tӯ phía n và tái hӧp vӟi các lӛ trӕng
tҥi phía p), các phҫn tӱ mang ÿiӋn sӁ phát ra năng lѭӧng dѭӟi dҥng nhiӋt và
ánh sáng.
-NӃu vұt liӋu bán dүn trong suӕt thì ánh sáng ÿѭӧc phát ra và lӟp tiӃp xúc p-n
là nguӗn sáng. Nó là nguӗn ÿiӕt phát quang (LED).
-Khi ÿӏnh thiên thuұn, phҫn tӱӣ trҥng thái ÿóng và phát sáng.
-Khi ÿӏnh thiên ngѭӧc, phҫn tӱӣ trҥng thái ngҳt.
46
-Sӵ tái hӧpcӫacácphҫntӱ mang ÿiӋnxҧy ra trong vұtliӋuloҥi p, nên miӅnp
là bӅ mһtcӫaphҫntӱ ÿiӕt. ĈӇ có sӵ phát sáng tӕi ÿa, màng anӕt kim loҥi
ÿѭӧccho kӃttӫa quanh mép cӫavұtliӋuloҥi p. Ĉҫu nӕi cӫa catӕt cӫa phҫn

48
Chѭѫng 3. Các bӝ chӍ thӏ trong máy ÿo
-Bӝ chӍ thӏ dùng tinh thӇ lӓng (LCD) thѭӡng ÿѭӧc
bӕ trí cNJng theo dҥng sӕ 7 ÿoҥn nhѭ bӝ chӍ thӏ
LED.
-Trên 2 tҩmthuӹ tinh ÿѭӧc phӫ mӝtlӟp kim loҥi
dүn ÿiӋn làm nên 2 ÿiӋncӵc trong suӕt, giӳa2 lӟp
kim loҥi là lӟp chҩtlӓng tinh thӇ.
-Khi chӍ thӏ chӳ sӕ, ngoài ÿiӋnáp
ÿһtvào2 ÿiӋn
cӵccӫaphҫntӱ còn cҫn nguӗnsángÿһt phía trѭӟc
hay phía sau cӫabӝ chӍ thӏ và phông.
(a) ngu͛nsángÿ̿ttr˱ͣc: khi có tín
hiӋu thì tinh thӇ lӓng có ánh sáng
phҧn xҥ tӯ gѭѫng.
C̭ut̩om͟i thanh
49
Chѭѫng 3. Các bӝ chӍ thӏ trong máy ÿo
+ Ĉҫu chung cӫa các phҫn tӱ chӍ thӏ
LCD nӕi vӟi +E qua R.
+ Các ÿiӋn cӵc riêng nӕi vӟi các ÿҫu ra
ÿiӅu khiӇn.
+ Khi transistor T6 tҳt, U
6a
= 0 o phҫn
tӱ 6 không chӍ thӏ.
+ Khi T6 thông, U
6a
= +E o ÿӫ kích
thích ÿӇ phҫn tӱ 6 trӣ nên trong suӕt,