1
IV. Dòng điện không đổi
2
Nội dung
Phân loạivậtdẫn. Các loạihạttải.
Dòng điện, mật độ dòng điện. Suất điện động.
Định luậtOhm theoquanđiểmvi mô, vĩ mô.
Độ dẫn điện, điệntrở. Điệntrở củamộtsố dạng vật
dẫnthôngdụng.
Năng lượng và công suấtcủamạch điện. Định luật
Joule-Lenz.
Mạch rẽ. Quy tắc Kirchhoff.
3
Mụctiêu
Bản chất dòng điện, các đại lượng đặc trưng.
Khái niệm về điện trở, độ dẫn điện.
Định luật Ohm.
Năng lượng, công suấtcủamạch điện
Định luậtJoule-Lenz.
Quy tắcKirchhoff.
4
IV.1
Phân loạivậtdẫntừ quan điểm
lý thuyết vùng. Các loạihạttải.
5
1. Phân loạivậtdẫntheolýthuyếtvùng.
6
2. Các loạihạttải
7
VI.2
Cường độ dòng điện qua diệntíchS
là một đạilượng có giá trị bằng
lượng điệntíchchuyển qua diệntích
này trong một đơnvị thờigian.
Đơnvị: C / s = A (Ampere)
S
dt
dq
I =
Lượng điện tích chuyển qua diệntíchS trongthờigiant:
∫∫
==
tt
Idtdqq
00
11
Các đại lượng đặc trưng (cont. 1)
Dòng điện không đổi: có chiềuvàcường độ không thay đổi
theo thờigian.
Định nghĩavềđơnvịđiệntích:
Coulomb là lượng điệntíchtảiqua tiếtdiệnmộtvậtdẫntrong
thờigian1 s bởimộtdòngđiệnkhôngđổitheothờigiancó
cường độ 1 A.
Trường hợp nhiều điệntíchchuyển động trong vậtdẫn:
tIdtIIdtq
tt
∫∫
===
00
dt
Qua mộtdiệntíchdS:
d
S
S
I
j =
∫
=
S
SdjI
r
r
14
Mật độ dòng điện (cont. 3)
Vector mật độ dòng điện:
v
d
: vậntốccuốncủacácđiệntích(vậntốc chuyển động có
hướng trung bình củacácđiệntích).
Vector mật độ dòng điện có cùng chiềuvới
v
d
nếu điệntíchlà
dương và ngượcchiềuvới
v
d
nếu điệntíchlàâm.
Trường hợp nhiều điệntíchchuyển động trong vậtdẫn:
d
venj
Q: tạisaocóhiệntượng này ?
17
VI.3
Định luậtOhm.
Điệntrở, độ dẫn điện.
18
1. Định luật Ohm.
V
1
V
2
Xét mộtdâydẫn kim loại đồng chấtcódòngđiệncường độ I chạyqua.
GọiV
1
và V
2
là điệnthếởhai đầucủa đoạndây, thựcnghiêmchứng tỏ
rằng V
1
-V
2
= RI → công thứccủa định luậtOhm:
Đạilượng R đượcgọilàđiệntrở của đoạndây.
R
VV
I
21
−
=
19
).(.
000
TT
−
α
ρ
=ρ−ρ
22
4. Dạng vi phân của định luật Ohm
S
J=I/S
Mục đích: tìm công thứcbiểudiễn đinh luậtOhm chomỗi điểmcủa
dây dẫn(dạng vi phân, xét trên quan điểmvi mô).
Công thức:
Tạimỗi điểmbấtkìtrongmôitrường có dòng điệnchạyqua, vector
mật độ dòng điệntỉ lệ thuậnvớivector cường độ điệntrường tại
điểm đó.
EJhayJE
r
r
r
r
σ=ρ=
23
Giảithích?
Giải thích tính dẫn điệncủakimloại
Sử dụng mô hình khí điệntử tự do:
Các điệntử trong kim loại chuyển động tự do vớigiả thiếtcác
điệntử không va chạm vào nhau mà chỉ va chạmvàocác
nguyên tử kim loại.