BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
CHUẨN BỊ GIỐNG TRỒNG
MÃ SỐ: MĐ 01
NGHỀ: TRỒNG HOA LILY, HOA LOA KÈN
Trình độ: Sơ cấp nghề
Hà Nội, 2013
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
MÃ TÀI LIỆU: MĐ 01
2
LỜI GIỚI THIỆU
Hiện nay nghề trồng hoa Lily, hoa Loa kèn mang lại thu nhập cao cho người
trồng hoa và đã trở thành một ngành kinh tế quan trọng của nhiều nước sản xuất
hoa trên thế giới. Ở Việt Nam chưa tự sản xuất được củ giống hoa Lily cung cấp
cho sản xuất mà vẫn nhập nội. Đối với cây hoa Loa kèn, người dân dựa vào kinh
nghiệm của mình tự nhân và giữ củ giống để trồng nên còn gặp nhiều khó khăn về
số lượng cũng như chất lượng củ giống.
Được sự phân công của Bộ nông nghiệp và Phát triển nông thôn, dựa trên các
khảo sát thực tế, kinh nghiệm thực tiễn trong sản xuất và với sự giúp đỡ của các cơ
sở sản xuất hoa, chúng tôi tiến hành biên soạn bộ giáo trình nghề Trồng hoa Lily,
hoa Loa kèn. Mô đun chuẩn bị giống trồng nhằm giới thiệu cho người học, các hộ
nông dân và các cơ sở sản xuất biết cách lựa chọn giống hoa cho phù hợp với
vùng trồng và thị trường tiêu thụ, biết cách nhân giống hoa để phục vụ cho sản
xuất.
Mô đun Chuẩn bị giống trồng gồm 3 bài:
Bài 1: Giới thiệu cơ bản về cây hoa Lily, hoa Loa kèn
Bài 2: Lựa chọn giống trồng

Loa kèn đúng kỹ thuật.
- Dùng phương pháp trắc nghiệm khách quan để đánh giá lý thuyết và kiểm
tra kỹ năng nghề thông qua bài thực hành, giáo viên đánh giá qua quan sát và theo
dõi thao tác, thái độ thực hiện và kết quả thực hành của học viên.
Bài 1: Giới thiệu cơ bản về cây hoa Lily, hoa Loa kèn
Mã bài: MĐ 01-01
Mục tiêu:
5
+ Nêu được đặc điểm cơ bản của các phần (rễ, thân, lá, hoa ) của cây hoa
Lily, hoa Loa kèn ;
+ Trình bày được đặc điểm sinh trưởng, phát triển của cây hoa Lily, hoa
Loa kèn.
A. Nội dung:
1. Đặc điểm hình thái của cây hoa Lily, hoa Loa kèn
Cây hoa Lily, Loa kèn là cây thân thảo lâu năm. Phần nằm dưới mặt đất
gồm thân vảy, rễ. Phần trên mặt đất gồm có Lá, thân và mầm hạt.
1.1. Thân vảy (củ giống)
- Thân vảy là phần phình to của thân tạo thành, trên đĩa thân vảy có vài
chục vảy hợp lại. Về mặt hình thái phát dục có thể coi nó là hình ảnh của cả một
cây. Chất đất, kỹ thuật trồng và tuổi của thân vảy ảnh hưởng rất lớn đến hình thái,
chất lượng cây hoa.
- Một thân vảy trưởng thành gồm đĩa vảy, vảy già, vảy non, trục thân sơ
cấp, trục thân thứ cấp và đỉnh sinh trưởng. Thân vảy là thể kết hợp của nhiều thế
hệ, vì vậy khả năng phát triển của nó cũng chịu ảnh hưởng của môi trường và các
điều kiện chăm sóc khác nhau.
- Thân vảy không có vỏ bao bọc. Màu sắc thân vảy thay đổi tùy theo loài
và các giống khác nhau: Màu trắng, màu vàng, màu đỏ cam, màu đỏ tím.
- Kích thước của thân vảy cũng tùy thuốc vào các loài, giống khác nhau.
- Độ lớn của thân vảy tương tương quan chặt chẽ với số nụ hoa:
Ví dụ: Củ giống hoa Lily Sorbonne có nguồn gốc từ Hà Lan.

- Cây hoa Lily, hoa Loa kèn có nhiều lá mọc rải rác theo vòng rộng.
- Có nhiều hình dạng khác nhau: Hình thoi dài, hình kim xòe, hình huôn dài
khá đều đặn, phiến lá thẳng, đầu lá hơi nhọn, không có cuống hoặc cuống ngắn.
- Chiều rộng từ 1,8-2,8cm, chiều dài từ 9-12cm, lá mềm, bóng, có màu xanh
nhạt.
8
Rễ thân
Rễ gốc
- Số lá thường dao động từ 50-150 lá, Tùy thuộc và giống.
1.5. Củ con và mầm hạt
Cây hoa Lily, Loa kèn có nhiều củ con ở gần thân rễ, chu vi mỗi củ từ 0,5-
3cm, số lượng củ con tùy thuộc giống và điều kiện trồng trọt.
1.6. Hoa
- Hoa Lily mọc đơn lẻ, hoặc xếp đặt trên trục hoa, bao hoa hình lá, nhỏ. Hoa
chúc xuống, vươn ngang hoặc hướng lên.
- Hình dáng hoa là căn cứ chủ yếu để phân loại:
Ví dụ: Loại hình Loa kèn, 1/3 phía trước cong ngược lên; loại hình phễu 1/3 phía
trước cong ngược ra; Loại hình cái cốc phía trước hơi cong.
Loa kèn thường hơi nghiêng, tạo với mặt phẳng nằm ngang khoảng 45-60
o
.
Hoa có hình cái loa, màu trắng, chiều rộng cánh hoa từ 5-7cm, chiều dài cánh hoa
từ 13-16cm, đường kính hoa từ 10-12cm, cánh hoa hơi cong.
- Cấu tạo của hoa: Bao hoa 6 mảnh dạng cánh có 6 nhị, bao phấn màu vàng,
dài, bầu hoa hình trụ, đầu nhụy chia 3 thùy, vòi hoa ngắn hơn trục, trục hoa nhỏ,
đầu phình to có 3 khía tử phòng ở trên.
- Màu sắc hoa rất phong phú: Trắng, phân hồng, đỏ, vàng, vàng cam, vàng
canh, đỏ tím.
- Hoa có hương thơm đậm đà, hoa cắt có độ bền khoảng 6-10 ngày.
Hình số 1.1.4. Hoa loa kèn

11
Hình số 1.1.7. Giai đoạn nụ của cây hoa Lily
Hình số 1.1.8. Giai đoạn nở hoa của cây hoa Lily
- Từ khi hoa tàn đến thu hoạch củ: Lúc này cây đã ngừng sinh trưởng chỉ có
củ con tiếp tục hoạt động.
12
2.2. Đặc điểm về phát triển
2.2.1. Sự phân hóa và phát triển của hoa
Khi củ đã qua xử lý lạnh thì trước khi trồng, củ có thể mọc mầm và phân
hóa hoa vì vậy nếu không trồng kịp thời sẽ bất lợi cho sự phát triển của mầm hoa.
Do đó khi mầm ngắn hơn 1cm phải trồng ngay.
Số lượng mầm hoa nguyên thủy chịu ảnh hưởng lớn của điều kiện sinh
trưởng vụ trước và chất lượng của củ giống.
Tốc độ phát triển của nụ và hoa lại chịu ảnh hưởng lớn của điều kiện sau
khi trồng
Ví dụ: Sau khi trồng nhiệt độ vượt quá 30
0
C thì hoa sẽ bị mù, tức là tất cả
các mầm hoa đều khô đi. Nhiệt độ 25
0
C - 30
0
C sẽ làm thui nụ, tỷ lệ ra hoa chỉ đạt
21-43%. Ở nhiệt độ 15
0
C - 20
0
C tỷ lệ ra hoa đạt > 80%
Trong điều kiện tự nhiên ở miền bắc Việt Nam, cây hoa Lily thường được
trồng vào tháng 9, tháng 10 ra hoa vào tháng 11 tháng 12, quá trình ra hoa và hoa

củ giống và điều kiện xử lý.
a. Đúng b. Sai
2. Các bài thực hành:
2.1. Bài thực hành số 1.1.1: Quan sát đặc điểm hình thái cây hoa Lily, hoa
Loa kèn.
- Mục tiêu: Nhận được đặc điểm của củ giống, loại rễ, hình dạng thân lá và
hoa của một số giống hoa Lily, hoa Loa kèn trồng phỏ biến trong sản xuất.
- Nguồn lực:
+ Máy tính, máy chiếu, Giáo án, phim tài liệu, băng đĩa, tranh ảnh về cây
hoa Lily, hoa Loa kèn.
+ Mẫu vật thật về cây hoa Lily, hoa loa kèn có đầy đủ các bộ phận (rễ, thân,
lá, hoa)
- Cách thức tiến hành: Chia lớp thành các nhóm nhỏ (3 – 5 học viên/nhóm)
- Nội dung thực hành: Thực hiện các bước công việc:
+ Quan sát đặc điểm Thân vảy (củ giống)
+ Quan sát và mô tả đặc điểm của hai loại rễ
+ Quan sát và mô tả đặc điểm của lá
+ Quan sát và mô tả đặc điểm hoa
- Thời gian hoàn thành: 60 phút/1 nhóm
- Địa điểm thực hành: Thực hành ngoài vườn.
- Kết quả và tiêu chuẩn sản phẩm cần đạt được sau bài thực hành:
TT Nội dung thực hành Số lượng Chất lượng sản phẩm
1 Quan sát đặc điểm Quan sát đặc điểm Mô tả đúng đặc điểm về kích
14
Thân vảy (củ giống) của 4-6 loại giống
phổ biến trong sản
xuất
cỡ, màu sắc của các giông
2 Quan sát và mô tả đặc
điểm của hai loại rễ

Mục tiêu:
+ Trình bày được các căn cứ để chọn giống phù hợp cho từng khu vực trồng
hoa;
+ Nêu được đặc điểm chính của một số giống hoa Lily, hoa Loa kèn đang
trồng trong sản xuất;
+ Lựa chọn được giống hoa Lily, Loa kèn phù hợp để trồng cho năng xuất
cao.
A. Nội dung
1. Xác định giống hoa Lily, hoa Loa kèn thích hợp để trồng
Lily là tên gọi chung cho tất cả các cây thuộc loài Lilium, họ Liliaceae, bộ
phụ của thực vật một lá mầm.
Trên thế giới có 300 giống khác nhau, chủ yếu phân bố ở vùng ôn đới và
Hàn đới - Bắc bán cầu, một số ít ở vùng núi cao nhiệt đới.
Trung quốc là nước có nhiều chủng loại hoa Lily nhất và cũng là trung tâm,
nguồn gốc hoa Lily trên thế giới.
Nhật Bản có 145 giống trong, đó có 19 giống là đặc trưng của Nhật Bản.
Hàn Quốc có 110 giống trong, đó có 30 giống mang đặc trưng của nước
này.
Hà Lan có khoảng 320 giống, trong đó có 80% là các giống do chính Hà
Lan tạo ra.
Do việc mua bán hoa Lily trên thế giới phát triển, nên công tác lai tạo giống
mới luôn được chú ý và mở rộng, giống mới ngày càng nhiều. Để tiện cho việc
giới thiệu mua bán.
Hiệp hội làm vườn Hoàng Gia Anh năm 1963 đã đưa ra hệ thống phân loại
hoa Lily. Hệ thống này chủ yếu căn cứ vào nguồn gốc bố mẹ con lai, tác giả tạo ra
giống và năm tạo giống. Từ đó chia giống hoa Lily trồng trọt ra thành các nhóm
giống sau.
* Theo nguồn gốc xuất xứ có những nhóm giống sau:
- Nhóm lai Phương Đông (Oriental hybrids)
16

belles; giống OA (lai Oriental x Asiatic): Elegant crown, Fancy crown, Fuego
crown; giống OT (lai Oriental x Trumpet): Yelloween, Altary, American
bandstand, American dream, American jouney
- Nhóm Lily lai Tinh Diệp (Martagon hybrids)
17
Nhóm này là loại Lily ưa bóng, thân cao, hoa hơi hướng xuống dưới, nhiều
màu sắc: vàng, trắng, hồng, xanh tía, cam, màu hoa cà Một số giống như: Black
Prince, Blush, Brocade, Cadense, Autumn Color, Attiwaw, Terrace City
- Nhóm Lily lai Loa kèn (Trumpet hybrids)
Bắt nguồn từ loài Lily châu Á, như: Lily Vương (L.regale), Lily Thông
Giang (L.sargentiae), Lily Nghi Xương (L.luecanthum) Hoa hình Loa kèn, có thể
hoa hướng ra ngoài hoặc hướng xuống dưới, có hương thơm, đặc biệt là ban đêm.
Một số giống thuộc nhóm này: Black Dragon, Copper King, Golden Sunburst,
Midnight, Moonlight, African queen, Pink Perfection,…
- Loài hoang dại (The wild species)
Gồm những loài thuộc nội địa của bắc châu Mỹ, châu Âu và châu Á (Nhật
Bản, Trung Quốc, Ấn Độ ) là những loài được trồng trong môi trường tự nhiên,
chưa bị ảnh hưởng bởi sự lai giống, loài L.auratum (gold-banded Lily) là
một loài đẹp nhất trong tự nhiên, loài L.lancifolium (Tiger Lily) nổi tiếng ở
Trung Quốc và Nhật Bản. Đây là nhóm Lily quan trọng trong việc phát triển
các giống lai châu Á và nhóm khác. Một số chủng: L.cernuum có ở Hàn Quốc và
Nga; L.davidii, L.henryi, L.regale có ở Trung Quốc; leichtlinii có ở Nhật Bản;
pardalium có ở Tây Nam nước Mỹ; L.speciosum album, L.speciosum rubrum
có ở Nhật Bản và Trung Quốc…
* Phân loại theo thời gian sinh trưởng, ra hoa:
+ Loại ra hoa sớm: Từ khi trồng đến khi ra hoa 60-80 ngày.
+ Loại ra hoa trung bình: Từ khi trồng đến khi ra hoa 85-100 ngày.
+ Loại ra hoa muộn: Từ khi trồng đến khi ra hoa 105-120 ngày.
+ Loại ra hoa cực muộn: 120-140 ngày.
* Ngoài ra người ta còn có thể phân loại theo màu sắc của hoa: hoa đỏ, hoa trắng,

+ Chiều cao cây trung bình từ 95-100cm, thân cây cứng.
+ Hoa có màu đỏ đậm, nụ hoa hướng ra ngoài
+ Số lượng hoa tùy thuộc vào kích cỡ củ
Ví dụ: Củ có kích cỡ 14/16, có 4-5 hoa;
Củ có kích cỡ 16/18, có trên 5-6 hoa
Củ có kích cỡ 18/20, có trên 7
+
hoa
- Giống Arabian Red
+ Chiều cao cây trung bình 110 cm
+ Thời gian sinh trưởng 110 ngày.
+ Có 3-7 hoa, hoa màu đỏ đậm, lá to nhọn
+ Số lượng hoa tùy thuộc vào kích cỡ củ
Ví dụ:Củ có kích cỡ 14/16, có 3-5 hoa;
Củ có kích cỡ 16/18, có 4-6 hoa;
Củ có kích cỡ 18/20, có trên 5-7 hoa
Hình số 1.2.4. Giống hoa Lily Arabian Red
Câu hỏi trắc nghiệm: Hãy chọn câu trả lời đúng nhất (khoanh tròn vào câu được
chọn)
Câu 1: Đặc điểm ra hoa của nhóm lai phương Đông là?
21
a. Có thời gian ra hoa sớm
b. Có thời gian ra hoa trung bình
c. Có thời gian ra hoa muộn
d. Có thời gian ra hoa cực muộn
Câu 2: Đặc điểm thân cây của nhóm lai Phương Đông là?
a. Thân cây cao và cứng
b. Thân cây cao và yếu
c. Thân cây thấp và cứng
d. Thân cây thấp và yếu

- Giống Val Di Solo
+ Thời gian sinh trưởng từ 85 ngày.
+ Chiều cao cây trung bình từ 90cm, thích hợp trồng hoa chậu.
+ Hoa có màu vàng, nụ hoa hướng lên.
+ Số lượng hoa tùy thuộc vào kích cỡ củ
Ví dụ: Củ có kích cỡ 12/14, có 3-5 hoa;
Củ có kích cỡ 14/16, có trên 5-7 hoa
Củ có kích cỡ 16/18, có trên 6
+
hoa
Hình số 1.2.7. Giống hoa Lily Val Di Solo
- Giống Navona
+ Thời gian sinh trưởng từ 75 ngày.
+ Chiều cao cây trung bình từ 100cm, thân cây không cứng
+ Hoa có màu trắng, nụ hoa hướng ra ngoài.
24
+ Thích hợp trồng hoa cắt cành, hoa chậu
+ Số lượng hoa tùy thuộc vào kích cỡ củ
Ví dụ: Củ có kích cỡ 12/14, có 4-5 hoa;
Củ có kích cỡ 14/16, có trên 5-6 hoa
Củ có kích cỡ 16/18, có trên 6-7 hoa
Củ có kích cỡ 18/20, có trên 8-9 hoa
Hình số 1.2.8. Giống hoa Lily Navona
- Giống Vermeer
+ Thời gian sinh trưởng từ 80 ngày.
+ Chiều cao cây trung bình từ 100cm, thân cây không cứng, lá dài nhọn,
thích hợp trồng hoa chậu.
+ Hoa có màu hồng, nụ hoa hướng lên.
+ Số lượng hoa tùy thuộc vào kích cỡ củ
Ví dụ: Củ có kích cỡ 12/14, có 3-5 hoa;