/>TƯ LIỆU CHUYÊN MÔN TIỂU HỌC.

CHUYÊN ĐỀ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
LÝ THUYẾT CHUYÊN ĐỀ GIẢNG DẠY
THEO PHƯƠNG PHÁP BÀN TAY NẶN BỘT
VÀ BIÊN BẢN TỔNG KẾT
CHUYÊN ĐỀ THỰC HÀNH BTNB.
NĂM 2015
/> />LỜI NÓI ĐẦU
Trong giai đoạn xã hội hóa và hội nhập quốc tế hiện nay,
nguồn lực con người Việt Nam trở nên có ý nghĩa quan trọng,
quyết định sự thành công của công cuộc phát triển đất nước.
Giáo dục ngày càng có vai trò và nhiệm vụ quan trọng trong
việc xây dựng thế hệ người Việt Nam mới, đáp ứng yêu cầu
phát triển kinh tế - xã hội. Đảng và nhà nước luôn quan tâm
và chú trọng đến giáo dục. Với chủ đề của năm học là “Tiếp
tục đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục” đối với
giáo dục phổ thông. Mà trong hệ thống giáo dục quốc dân, thì
bậc tiểu học là bậc nền tảng, nó có ý nghĩa vô cùng quan
trọng là bước đầu hình thành nhân cách con người cũng là
bậc học nền tảng nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở
ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí
tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp
tục học Trung học cơ sở. Để đạt được mục tiêu trên đòi hỏi
người dạy học phải có kiến thức sâu và sự hiểu biết nhất định
về nội dung chương trình sách giáo khoa, có khả năng hiểu
được về tâm sinh lí của trẻ, về nhu cầu và khả năng của trẻ.
Đồng thời người dạy có khả năng sử dụng một cách linh hoạt
các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp với
/> />đối tượng học sinh. Căn cứ chuẩn kiến thức kỹ năng của
chương trình lồng ghép giáo dục vệ sinh môi trường, rèn kĩ

luyện kĩ năng diễn đạt thông qua ngôn ngữ nói và viết cho
HS.
Trân trọng giới thiệu với thầy giáo và cô giáo cùng quý
vị bạn đọc tham khảo và phát triển tài liệu:
CHUYÊN ĐỀ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
LÝ THUYẾT CHUYÊN ĐỀ GIẢNG DẠY
THEO PHƯƠNG PHÁP BÀN TAY NẶN BỘT
VÀ BIÊN BẢN TỔNG KẾT
CHUYÊN ĐỀ THỰC HÀNH BTNB.
Chân trọng cảm ơn!
/> />CHUYÊN ĐỀ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
LÝ THUYẾT CHUYÊN ĐỀ GIẢNG DẠY
THEO PHƯƠNG PHÁP BÀN TAY NẶN BỘT
VÀ BIÊN BẢN TỔNG KẾT
CHUYÊN ĐỀ THỰC HÀNH BTNB.
UBND HUYỆN
…………
TRƯỜNG TH
……………
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ
NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
………, ngày 27 tháng 10
năm 2014
LÝ THUYẾT CHUYÊN ĐỀ
PHƯƠNG PHÁP “BÀN TAY NẶN BỘT”
______________________________
A. MỤC TIÊU:
Tập huấn cho cán bộ quản lý, GVCN và giáo viên dạy các
môn Tự nhiên và Xã hội, môn Khoa học ở trường tiểu học

nhà Vật lý Leon Lederma (GT Nobel 1998) đã xây dựng
chương trình thí điểm dạy học, nhằm giúp HS có một trình độ
hiểu biết (tìm chân lý) dựa trên việc tự mình phải bắt tay
hành động tìm tòi nghiên cứu. Chương trình thí điểm có tên
gọi “Hands on”- “ Nhúng tay vào”
- Năm 1995, Tiếp thu những tư tưởng của “Hands on”
và khắc phục những hạn chế về phương pháp giáo dục ở cấp
tiểu học, GS người Pháp George Charpak (GT Nobel năm
1992), cùng một số nhà Khoa học Pháp đã nghiên cứu xây
dựng chương trình thí điểm dạy học khoa học có tên “ La
main a la pate” có nghĩa là Đặt “tay” (La main) vào “bột” (la
pate), và được hiểu là hãy bắt tay vào hành động, bắt tay vào
làm thí nghiệm, bắt tay vào tìm tòi nghiên cứu.
- Tháng 9/1996, cuộc thử nghiệm đầu tiên được tiến
hành bởi Bộ Giáo dục Pháp với 5 tỉnh và có 350 lớp tham
gia.
/> />- BTNB đã được nhiều Quốc gia trên thế giới tiếp nhận:
Brazil; Bỉ; Colombia; Trung Quốc; Thái Lan; Hy Lạp; Đức…
Tính đế năm 2009 có khoảng hơn 30 nước tham gia trực tiếp
vào chương trình BTNB.
- Một số quốc gia khác khi dịch sang ngôn ngữ của mình
cũng dịch theo từ nguyên bản của Pháp hoặc dịch thoáng ra
theo nghĩa tiếng Pháp “ De La main à la tête” (Từ hành động
đến suy nghĩ) hoặc theo một nghĩa tiếng Anh “Learning by
doing” (học bằng hành động).
- Việt Nam tiếp nhận BTNB:
+ Được sự giúp đỡ của Hội gặp gỡ Việt Nam tại Pháp.
+ BTNB đã được dạy thí điểm
+ Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển quan tâm chỉ đạo trực
tiếp

/> />-Giáo viên cho học sinh trình bày bằng nhiều hình thức:
viết, vẽ, nói, ….
-Giáo viên không nhất thiết phải chú ý tới các quan niệm
đúng, cần phải chú trọng đến các quan niệm sai.
Bước 3: Đề xuất câu hỏi hay giả thuyết và thiết kế phương án
thực nghiệm.
2.1 Đề xuất câu hỏi.
- Từ những khác biệt và phong phú về biểu tượng ban
đầu, GV giúp HS đề xuất câu hỏi.
- GV cần khéo léo chọn lựa một số biểu tượng ban đầu
khác biệt trong lớp để giúp học sinh so sánh à từ đó HS đặt
câu hỏi liên quan đế bài học.
2.2 Đề xuất phương án thực nghiệm nghiên cứu.
- Từ những câu hỏi của HS, GV nêu câu hỏi cho HS đề
nghị các em đề xuất thực nghiệm để tìm ra câu trả lời cho các
câu hỏi đó.
- GV ghi chú lên bảng các đề xuất của HS để các ý kiến
sau không trùng lặp.
- Khuyến khích HS tự đánh giá ý kiến nhau hơn là ý kiến
của GV nhận xét.
Bước 4: Tiến hành thực nghiệm tìm tòi – nghiên cứu
/> />-Ưu tiên thực nghiệm trên vật thật à mô hình à quan
sát tranh.
-Từ những khác biệt và phong phú về biểu tượng ban
đầu, GV giúp HS đề xuất câu hỏi.
- GV cần khéo léo chọn lựa một số biểu tượng ban đầu
khác biệt trong lớp để giúp học sinh so sánh à từ đó HS đặt
câu hỏi liên quan đế bài học.
Bước 5: Kết luận – đánh giá
-GV giúp học sinh rút ra kết luận của vấn đề từ thực

- Một số bài TN&XH - Khoa học nặng về lí thuyết.
Lượng kiến thức cần cung cấp trong 1 tiết học nhiều. VD: Bài
Ánh sáng (KH 4)
/> />- Thời lượng cho 1 tiết dạy ở Tiểu học 35 phút nên GV
thường bị ràng buộc về thời gian. GV dạy 4 - 5 môn học
trong 1 buổi: khó khăn cho việc chuẩn bị bài dạy bằng PP
BTNB.
- SGK TN&XH-KH trình bày sẵn những nội dung bài
học và những thí nghiệm cần tiến hành nên không phù hợp
với PP BTNB
- Trong SGK TN&XH – KH, câu trả lời của bài học được
nêu ra ở tên bài học. Ví dụ:
- Cây con mọc lên từ hạt (lớp 5);
- Cây con có thể mọc lên từ một số bộ phận của cây mẹ
(lớp 5);
- Không khí cần cho sự cháy (lớp 4);
- Không khí cần cho sự sống (lớp 4).
- Về điều kiện, cơ sở vật chất:
- Bàn ghế: chưa thuận lợi cho việc tổ chức học nhóm.
- Phòng thí nghiệm: chưa có (ở Tiểu học)
- Thiết bị dạy học: chưa đầy đủ, chưa đảm bảo tính khoa
học, chính xác.
VD: Mô hình “Bánh xe nước” (KH 5) - tua – bin và hệ
thống phát điện thường không hoạt động khi sử dụng.
/> />- Sĩ số HS/lớp: đông , việc tổ chức học theo nhóm khó.
Điều kiện cho HS tham quan, điều tra còn hạn chế.
b. Về con người:
*Giáo viên:
- Trình độ GV chưa đồng bộ. Hầu hết GV Tiểu học
không được đào tạo chuyên sâu về kiến thức TN-XHvàKhoa

- Mục tiêu bài học
- Hoạt động có thể áp dụng PP BTNB
- PP thí nghiệm sử dụng
- Thiết bị cần có
- Những thí nghiệm có thể thực hiện
- Tổ chức lớp học:
/> />- Sắp xếp bàn ghế cho phù hợp với số HS. Chia nhóm từ
4-6 em/nhóm. Có chỗ dành riêng để vật liệu lớp học.
b. Trong quá trình giảng dạy:
- Không sử dụng SGK khi học bằng PP BTNB.
- Không nêu tên bài học trước khi học (với những bài thể
hiện nội dung bài học ở đề bài).
- Lựa chọn hoạt động phù hợp với PP BTNB để áp dụng,
không nhất thiết hoạt động nào cũng áp dụng PP. VD:
- Một thí nghiệm chỉ nên trả lời cho một câu hỏi hay một
vấn đề kiến thức.
- Để đảm bảo thời gian: sau khi HS đề xuất thí nghiệm,
GV có thể thực hiện một thí nghiệm chung để cả lớp quan sát
thay vì tiến hành ở các nhóm học sinh.
- Sử dụng PP thường xuyên để rèn thói quen cho HS.
- Rèn cho học sinh kĩ năng diễn đạt rõ ràng, ngắn gọn để
đảm bảo thời gian.
- Sưu tầm tài liệu, sách, tranh ảnh …. phục vụ cho bài
học.
c. Lựa chọn phương pháp thí nghiệm phù hợp:
-PP quan sát tranh ảnh, quan sát vật thật
-PP mô hình
-PP nghiên cứu tài liệu
/> />-PP thí nghiệm trực tiếp
d. Thống kê các bài dạy có thể áp dụng PHƯƠNG PHÁP

STT Bài Tên bài dạy
1 1 Hoạt động thở và cơ quan hô hấp
2 6 Máu và cơ quan tuần hoàn
3 7 Hoạt động tuần hoàn
4 10 Hoạt động bài tiết nước tiểu
5 12 Cơ quan thần kinh
6 13,14 Hoạt động thần kinh
7 40 Thực vật
8 41,42 Thân cây
9 43,44 Rễ cây
10 45 Lá cây
11 46 Khả năng kì diệu của lá
12 47 Hoa
13 48 Qủa
14 50 Côn trùng
15 51 Tôm, cua
/> />16 52 Cá
17 53 Chim
18 58 Mặt trời
19 60 Sự chuyển động của trái đất
20 61 Trái đất là 1 hành tinh trong hệ mặt trời
21 62 Mặt trăng là vệ tinh của trái đất
22 63 Ngày và đêm trên trái đất
4. Lớp 4: Khoa học
STT Bài Tên bài dạy
1 2,3 Trao đổi chất ở người
2 20 Nước có những tính chất gì?
3 21 Ba thể của nước
4 22 Mây được hình thành như thế nào? Mưa
từ đâu ra?

7 38,39 Sự biến đổi hóa học
8 46,47 Lắp mạch điện đơn giản
9 51 Cơ quan sinh sản của thực vật có hoa
10 53 Cây con mọc lên từ hạt
/> />11 54 Cây con có thể mọc lên từ một số bộ
phận của cây mẹ
UBND HUYỆN …………
TRƯỜNG TH
………………………
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ
NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

BIÊN BẢN TỔNG KẾT CHUYÊN ĐỀ
- Thời gian : 07 h 30 ngày 26 tháng 12 năm 2015 ;
- Địa điểm :
- Chủ tọa : ;
- Thư ký :
- Thành phần : 22 giáo viên và 2 BGH.
- Vắng : 01
- Nội dung : TỔNG KẾT ĐÁNH GIÁ CHUYÊN ĐỀ “ÁP
DỤNG PHƯƠNG PHÁP BÀN TAY NẶN BỘT MÔN
TN-XH VÀ KHOA HỌC”
/> />I/ Nội dung:
- Thầy ……… Hà thông qua nội dung tổng kết, đánh giá
quá trình thực hiện chuyên đề. Về số tiết dự giờ, ưu điểm tồn
tại của chuyên đề và một số ý kiến đề xuất cụ thể như sau :
1/ Công tác tổ chức :
- Thực hiện chỉ đạo PGD-TH về việc thực hiện công tác
chuyên đề ;

Xếp loại
Tốt
Xếp loại
Khá
XL Đạt
YC
XL chưa đạt
YC
TS TL% TS TL% TS TL% TS TL%
3 2 66.6 1 33.3 0 0 0 0
3/ Đánh giá cụ thể:
+Ưu điểm:
- Đa số giáo viên nắm được đặc trưng cơ bản của phương
pháp BTNB thông qua phần lý thuyết.
- BGH đã dự giờ 03 giáo viên giúp đỡ, trao đổi kinh
nghiệm cùng giáo viên đề chuyên đề thục hiện tốt hơn được
/> />không khí sôi nỗi, tinh thần đoàn kết nội bộ trong tham gia
chuyên đề.
- Các giáo viên tham gia nhiệt tình, có sự đầu tư kĩ càng.
Chịu khó học hỏi, Nắm chắc lý thuyết vận dụng tốt vào giảng
dạy trên lớp .
- Giáo viên biết vận dụng qui trình của phương pháp
BTNB vào giảng dạy. Học sinh thực nghiệm tương đối tốt.
Hoạt động nhóm tích cực, tự giác.
- GV đã xác định được vị trí, mục tiêu, nội dung cơ bản,
trọng tâm của bài học theo chuẩn kiến thức kĩ năng. Các đối
tượng học sinh đều được quan tâm đến và có nội dung, kiến
thức riêng cho từng đối tượng.
- Một số giáo viên lên lớp chững chạc, có tác phong nhẹ
nhàng, giọng nói lôi cuốn học sinh, trong giảng dạy có sự ăn

/>