Đề thi học sinh giỏi quốc gia lớp 12 (1997-1998)
Tr!ờng THPT chuyên Lê Quý Đôn - Đà Nẵng 1
!"#$%&#%'(#)&*%#+&,&# /(#+&0#
123#45#6778##9#*:;#%'(#4<<=#94<<>#
Môn : Hoá Học, Thời gian 180 phút, Ngày thi : 14/3/1998
(Bả ng A là m tấ t cả các bài, bả ng B không là m những câ u có dấ u
(*)
)
Bà i I
1. Cho 4 dẫn xuất clo của hidrocacbon, chúng đều có công thức phâ n tử C
4
H
9
Cl
a. Viết công thức cấ u tạo thu gọn và gọi tên 4 chất đó theo danh pháp thông dụng và IUPAC. Sắp xếp
chúng theo trậ t tự tăng dần nhiệ t độ sôi. Giả i thí ch.
b.
(*)
Cho dẫn xuấ t clo mạch không nhánh ở trên tác dụng với clo (chiế u sáng) theo tỉ lệ mol 1:1. Trì nh
bày cơ chế phản ứng. Cho biết sả n phẩm nà o chiếm tỉ lệ cao nhấ t. Giải thí ch.
2. Viết công thức cấu trúc các đồng phâ n của :
a. C
3
H
5
Cl
b. ClCH=(C=)
n
CHCl, với n = 1, 2, 3

Bài II

#?@A
2.
(*)
Iotbenzen đ!ợc điều chế với hiệ u suất phản ứng cao theo sơ đồ phản ứng sau :
C
6
H
6
+ I
2
+ HNO
3


C
o
50
C
6
H
5
I + NO + NO
2

Cho biết vai trò của HNO
3
? Nêu tên cơ chế phản ứng.

Bài III
1. Viế t ph!ơng trì nh phản ứng xảy ra trong cá c tr!ờng hợp sau (A, B, C, D, E, G, H, I, K, L viết dạng công

ddKMnO

C

ddHCl
D


o
tOHCHHOCH
,
22
E
c. o-CH
3
C
6
H
4
CH
3

0
t d!,
4
ddKMnO

G

ddHCl

2. H y phân biệ t 4 aminoaxit sau (có giải thí ch), biết rằ ng phòng thí nghiệm cá o các loại giấy quỳ, dung
dịch NaNO
2
, dung dịch HCl, dung dịch NaOH, C
2
H
5
OH và các dụng cụ cần thiết.
a.
CH
3
CH COOH
NH
2
(Ala
)

b.
(CH
2
)
2
CH COOH
NH
2
(Glu)
HOOC

c.
(CH

Nicotin
N
CH
3

N
Nicotirin
N
CH
3

a. Viết ph!ơng trì nh phản ứng xảy ra khi cho mỗi hợp chất trên tác dụng với HCl theo tỉ lệ mol 1:1. Sắp
xếp chúng theo trì nh tự tăng dần khả năng phản ứng đó. Giải thí ch.
b. Trong số 3 hợp chấ t trên, chấ t nào có nhiệt độ sôi cao nhất ? Giả i thí ch.
2. Oxi hóa nicotin bằng K
2
Cr
2
O
7
trong dung dịch H
2
SO
4
thu đ! ợc axit niconitic dùng để điều chế các amit
của nó là vitamin PP và codiamin (thuốc chữa bệnh tim) :
N
Vitamin PP
CO-NH
2


là +92,6
o
và
+34
o
. Dung dịch của mỗi đồng phân nà y tự biế n đổi về
25
][
D

cho tới khi cùng đạt giá trị ổn định là +52
o
.

Thuỷ phân A (nhờ chất xúc tác axit) sinh ra B và C :
Cho A tác dụng với một l!ợng d! CH
3
I

trong môi
tr! ờng bazơ thu đ!ợc sản phẩm D không có tí nh khử.
Đun nóng D với dung dịch axit lo ng thu đ!ợc dẫn
xuất 2,3,6-tro-O-metyl của B và dẫn xuấ t 2,3,4,6-tetra-
O-metyl của CH
CHO
OH

25
][
D

= +52
o
và viết công thức cấ u trúc của các chất thà nh
phần đó.
2. Metyl hoá hoàn toàn các nhóm OH của 3,24g amilopectin bằng cách cho tác dụng cới CH
3
I trong môi
tr! ờng bazơ, rồi đem thuỷ phân hoà n toà n (xúc tác axit) thì thu đ!ợc 1,66.10
-3
mol xuất 2,3,4,6-tetra-O-
metylglucoz và 1,66.10
-3
mol xuất 2,3,-di-O-metylglucoz, còn lại là 2,3,6-tri-O-metylglucoz
a. Viết công thức (dạng vòng 6 cạnh phẳng) của ba sản phẩm trên và cho biết xuất xứ của chúng.
b. Cho biết tỉ lệ phần tră m các gốc glucoz ở chỗ có nhánh của phân tử amilopectin.
c. Tí nh số mol 2,3,6-tri-O-metylglucoz sinh ra trong thí nghiệ m trên.