B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH NGUYN NGC HI

MI QUAN H GIA LM PHÁT
VÀ TNG TRNG KINH T  VIT NAM LUN VN THC S KINH T TP. H CHÍ MINH - NM 2012

TP. H CHÍ MINH - NM 2012

LI CM N

Li đu tiên xin chân thành cám n thy NGUYN NGC NH, thy
TRN NGC TH ngi đã tn tình hng dn và giúp đ tôi trong sut thi
gian thc hin Lun vn tt nghip này.
Xin chân thành cám n quý Thy, Cô Khoa Tài Chính Doanh Nghip
Trng i hc Kinh T TPHCM đã tn tình ging dy, truyn đt nhng kin
thc quí báu cho bn thân tôi nói riêng và cho khoá Cao Hc Tài Chính Doanh
Nghip nói chung.
Cm n các thành viên trong gia đình, ngi thân và bn bè đã đng viên
và giúp đ tôi rt nhiu trong sut thi gian hoàn thành chng trình hc va
qua.
Thành ph H Chí Minh, tháng 12 nm 2012
Tác gi lun vn NGUYN NGC HI
MC LC

LI CM N
LI CAM OAN
M U 1
1.Tóm tt 1
2. t vn đ 1
3. Mc tiêu và phng pháp nghiên cu 1
CHNG 1:

Bng 6 Kim đnh hi qui đng liên kt Johansen cho I và G
Bng 7 Kim đnh mi quan h nhân qu Granger gia G và I
Bng 8 Phân tích mô hình VECM
Bng 9 Kim đnh nghim đn v phn d ca mô hình VECM 1
M U
1.ăTómătt
Các d liu nghiên cu v ch s lm phát và tng trng kinh t trong bài
đc thu thp trên trang web ca Tng Cc Thng kê và IMF. Kt qu nghiên
cu cho thy  Vit Nam tng trng và lm phát có mi quan h dng (đng
bin) trong dài hn. Tuy nhiên, trong ngn hn mi quan h này va đng bin
và nghch bin. Ngoài ra, trong ngn hn lm phát còn chu tác đng ln t k
vng lm phát ca công chúng.
2.ătăvnăđ
Mi quan h gia tng trng và lm phát luôn là vn đ thu hút đc s
quan tâm ca nhiu nhà nghiên cu kinh t. Trong thi gian gn đây, s bt n
ca kinh t th gii sau thi k khng hong kinh t toàn cu tác đng đã làm
gim tc đ tng trng và gia tng lm phát  nhiu nc, trong đó có Vit
Nam.  nhiu quc gia đ có đc mc tng trng cao phi đánh đi vi mc
lm phát cao. Liu Vit Nam có cn đánh đi nh vy không?  tr li câu hi
đó, cn nghiên cu mt cách sâu sc s tác đng qua li gia tng trng và
lm phát, t đó tìm ra bin phát nhm n đnh lm phát và thúc đy tng trng
và phát trin bn vng cho Vit Nam.
3.ăMcătiêu vƠăphngăphápănghiênăcu
Bài vit này nhm kim đnh mi quan h gia lm phát và tng trng

3
CHNGă 1: CÁCă BNGă CHNGă THCă NGHIMă Vă MIă
QUANăHăGIAăLMăPHÁTăVÀăTNGăTRNGăKINHăT
1.1 Kháiăquátănhngănghiênăcuătrcăđơy
Mi quan h gia lm phát và tng trng vn là mt tranh cãi c v lý
thuyt ln nhng nghiên cu thc nghim. Nó bt ngun  nhng nc M
Latinh vào nhng nm 1λ50, vn đ này đã to ra mt cuc tranh lun dai dng
gia nhng ngi theo ch ngha c cu và phái trng tin. Nhng ngi theo
ch ngha c cu tin rng lm phát cn thit cho tng trng kinh t, trong khi
phái trng tin cho rng lm phát gây bt li cho s phát trin kinh t. Có hai
khía cnh trong cuc tranh lun nàyμ (a) bn cht ca mi quan h nu nó tn ti
và (b) hng ca mi quan h nhân qu. Friedman (1λ73; 41) tóm tt ngn gn
bn cht mi quan h gia lm phát và tng trng kinh t nh sau: lm phát
xy raμ có và không có tng trng kinh t; không có lm phát: cng có và
không có tng trng kinh t.
Tác đng ca lm phát đi vi tng trng, sn lng và nng sut là mt
trong nhng vn đ chính trong nghiên cu kinh t v mô. Các mô hình lý
thuyt trong nhng tài liu v tin t và tng trng phân tích tác đng ca lm
phát đi vi tng trng kinh t tp trung vào nhng nh hng ca lm phát
đi vi trng thái cân bng n đnh, vn bình quân đu ngi và sn lng (ví
d, Orphanides và Solow, 1990) vit v tác đng ca lm phát đi vi sn
lng và tng trngμ i) không có; ii) tích cc, và iii) tiêu cc. Sidrauski (1967)
đã thit lp các kt qu đu tiên, cho thy tính trung lp và siêu trung lp ca
tin t khi nó đc kim soát mt cách ti u khi xem xét s d tin thc t
4
vì th giá c s cao hn. Kt lun này đc h tr bi kt qu t nhng nghiên
cu thc nghim ca Gerloch và Smets (1999), cho thy sn lng thc t tng
1% so vi sn lng tim nng làm lm phát tng 0,2% trong quý tip theo  5
nc EMU (European Monetary Union). Hn na, khi lm phát có mi tng
quan vi tng trng, t l lm phát trong tng lai cng s tng lên. Mt
nghiên cu thú v đc thc hin bi Paul et al (1997) vi d liu ca 70 quc
gia trong giai đon 1λ60-1989, cho rng mi quan h tích cc gia lm phát và
tng trng ch xy ra  mt s nc. Mallik và Chowdhury (2001) phân tích
các tác đng qua li gia tng trng và lm phát  bn quc gia Nam Á
(Bangladesh, n , Pakistan and Sri Lanka) và tìm thy bng chng có ý
ngha thng kê ca mt mi quan h tích cc gia hai bin này.
Các nhà nghiên cu thuc nhóm th hai lp lun trên c s các lý thuyt
chu k kinh doanh thc t và khng đnh rng lm phát nh hng tiêu cc đn
s phát trin. Mt trong các nghiên cu xem xét tính tiêu cc ca mi quan h
gia lm phát và tng trng đã đc thc hin bi Kydland và Prescott (1990).
Các tác gi lp lun rng chính cú sc cung, ch không phi cú sc cu là
nguyên nhân dn đn s đo chiu trong mi quan h. Cú sc cung làm cho giá
phn chu k, trong khi nhng cú sc cu to ra tính chu k ca giá đi vi sn
lng. Tuy nhiên, điu kin đi kèm chính là tính linh hot ca giá. Khi mc giá
c đnh, mt cú sc cu s làm tng sn lng trong khi giá ít dch chuyn. Khi
sn lng có xu hng tng, mc giá có th tng. Do đó, mt tng quan tiêu
cc gia các bin này có th đc quan sát thy ngay c khi mt cú sc cu gây
ra nhng thay đi. Ball và Mankiw (1994) và Judd và Trehan (1995) đã nghiên
6
cu các hiu ng xy ra. Ngoài ra, Den Haan và Wouter (2000) bng cách s
dng d báo dài hn trong mô hình VAR, lp lun rng tn ti mt s tng
quan tiêu cc gia lm phát và tng trng.

ch yu do cu chi phi, trong đó kích cu dn đn giá c tng cao và giao
thng st gim rõ ràng có th quan sát  mt mc đ thp ca lm phát. Mt
khác, các nc đang phát trin rt d b tn thng vi nhng cú sc cung gây
bin đi ln trong lm phát và tiêu dùng, đu t và sn xut. Hn na, s can
thip mt cách cng nhc ca chính ph vào th trng tài chính, th trng
hang hóa và nn kinh t v mô gây ra nhng tht bi cho th trng và to ra s
bt n ca kinh t v mô. Do đó, giá c không phn ánh chính xác mc tiêu ca
các chính sách và nhng phn ng t nhng đi din ca nn kinh t.
Trong khong thi gian gn đây, kinh t v mô tp trung vào mi quan h
tích cc trong ngn hn gia lm phát và tng trng. Mt phát hin trên lý
thuyt v bn cht mi quan h này trong dài hn là do nh hng ca lm phát
đi vi đu t, nu gi đnh đu t là đng c ca tng trng trong mô hình
tng trng ni sinh, mt tác đng tiêu cc ca lm phát đi vi đu t hàm ý
mt mi quan h nghch đo gia lm phát và tng trng. Nhng bng chng
thc nghim ng h gi thuyt v mt mi quan h nghch đo gia lm phát và
tng trng trong dài hn. iu này trái ngc trong ngn hn, khi lm phát và
tng trng sn lng t l thun vi nhau.
Hiu bit v mi quan h gia lm phát và tng trng thc s là chìa khóa
khi nghiên cu kinh t v mô. Theo Rangarajan (1λλ8), câu hi đt ra là liu có
8
th d đoán đc kh nng đánh đi gia n đnh giá và tng trng trong ngn
hn và dài hn. Các lý thuyt tng trng ni sinh mi phng đoán rng lm
phát có tác đng xu đn tng trng vì nó làm gim nng sut và hiu qu.
Choi, Smith và Boyd (1996) đng quan đim khi cho rng s hin din ca
thông tin bt cân xng có th gây tn hi cho tng trng bng cách đt ra
nhng rào cn trên th trng tài chính. Do đó, nó tác đng tiêu cc đn vic
cung cp và phân b đu t. Nhng quan đim mi đã phê phán quan đim ca

li. Thú v hn, mi quan h đc tìm thy là tích cc trong mt s trng hp,
nhng là tiêu cc  nhng trng hp khác. Gn đây các nghiên cu  nhiu
quc gia cho thy rng lm phát nh hng tiêu cc đn tng trng kinh t,
bao gm Fischer (1λλ3), Barro (1λλ6) và Bruno và Easterly (1998). Fischer
(1λλ3) và Barro (1λλ6) tìm thy mt tác đng tiêu cc rt nh ca lm phát đn
tng trng. Fischer (1λλ3μ 281) mc dù bng chng tìm thy khá yu nhng
ông mnh m kt lunμ lm phát không tt cho tng trng trong dài hn. Barro
(1996) thích n đnh giá c hn bi vì ông tin rng nó s tt cho tng trng
kinh t.
Nghiên cu ca Bruno và Easterly (1998) cng rt thú v. H lu ý rng
bng chng cho thy t l ngi tin rng lm phát là có hi cho tng trng
kinh t cao mt cách bt thng. Theo điu tra ca h xác nhn các quan sát
ca Dornbusch (1λλ3), Dornbusch và Reynoso (1λ8λ), Levine và Renelt (1λλ2)
và Levine và Zervos (1λλ3) cho rng mi quan h tng trng kinh t và lm
phát b nh hng bi các nc có t l lm phát cá bit (hoc là rt cao hoc
10
rt thp). Vì vy, Bruno và Easterly(1λλ8) đã kim tra các trng hp ri rc
ca các nc có t l lm phát cao (t 40% tr lên) và tìm thy mt kt qu
thc nghim mnh m rng tng trng gim mnh khi xut hin khng hong
(lm phát rt cao), sau đó phc hi nhanh chóng và mnh m sau khi lm phát
gim xung.
1.2 Bngăchngăăcácăqucăgia
Mt s nghiên cu gn đây đã tìm thy bng chng  nhiu quc gia h tr
quan đim tng trng trong dài hn b nh hng bi lm phát (Kormendi và
Meguire 1985; Fischer 1983, 1991, 1993; De Gregorio 1993; Gylfason 1991;
Roubini và Sala-i-Martin 1992; Grier và Tullock 1989; Levine Zervos 1992).
Các nc (đc bit là các quc gia  châu M Latinh) đã tri qua thi k lm

kinh t.
Fischer cho rng mt môi trng kinh t v mô n đnh, có ngha là mt t
l lm phát thp hp lý, thâm ht ngân sách nh và mt th trng ngoi hi
không b can thip, có li cho tng trng kinh t bn vng. Ông đa ra mt mô
hình tng trng, trong đó ông xác đnh nhng kênh chính mà thông qua đó lm
phát làm gim tng trng. Ông cho rng s thay đi ca lm phát nh là mt
du hiu ca s không chc chn ca môi trng kinh t v mô. Tuy nhiên, ông
gp khó khn khi chia tách các mc đ lm phát t s không chc chn ca lm
phát nh hng đn tng trng. iu này là do t l lm phát và phng sai
ca nó có mi liên h khá ln trong d liu ca các quc gia. Bng chng ng
h quan đim kinh t v mô n đnh, đc đo bng nghch đo ca t l lm
12
phát và các ch s v xu hng kinh t v mô, có liên quan vi mc tng trng
cao hn.
 kim tra c ch mà qua đó các bin s kinh t v mô nh hng đn
tng trng, Fischer hi quy t l tích ly vn trên các bin này. H s ca t l
lm phát là tiêu cc, cho thy rng điu quan trng mà qua đó lm phát nh
hng đn tng trng là gim s tích ly vn. Fischer thy rng t l lm phát
có tng quan âm ( nghch bin) vi t l tng trng theo mô hình Solow. Khi
t l lm phát đc chia thành ba loi thp (lên đn 15%), trung bình (15-40%)
và cao (trên 40%) - kt qu cho thy, trái vi nhng gì đc mong đi, s kt
hp gia lm phát và tng trng, yu t quyt đnh ca nó trung bình gim khi
lm phát tng lên. iu này cng đc h tr bi các kt qu thu đc ca
Levine và Zervos (1λλ2). Vì vy đây không phi là trng hp lm phát cao là
nguyên nhân ca các mi tng quan tiêu cc tng th gia lm phát và tng
trng, tích ly vn và tng trng sn lng. Thay vào đó, kt qu ca Fischer
cho thy mi liên h gia tng trng, lm phát và s tích ly vn mnh m

vn, đc bit là  mc giá n đnh. Fry (1988) và Gleb (1989) tìm thy trong d
liu nn kinh t trong 1 khong thi gian, mt mi quan h tích cc và quan
trng gia tng trng kinh t và t l lãi sut thc.  tách ri nh hng ca
lm phát ra khi lãi sut thc, mt nghiên cu ca Ngân hàng Th gii và d
báo t các mô trình nm 1λλ3. Bng chng t mu ca hai mi quc gia, cho
thy tác đng ca lãi sut thc và t l lm phát đn tc đ tng trng GNP
đc đa ra. T l lãi sut thc có mt tác đng có ý ngha thng kê và tích cc
14
đn tng trng. Nhng khi có lm phát, t l lãi sut thc t không còn ý ngha
thng kê, trong khi h s ca t l lm phát li có ý ngha. iu này cho thy
mi quan h tích cc gia t l lãi sut và tng trng thc t đã thc s phn
ánh mi quan h tiêu cc gia lm phát và tng trng khi xut hin áp lc tài
chính, ni mà t l lãi sut danh ngha đc gi c đnh. ó là lý do ti sao, đi
vi mt mu ph ca các nn kinh t mà t l lãi sut thc tt, các h s ca c
t l lãi sut thc và lm phát là tiêu cc, điu đó ch ra rng  mc lãi sut thc
thp hn có th có mt tác đng tích cc đi vi tng trng. Nghiên cu cng
cho thy rng mt điu kin đc bit quan trng đ đu t ca chính ph vào c
s h tng, nu lm phát làm gim tit kim ca chính ph, đu t công có th
s gim.
1.3 KinhănghimăcácăncăchơuăÁ
Bng chng  các nc h tr mt mi quan h tiêu cc  nhiu quc gia.
Nói chung, các nc có mc tng trng cao hn là nhng nc có t l lm
phát thp hn. Mt nghiên cu ca Ngân hàng Th gii cho thy hiu qu cao 
các nc ông Á, đã duy trì tng trng cao trong ba thp k qua, đã tng có
mt môi trng kinh t v mô n đnh thúc đy t l đu t cao và tng trng
kinh t (Ngân hàng Th gii 1λλ3). n đnh kinh t v mô đã đc đnh ngha
là lm phát phi chu s kim soát, các khon n trong và ngoài nc phi đc

trng là không ph bin nhng ch xut hin trên mt “ngng lm phát” nào
đó. Các tác gi này cng tin rng mt t l lm phát di ngng thm chí có
th có nh hng tích cc đn tng trng kinh t.
16
Ni tip các kt qu trên, rt nhiu các nghiên cu khác v s nh hng
qua li gia tng trng và lm phát vi các phng pháp khác nhau đã đc
công b. Nghiên cu ca Prasanna V Salian (2009) đã s dng đng thi mô
hình hi quy đng liên kt (Co-integration), mô hình sai s hiu chnh (ECM -
Error Correction Model) (2001), kim đnh nghim đn v (Unit root test) đc
đ xut bi Dickey Fuuler (DF) và Augmented Dickey Fuller (ADF) (1λ7λ) và
phng pháp phân tích phng sai (Variance Decomposition) da trên mô hình
VAR (Vector Autoregressive Model) đ xem xét mi quan h gia tng trng
và lm phát  n  giai đon t 1λ76 đn 2007 cho thy tn ti mt mi quan
h nghch chiu và nh hng ca tng trng kinh t đn lm phát ln hn
chiu ngc li. Nhng phát hin này có ý ngha rt quan trng đi vi vic
hoch đnh chính sách.
Mc tiêu ca nghiên cu này là xem xét mi quan h gia lm phát tng
trng  Vit Nam s dng d liu theo quý giai đon 1999:1-2012:4. Chúng ta
s kim tra các mi quan h gia tng trng và lm phát. T đó xác lp mi
quan h đnh hng gia tng trng kinh t - lm phát và s dng lm phát
nh mt công c qun lý kinh t v mô. ng thi đa ra nhng nhn đnh và
mt s kin ngh cho các c quan Chính ph v kim soát lm phát trong mi
quan h vi tng trng kinh t trong thi gian ti.



CHNGă2: PHNGăPHÁPăNGHIÊNăCU
2.1 Mô hình vƠăphngăpháp nghiênăcu
 nghiên cu mi quan h gia tng trng (G) và lm phát (I), chúng ta
s dng phng pháp hi quy đng liên kt đc đ ngh bi Engle và Granger
(1λ87). Thông thng khi hi qui 2 bin ngu nhiên ví d nh 2 bin G và I
theo mô hình tuyn tính có dngμ
G
t
= 
1
+ I
t
+ 
t
+…(1)
I
t
= 
2
+ I
t
+ 
t
+…(2)
 đây 
t
và 
t
là nhiu trng. Khi đó mô hình phn ánh mi quan h trong


CHăSăGIÁă
TIÊUăDU

NGăCU

Aă
CÁCăNCăVÀă
VỐNGăL̃NHă
THÔ

ă(Consumer
Price Index, 2005
constant price).
TÔ

NGăSA

Nă
PHÂ

Mă
QUÔ

CăNÔ

Iă-
TăVNDă
THEOăGIA


1
1
1
Q2-1999
82.06
64,310.94
0.999431624
1.006170862
2
Q3-1999
81.74
62,815.75
0.995435695
0.982778005
3
Q4-1999
80.90
62,860.33
0.985258993
0.983475477
4
Q1-2000
80.71
67,511.64
0.982986096
1.056247117
5
Q2-2000
80.14
68,631.61

0.974462521
1.123665838
11
Q4-2001
80.72
72,130.46
0.983057828
1.128510438