B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH Trn Ngc M Liên
CÁC NHÂN T QUYT NH CU
TRÚC VN CA CÁC CÔNG TY
C PHN TI VIT NAM
LUN VN THC S KINH T
Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
Mã s: 60340201
LUN VN THC S KINH T NGI HNG DN KHOA HC: PGS. TS NGUYN VN S TP. H Chí Minh – Nm 2012 1
Li cm n
u tiên, tôi xin chân thành cm n Ban giám hiu và Vin đào to sau
i hc trng i hc Kinh t Thành Ph H Chí Minh đã to điu kin
thun li cho tôi hc tp và nghiên cu trong sut thi gian qua.
Xin cm n các thy cô Trng i hc kinh t Thành Ph H Chí Minh
đã nhit tình ging dy cho tôi trong sut thi gian tôi hc tp ti trng.
ng thi, tôi xin chân thành cm n PGS. TS Nguyn Vn S đã tn
tình hng dn cho tôi trong sut thi gian tôi thc hin lun vn.
Cui cùng, tôi xin chân thành cm n các thy cô trong Hi đng chm
lun vn đã có nhng nhn xét, góp ý đ tôi hoàn thin tt hn lun vn.
Trân trng./.
3
Nhng đim mi ca lun vn
1. Tham kho công trình nghiên cu thc nghim mi đng vào ngày
3/7/2012 ca tác gi Dzung Nguyen và các cng s vi tên đ tài “Financial
Development and the Determinants of Capital Structure in Vietnam” , tôi đã
thc hin thit lp mô hình mi vi vic b sung thêm bin mi (bin chi phí
thu vào mô hình). Mô hình sau khi thit lp có các bin mi so vi các
nghiên cu trc đây là bin S hu nhà nc. Vi mô hình này, tôi tin hành
nghiên cu thc nghim vi mu là 50 công ty c phn niêm yt ti hai S
giao dch chng khoán Hà Ni và S giao dch chng khoán Thành Ph H
Chí Minh qua 3 nm t 2009 đn nm 2011 (nghiên cu có kim đnh mô
hình). Các s liu này đn thi đim hin ti cha có công trình khoa hc nào
thc hin nghiên cu.
2. D liu nghiên cu là d liu bng (kt hp d liu chéo và d liu
chui thi gian)
3. Kt qu nghiên cu có các phát hin mi so vi tác gi Dzung Nguyen
và các cng s. Các tác gi kt lun các bin nh hng tng đòn by tài
chính ca doanh nghip Vit Nam: li nhun, c hi tng trng, tính thanh
khon và s hu nhà nc.
Nhng theo nghiên cu thc nghim ca tôi thì ch có ba bin nh hng
tng đòn by ca các Công ty c phn ti Vit Nam: li nhun, tài sn c đnh
hu hình, tính thanh khon. Trong khi đó, bin chi phí thu là bin mi tôi
Gi thuyt 3 (H3): 17
Gi thuyt 4 (H4): 17
Gi thuyt 5 (H5): 18
Gi thuyt 6 (H6): 18
1.2.2 D liu mà các tác gi s dng: 19
1.2.3 Mô hình các tác gi s dng: 19
1.3 Kt qu nghiên cu ca các tác gi 19
Kt lun Chng 1 21
Chng 2: Nghiên cu các nhân t quyt đnh đòn by tài chính ca các công ty c
phn ti Vit Nam 22
2.1 Qui trình nghiên cu 22
2.2 Mu nghiên cu và ngun s liu s dng 22
2.3 Gi thuyt và mô hình nghiên cu 22
2.3.1 Các gi thuyt: 23
Gi thuyt 1 23
Gi thuyt 2: 23
Gi thuyt 3 23
Gi thuyt 4 24
Gi thuyt 5 24
Gi thuyt 6 24
Gi thuyt 7 24
2.3.2 Mô hình nghiên cu 24
2.4 Mô t d liu 26 5
2.5 Thu thp và x lý d liu 26
2.5.1 Thu thp d liu: 26
2.5.2 X lý d liu: 26
2.5.2.1 Mô t thng kê: 26
Danh mc các ký hiu, ch vit tt
TLEV: Tng đòn by tài chính
SLEV: T l n ngn hn/tng tài sn
LLEV: T l n dài hn/tng tài sn
PROF: li nhun
STATE: S hu nhà nc
TAX: Chi phí thu
TANG: Tài sn c đnh hu hình
LIQ: Tính thanh khon
GROW: Tc đ tng trng
SIZE: Tng tài sn ca doanh nghip
HOSE: S Giao dch chng khoán Thành ph H Chí Minh
HNX: S Giao dch chng khoán Hà Ni
7
Danh mc các bng biu
Bng 2.1: Tóm tt mô t thng kê các bin tác đng đn TLEV
Bng 2.2: Tác đng ca các bin gii thích đn TLEV
Bng 2.3: Mô hình điu chnh - tác đng các bin gii thích đn TLEV
Bng 2.4: Hàm hi quy mu TLEV
Bng 2.5: Bng th hin ma trn tng quan gia các bin gii thích -
kinh t Vit Nam trong thi gian ti
Hình 3.3: Biu đ th hin tác đng ca các nhân t đn TLEV
Hình 3.4: Biu đ th hin tác đng ca các nhân t đn SLEV
Hình 3.5: Biu đ th hin tác đng ca các nhân t đn LLEV
9
Li m đu
1. Lý do chn đ tài:
Trong nhng nm gn đây, tình hình kinh t th gii nói chung và tình
hình kinh t Vit Nam nói riêng trãi qua rt nhiu thng trm. Ti Hi ngh
Vietnam CEO Summit ngày 2 tháng 8 nm 2012 vi ch đ “Tái cu trúc
Doanh nghip: Kinh nghim quc t và thc tin áp dng cho doanh nghip
Vit Nam”, các chuyên gia đã cho rng: “doanh nghip Vit Nam đang có
nhiu hn ch v qun tr và điu hành hot đng ca doanh nghip; đc bit
là thiu tm nhìn chin lc, mt cân đi v dòng tin, thiu ht ngun nhân
lc, h thng không bt kp vi mô hình phát trin ca doanh nghip
vt qua khó khn, doanh nghip có th ch đng hoc b đng tái cu trúc.
Tuy nhiên, áp lc tái cu trúc ln nht hin nay là bi cnh kinh t suy thoái
và khng hong tài chính, khin doanh nghip phi đi mt vi s suy gim
mnh v nhu cu tiêu dùng”. Tôi cho rng, đ tái cu trúc li doanh nghip thì
trc tiên, doanh nghip cn phi xem xét li cu trúc vn cng nh ngun tài
tr ca mình. Khi xem xét li cu trúc vn, chúng ta phi xem xét các yu t
ngày 07/3/2012 trên trang
, tôi tham kho phn tng quan lý
thuyt, mô hình nghiên cu, phân tích kt qu, bên cnh đó có mt s điu
chnh, b sung.
- Bc 2:
Thu thp s liu t báo cáo tài chính, báo cáo kt qu sn xut
kinh doanh, c cu c đông ca 50 công ty c phn niêm yt ti S giao dch
chng khoán Thành ph H Chí Minh và S giao dch chng khoán Hà Ni.
- Bc 3:
Thit lp mô hình nghiên cu có b sung thêm bin chi phí
thu. Tip theo, nghiên cu đnh lng dùng phng pháp thng kê mô t,
phân tích tng quan, phân tích hi quy c th chi tit tác đng ca các nhân 11
t đn tng phn ca đòn by tài chính, tng đòn by tài chính…da trên kt
qu x lý s liu thng kê EVIEW 6.0 đa ra kt lun và kin ngh.
5. Kt cu ca đ tài
- Phn m đu
- Chng 1: C s lý lun
- Chng 2: Nghiên cu thc nghim các nhân t quyt đnh đòn by tài
chính ca các Công ty c phn ti Vit Nam
- Chng 3: Kt lun và kin ngh
- Kt lun chung
13
Các lý thuyt đc s dng trong bài vit:
Nghiên cu v cu trúc vn có ngun gc t lý thuyt không thích hp
ca Modigliani và Miller (1958), lý thuyt ca MM. Sau vic nghiên cu này,
mt cuc tranh lun v lý thuyt và thc nghim ni lên thách thc các gi
đnh không thc t vn có trong lý thuyt không thích hp ca MM.
Lý thuyt v cu trúc vn:
S dng hai lý thuyt: Cu trúc vn ti u (Lý thuyt đánh đi) và phân
hng tài chính (Lý thuyt trt t phân hng).
1.1.1 Lý thuyt cu trúc vn ti u:
Kt hp khng hong tài chính và chi phí đi din vào mô hình không
thích hp ca MM, Stiglitz (1969), Jensen và Meckling (1976) và Jensen
(1986) đã chng minh có s tn ti ca chi phí đáng k khi đòn by tng cao.
Các chi phí này có th là trc tip (chi phí liên quan lut pháp, qun lý, phá
sn) hoc chi phí gián tip (ví d nh mt nim tin ca khách hàng, nhà cung
cp và nhân viên) (Altman, 1984; Stiglitz, 1969). Chi phí đi din phát sinh t
n lc gn kt li ích ca các bên (Jensen, 1986), tài tr n giúp gim thiu
xung đt gia nhà qun lý và ch s hu; các nhà qun lý lm dng các khon
chi tr thng xuyên cho lãi vay làm hn ch dòng tin t do. Ngc li, gii
quyt mi quan h gia ch s hu và các nhà đu t, Jensen và Meckling
(1976) nhn ra rng các áp đt lãi sut cao và các giao c n nghiêm ngt đã
c ch s linh hot ca các nhà qun lý trong vic theo đui các d án ri ro
đ tng giá tr c đông. Cân bng li th và bt li ca n là trng tâm ca lý
thuyt đánh đi. Trong mt hình thc m rng, lý thuyt nói rng các công ty
nên theo đui mt cu trúc vn ti u ti đim mà giá tr ca lá chn thu bù
tr vi ri ro ca lãi sut, các vn đ v chi phí kit qu tài chính và chi phí
đi din.
1.2 Phng pháp nghiên cu đ tài: “Financial Development and the
Determinants of Capital Structure in Vietnam” ca tác gi Dzung
Nguyen và các cng s:
1.2.1 Các gi thuyt:
Trong phn này, các tác gi phát trin các gi thuyt mang tính thc
nghim da trên vic xác đnh các đc tính v t l n ca các doanh nghip
Vit Nam. S d thc hin điu này vì các tác gi đã khám phá đc nhng
nhân t quyt đnh mang tính ph bin và thng xuyên trong các nghiên cu
(các nhân t đc k đn nh: profittability (li nhun), tangibility (tài sn c
đnh hu hình), size (tng tài sn), growth opportunity (c hi phát trin) và
liquidity (tính thanh khon) (xem Frank and Goyal 2009; Welch, 2011) và
nhân t đc trng ca quc gia (nh là s hu nhà nc).
D đoán lý thuyt v mi quan h gia li nhun và đòn by là mâu
thun nhau. Ví d, theo lý thuyt đánh đi, các doanh nghip có li nhun nên
vay mn nhiu hn bi vì h s dng đc tm chn thu. Còn lý thuyt trt
t phân hng thì d đoán gia chúng có mi tng quan nghch. Bi vì tài tr
ni b s đc u tiên trc nht, khi các doanh nghip có li nhun s s
dng khon thu nhp gi li nên vic vay mn gim đi. Mc dù có s tranh
chp v mt lý thuyt, nhng hu ht các bng chng thc nghim bao gm:
Kester (1986) và Fama và French (2002) đã xác đnh mi tng quan nghch
gia li nhun và đòn by. áng chú ý hn, các nghiên cu quc t nh là
Rajan và Zingales (1995) đi vi các nn kinh t G7 và Wald (1999) đi vi
s phát trin ca các nn kinh t đu xác đnh nh hng trái chiu ca li
nhun thông qua các quc gia.
Gi thuyt 1 (H1): 16
Gi thuyt 3 (H3):
Quy mô ca doanh nghip nh hng đn đòn by tài chính vì các doanh
nghip có quy mô ln ít đ cp vn đ thông tin bt cân xng.
Các lý thuyt cu trúc vn không đng tình v mi quan h gia tng
trng ca doanh nghip và đnh giá doanh nghip. Theo mô hình chi phí đi
din, các điu khon và các hn ch ca ngi cho vay dn đn các doanh
nghip s kém linh hot hn trong vic theo đui các c hi đu t; do vy
các doanh nghip có tim nng phát trin s tránh vay n. Ngc li, theo lý
thuyt trt t phân hng, các doanh nghip có tc đ tng trng cao thng
hay s dng trit đ ngun tài tr ni b, ri sau đó mi tn dng ngun tài
tr th hai là n. V mt thc nghim, nghiên cu các nn kinh t phát trin
đã tìm thy mi tng quan nghch gia s tng trng và t l n (Rajan và
Zingales, 1995; Wald, 1999). Tuy nhiên, nhng nghiên cu ti các nc đang
phát trin, trong đó có Vit Nam cho thy rng các doanh nghip tài tr n
khi doanh nghip mình phát trin (đin hình là các khon n vay ngân hàng)
(Chen, 2004; Nguyen và Ramachandran, 2006; Delcoure, 2007; Biger và các
cng s, 2008).
Gi thuyt 4 (H4):
C hi tng trng cng liên quan tích cc đn đòn by tài chính. Vn
đ này đc tìm thy thông qua nhiu nghiên cu thc nghim ti các nc
phát trin.
Theo trc giác, các ch n xem tính thanh khon nh là mt nhân t cho
thy kh nng thc hin các ngha v đi vi các khon n ngn hn, bi vì,
nu tính thanh khon cao s giúp doanh nghip x lý các khon n tt hn.
Tuy nhiên theo lý thuyt trc t phân hng, các doanh nghip có sn tin mt
tích ly và các tài sn có tính thanh khon s u tiên các khon tài tr ni b 18
Có mi quan h tích cc gia s hu nhà nc và đòn by tài chính.
1.2.2 D liu mà các tác gi s dng:
Ngun d liu thu thp t các báo cáo tài chính ca các công ty thông
qua c s d liu cung cp bi công ty chng khoán FPT. S lng mu bao
gm 116 doanh nghip phi tài chính niêm yt trên S giao dch chng khoán
Hà Ni và S giao dch chng khoán Thành ph H Chí Minh trong giai đon
t nm 2007 đn nm 2010.
1.2.3 Mô hình các tác gi s dng:
TLEV =
0
+
1
PROF+
2
TANG+
3
SIZE+
4
GROW+
5
LIQ+
6
STATE+e
i
Trong đó,
TLEV: Total leverage - òn by tài chính = Tng n/tng tài sn
PROF: Profitability - Li nhun = Thu nhp trc thu/ tng tài sn
TANG: Tangibility - Tài sn c đnh hu hình = Tài sn c đnh hu
hình/ tng tài sn
SIZE: Size - ln ca doanh nghip = Tng tài sn
trong nhn đnh v cu trúc vn. Theo đó, kt qu nghiên cu ca các tác gi
ch ra rng: các doanh nghip có s hu nhà nc tip tc u tiên tip cn tài
chính và các doanh nghip có tc đ tng trng cao s la chn ngun tài tr
n t bên ngoài hn là tài tr vn c phn.
21
Kt lun Chng 1
Chng 1 trình bày c s lý lun ca lun vn. Chng này trình phiên
dch công trình nghiên cu ca tác gi Dzung Nguyen và các cng s thông
qua tên đ tài: “Financial Development and the Determinants of Capital
Structure in Vietnam”. Vi tng quan lý thuyt, phng pháp nghiên cu thc
nghim và kt qu nghiên cu ca các tác gi làm nn tng cho tôi thc hin
công trình nghiên cu ca mình.
2.3 Gi thuyt và mô hình nghiên cu
T Paper đã nghiên cu: “ Financial Development and the Determinants
of Capital Structure in Viet Nam” ca ba tác gi Dzung Nguyen; Ivan Diaz-
Rainey; Andros Gregoriou hoàn thành vào 22/02/2012 và đc công b vào
ngày 07/3/2012. Bài báo đã đa ra 6 nhân t quyt đnh cu trúc vn ca
doanh nghip Vit Nam, tôi s kim đnh li vi 50 công ty c phn ti Vit
Nam vi tình hình thc t t 2009 – 2011. 23
Tuy nhiên, tài tr n có mt li th quan trng di h thng thu thu
nhp doanh nghip M cng nh các quc gia khác
11
. Lãi t chng khoán
n mà mt công ty chi tr là mt chi phí đc khu tr thu. C tc và li
nhun gi li thì không. Nh vy li nhun ca các trái ch tránh đc thu
cp doanh nghip và khi vay n doanh nghip s hng li t tm chn thu.
ng thi, mt s nghiên cu thc nghim trên th gii đã công nhn s nh
hng ca nhân t thu đi vi cu trúc vn ca doanh nghip nh nghiên
cu ca Andrew MacKinlay (2012)
2
; Thian Cheng Lim (2012)
3
. Do vy, bên
cnh 06 nhân t đc s dng trong mô hình ca Dzung Nguyen và các cng
s, tôi đã b sung thêm nhân t chi phí thu.
2.3.1 Các gi thuyt:
Trong phn này, tha k các nghiên cu ca tác gi Dzung Nguyen và
các cng s, tôi gi thuyt các nhân t quyt đnh đòn by tài chính, c th