ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP
TRẦN THANH THỦY
NGHIÊN CỨU MÔ PHỎNG SỐ TRONG THIẾT KẾ CÔNG
NGHỆ VÀ KHUÔN DẬP CHI TIẾT NẮP CAPO XE Ô TÔ
Chuyên ngành: Công nghệ chế tạo máy
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ: CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY
Thái Nguyên 2011
Công trình được hoàn thành tại: Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp
Thái Nguyên.
- Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS Nguyễn Đắc Trung
Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội
- Phản biện 1: PGS. TS Vũ Ngọc Pi
Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp – Đại học Thái Nguyên
- Phản biện 2: TS. Trần Minh Đức
Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp – Đại học Thái Nguyên
Luận văn sẽ được bảo vệ trước hội đồng chấm luận văn họp tại Trường
Đại học Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP

TRẦN THANH THỦY
NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG MÔ PHỎNG SỐ TRONG THIẾT KẾ
CÔNG NGHỆ VÀ KHUÔN DẬP CHI TIẾT NẮP CAPO XE Ô TÔ
Chuyên ngành: CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT
THÁI NGUYÊN 2011
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP
Người hướng dẫn khoa học:
PGS. TS NGUYỄN ĐẮC TRUNG

Dựa trên yêu cầu cấp thiết về nghiên cứu qui trình công nghệ và thiết
kế khuôn dập chi tiết vỏ xe ô tô tại nhiều doanh nghiệp trong nước nhằm
giảm thiểu nhập khẩu khuôn mẫu, nâng cao tính tự chủ trong công nghệ
đối với các nhà kỹ thuật trong nước và nâng cao trình độ thiết kế công
nghệ, tôi đã tìm hiểu và lựa chọn đề tài: “Nghiên cứu ứng dụng mô
phỏng số trong thiết kế công nghệ và khuôn dập chi tiết vỏ xe ôtô”.
Tôi nhận thấy đây là một đề tài vừa mang tính nghiên cứu khoa học vừa
rất thực tế. Kết quả nghiên cứu của đề tài chắc chắn sẽ góp phần đáng kể
trong việc ứng dụng công nghệ mới vào thiết kế công nghệ và khuôn dập
các chi tiết lớn, hình dạng phức tạp tại các nhà máy chế tạo ô tô tại Việt
Nam.
II. MỤC ĐÍCH, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN
CỨU
2.1. Mục đích của đề tài
- Nghiên cứu công nghệ chế tạo các chi tiết lớn, có hình dạng phức
tạp
- Nghiên cứu ứng dụng mô phỏng số trong tối ưu công nghệ dập tạo
hình
- Nghiên cứu qui trình công nghệ chế tạo chi tiết cụ thể trong vỏ xe
(chi tiết capo hoặc chi tiết nắp cốp sau xe)
- Thiết kế các bộ khuôn dập.
2.2. Phương pháp nghiên cứu
Với mục đích nghiên cứu công nghệ và thiết kế khuôn dập cỡ lớn
để chế tạo vỏ xe ô tô, tác giả chọn phương pháp nghiên cứu tài liệu, lý
thuyết kết hợp với mô phỏng trên máy tính, khảo sát thực tế tại các nhà
máy, so sánh thiết kế công nghệ bằng mô phỏng số với sản xuất thực
tiễn.
III.3. Phạm vi nghiên cứu
Trong khuôn khổ của đề tài, tác giả tập trung nghiên cứu công nghệ
chế tạo các chi tiết vỏ xe ô tô bằng công nghệ dập tạo hình. Nghiên cứu

liệu và tận dụng được phế liệu, đặc biệt do quá trình biến dạng dẻo
nguội làm cho độ bền của chi tiết tăng lên
Công nghệ dập tấm mà đặc biệt trong đó là dập vuốt được ứng dụng
rộng rãi trong các ngành công nghiệp ô tô, điện dân dụng, thiết bị y
tế là nhờ những ưu điểm nổi bật như:
- Có thể thực hiện những công việc phức tạp bằng những động tác đơn
giản của thiết bị và khuôn.
- Có thể chế tạo những chi tiết rất phức tạp mà các phương pháp gia
công kim loại khác không thể làm được hoặc rất khó khăn.
- Độ chính xác của các chi tiết dập tấm cao, đảm bảo lắp lẫn tốt,
không cần qua gia công cơ.
- Kết cấu của chi tiết dập tấm cứng vững, bền nhẹ, mức độ hao phí
kim loại
- không lớn.
- Tiết kiệm được nguyên vật liệu, thuận lợi cho quá trình cơ khí hoá và
tự động hoá, do đó năng suất lao động cao, hạ giá thành sản phẩm.
- Quá trình thao tác đơn giản, không cần thợ bậc cao do đó giảm chi
phí đào tạo và quĩ lương.
- Dạng sản xuất thường là loạt lớn và hàng khối do đó hạ giá thành sản
phẩm.
- Tận dụng được phế liệu, hệ số sử dụng vật liệu cao.
- Dập tấm không chỉ gia công những vật liệu là kim loại mà còn gia
công những vật phi kim như: Techtolit, hêtinac và các loại chất dẻo
1.1.2 Qui trình nghiên cứu, thiết kế, chế tạo sản xuất các chi tiết
dạng tấm
Qu¸ tr×nh thiÕt kÕ, chÕ t¹o s¶n xuÊt c¸c chi tiÕt d¹ng tÊm
trong níc
S¬ ®å thiÕt kÕ CN chÕ t¹o c¸c chi tiÕt dËp tÊm t¹i c¸c níc tiªn
tiÕn
1.1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm dập vuốt

- Dập tạo hình.
- Đột lỗ- cắt mép phối hợp.
- Gấp mép sơ bộ.
- Gấp mép hoàn chỉnh.
Phân tích các phơng án, ta lựa chọn phơng án 1 là hợp lý nhất
đối vì phơng án 2 và 3 đều phải sử dụng khuôn phối hợp vì vậy
tăng sự phức tạp không cần thiết.
Cụ thể các nguyên công trong Qui trình công nghệ đợc thực
hiện trong bảng sau:
Bán thành phẩm
TT
Tªn
nguyªn
c«ng
1
C¾t ph«i
2
DËp t¹o
h×nh
3
C¾t mÐp
4
§ét lç
5
GÊp mÐp
s¬ bé
2.3 Tính toán công nghệ và lựa chọn thiết bị cho các nguyên công
2.3.1 Nguyên công dập tạo hình
2.3.2 Nguyên công cắt mép
2.3.3 Nguyên công đột lỗ

Ph©n bè biÕn d¹ng t¹i c¸c vïng kh¸c nhau
trªn s¶n phÈm
CHƯƠNG IV: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SẢN
PHẨM NHỜ ĐẶT GÂN KẸP VÀ GÂN VUỐT TRÊN HỆ THỐNG
CHN
4.1 Tỏc dng ca gõn vut trong h thng chn
Sản phẩm dập vuốt hình hộp chữ nhật có sử dụng chặn với gân
vuốt
4.2 Xõy dng mụ hỡnh tớnh toỏn gii tớch gõn vut
Mô hình xác định lực kéo phôi qua gân vuốt
4.3 Thc nghim xỏc nh tr lc kộo qua gõn vut
Kết quả so sánh trở lực gân vuốt giữa tính toán (TT) và thực
nghiÖm (TN)
TT
s
(mm)
C¸c th«ng sè h×nh häc cña g©n
vuèt
F
B (TT)
F
B (TN)
r
B
(mm)
r
N
(mm)
p
(mm)

5.1 Khuôn dập tạo hình
• H×nh d¹ng cña chµy
Chµy cã h×nh d¹ng vµ kÝch thíc gièng nh h×nh d¹ng vµ kÝch thíc
cña phÇn trong cña chi tiÕt khi cha gÊp mÐp.
• H×nh d¹ng cña cèi
Cèi cã h×nh d¹ng vµ kÝch thíc gièng nh h×nh d¹ng vµ kÝch thíc
của phần ngoài của chi tiết khi cha gấp mép.
Gân vuốt:
Gân vuốt có tác dụng làm tăng trở lực biến dạng trên toàn bộ hoặc
cục bộ theo chu vi của phôi để khống chế tốc độ vật liệu đợc kéo vào
cối và tăng độ cứng vững của vật dập. Những vật dập vuốt sâu thì gân
vuốt là phơng pháp có hiệu quả nhất có thể ngăn ngừa nhăn nhúm hoặc
rách trên chi tiết. Nếu ta bố trí gân vuốt không hợp lí thì hiện tợng nhăn
nhúm hoặc rách trên chi tiết lại càng nghiêm trọng.
5.2 Khuụn ct mộp v khuụn t l
Khuôn cắt mép
Khu«n ®ét lç
5.3 Khuôn gấp mép sơ bộ
Khu«n gÊp mÐp s¬ bé
5.4 Khuụn gp mộp hon thin
Khuôn gấp mép hoàn thiện
KT LUN
Xuất phát từ nhu cầu sản xuất thực tiễn đối với các chi tiết vỏ
mỏng, kích thớc lớn, hình dáng không gian phức tạp nh nắp
capo xe ô tô, những nội dung chính đợc thực hiện trong luận
văn nhằm nâng cao chất lợng sản phẩm dập bao gồm:
- Xây dựng qui trình công nghệ sản xuất nắp xe capo xe ô tô
bao gồm các nguyên công cắt hình, dập tạo hình, cắt mép, đột
lỗ và gấp mép.
- Mô phỏng quá trình dập nắp capo xe ô tô, phân tích, đánh giá