NHẬN BIẾT VÀ XỬ LÝ RỐI LOẠN NHỊP
TIM TRONG TIM MẠCH CAN THIỆP
Bs. Phạm Trần Linh
Viện Tim mạch Việt Nam
Đại c-ơng
Bình th-ờng quả tim của
chúng ta đ-ợc đập một
cách đều đặn và nhịp
nhàng, với TS khoảng 60-
80ck/ph, d-ới sự điều
khiển của trung tâm chủ
nhịp ở tim là nút xoang.
Loạn nhịp tim (LNT) sẽ xẩy ra khi nhịp của nút
xoang (hay nhịp xoang) bị rối loạn hay bị thay thế
bằng một nhịp bất th-ờng khác.
LNT là một biến chứng th-ờng gặp trong nhiều
bệnh tim mạch, là một trong những nguyên nhân
chủ yếu gây tử vong.
Vì vậy các RLNT cần đ-ợc chẩn đoán một cách
nhanh, chính xác, để sau đó có ph-ơng thức điều trị
hợp lý, kịp thời cho BN.
c¸c nguyªn nh©n g©y
rèi lo¹n nhÞp tim
1. C¸c bÖnh tim m¹ch
C¸c bÖnh van tim.
BÖnh ®éng m¹ch vµnh.
BÖnh tim do tho¸i ho¸.
Viªm c¬ tim.
C¸c bÖnh tim bÈm sinh.
2. Rối loạn điện giải
Tăng, giảm Kali máu.
Mét sè nhiÔm ®éc.
Suy tim nÆng do c¸c nguyªn nh©n kh¸c nhau.
Chuẩn bị bệnh nhân tr-ớc khi can thiệp
Phải đặt một đ-ờng truyền tĩnh mạch tr-ớc khi làm can
thiệp vì:
Cung cấp n-ớc và dịch khi quá trình làm can thiệp kéo dài.
Đ-a một số thuốc vào cơ thể khi làm can thiệp.
Sẵn sàng cho việc cấp cứu các biến chứng có thể xảy ra
trong khi làm can thiệp.
Chuẩn bị bệnh nhân tr-ớc khi can thiệp
Khi bệnh nhân vào trong phòng can thiệp:
Gắn điện tâm đồ 12 chuyển đạo.
Cuốn bao theo dõi huyết áp (NIBP).
Theo dõi bão hoà ôxy máu (SpO
2
).
Chuẩn bị máy shock điện phá rung ngoài lồng ngực.
Sát khuẩn da bằng betadine.
Gắn các thiết bị cần thiết theo yêu cầu của Bác sỹ.
Chuẩn bị bệnh nhân tr-ớc khi can thiệp
Giảm đau và gây mê:
Phụ thuộc vào tính chất của từng thủ thuật mà có thể gây tê
tại chỗ giảm đau hoặc thậm chí gây mê toàn thân.
Phần lớn thủ thuật chỉ cần gây tê tại chỗ và dùng an thần
(benzodiazepine).
Gây mê toàn thân chỉ đ-ợc dùng cho trẻ em hặc khi cần
shock điện ngoàI lồng ngực.
Chăm sóc bệnh nhân sau khi làm can thiệp
Bệnh nhân sau khi làm can thiệp đ-ợc rút các điện cực và
ống dẫn.
NÕu nhÞp tim nhanh võa (140-150ck/ph): cßn b¾t
®-îc m¹ch vµ HA b×nh th-êng.
NÕu nhÞp tim nhanh qu¸ (> 200ck/ph) => khã b¾t
m¹ch, HA tôt.
3. Điện tâm đồ:
TS tim (T/số QRS) rất nhanh (140-220ck/ph) và rất
đều.
Thất đồ (QRS) có hình dạng: BT, nh-ng đôi khi ST
và T(-) ngay trong và sau cơn nhịp nhanh.
Sóng P khó phân biệt vì lẫn vào sóng T của phức bộ
tr-ớc đó.
Trừ tr-ờng hợp CNNKPTT có dẫn truyền lạc h-ớng thì QRS
giãn rộng (giống kiểu Blốc nhánh phải) và lúc hết cơn NN :
QRS mới trở lại BT.
4. Diễn biến:
Th-ờng cơn hay bắt đầu đột ngột, kết thúc cũng
đột ngột.
Thời gian của cơn từ vài giây đến vài giờ.
Khi kết thúc cơn NN, ĐTĐ nếu đ-ợc ghi liên tục sẽ
thấy có 1 khoảng nghỉ thất, hoặc một số ngoại tâm
thu tr-ớc khi tim trở lại theo nhịp xoang.
5. Điều trị:
a. Các biện pháp đơn giản: Có nhiều, áp dụng từng biện
pháp một, nếu cắt cơn thì thôi, nếu không đ-ợc thì áp dụng
biện pháp tiếp theo.
Mục đích của các BP này là tr-ơng lực của hệ phế vị (kích
thích hệ phó giao cảm).
Xoang cảnh nằm giữa góc hàm sau và bờ trên sụn giáp. Day nhẹ
bằng 2, 3 ngón tay, độ 20 giây, từng bên một, nếu không cắt
Th-ờng có dấu hiệu ST phải rõ.
B. Cơn rung nhĩ nhanh
(rung nhĩ với TS thấtcao)
2.§iÖn t©m ®å
MÊt h¼n sãng "P", thay thÕ b»ng sãng " f " (T/sè 400-
600ck/ph).
NhÞp thÊt kh«ng ®Òu (c¸c kho¶ng RR dµi ng¾n kh¸c
nhau).
T/sè QRS tõ 140-160ck/ph, cã lóc tíi 200ck/ph.
H×nh th¸i QRS thay ®æi nhiÒu (c¸i réng, c¸i hÑp).