Website: Email : Tel : 0918.775.368
Mục Lục
2.2. Thực trạng chất lượng nghiệp vụ bảo lãnh tại Sở GD Ngân Hàng Ngoại
Thương Việt Nam : ..........................................................................................20
Website: Email : Tel : 0918.775.368
DANH MỤC VIẾT TẮT
Từ viết tắt Nội dung
NHTMCP Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phân
NHNT Ngân Hàng Ngoại Thương
NHNN Ngân Hàng Nhà Nước
TCKT Tổ chức kinh tế
TCTD Tổ chức tín dụng
DNNN Doanh nghiệp nhà nước
DS Doanh số
HSC Hội Sở Chính
TDCT Tín Dụng Chứng Từ
TMQT Thương Mại Quốc Tế
NHTM Ngân Hàng Thương Mại
XK Xuất Khẩu
NK Nhập Khẩu
L/C Letter of Credit
VCB H.O Vietcombank Head Office
SGD Sở Giao Dịch
PGD Phòng Giao Dịch
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Mở đầu
Cả nước ta đang chuyển mình trong giai đoạn xây dựng nền kinh tế thị
Xuất phát từ những nhận thức trên và qua thời gian thực tập, đi sâu nghiên
cứu chất lượng nghiệp vụ bảo lãnh tại Phòng bảo lãnh thuộc Sở giao dịch, Ngân
hàng Ngoại thương Việt Nam, em đã mạnh dạn lựa chọn đề tài :
“Một số giải pháp nhằm phát triển nghiệp vụ bảo lãnh tại SGD Ngân hàng
Ngoại Thương Việt Nam”.
Ngoài lời mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chuyên
đề được trình bày theo ba chương.
Chương 1: Lý luận chung về nghiệp vụ Bảo Lãnh Ngân Hàng.
Chương 2: Thực trạng chất lượng nghiệp vụ bảo lãnh tại Sở GD Ngân hàng
Ngoại thương Việt Nam
Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng nghiệp vụ bảo lãnh tại Ngân hàng
Ngoại thương Việt Nam
2
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Chương 1
LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGHIỆP VỤ BẢO LÃNH NGÂN HÀNG
1.1. Những vấn đề cơ bản về bảo lãnh ngân hàng
1.1.1. Khái niệm bảo lãnh và bảo lãnh ngân hàng :
Sự ra đời của nghiệp vụ bảo lãnh không đồng thời với sự ra đời của ngân hàng.
Nhưng quá trình tồn tại và phát triển của ngân hàng cùng với sự phát triển của
thương mại quốc tế và nhu cầu về một đối tác đáng tin cậy bảo đảm cho các
thương vụ mới làm nảy sinh nghiệp vụ bảo lãnh như một loại hình nghiệp vụ mới
của ngân hàng hiện đại.
Nền kinh tế ngày càng phát triển, các hoạt động thương mại trong nước cũng
như quốc tế cũng ngày càng đa dạng và phong phú. Một giao dịch thương mại có
thể giải thích đơn thuần: người bán sẽ cung cấp hàng hoá, dịch vụ cho người mua
và người mua trả tiền cho khối lượng hàng hoá, dịch vụ nhận được, nhưng những
phát sinh từ đó lại vô cùng phức tạp, đặc biệt trong thương mại quốc tế. Hoạt động
thương mại quốc tế với sự vô giới hạn về không gian và thời gian đã kéo theo cả
nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài.
+ Các ngân hàng hay chính các tổ chức tín dụng
+ Các tổ chức kinh tế nước ngoài tham gia các hợp đồng hợp tác liên doanh
Bên nhận bảo lãnh là các cá nhân tổ chức trong và ngoài nước có quyền thụ
hưởng các cam kết bảo lãnh của tổ chức tín dụng.
* Nghiệp vụ bảo lãnh mang tính độc lập
Đây là đặc điểm nổi bật của nghiệp vụ này. Bảo lãnh thể hiện tính độc lập
về quyền lợi và nghĩa vụ tài chính của từng bên đối với các hợp đồng. Người thụ
hưởng hoàn toàn có quyền yêu cầu ngân hàng bảo lãnh thanh toán khi đã xuất trình
đầy đủ các chứng từ và giấy tờ yêu cầu liên quan trong thư bảo lãnh mà ngân hàng
không thể dựa vào bất kỳ kháng nghị nào có từ quan hệ hợp đồng cơ sở. Điều này
cũng là hệ quả của đặc điểm nghiệp vụ bảo lãnh mang tính chất chứng từ. Trách
nhiệm thanh toán của ngân hàng ở đây hoàn toàn độc lập với mối quan hệ giữa
ngân hàng phát hành và người được bảo lãnh.
4
Website: Email : Tel : 0918.775.368
(1) Hợp đồng cơ sở giữa người yêu cầu bảo lãnh và người thụ hưởng cùng
những điều khoản về quyền lợi và nghĩa vụ độc lập với ngân hàng bảo lãnh.
(2) Hợp đồng bảo lãnh giữa ngân hàng và người yêu cầu tương tự như vậy
cũng độc lập với người thụ hưởng.
(3) Thư bảo lãnh giữa ngân hàng bảo lãnh và người thụ hưởng độc lập với
người yêu cầu bảo lãnh hay người được bảo lãnh.
1.1.2. Chức năng của bảo lãnh Ngân Hàng :
1.1.2.1 Chức năng là công cụ đảm bảo :
Trong các hoạt động kinh tế, rủi ro là một yếu tố tiềm ẩn và có thể xảy ra bất
cứ lúc nào. Do đó, chức năng quan trọng nhất là cung cấp cho người nhận bảo lãnh
một sự đảm bảo chắc chắn với quyền lợi của họ. Bên nhận bảo lãnh sẽ nhận được
một khoản bồi hoàn tài chính cho những thiệt hại do hành vi vi phạm hợp đồng của
bên được bảo lãnh gây ra. Trên thực tế khi đòi hỏi phải có hoạt động bảo lãnh,
phù hợp, chi phí thấp. Mỗi loại bảo lãnh đều có mục đích hỗ trợ hoạt động của các
DN dễ dàng, thuận lợi hơn, qua đó góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển.
1.1.3.2 Đối với Ngân Hàng :
Hoạt động bảo lãnh trước hết giúp cho các ngân hàng thương mai tăng
nguồn thu, bù đắp chi phí dựa trên khả năng đánh giá tín dụng đối với khách hàng
mà không cần trực tiếp cung cấp vốn. Ngân Hàng sẽ nhận được một khoản phí cho
việc cung cấp dịch vụ bảo lãnh, phí bảo lãnh được tính theo tỷ lệ phân trằm trên số
tiền bảo lãnh. Chi phí phát hành thư bảo lãnh tương đối thấp, ngân hàng hầu như
không phảI trích lập dự trữ bắt buộc. Ngoài ra, ngân hàng thường biết rõ về tình
hình tài chính của khách hàng vì vậy chi phí thẩm định bảo lãnh thường thấp/
Ngoài phí, ngân hàng có thể yêu cầu khách hàng phải ký quỹ, tạo nguồn tiền
thanh toán cho ngân hàng với mức lãi suất rất thấp. Tuỳ theo rủi ro của khoản bảo
lãnh và đối tượng khách hàng mà tỷ lệ ký quỹ thay đổi từ 0 – 100% ( những khách
hàng mới giao dịch lần đầu với ngân hàng hoặc có tình hình tài chính không lành
mạnh thường phải bắt buộc ký quỹ 100% )…
1.1.3.3 Đối với bên được bảo lãnh :
Hoạt động bảo lãnh của NHTM hỗ trợ rất nhiều cho các doanh nghiệp và cá
nhân hoạt động sản xuất kinh doanh. Nhờ có hoạt động bảo lãnh, nhiều doanh
nghiệp đã giải quyết được tình trạng thiếu vốn (bảo lãnh vay vốn), có được khoản
vốn cần thiết phục vụ dự án đầu tư kinh doanh của mình, có điều kiện mở rộng sản
xuất, gia tăng chất lượng sản phẩm để từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh. Hoạt
động bảo lãnh còn góp phần quan trọng đảm bảo cho khả năng kinh doanh của
doanh nghiệp với phía đối tác giúp các doanh nghiệp tận dụng được cơ hội kinh
6
Website: Email : Tel : 0918.775.368
doanh. Trong một số trường hợp, doanh nghiệp bắt buộc phải có bảo lãnh mới có
thể hoạt động như bảo lãnh dự thầu. Nhờ có bảo lãnh ngân hàng, các doanh nghiệp
sẽ có nhiều thuận lợi khi đấu thầu, thực hiện giao dịch hay ký kết hợp đồng.
1.1.3.4 Đối với bên nhận bảo lãnh :
Ngân hàng
phát hành
Ngân hàng
thông báo
Người được
bảo lãnh
Người nhận
bảo lãnh
Website: Email : Tel : 0918.775.368- Bảo lãnh gián tiếp (Indirect Guarantee)
Bảo lãnh gián tiếp hay còn gọi là bảo lãnh đối ứng (Counter Guarantee) là loại bảo
lãnh trong đó ngân hàng bảo lãnh đã phát hành bảo lãnh theo chỉ thị của một ngân
hàng trung gian phục vụ cho người được bảo lãnh. Bảo lãnh gián tiếp được thực
hiện thường do người thụ hưởng mong muốn thư bảo lãnh được một ngân hàng có
trụ sở tại nước mình phát hành (Local Bank) để thuận lợi trong giao dịch hoặc đòi
tiền sau này. Vì vậy, người được bảo lãnh phải yêu cầu ngân hàng phục vụ mình
chỉ định một ngân hàng đóng trụ sở tại nước người thụ hưởng phát hành bảo lãnh.
Ngân hàng thứ nhất trong quan hệ trên gọi là Ngân hàng chỉ dẫn (Instructing
Bank), ngân hàng thứ hai gọi là Ngân hàng phát hành (Issuing Bank). Mối quan hệ
giữa hai ngân hàng này được thể hiện bằng văn bản của Ngân hàng chỉ dẫn đề nghị
Ngân hàng phát hành thực hiện việc phát hành bảo lãnh và văn bản của Ngân hàng
chỉ dẫn cam kết bồi hoàn cho Ngân hàng phát hành nếu Ngân hàng phát hành
thanh toán bảo lãnh việc này được thể hiện bằng một văn bản đối ứng.
Sơ đồ bảo lãnh gián tiếp:
- Đồng bảo lãnh (Syndicate Guarantee, Co-Guarantee)
Trong trường hợp những thương vụ lớn, khả năng rủi ro cao, một ngân hàng riêng
lẻ không thể thực hiện bảo lãnh hoặc vì những quy định hạn chế và mục tiêu phân
tán rủi ro của Chính phủ nước đó. Do vậy, các ngân hàng có thể thực hiện đồng
Là loại bảo lãnh mà việc thanh toán được thực hiện ngay khi ngân hàng nhận được
yêu cầu đầu tiên bằng văn bản của người thụ hưởng thông báo rằng người được
bảo lãnh đã vi phạm hợp đồng. Yêu cầu này xem như một mệnh lệnh thanh toán
đơn giản không đòi hỏi phải có chứng từ kèm theo. Loại bảo lãnh này là hình thức
đảm bảo tuyệt đối quyền lợi cho người thụ hưởng. Mặt khác lại bất lợi cho người
9
NH A
NH B
NH C
Ngân
Hàng
Phát
hành
Người được
Bảo lãnh
Người nhận
Bảo lãnh
Website: Email : Tel : 0918.775.368
xin mở bảo lãnh khi có sự lạm dụng bảo lãnh qua những yêu cầu không trung thực
của người thụ hưởng.
+ Theo mục đích bảo lãnh
- Bảo lãnh dự thầu(Tender Guarantee)
Bảo lãnh dự thầu là loại bảo lãnh trong đó ngân hàng bảo lãnh cam kết với
chủ thầu về việc tham gia đấu thầu của nhà thầu. Trong trường hợp khách hàng bị
phạt do vi phạm quy định dự thầu mà không nộp hoặc nộp không đủ tiền phạt cho
bên mời thầu thì tổ chức tín dụng thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh đã cam kết. Mục
đích: Đảm bảo cho người dự thầu không phải rút lui, không ký kết hợp đồng hay
thay đổi ý định khi đã được trúng thầu.
- Bảo lãnh vay vốn (Credit Guarantee, Loan Guarantee), hay có thể gọi là
tiền do không thực hiện đúng các thoả thuận trong hợp đồng về chất lượng sản
phẩm với bên nhận bảo lãnh mà không nộp hoặc không nộp đủ tiền phạt cho bên
nhận bảo lãnh, tổ chức tín dụng thựchiện nghĩa vụ bảo lãnh đã cam kết.
- Bảo lãnh hoàn thanh toán (Repayment Guarantee) : là loại hình bảo lãnh
ngân hàng do tổ chức tín dụng phát hành cho bên nhận bảo lãnh về việc bảo đảm
nghĩa vụ hoàn trả tiền ứng trước của khách hàng theo hợp đồng đã ký kết với bên
nhận bảo lãnh. Trường hợp khách hàng vi phạm các cam kết với bên nhận bảo
lãnh và phải hoàn trả tiền ứng trước những không hoàn trả hoặc hoàn trả không đủ
số tiền ứng trước cho bên nhận bảo lãnh thì tổ chức tín dụng sẽ hoàn trả số tiền ứng
trước cho bên nhận bảo lãnh.
- Bảo lãnh bảo hành(Guarantee for Warranty Obligation): là bảo lãnh ngân
hàng do tổ chức tín dụng phát hành về việc cam kết sẽ bồi thường giá trị bảo lãnh
khi bên có trách nhiệm bảo hành (người được bảo lãnh) không thực hiện hoặc thực
hiện không đầy đủ nghĩa vụ bảo hành như quy định.
1.2.2. Những nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng bảo lãnh :
1.2.2.1. Nhân tố chủ quan :
Các nhân tổ chủ quan ảnh hưởng tới hoạt động bảo lãnh là các nhân tố ảnh
hưởng trực tiếp tới tất cả các khía cạnh khác nhau của chất lượng bảo lãnh. Chất
lượng bảo lãnh của ngân hàng thương mại bị ảnh hưởng bởi một số nhân tố chủ
quan sau:
* Chiến lược kinh doanh của ngân hàng
Chiến lược kinh doanh là nhân tổ ảnh hưởng đầu tiên đến chất lượng bảo
lãnh, nếu không có chiến lược kinh doanh các ngân hàng sẽ luôn bị động. Một
chiến lược kinh doanh hiệu quả sẽ giúp ngân hàng có một phương hướng phát triển
nhất quán, giúp cho ngân hàng khai thác tốt nhất năng lực hiện có của ngân hàng
11
Website: Email : Tel : 0918.775.368
và đồng thời nó cũng giúp cho ngân hàng có thể thích ứng một cách nhanh chóng
với những biến đổi của môi trường kinh doanh.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Ngoài ra, nhân tố con người vẫn là nhân tố quan trọng không thể không nhắc
tới trong quá trình thẩm định. Đó là trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao, kinh
nghiệm, tư cách đạo đức nghề nghiệp, ...
* Phẩm chất và trình độ cán bộ nghiệp vụ bảo lãnh.
Con người là yếu tố quyết định đến sự thành bại trong hoạt động kinh doanh
của ngân hàng cũng như việc đảm bảo chất lượng bảo lãnh. Chất lượng nhân sự
ngày càng được đòi hỏi cao để có thể đáp ứng kịp thời có hiệu quả, thích ứng với
sự thay đổi nhanh chóng của môi trường kinh doanh từ đó tác động đến sự thay đổi
của hoạt động bảo lãnh. Việc tuyển chọn nhân sự có đạo đức nghề nghiệp tốt và
giỏi chuyên môn sẽ giúp cho ngân hàng có thể ngăn ngừa được những sai phạm có
thể xảy ra trong hoạt động bảo lãnh.
1.2.2.2. Nhân tố khách quan :
Từ phía khách hàng
* Khả năng thâm nhập thị trường của doanh nghiệp
Đây là một trong những nhân tố quan trọng đảm bảo cho doanh nghiệp thực
hiện hợp đồng được yêu câù bảo lãnh. Thị phần của doanh nghiệp là nhân tố mà
bất kỳ ngân hàng nào cần phải tính đến khi xem xét yêu cầu bảo lãnh. Khả năng
này biểu hiện ở khối lượng sản phẩm doanh nghiệp tiêu thụ được trong từng kỳ,
chất lượng sản phẩm thoả mãn nhu cầu trên thị trường, sự nhanh nhậy trong nắm
bắt yêu cầu thị trường.
* Năng lực tài chính của doanh nghiệp.
Năng lực tài chính của doanh nghiệp thể hiện ở khả năng tự tài trợ, khối
lượng vốn tự có, tỷ trọng vốn tự có trong tổng nguồn vốn của doanh nghiệp. Năng
lực tài chính được đánh giá qua một hệ thống các chỉ tiêu về khả năng sinh lời, khả
năng thanh toán và tính lỏng của tài sản. Năng lực này càng cao, khả năng đáp ứng
các điều kiện bảo lãnh càng lớn sẽ góp phần nâng cao chất lượng nghiệp vụ bảo
lãnh.
* Khả năng đáp ứng các biện pháp bảo đảm.
Môi trường chính trị xã hội ổn định là một nhân tố quan trọng thúc đẩy hoạt
động đầu tư, kích thích sự gia tăng của các hoạt động thương mại trong nước cũng
như quốc tế. Đó cũng là tiền đề cho sự ra đời cũng như phát triển của nghiệp vụ
bảo lãnh ngân hàng. Môi trường kinh tế xã hội là nhân tố mang tính vĩ mô tác động
tổng hoà đến hầu hết các nghiệp vụ của ngân hàng chứ không đơn thuần là nghiệp
vụ bảo lãnh.
14
Copyright: Tài liệu đại học ©