Giáo viên hướng dẫn: Cô Dương Thị Viển
Họ và tên giáo sinh: Lý Thị Lan Hương.
Trường thực tập: THPT Yên Hòa
Ngày dạy: Tiết 3/Thứ 3/ 10/3/2015
BÀI 36
VAI TRÒ, ĐẶC ĐIỂM VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT
TRIỂN PHÂN BỐ NGÀNH GIAO THÔNG VẬN TẢI
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong bài học này, HS cần:
1. Kiến thức
- Trình bày được vai trò, đặc điểm, của các ngành GTVT và các tiêu chí
đánh giá khối lượng dịch vụ của hoạt động vận tải.
- Phân tích được ảnh hưởng của các nhân tố tự nhiên cũng như kinh tế - xã
hội đến sự phát triển và phân bố của ngành GTVT.
2. Kĩ năng
- Phân tích được mối quan hệ qua lại và mối quan hệ nhân quả giữa các
hiện tượng kinh tế xã hội.
- Biết cách tính một số tiêu chí để đánh giá khối lượng dịch vụ của hoạt
động giao thông vận tải.
- Biết cách quan sát, đánh giá, liên hệ thực tế ở Việt Nam và các địa phương.
3. Thái độ
- Có thái độ học tập nghiêm túc, tích cực, sáng tạo, chủ động khi tham gia
các các hoạt động trong bài học.
- Nhận thức được tầm quan trọng của ngành giao thông vận tải đối với việc
phát triển kinh tế - xã hội.
II. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
1. Giáo viên
- Tranh ảnh, phiếu học tập, vật thật (gói cà phê)
- Máy tính, máy chiếu, phần mềm Powerpoint
2. Học sinh
- Học bài cũ, xem trước bài học, trả lời các câu hỏi trong sách.

vùng nào?
+ Học sinh trả lời: Tây Nguyên
+ GVcho một em lên đọc thông tin trên
bao bì gói cà phê
(Sản xuất tại Bình Dương).
Hỏi: Nhờ ngành dịch vụ nào mà gói cà
phê này có thể sản xuất tại đây?
+ HS trả lời
+ GV hỏi: Vậy ngành GTVT có vai trò
gì?
+ GV: Kết luận, chuẩn kiến thức:
+ GV yêu cầu học sinh đọc sách giáo
khoa và quan sát hình ảnh, sau đó nêu các
vai trò khác của giao thông vận tải và lấy
ví dụ cụ thể cho từng vai trò?
+ GV hỏi: Đối với vùng sâu, vùng xa và
khu vực biên giới, GTVT có vai trò như
thế nào?
+ GV hỏi HS tiếp: Hãy tìm ví dụ chứng
minh rằng những tiến bộ của ngành vận
tải đã có tác động to lớn làm thay đổi sự
phân bố sản xuất và phân bố dân cư trên
thế giới?
+ HS trả lời.
+ GV bổ sung và chuẩn kiến thức:
GTVT phát triển sẽ giúp giảm chi phí
vận tải, tăng hiệu quả vận chuyển hàng
hóa, mở rộng phạm vi sản xuất và tiêu
thụ. Vì thế nên các trung tâm công nghiệp
thường gắn với các đầu mối giao thông

+ GV: sản phẩm của ngành GTVT là gì?
+ HS trả lời.
+ GV củng cố và cho ghi bài.
+ GV: với sản phẩm đặc biệt như vậy thì
các tiêu chí để đánh giá chất lượng của
dịch vụ này sẽ bao gồm những gì?
+ HS trả lời.
+ GV củng cố và cho ghi bài.
+ GV: Dựa vào sơ đồ minh họa em hãy
cho biết các tiêu chí để đánh giá khối
lượng dịch vụ của hoạt động vận tải và
đơn vị của nó?
• Tiêu chí đánh giá ngành GTVT
Khối lượng vận chuyển
Khối lượng luân chuyển
Cự li vận chuyển TB : (km)
+ HS trả lời.
+ GV yêu cầu HS đưa ra công thức tính
công thức này thể hiện gì?
+ HS trả lời
+ GV kết luận:
Cự li vận chuyển trung bình là cơ sở để
lựa chọn loại hình vận tải khi hoạt động
2. Đặc điểm
- Sản phẩm là sự chuyên chở
người và hàng hóa.
- Chất lượng dịch vụ được đo
bằng tốc độ chuyên chở, sự tiện
nghi và an toàn của người và
hàng hóa.

nhiên ảnh hưởng tới sự phát triển và phân
bố của ngành GTVT
- Phương pháp dạy học: Phương pháp học
tập theo nhóm.
- Hình thức tổ chức: nhóm
- Các bước tiến hành:
+ GV chia cả lớp thành 4 nhóm tương
ứng với 4 tổ trong đó 2 bàn là một nhóm
nhỏ và phát phiếu học tập cho các nhóm.
+ Thời gian thảo luận: 4 phút
+ Nội dung yêu cầu:
Nhóm 1: Tìm hiểu về ảnh hưởng của vị trí
địa lí đến ngành GTVT. (Phụ lục)
Nhóm 2: Tìm hiểu về ảnh hưởng của địa
hình đến ngành GTVT. (Phụ lục)
Nhóm 3: Tìm hiểu về ảnh hưởng của sông
ngòi đến ngành GTVT. (Phụ lục)
Nhóm 4: Tìm hiểu về ảnh hưởng của khí
hậu đến ngành GTVT. (Phụ lục)
+ HS: Thảo luận nhóm và trình bày kết
quả.
+ GV nhận xét, chuẩn kiến thức:
II. CÁC NHÂN TỐ ẢNH
HƯỞNG TỚI SỰ PHÁT
TRIỂN VÀ PHÂN BỐ CỦA
NGÀNH GIAO THÔNG VẬN
TẢI:
1. Điều kiện tự nhiên
- Vị trí địa lí quy định sự có mặt
và vai trò của một số loại hình

đường sông đứng thứ hai sau đường ô tô.
Khó khăn: không thuận lợi phát triển
đường ô tô, đường sắt, công tác thiết kế
đòi hỏi kĩ thuật cao, chi phí xây dựng cầu,
phà tốn kém, mùa lũ dễ tắc nghẽn giao
thông .  Sông ngòi đã ảnh hưởng đến
việc phát triển giao thông đường sông,
thiết kế, xây dựng cầu phà.
• Nhóm 4:
Khí hậu và thời tiết ảnh hưởng trực tiếp
tới phạm vi, thời gian, hiệu quả hoạt
động của các phương tiện vận tải.
- Địa hình và sông ngòi có ảnh
hưởng lớn đến công tác thiết kế,
khai thác các công trình giao
thông vận tải, chi phí xây dựng .
- Khí hậu và thời tiết ảnh hưởng
trực tiếp tới phạm vi, thời gian,
hiệu quả hoạt động của các
phương tiện vận tải
Ví dụ: - ở nước ta mùa lũ ngành vận tải
đường ô tô và đường sắt gặp nhiều trở
ngại.
- Ở xứ lạnh mùa đông sông bị đóng
băng tàu thuyền không hoạt động được.
* Chuyển ý: Như vậy điều kiện tự nhiên
quy định sự phân bố và phát triển của
ngành GTVT. Vậy điều kiện kinh tế xã
hội tác động gì tới sự phân bố và phát
triển của ngành GTVT?. Chúng ta sẽ tìm

• Các phương tiện giao thông chạy
trên đường do ngành nào tạo ra?
• Ngành công nghiệp tác động tới
2. Điều kiện kinh tế xã hội 12
phút
ngành GTVT như thế nào?
• Loại hình vận tải tương ứng với
con đường này?
+ GV kết luận:
 Như vậy đường sá và phương tiện
vận tải đã quy định sự phân bố và
hoạt động của các loại hình vận
tải.
+ GV chốt kiến thức
+ GV cho HS quan sát bản đồ giao thông
Việt Nam và yêu cầu HS so sánh mạng
lưới GTVT ở Đồng bằng sông Hồng và
Tây Nguyên. Giải thích sự khác nhau đó
+ HS trả lời
+ GV gợi ý, củng cố, chốt kiến thức
+ GV cho học sinh quan sát các hình ảnh
về giao thông nông thôn và thành phố.
Yêu cầu học sinh rút ra nhận xét sự khác
biệt giữa giao thông nông thôn và thành
phố.
GV chuẩn kiến thức: Ở các thành phố
hình thành một loại hình vận tải đặc biệt
là giao thông vận tải thành phố.
- Sự phát triển và phân bố các
ngành kinh tế quyết định sự phát

Nhóm 1: Tìm hiểu ảnh hưởng của vị trí địa lí đến sự phát triển ngành GTVT.
- Quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi sau:
Hoang mạc sahara Vùng Bắc Cực
+ Những ngành vận tải nào không có điều kiện phát triển?
+Những phương tiện vận tải sử dụng chủ yếu là gì?
+Từ đó rút ra ảnh hưởng của vị trí địa lí đến GTVT.
Nhóm 2: Tìm hiểu về ảnh hưởng của địa hình đến ngành giao thông vận tải.
Quan sát các hình ảnh và cho biết địa hình đã ảnh hưởng như thế nào tới ngành thiết kế và
khai thác các công trình GTVT?
Hầm đường bộ Hải Vân Đường lên Sa Pa
Nhóm 3: Tìm hiểu về ảnh hưởng của sông ngòi đến ngành giao thông vận tải
- Quan sát các hình ảnh và cho biết mạng lưới sông ngòi dày đặc của nước ta đã ảnh hưởng
như thế nào tới ngành GTVT:
+ Thuận lợi : Phát triển loại hình vận tải nào?
+ Khó khăn: Không thể sử dụng các phương tiện gì?. Ảnh hưởng gì tới thiết kế và thi
công?
Cầu Bãi Cháy Đồng bằng sông Cửu Long

Nhóm 4: Tìm hiểu về ảnh hưởng của khí hậu đến ngành giao thông vận tải.
Quan sát hình ảnh sau em thấy thời thiết, khí hậu đã ảnh hưởng như thế nào đến hoạt động
của ngành GTVT?. Lấy ví dụ.
Giao thông mùa lũ Giao thông trong sương
mù
Giao thông với băng
tuyết