VĂN HÓA DU LỊCH

Với nhận thức thu hoạch từ môn học kết hợp tự nghiên cứu, và liên hệ thực tế . anh
chị nêu nhận thức tâm đắc nhất của mình về:
1.Nội dung văn hóa và du lịch, mối quan hệ giữa văn hóa - du lịch và những
bài học quan trọng trong thực tiễn lịch sử du lịch văn hóa
2.Giải pháp "đa dạng hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch phát triển
hoạt động du lịch" qua khai thác các giá trị văn hóa
BÀI LÀM
1.Nội dung văn hóa và du lịch, mối quan hệ giữa văn hóa - du lịch và những
bài học quan trọng trong thực tiễn lịch sử du lịch văn hóa
Theo UNESCO văn hóa là tổng thể nét riêng biệt tinh thần và vật chất, trí tuệ và
xúc cảm quyết định tính cách của một xã hội hay một nhóm người trong xã hội.
Bao gồm: nghệ thuật và văn chương, những lối sống,những quyền cơ bản của con
người, những hệ thống các giá trị,những tập tục và những tín ngưỡng. Văn hóa
đem lại cho con người khả năng suy xét về bản thân. Chính văn hóa làm cho chúng
ta trở thành những sinh vật đặc biệt nhân bản, có lý trí có óc phê phán,và dấn thân
theo một cách có đạo lý. Chính nhờ văn hóa mà con người tự thể hiện tự ý thức
được bản thân, tìm tòi không biết mệt những ý nghĩ mới mẻ và sáng tạo nên những
công trình mới mẻ những công trình vượt trội bản thân.
Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư
trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí,
nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định.
1


Văn hóa và du lịch là hai phạm trù không thể tách rời nhau được, nó bổ sung và có
mối quan hệ qua lại với nhau. Trong phần này ta cần làm rõ hai khái niệm “du lịch
văn hóa” và “du lịch văn hóa” để thấy được nội dung của văn hóa và du lịch.
Du lịch văn hóa hiện nay, du lịch bao gồm rất nhiều hình thức đa dạng và phong
phú như du lịch sinh thái, du lịch bền vững, du lịch khám chữa bệnh, du lịch mạo

2


Trong du lịch văn hóa là lấy văn hóa làm hạt nhân (gồm di tích văn hóa, sản phẩm
văn hóa, cảnh quan văn hóa, cơ sở thiết chế văn hóa, không gian văn hóa… gọi
chung là giá trị văn hóa) với tất cả giá trị nguyên thuỷ của nó mà linh hồn sống
chính là “ấn tượng” nó để lại trong lòng du khách thông qua những gì được tiếp
cận, từ đó có thể thu nhỏ hình ảnh trong tâm thức được mang về sau cuộc hành
trình, bên cạnh sự thoả mãn được đáp ứng mọi yêu cầu về dịch vụ một cách tốt
nhất. Đó chính là “văn hóa du lịch”. Văn hóa du lịch là một vấn đề không kém
phần quan trọng trong công tác tổ chức du lịch nhưng hầu như nó ít được quan tâm
như khi người ta bàn về “du lịch văn hóa”. Trước tiên, khái niệm này chỉ yếu tố
văn hóa trong du lịch, hoàn toàn khác với nghĩa khai thác văn hóa để phục vụ du
lịch. Mà nói đến văn hóa trong du lịch thì có nhiều vấn đề liên quan cần bàn, bao
hàm cả thái độ ứng xử (văn hóa ứng xử) của nhà tổ chức du lịch, khách du lịch đối
với cảnh quan - môi trường (trong đó có cảnh quan - môi trường văn hóa), của nhà
tổ chức du lịch đối với khách du lịch (biểu hiện thông qua thái độ, chất lượng phục
vụ, chất lượng sản phẩm du lịch cả về hình thức lẫn nội dung)…
Giữa văn hóa và du lịch có mối quan hệ mật thiết gắn bó với nhau:
Văn hoá là nguồn tài nguyên độc đáo của du lịch (nguồn nguyên liệu để hình
thành lên hoạt động du lịch). Khi nói văn hoá là nguồn nguyên liệu để hình thành
lên hoạt động du lịch, tức là chúng ta nói đến vật hút / đối tượng hưởng thụ của du
khách. Nguồn nguyên liệu văn hoá có hai loại cơ bản: Văn hoá vật thể là những
sáng tạo của con người tồn tại, hiện hữu trong không gian mà có thể cảm nhận
bằng thị giác, xúc giác, chẳng hạn những di tích lịch sử văn hoá, những mặt hàng
thủ công, các công cụ trong sinh hạt, sản xuất, các món ăn dân tộc… Văn hoá phi
vật thể như lễ hội, các loại hình nghệ thuật, cách ứng xử, giao tiếp… Theo quan
niệm của ngành du lịch, người ta xếp các thành tố văn hoá vào tài nguyên nhân văn
(đối lập với tài nguyên tự nhiên như biển, sông hồ, núi rừng, hang động…) cụ thể
là: Các di tích lịch sử - văn hoá; hàng lưu niệm mang tính đặc thù dân tộc; ẩm thực;

lực hữu hiệu thúc đẩy sự phát triển du lịch.
Ngược lại đối với văn hoá, du lịch cũng thể hiện một vai trò hết sức quan trọng
trong mối quan hệ này. Du lịch trở thành phương tiện để truyền tải và trình diễn
các giá trị văn hoá của một địa phương, một dân tộc để mọi khách du lịch trong
nước và quốc tế khám phá, chiêm ngưỡng, học tập và thưởng thức.
Nhờ có du lịch mà sự giao lưu văn hoá giữa các cộng đồng, các quốc gia được tăng
cường và mở rộng.
Du lịch còn là phương tiện để đánh thức và làm trỗi dậy các giá trị văn hoá dân tộc
đang bị chìm lắng hoặc mai một dần theo thời gian trước những biến cố của lịch
sử. Đấy có thể là các công trình kiến trúc cổ, một tập quán sinh hoạt, một làn điệu
dân ca, một món ăn dân tộc... thể hiện trình độ mỹ thuật văn hoá, kỹ thuật của các
thời đại đã qua. Nhờ có du lịch mà các tài sản văn hoá đó được khôi phục, khai
thác và tôn tạo, phục vụ cho nhu cầu được thẩm nhận những giá trị của những di
sản đó.

4


Xét ở góc độ kinh tế, nhờ có du lịch đã tạo ra một nguồn thu nhập cho phép các địa
phương tích luỹ và phát triển kinh tế – xã hội; trong đó có văn hoá. Nhờ đó các tài
sản văn hoá được bảo vệ, tu sửa, tôn tạo đồng thời với việc xây dựng mới các cơ sở
văn hoá và làm phong phú thêm các giá trị văn hoá đương đại. Chính vì văn hoá và
du lịch có mối quan hệ tương tác/lẫn vào nhau như vậy nên văn hoá và du lịch
không thể tách rời nhau và càng không thể đối lập nhau.
Như vậy có thể xác nhận một luận điểm: du lịch là một hoạt động văn hoá mang
tính tổng hợp, hay nội hàm của du lịch là văn hoá và tính văn hoá đó được thể hiện
hoặc rõ ràng hoặc ẩn hiện xuyên suốt các mặt hoạt động du lịch. Các hoạt động
chủ yếu của du lịch bao gồm: ăn, ở, du ngoạn, mua sắm, vui chơi giải trí (nhu cầu
nội tại của con người...) thì trong tất cả các hoạt động đó ngoài việc để làm thoả
mãn nhu cầu đời sống thiết yếu của mọi thành viên trong xã hội đều mang những

hòa mình vào một không gian văn hóa sống động. Câu trả lời cho nhà tổ chức du
lịch là du khách có gì để xem, để chơi một cách thích thú, hào hứng và ấn tượng
sau khi đã được đáp ứng nhu cầu nghỉ dưỡng, nâng cao thể chất?
Một vấn đề đáng bàn khác là vấn đề vệ sinh trong khu du lịch và hệ thống nhà vệ
sinh công cộng. Một số tiêu chuẩn tiện ích được xem như hành vi của văn minh
nhưng rõ ràng trong đó có ý nghĩa văn hóa. Khách hàng đến từ nhiều nơi trên thế
giói mang theo những nền văn hóa khác nhau với những quan niệm, tập tục, thói
quen, tâm lý khác nhau. Đồng thời mỗi cá nhân du khách được hấp thu một nền
giáo dục và có trình độ, nhận thức khác nhau. Muốn du khách tôn trọng tập tục,
văn hóa địa phương và ứng xử một cách có văn hóa với điểm du lịch trước tiên các
nhà làm du lịch phải tạo ra một cảnh quan môi trường văn hóa - văn minh. Hình
ảnh du khách xả rác, phóng uế bừa bãi ra khu du lịch không thể đổ lỗi hoàn toàn
cho họ. Trước tiên, phải đặt câu hỏi chúng ta đã làm gì để cải thiện tình trạng đó và
triệt tiêu những hoàn cảnh có thể tạo điều kiện cho những hành vi thiếu văn hóa đó
có cơ hội phát triển? Tức trả lời câu hỏi chúng ta đã ứng xử văn hóa với khách du
lịch chưa? Hay việc cấm du khách đưa thức ăn vào khu du lịch trong khi ở đó lại
phục vụ những món ăn kém chất lượng với cái giá cắt cổ theo kiểu kinh doanh độc
quyền cũng là một hình thức kinh doanh phi văn hóa. Mọi biểu hiện kém cỏi trong
chất lượng hoạt động dịch vụ đều đem đến sự phiền lòng cho du khách , tạo một
tâm lý không thoải mái và đó chính là một kết quả thất bại cho du lịch.
Một số biểu hiện khác được gọi là không lành mạnh hay phản văn hóa tồn tại trong
một số khu du lịch người ta gọi là hành vi phản hiệu lực. Đó là tình trạng lợi dụng
du lịch, núp bóng du lịch để hoạt động mại dâm, ma túy, mê tín dị đoan, thậm chí
cả buôn bán trẻ em, phụ nữ…là những hành vi phạm pháp cần phải đấu tranh, ngăn
chặn.

2. Giải pháp "đa dạng hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch phát
triển hoạt động du lịch" qua khai thác các giá trị văn hóa
Việc phát triển các hoạt động kinh tế du lịch đúng hướng không chỉ đem lại
nguồn lợi cho du lịch, đóng góp vào sự phát triển nói chung, mà cũng chính qua

triển du lịch.
 Sự phong phú của hệ thống các di sản văn hóa phi vật thể như nhã nhạc cung
đình Huế, không gian cồng chiêng Tây Nguyên, dân ca quan họ Bắc Ninh,
rối nước và nhiều truyền thuyết nổi tiếng đã và đang là yếu tố quan trọng
cho đa dạng hóa các sản phẩm du lịch.
 Văn hóa ẩm thực của Việt Nam rất đa dạng và phong phú. Mỗi mùa, mỗi
vùng đều có các món ăn, uống đặc trưng. Các khách du lịch, kể cả trong
nước và quốc tế đều có nhu cầu nghỉ ngơi và thưởng ngoạn các danh thắng
cùng với thưởng thức các món ăn của mỗi vùng.
 Hệ thống các làng nghề truyền thống ở Việt Nam cũng khá đa dạng.
7


Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng còn một số hạn chế cần phải khắc phục:
+ Các dạng hình du lịch còn nghèo nàn và đơn điệu. Việt Nam chưa có một
khu du lịch tầm cỡ và có tên tuổi như: Pataya, Phuket (Thái Lan), Sentosa
(Singapore), Bali (Inđônêsia), hay Genting (Malaysia).
+ Du lịch Việt Nam chưa biết cách để làm cho du khách tiêu hết đồng tiền
cuối cùng trong túi của mình. Điều này, một phần cũng bởi Du lịch
Việt Nam chưa phong phú và đa dạng.
+ Nguồn nhân lực phục vụ cho du lịch còn yếu, còn thiếu, còn chưa được
đào tạo một cách hệ thống về năng lực quản lý cũng như chuyên môn nghiệp vụ.
Trình độ giao tiếp ngoại ngữ và hiểu biết về văn hóa dân tộc còn hạn chế.
+ Vấn đề vệ sinh môi trường chúng ta làm còn chưa tốt làm ảnh hưởng tới
không khí trong lành, nguồn nước và vẻ đẹp của cảnh quan. Vì vậy đi liền với các
chế tài cần chú ý giáo dục ý thức bảo vệ môi trường trong các tầng lớp dân cư.
+ Công tác an ninh, trật tự còn hạn chế, nhất là tại một số địa điểm du lịch
lớn còn có hiện tượng người bán hàng chèo kéo khách, ăn xin… gây hình ảnh
phản cảm.
+ Một hạn chế rất lớn nữa là bộ máy quản lý du lịch nhất là trong công tác

Cùng với đa dạng hóa trong đặc trưng là đa dạng hóa thời gian theo
mùa và độ dài của các tuyến du lịch và cũng nên nghiên cứu tổ chức
hình thức du lịch đêm, vì thực tế nhiều phong cảnh về đêm mới thấy
được vẻ đẹp. Hơn nữa trong xã hội hiên đại nhu cầu giải trí về đêm
ngày một tăng... Có đa dạng hóa như vậy mới đáp ứng được nhu cầu
đa dạng của thị trường khách du lịch hiện nay.
Đầu tư phát triển hệ thống nhà hàng-khách sạn hiện đại gắn với đặc
điểm và truyền thống văn hóa. Cần có hệ thống khách sạn, nhà nghỉ
với các cấp độ giá cả khác nhau trong đó chú ý cách bài trí phòng
nghỉ vừa hiện đại song lại khai thác được phong tục tập quán lành
mạnh của dân cư địa phương. Bên cạnh đó cũng cần đa dạng hóa
thực đơn theo nhu cầu của khách và kết hợp với nét đặc trưng trong
phong cách chế biến và thưởng ngoạn các đồ ăn, thức uống. Mở rộng
và đa dạng hóa các cửa hàng bán đồ lưu niệm sao cho phù hợp với
đặc trưng văn hóa vùng và đáp ứng được nhu cầu của khách du lịch.
Chuyên môn hóa và phát triển các làng nghề, các ngành nghề tạo
hành hóa phục vụ khách du lịch. Các sản phẩm này cần tạo được
những nét đặc trưng về nghệ thuật, hoặc đặc trưng theo các nét văn
hóa của các vùng, miền. Chúng ta còn hạn chế trong việc thúc đẩy
chi tiêu của khách du lịch một phần quan trọng là do thiếu các dịch
vụ và chất lượng dịch vụ hạn chế. Việc chuyên môn hóa và phát triển
các ngành nghề phục vụ sản xuất các sản phẩm phục vụ khách du
lịch vừa tạo việc làm, vừa lưu giữ được khách, thúc đẩy mức chi tiêu
của khách, tạo ấn tượng cho khách đối với các chương trình du lịch
và như vậy mới thu hút sự trở lại của khách đối với thị trường du lịch
Việt Nam.
Đa dạng hóa nhưng phải làm khác biệt sản phẩm du lịch. Đây là
hướng rất quan trọng. Vì nếu chỉ tạo ra nhiều chương trình du lịch,
song nó đều tương tự nhau không chỉ đối với các chương trình trong
nước mà còn đối với các chương trình của nước ngoài, chắc chắn sẽ

Đầu tiên, là phải đánh thức tiềm năng du lịch của tỉnh nhà (trong trường
hợp nó chưa phát triển), lựa chọn những con người thật sự am hiểu về văn hóa về
du lịch nắm được đặc trưng của vùng, đa dang hóa các loại hình du lịch: du lịch
sinh thái , du lịch nghỉ dưỡng,…giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch.
Đầu tư nâng cấp kết cấu hạ tầng phục vụ du lịch tôn tạo các danh lam thắng
cảnh, di tích lịch sử văn hóa khu vui chơi giải trí. Tạo lập nhiều khu văn hóa ẩm
thực dân tộc và đặc sản. Khôi phục và xây dựng có chất lượng các làng văn hóa
dân tộc. Tại các khu du lịch thì cần phát triển nhiều hơn hệ thống bán quà lưu
niệm…
Nhân viên du lich thì phải nắm bắt được động cơ và sở thích của du khách,
nắm bắt được tâm lý du khách theo từng vùng, quốc gia, châu lục để phục vụ
khách một cách tinh tế nhất. thấy rõ được tính chất quan trọng trong công tác đào
tạo đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, nhiệt tình, trung thực, hiểu biết,.
Phát triển thêm hệ thống dịch vụ nhà hàng khách sạn có chất lượng, đảm
bảo được sự yên tĩnh cho du khách.

10


Đảm bảo về vấn đề vệ sinh thực phẩm, vệ sinh môi trường để công tác du
lịch phát triển hơn.
Đối với các du lịch tư nhân thì chính quyền cũng cần quan tâm đến hoạt
động du lịch ở đây để mỗi sản phẩm du lịch tạo ra được đảm bảo chất lượng.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

11


http://doc.edu.vn/tai-lieu/luan-van-giai-phap-da-dang-hoa-san-pham-dulich-tinh-lam-dong-den-nam-2015-17645/