TÍCH HỢP KIẾN THỨC LIÊN MÔN
BÀI 22- VIỆT NAM ĐẤT NƯỚC CON NGƯỜI
MÔN ĐỊA LÍ LỚP 8

I- MỤC TIÊU DẠY HỌC
1- Kiến thức
- Liên hệ với kiến thức môn lịch sử và ngữ văn học sinh trình bày được thể chế
của nước ta trên bản đồ chính trị thế giới là nước Cộng hòa Xã Hội Chủ Nghĩa có
độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ.
- Hiểu được nước ta là một nước gắn liền với châu Á- Thái Bình Dương và thuộc
khu vực Đông Nam Á nên thể hiện đầy đủ những đặc điểm chung về tự nhiên,
văn hóa, lịch sử của khu vực.
- Bằng những dẫn chứng lịch sử cụ thể học sinh thấy được vị thế của Việt Nam
ngày càng được nâng cao trên trường quốc tế.
- Trình bày được những thuận lợi, khó khăn và những thành tưu cơ bản của nước
ta trên con đường xây dựng và phát triển.
- Biết cách để học tốt môn địa lí nhất là phần địa lí Việt Nam.
2- Kĩ năng
- Đọc và phân tích bản đồ hành chính
- Liên hệ thực tế
- Thu thập thông tin qua phương tiện thông tin đại chúng.
- Liên hệ với kiến thức môn toán phân tích và sử lí số liệu thống kê
3- Thái độ
- Liên hệ với kiến thức môn giáo dục công dân, môn âm nhạc và môn mĩ thuật
giáo dục lòng yêu nước, tự tôn dân tộc, ý thức về độc lập, chủ quyền dân tộc.
- Giáo dục đạo lí uống nước nhớ nguồn, sự nạp quan, đoàn kết quốc tế.
II- ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC
- Học sinh khối 8- lớp 8A và 8B
- Số lượng: 69 em.
1



2


+ Tích hơp kiến thức liên môn phải phù hợp với từng đối tượng học sinh, phù
hợp với điều kiện hoàn cảnh của nhà trường, phù hợp với chuẩn kiến thức- kĩ
năng do bộ ban hành.
+ Cần phải phối hợp và trao đổi kĩ càng với các giáo viên bộ môn có nội dung
tích hợp trong bài học để nội dung tích hợp có sự chuẩn xác.
IV- THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIÊU
- Bản đồ các nước thế giới
- Tranh ảnh tư liệu liên quan đến bài học
- Bảng phụ, phiếu học tập
- Ứng dụng công nghệ thông tin
- Sách vở, dụng cụ học tập
- Chuẩn bị bài học ở nhà
- Sưu tầm tranh ảnh tư liệu liên quan đến bài học
V- HOẠT ĐỘNG VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1- Ổn định lớp
2- Kiểm tra bài cũ
3- Bài mới
a) Tích hợp với kiến thức môn âm nhạc
Do đặc điểm của bài học này là muốn cung cấp cho học sinh những ấn tượng ban
đâu về vẻ đẹp của đất nước con người Việt Nam. Trong khi đó lại có rất nhiều tác
phẩm âm nhạc nổi tiếng mà học sinh đã được học có chủ đề ca ngợi đất nước con
người Việt Nam. Hơn nữa âm nhạc lại là công cụ để con người gần nhau hơn, để
tâm hồn mỗi người được bay bổng hơn, với những ca tư dễ đi vào lòng người
hơn. Chính vi vậy mà bài học này liên hệ với kiến thức ân nhạc là cần thiết.
- Trước tiên để tạo hứng thú cho học sinh giáo viên có thể hát tặng cả lớp một
đoạn bài hát " Việt nam quê hương tôi" của nhạc sĩ Đỗ Nhuận thay cho lời giới

giáo viên có thể yêu cầu cá nhân học sinh hoặc cả lớp hát một đoạn bài hát quen
thuộc.
- Trong phần hướng dẫn về nhà giáo viên có thể yêu cầu học sinh sáng tác lời bài
hát ca ngợi vẻ đẹp quê hương đất nước theo một làn điệu dân ca nào đó.
4


- Qua việc nghe, hát, tìm hiểu và sáng tác các bài hát ca ngợi đất nước con người
Việt Nam, học sinh sẽ hứng thú hơn trong việc học tập, học sinh sẽ thêm yêu đất
nước con người đồng thời có thể rèn luyện kĩ năng thưởng thức và cảm thụ về
các tác phẩm âm nhạc, kĩ năng biểu diễn, kĩ năng nói trước đám đông.
b) Tích hợp với kiến thức môn mĩ thuật
- Do vẻ đẹp của đất nước con người Việt Nam không chỉ được thể hiện qua
những tác phẩm âm nhạc mà còn được thể hiện qua những tác phẩm hội họa nổi
tiếng, mà vẻ đẹp của thiên nhiên con người được thu nhận chủ yếu qua đôi mắtcửa sổ tâm hồn. Vì lẽ đó qua năng kính của hội họa thì thiên nhiên con người
Việt Nam sẽ được học sinh tiếp nhận đầy đủ hơn.
- Để có thể giúp học sinh vân dụng kiến thức hội họa vào việc tìm hiểu nội dung
bài học này khi vào bài giáo viên có thể cho học sinh quan sát một số bức tranh
nổi tiếng hay những bức tranh đã học có chủ đề về quê hương đất nước.

Tranh Vịnh Hạ Long

Tranh Cảnh làng quê
5


Tranh Ruộng bậc thang
- Sau bài học giáo viên có thể yêu cầu học sinh về nhà vẽ một bức tranh về vẻ
đẹp quê hương đất nước.
- Qua việc liên hệ với kiến thức cơ bản của môn mĩ thuật, với những tác phẩm

quốc gia trên thế giới như: Liên Bang Nga, EU, Hoa Kì, Trung Quốc, Nhật Bản,
Hàn Quốc...
+ Là thành viên thứ 149 của Liên Hợp Quốc từ 20- 9-1977.

+ Tham gia phong trào không liên kết từ 1976.

7


+ Là thành viên thứ 7 của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á Asean từ tháng 7
năm 1995.

+ Là thành viên của diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á Thái Bình Dương Apec từ
11- 11- 1998.

8


+ Là thành viên thứ 150 của tổ chức thương mại thế giới WTO từ 11- 1- 2007.

+ Là thành viên không thường trực của hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc nhiệm kì
2008- 2009.

9


+ Hiện đang là thành viên của ủy ban nhân quyền Liên Hợp Quốc.

10




hiện đường lối đổi mới đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn về mọi
mặt.

d) Tích hợp với kiến thức môn ngữ văn.
- Khi nói đến sự khẳng định chủ quyền của nước ta: Nước Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam là một nước độc lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh
thổ. Đây có thể coi là tuyên ngôn của nước ta trong thời đại ngày nay, bởi vậy
người giáo viên có thể liên hệ với những tác phẩm văn học được coi là những bản
tuyên ngôn độc lập trong lịch sử dân tộc.
+ Bài thơ thần " Nam quốc sơn hà" tương truyền của Lý Thường Kiệt, đây được
coi là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc.
Nam quốc sơn hà nam đế cư
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.
+ "Cáo bình Ngô" của Nguyễn Trãi được coi là bản tuyên ngôn độc lập thứ hai
của dân tộc ta.

14


"Việc nhân-nghĩa cốt ở yên dân, quân điếu phạt chỉ vì khử bạo. Như nước
Việt từ trước, vốn xưng văn-hiến đã lâu. Sơn-hà cương-vực đã chia, phong-tục
bắc nam cũng khác. Từ Đinh, Lê, Lý, Trần, gây nền độc-lập; cùng Hán, Đường,
Tống, Nguyên, hùng-cứ một phương. Dẫu cường nhược có lúc khác nhau, song
hào-kiệt đời nào cũng có.
Vậy nên:
Lưu Cung sợ uy mất vía, Triệu Tiết nghe tiếng giật mình. Cửa Hàm Tử giết

phải lo toan, thêm vội-vã như khi chửng-nịch [8]. Phần thì giận hung-đồ ngangdọc, phần thì lo quốc-bộ khó-khăn. Khi Linh-sơn lương hết mấy tuần; khi Khôihuyện quân không một lữ. Có lẽ trời muốn trao cho gánh nặng, bắt trải qua bách
chiết thiên ma; cho nên ta cố-gắng gan bền, chấp hết cả nhất sinh thập tử. Múa
đầu gậy, ngọn cờ phất-phới, ngóng vân-nghê bốn cõi đan hồ. Mở tiệc quân, chén
rượu ngọt-ngào, khắp tướng-sĩ một lòng phụ tử. Thế giặc mạnh, ta yếu mà ta
địch nổi; quân giặc nhiều, ta ít mà ta được luôn.
Dọn hay:
Đem đại nghĩa để thắng hung-tàn, lấy chí nhân mà thay cường-bạo. Trận Bồđằng sấm vang sét dậy, miền Trà-lân trúc phá tro bay. Sĩ-khí đã hăng, quân
thanh càng mạnh. Trần Trí, Sơn Thọ mất vía chạy tan; Phương Chính, Lý An tìm
đường trốn-tránh. Đánh Tây-kinh phá tan thế giặc, lấy Đông-đô thu lại cõi xưa.
Dưới Ninh-kiều máu chảy thành sông; bến Tụy-động xác đầy ngoài nội. Trần
Hiệp đã thiệt mạng, Lý Lương lại phơi thây. Vương thông hết cấp lo lường, Mã
Anh khôn đường cứu đỡ. Nó đã trí cùng lực kiệt, bó tay không biết tính sao; ta
đây mưu phạt tâm công, chẳng đánh mà người chịu khuất. Tưởng nó phải thay
lòng đổi dạ, hiểu lẽ tới lui; ngờ đâu còn kiếm kế tìm phương, gây mầm tội-nghiệt.
Cậy mình là phải, chỉ quen đổ vạ cho người; tham công một thời, chẳng bỏ bày
trò dơ-duốc. Đến nỗi đứa trẻ ranh như Tuyên-đức [9], nhàm võ không thôi; lại sai
đồ nhút-nhát như Thạnh, Thăng, đem dầu chữa cháy. Năm đinh-mùi tháng chín,
Liễu Thăng từ Khâu-ôn tiếng sang; lại năm nay tháng mười, Mộc Thạnh tự Vânnam kéo đến. Ta đã điều binh giữ hiểm để ngăn lối Bắc-quân; ta lại sai tướng
chẹn ngang để tuyệt đường lương-đạo. Mười tám, Liễu Thăng thua ở Chi-lăng,
hai mươi, Liễu Thăng chết ở Mã-yên. Hai-mươi-lăm, Lương Minh trận vong;
16


hai-mươi-tám, Lý Khánh tự vẫn. Lưỡi dao ta đang sắc, ngọn giáo giặc phải lùi.
Lại thêm quân bốn mặt vây thành, hẹn đến rằm tháng mười diệt tặc. Sĩ-tốt ra oai
tì hổ, thần-thứ đủ mặt trảo nha. Gươm mài đá, đá núi cũng mòn; voi uống nước,
nước sông phải cạn. Đánh một trận sạch không kình-ngạc, đánh hai trận tan-tác
chim-muông. Cơn gió to trút sạch lá khô, tổ kiến hổng sụt toang đê cũ. Thôi Tụ
phải quì mà xin lỗi, Hoàng Phúc tự trói để ra hàng. Lạng-giang, Lạng-sơn thây
chất đầy đường, Xương-giang, Bình-than máu trôi đỏ nước. Gớm-ghê thay ! sắc

Pháp hoặc là bỏ chạy, hoặc là đầu hàng. Thế là chẳng những chúng không "bảo
hộ" được ta, trái lại, trong 5 năm, chúng đã bán nước ta hai lần cho Nhật.
Trước ngày 9 tháng 3, biết bao lần Việt Minh đã kêu gọi người Pháp liên minh
để chống Nhật. Bọn thực dân Pháp đã không đáp ứng lại thẳng tay khủng bố Việt
Minh hơn nữa. Thậm chí đến khi thua chạy, chúng còn nhẫn tâm giết nốt số đông
tù chính trị ở Yên Bái và Cao Bằng.
Tuy vậy, đối với người Pháp, đồng bào ta vẫn giữ một thái độ khoan hồng và
nhân đạo. Sau cuộc biến động ngày 9 tháng 3, Việt Minh đã giúp cho nhiều
người Pháp chạy qua biên thùy, lại cứu cho nhiều người Pháp ra khỏi nhà giam
Nhật và bảo vệ tính mạng và tài sản cho họ.
Sự thật là từ mùa thu năm 1940, nước ta đã thành thuộc địa của Nhật, chứ không
phải thuộc địa của Pháp nữa. Khi Nhật hàng Đồng minh thì nhân dân cả nước ta
đã nổi dậy giành chính quyền, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Sự thật là dân ta lấy lại nước Việt Nam từ tay Nhật, chứ không phải từ tay Pháp.
Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị. Dân ta đã đánh đổ các xiềng xích
thực dân gần 100 năm nay để gây dựng nên nước Việt Nam độc lập. Dân ta lại
đánh đổ chế độ quân chủ mấy mươi thế kỷ mà lập nên chế độ Dân chủ Cộng hòa.
Bởi thế cho nên, chúng tôi, lâm thời Chính phủ của nước Việt Nam mới, đại biểu
cho toàn dân Việt Nam, tuyên bố thoát ly hẳn quan hệ với Pháp, xóa bỏ hết
những hiệp ước mà Pháp đã ký về nước Việt Nam, xóa bỏ tất cả mọi đặc quyền
của Pháp trên đất nước Việt Nam.

19


Toàn dân Việt Nam, trên dưới một lòng kiên quyết chống lại âm mưu của bọn
thực dân Pháp.
Chúng tôi tin rằng các nước Đồng minh đã công nhận những nguyên tắc dân tộc
bình đẳng ở các Hội nghị Têhêrăng và Cựu Kim Sơn, quyết không thể không
công nhận quyền độc lập của dân Việt Nam.

đất nước, những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tinh thần đoàn kết quốc tế cao
cả và những hiểu biết cơ bản về thể chế xã hội chủ nghĩa.
VI- KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP
Việc kiểm tra đánh giá kết quả học tạp của học sinh trong quá trình dạy học
có vai trò đặc biệt vì nó là khâu cuối cùng và cũng là khâu khởi đầu cho một chu
trình khép kín tiếp theo với một chất lượng cao hơn của quá trình dạy học và giáo
dục. Với bài học này giáo viên có thể kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học
sinh bằng các câu hỏi sau:
Câu 1: Trên bản đồ thế giới nước ta được khẳng định như thế nào?
Câu 2: Hãy chứng minh vị thế của nước ta ngày càng được nâng cao trên trường
quốc tế?
Câu 3: Tại sao nói nước ta là quốc gia thể hiện đầy đủ đặc điểm chung về tự
nhiên, văn hóa, lịch sử của khu vực Đông Nam Á?
Câu 4: Nêu những thành tựu và khó khăn của nước ta trên con đường xây dựng
và phát triển?
Câu 5: Để học tốt môn địa lí nói chung và phần địa lí Việt Nam nói riêng cần
phải làm gì?
Câu 6: Vẻ đẹp đất nước con người Việt Nam được bộc lộ quanhuwngx mặt nào?
VII- CÁC SẢN PHẨM CỦA HỌC SINH
* Kiểm tra vấn đáp
- Câu hỏi: + Nước ta trên bản đồ thế giới được biểu hiện như thế nào?
+ Hãy chứng minh vị thế của nước ta ngày càng được nâng cao trên
trường quốc tế?
+ Nêu những thành tựu và khó khăn của nước ta trên con đường xây
dựng và phát triển?
- Kết quả: 3/4 học sinh trả lời tốt
* Kiểm tra viết 45 phút 100% học sinh đạt trên trung bình.
21