Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh
NÉT ĐẶC SẮC CỦA DI TÍCH VĂN HÓA THẾ GIỚI: MỸ SƠN
Nếu Việt Nam chúng ta tự hào với mảnh đất trải dài bên bờ biển đông lộng gió, nơi
giao lưu của nhiều luồng văn hóa khác nhau trên thế giới thì quê hương Quảng Nam
càng tự hào hơn khi trên một diện tích không lớn lắm đã có hai trong năm di sản
thế giới của quốc gia: khu đền tháp Mĩ Sơn và phố cổ Hội an. Nhắc đến Mĩ Sơn ta có
thể không nhắc đến những đêm trăng huyền bí trên tháp cổ rêu phong. Nhưng nhắc
đến Mĩ Sơn ta không thể không nhắc đến nét đặc sắc trong nghệ thuật kiến trúc và
điêu khắc của khu đền tháp cổ kính này.
Thánh địa Mĩ Sơn nằm ở khu vực thượng lưu sông Thu Bồn, cách thành phố Đà
Nẵng khoảng 30 km tính theo đường chim bay về hướng Tây Nam, cách Trà Kiệu
khoảng 10km về hướng Tây, trong một thung lũng hẹp.Toàn bộ khu đền tháp này
nằm trong lòng xã Duy Phú huyện Duy Xuyên, là nơi thờ cúng tế lễ của ngươi
Cham- pa xưa (dân tộc Chăm ngày nay). Đây là một quần thể kiến trúc nổi tiếng
nhất của người Chăm được xây dựng từ cuối thế kỉ IV đến thế kỉ XIII. Ngày 24
tháng 9 năm 1979 Bộ Văn Hóa thông tin đã ra quyết định công nhận MSơn là di tích
kiến trúc nghệ thuật và hiện tại đã được UNESCO công nhận là di tích văn hóa thế
giới.
Theo một số nhà nghiên cứu, sở dĩ người Chăm chon Mĩ Sơn làm thánh địa là xuất
phát từ quan niệm tâm linh phồn thưck. Địa lí tự nhiên ở đây có cấu hình như một
bộ sinh thực khí với ngọn núi Răng Mèo là hình ảnh của một dương vật thiêng (Linga), bồn địa Mĩ Sơn là hình ảnh của một âm vật thiêng (Yony), dòng suối Khe Thẻ
là được xem là kẽ của Yony. Hình ảnh những bộ sinh thực khí như thế được tạc
bằng đá ta bắt gặp rất nhiều ở khu kiến quần thể di tích này.
Đến với Mĩ Sơn du khách không khỏi ngạc nhiên bởi nghệ thuật kiến trúc nơi này.
Tổng thể các đền tháp đều được xây dựng theo lối Ấn độ gồm một ngôi đền chính,
xung quanh là những ngôi tháp nhỏ và các công trình phụ dùng làm nhà tiếp đón
khách, kho chứa lễ vật hoặc đặt bể chứa nước dùng làm lễ thánh tẩy. Các tháp
Chăm không rộng lắm. Thông thường bên trong chỉ thờ một bộ Linga tượng trưng
cho thần Siva chiếm gần hết diện tích, còn lại là một lối hẹp đủ để người hành lễ
xếp hàng một đi vòng quanh. Đền thờ được xây dựng rất kín, không có cửa sổ nên
bên trong thường thiếu ánh sáng. Vì thế mà trên ba vách tường đều có những ô nhỏ

đem lại yên vui cho cõi đời....
Đứng trước Mĩ Sơn ta như sống lại cũng các nghệ nhân Chăm với sự tài hoa, lao
động sáng tạo tuyệt vời tiềm ẩn trong từng đường kiến trúc, từng nét hoa văn.
Càng tự hào về Mĩ Sơn bao nhiêu ta càng tìm cách giữ gìn và phát huy giá trị của di
sản bấy nhiêu ./.