CẢM NHẬN VỀ TÌNH YÊU ĐÔI LỨA TRONG THƠ GIAI ĐOẠN 1945-1975
( PHẦN 2)
Xem lại Phần 1 – (Tiếp theo) Những năm tháng kháng chiến chống Mỹ ác liệt, miền Nam trở thành tiền tuyến
lớn, miền Bắc trở thành hậu phương lớn, cả nước một lòng chiến đấu vì hoà bình thống nhất, tình yêu đôi lứa trong thơ
vẫn không ngừng “sinh sôi” và có phần “chín muồi”, “mạnh dạn” hơn trước rất nhiều.
Các nhà thơ, nhất là các nhà thơ trẻ vẫn không tách mình khỏi bầu không khí thời cuộc, nhưng họ đã dám để cho cái
tôi tình yêu vẫy vùng thoả thích trong thơ. Bên cạnh những bài thơ cổ vũ đấu tranh, vẫn có những vần thơ tình đi sâu vào
tim óc người đọc với một khát khao mãnh liệt vô bờ. Cũng là nỗi nhớ của những trái tim đầy yêu thương mà nhà thơ nữ
Xuân Quỳnh gửi gắm:
Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được
Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức
Đất nước đang bị cắt chia, vĩ tuyến mười bảy ngày và đêm đau đáu nỗi nhớ thương, nhưng dẫu Bắc hay Nam thì trái tim
vẫn hướng về nhau thật trọn vẹn một tình yêu chúng thuỷ. Xuân Quỳnh viết cho chị hay còn viết cho những đôi lứa
yêu nhau trong những ngày chia cách mà tâm trạng đến thế:
Dẫu xuỗi về phương Bắc
Dẫu ngược về phương Nam
Nơi nào em cũng nghĩ
Hướng về anh-một phương
Tình yêu không chỉ giản đơn là nỗi nhớ mà còn là sự trăn trở, là khát vọng hoà hợp đến vô biên, tuyệt đích đến vĩnh
hằng:
Làm sao được tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ
(Sóng-Xuân Quỳnh)
Tình yêu lứa đôi sống trong không gian bao la của biển lớn và thời gian bất tận của muôn đời. Người ta yêu nhau, và bên
cạnh nghĩa vụ công dân, người ta còn đòi hỏi một tình yêu tuyệt đối cho riêng mình:
Anh không xứng là biển xanh
Nhưng anh muốn em là bờ cát trắng

Những cánh hoa đỏ vẫn còn rung nhè nhẹ
Gió nói tôi nghe những tiếng thì thào
“Khi Tổ quốc cần họ biết sống xa nhau”
(Cuộc chia ly màu đỏ-Nguyễn Mỹ)
Không chỉ những người đang yêu nhau mà ngay cả những đôi vợ chồng son trẻ cũng “dũng cảm” rời xa nhau để đi theo
tiếng gọi của miền Nam ruột thịt. Tình yêu đôi lứa bấy giờ không đứng bên cạnh tình yêu đất nước nữa mà đã hoà quyện
vào tình yêu đất nước vĩ đại. Tất cả vì miền Nam thân yêu, tất cả vì Tổ quốc thống nhất, những trái tim tha thiết yêu
thương ấy dằn lòng để cất bước ra đi với lý tưởng rạng ngời.
Cách chia là huy hoàng sắc đỏ như thế, và khi gặp lại cũng lấp lánh lạ lùng:
Em đẹp lắm như mùa xuân bừng dậy
Súng trên vai em cũng đẹp như em
Em ơi! Sao tóc em thơm vậy
Hay em vừa đi qua vườn sầu riêng
Ta yêu giọng cười em trong trẻo
Ngọt ngào như nước dừa xiêm
Yêu dáng em đi qua cầu tre lắc lẻo
Dịu dàng như những nàng tiên
Em là du kích, em là giao liên
Em chính là quê hương ta đó
Mười một năm rồi ta nhớ, ta thương
(Trở về quê nội-Lê Anh Xuân)
Người con trai sau bao năm đi xa nay trở về không khỏi ngẩn ngơ vì vẻ đẹp của quê hương và cả vì người em hàng xóm
năm cũ. “Em” đẹp không chỉ là vẻ đẹp hình thể, mà “em” còn đẹp vì lý tưởng chiến đấu và vì tình yêu quê của “em”.
“Anh” yêu “em” vì em là một phần của quê hương và vì “anh” và “em” là đồng chí. Tình yêu mộc mạc, dịu dàng mà rất
đối nên thơ.
Đến giai đoạn này, người ta đã mạnh dạn bộc bạch tâm sự tình yêu của mình trong thơ. Đó là những câu chuyện
tình có mở đầu, có kết thúc, có những kỉ niệm và dạt dào cảm xúc yêu thương.
Tôi nắm bàn tay nhỏ nhắn, ngậm ngùi
Em vẫn để yên trong tay tôi nóng bỏng
Giữa chặn đường hành quân gặp nhau chỉ kịp quay đầu nhìn lại mà vẫn thấy ấm mãi dù mưa đầy trời. Không phải vì

Tình yêu đôi lứa sẽ mãi là một đề tài bất tận của thi ca…