TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
KHOA TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG

TIỂU LUẬN

BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG

Đề tài :
“ Nghiên cứu và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác BTGPMB
ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay”

Hà Nội - 2013
Nhóm 10: Sinh viên thực hiện
1


STT
1
2
3
4
5
6
7

Họ và tên
Võ Thị Hà ( Nhóm trưởng)
Phạm Thị Phương Nhung
Lê Thị Thanh Tâm
Đỗ Thị Thanh Vân
Hoàng Thị Luyện

Đất đai là tài sản Quốc gia có giá trị lớn, có vị trí đặc biệt quan trọng đối
với đời sống của từng hộ gia đình, cá nhân, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là điều
kiện tối quan trọng đảm bảo cho quá trình tái sản xuất giúp xã hội không ngừng
phát triển.
Đất nước ta đang trong giai đoạn hội nhập và phát triển, quá trình công
nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước đang chuyển biến rất nhanh; cùng với đó là
việc đô thị hóa cũng đang diễn ra ở khắp các tỉnh, thành trên toàn quốc. Bên
cạnh khuôn mặt rộng mới của đô thị với những công trình tầm vóc, những khu
mất đất, mất nhà hy sinh cuộc sống ổn định vốn có của bản thân và gia đình vì
sự nghiệp phát triển chung của đất nước, của đô thị. Việc thu hồi đất, bồi thường
giải phóng mặt bằng thời gian qua đã có những chuyển biến tích cực về mặt
chính sách. Tuy nhiên những bất cập, vướng mắc vẫn chưa được giải quyết triệt
để; tỷ lệ hộ nghèo hậu giải phóng mặt bằng ở một số địa phương có xu hướng
tăng lên, việc người dân chưa được bồi thường thỏa đáng vẫn đang khiếu kiện
kéo dài làm họ mất tập trung ổn định cuộc sống, gây mất ổn định chính trị, xã
hội và dẫn đến tệ nạn tại các khu vực giải tỏa có xung hướng tăng lên. Vì vậy,
cần phải có những giải pháp thích hợp để giải quyết những vướng mắc, bất cập
trong bồi thường giải phóng mặt bằng.
Xuất phát từ lý do nếu trên chúng tôi tìm hiểu đề tài : “ Nghiên cứu và đề
xuất giải pháp hoàn thiện công tác BTGPMB ở Việt Nam trong giai đoạn
hiện nay”

4


II. NỘI DUNG
2.1. Một số tồn tại về bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi
đất
2.1.1. Một số vướng mắc trong chính sách BT GPMB của cả nước
Hiện nay công tác bồi thường giải phóng mặt bằng ở Việt Nam vẫn còn

đến nay hầu hết các khu tái định cư xây dựng chưa theo kịp tiến độ thu hồi đất,
bồi thường và GPMB và các cơ quan chức năng được giao nhiệm vụ bồi thường,
GPMB cũng chưa thực sự quan tâm đến tái định cư cho người dân
Thứ ba, các quy định về đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp cho người trực
tiếp sản xuất nông nghiệp bị thu hồi đất nông nghiệp mà không có diện tích đất
nông nghiệp mới để giao khó đi vào cuộc sống. Do thiếu cơ chế đồng bộ, đầy đủ
và cụ thể để thực thi. Trên thực tế, cơ quan có trách nhiệm thực hiện bồi
thường , GPMB mới chỉ chú ý đến việc bồi thường, hỗ trợ về đất và thiệt hại về
tài sản trên đất mà dường như chưa quan tâm giải quyết vấn đề để tạo công ăn
việc làm cho người nông dân bị mất đất sản xuất.
Thứ tư, pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi
đất chưa giải quyết tốt mối quan hệ về lợi ích kinh tế giữa Nhà nước, chủ đầu tư
và người bị thu hồi đất cũng như chưa xử lý được mối quan hệ về lợi ích kinh tế
giữa người bị thu hồi đất ở phải di chuyển chỗ ở với người không phải di chuyển
chỗ ở được hưởng lợi từ việc thu hồi đất.
Thứ năm, Công tác hòa giải ở các cơ sở chưa phát huy hết hiệu qua mặc
dù trên địa bàn tỉnh đã thành lập đầy đủ các tổ hòa giải cơ sở ở tất cả các xã,
phường, thị trấn. Tuy nhiên người làm công tác này, ngoài việc phải am hiểu về
mặt pháp lý, các quy định nhà nước có liên quan đến nhiều loại luật khác nhau
như Luật Đất đai, Luật Dân sự, Luật Khiếu nại, tố cáo, Luật Xây dựng... thì còn
phải có sự tín nhiệm, tôn trọng của đa số người dân khu vực sinh sống và kinh
nghiệm thực tiễn trong quá trình giải quyết, sự am hiểu về phong tục, tập quán
cũng như khả năng giáo dục, thuyết phục cao... Như vậy, đối với đội ngũ cán bộ
làm công tác hòa giải ở cơ sở thì các yếu tố trên là quá sức, quá khả năng đáp
ứng do đa phần là những người hoạt động kiêm nhiệm, ít có thời gian nghiên
cứu các văn bản pháp quy, đồng thời có một rào cản lớn hơn chính là tình làng,
nghĩa xóm sự ngại va chạm giữa các bên do quan hệ dòng họ, anh em.. Nếu chỉ
6



giải

quyết

:

.
- Mâu thuẫn giữa các khái niệm hành vi hành chính của cán bộ, công
chức Nhà nước (tại Luật Đất đai) và hành vi hành chính của cơ quan hành chính
Nhà nước (Luật Khiếu nại tố cáo). Hành vi hành chính trong Điều 162, Nghị
định 181/2004/NĐ-CP là hành vi của cán bộ, công chức Nhà nước, còn ở Điều
1, Luật khiếu nại, tố cáo là hành vi hành chính của cơ quan hành chính Nhà
nước.
- Cơ quan Tòa án khi quyết định giải quyết tranh chấp đất đai thường độc lập
so với cơ quan quản lý Nhà nước về đất đai. Các vụ giải quyết tranh chấp đất đai
thường theo thẩm quyền mà cơ quan Tòa án giải quyết độc lập, cơ quan Tài
nguyên và Môi trường chủ yếu căn cứ theo các Bản án do Toà án đã tuyên. Vì
vậy, trong nhiều bản án đã gây khó khăn khi áp dụng cho cơ quan Tài nguyên và
Môi trường.

.

Ví dụ điển hình cho tình trạng này là việc giao trả giấy tờ về quyền sử
dụng đất cho các bên để thực hiện các thủ tục về đất đai tại các bản án. Trong
nội dung bản án giải quyết tranh chấp đất đai thường không đề cập đến vấn đề
buộc giao trả giấy tờ về nhà, đất mà nếu muốn thực hiện thường phải tách ra
thành vụ án riêng về chiếm giữ giấy tờ để xét xử và thi hành theo Luật Thi hành
án Dân sự (về cưỡng chế giao trả giấy tờ); trong khi đó, quy định tại Nghị định
84/2007 lại chỉ đề cập đến việc không bàn giao giấy tờ về quyền sử dụng đất đối
với các trường hợp mua bán, chuyển nhượng, không nêu đến các trường hợp

đồng thời lại liên tục có điều chỉnh, bổ sung theo kiểu gỡ từng bước một dẫn tới
tồn đọng số vụ việc cần giải quyết và gây ra sự vận dụng khác nhau giữa các địa
phương

trong

khi

giải

quyết

những

vấn

đề

giống

nhau.

.
Thứ chín, Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng vẫn có nhiều bất cập
- Chưa làm sáng tỏ hay phân định rõ ràng khái niệm quyền sở hữu của toàn
dân hay Nhà nước thống nhất quản lý và vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều (do liên
quan đến Hiến pháp) dẫn tới việc nhấn mạnh quyền thu hồi đất của Nhà nước,
nhấn mạnh việc tạo vốn từ quỹ đất mà chưa quan tâm đầy đủ lợi ích chính đáng
của người sử dụng đất, đặc biệt là trong việc định giá đất bồi thường, xử lý mối
tương quan giữa giá đất thu hồi với giá đất tái định cư nên công tác bồi thường,

nơi

ở

cũ.

Thứ mười, quá trình tổ chức giải quyết tranh chấp đất đai chưa thống nhất
- Việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp về đất đai liên quan đến thẩm
quyền của nhiều cơ quan khác nhau. Cơ quan Tài nguyên và Môi trường thực
hiện chức năng quản lý đất đai, cơ quan Tài chính quản lý chính sách tài chính
về đất đai, cơ quan Xây dựng quản lý về nhà ở, quy hoạch đô thị. Tại các tỉnh,
việc phân công thực hiện nhiệm vụ tham mưu cho y ban nhân dân trong việc
giải quyết các tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai cũng không thống nhất, có
vụ việc giao cho cơ quan Thanh tra chủ trì, có vụ việc giao cho Sở Tài nguyên
và Môi trường chủ trì; ở cấp huyện có nơi giao cho Thanh tra huyện, có nơi giao
cho Phòng Tài nguyên và Môi trường, thậm chí giao cả hai hoặc vài đơn vị phối
hợp giải quyết. Tình trạng này đã gây khó khăn cho công dân và lúng túng trong
việc xác định thẩm quyền tham mưu giải quyết
Ngoài ra còn có một số những tồn tại và vướng mắc như:
- Tốc độ phát triển đô thị nhanh và đang hình thành thị trường bất động sản,
những yếu tố này có ảnh hưởng không nhỏ đến việc vận dụng các chính sách
vào thực tiễn, dẫn đến việc đền bù, giải phóng mặt bằng gặp nhiều khó khăn.
- Lực lượng tham gia công tác GPMB, nhất là ở cấp cơ sở, còn thiếu chiều
sâu (do kiêm nhiệm), cá biệt có nơi thực hiện qui trình không nghiêm trong
GPMB.
9


- Chưa quán triệt, thống nhất về tư tưởng trong Đảng và trong nhân dân về
ý nghĩa, mục đích của việc thu hồi đất, thực hiện các dự án phát triển kinh tế –


- Việc thiếu tự giác, thiếu hiểu biết, thậm trí cố ý làm sai của một số bộ
phận cán bộ và nhân dân là trở ngại không nhỏ cho công tác GPMB; là nguyên
nhân chủ yếu gây nên tình trạng chậm trễn trong thu hồi đất và tình trạng khiếu
kiện phức tạp, kéo dài.
- Do nhiều yếu tố: Đất đai hiếm, giá đất thị trường cao, yêu cầu đối với
công tác bảo đảm việc làm, đời sống cho người dân sau thu hồi đất khó khăn,
nên so với các địa phường khác công tác GPMB ở Hà Nội khó khăn và phức tạp
hơn nhiều.
Ví dụ như ở huyện Từ Liêm, là địa bàn có tốc độ đô thị hóa rất nhanh, tập
trung nhiều dự án phát triển kinh tế xã hội trọng điểm của Thủ đô. Hiện nay,
trên địa bàn huyện đang triển khai giải phóng mặt bằng 182 dự án, với tổng diện
tích 980 ha, liên quan đến 13.162 hộ dân. Trong đó chỉ có 1 dự án đã hoàn thành
giải phóng mặt bằng, 25 dự án cơ bản hoàn thành, 128 dự án đang triển khai và
28 dự án chưa đủ thủ tục. Theo đánh giá của lãnh đạo huyện, quá trình triển khai
nhiệm vụ giải phóng mặt bằng của các địa phương vẫn còn nhiều khó khăn,
phức tạp. Một số dự án triển khai rất chậm, gây bức xúc cho người dân. Điển
hình là dự án Thành phố giao lưu tại khu vực xã Cổ Nhuế, thị trấn Cầu Diễn
(quy mô 100 ha) do Tổng công ty Xây dựng Hà Nội làm chủ đầu tư, triển khai
từ 10 năm nay song đến thời điểm này vẫn chưa hoàn thành dứt điểm việc bố trí
tái định cư cho các hộ dân bị thu hồi đất. Nguyên nhân do chủ đầu tư khó khăn
về vốn dẫn đến chậm giải phóng mặt bằng còn do sự thay đổi chính sách pháp
luật về đất đai của Nhà nước cũng tác động đến tâm lý người dân, nhất là hướng
điều chỉnh giá thu hồi đất đền bù và tái định cư sát với giá thị trường, ngoài ra
quy hoạch phân khu trên địa bàn đến nay vẫn chưa được các cấp có thẩm quyền
phê duyệt, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các dự án như lập quỹ đất đền bù tái
định cư giải phóng mặt bằng, đất giãn dân...
2. Ở Phú Thọ
Từ năm 2009 đến nay, trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã thực hiện công tác thu
hồi đất giải phóng mặt bằng để xây dựng một số công trình giao thông như:

triển khai nên người dân tái sử dụng phải giải toả lần 2 mất nhiều thời gian (như
đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai).

12


Nguyên nhân của tình trạng trên là do:

:

- Theo quy định của pháp luật đất đai, giá đất trên địa bàn tỉnh được xây
dựng điều chỉnh hàng năm tạo ra khó khăn trong công tác bồi thường, hỗ trợ và
tái định cư nói chung, đặc biệt là các dự án có sử dụng diện tích đất lớn trong
khi công tác bồi thường cần sử dụng nhiều nhân công và thời gian nên gây khó
khăn trong quá trình chỉ đạo thực hiện. Bảng giá đất trên địa bàn tỉnh ban hành
để bồi thường giải phóng mặt bằng có giá đất còn thấp hơn giá đất thị trường.
- Việc quản lý nhà nước về đất đai ở các địa phương từ những năm trước
đây còn chưa chặt chẽ, để xảy ra tình trạng lấn chiếm đất, sử dụng đất không rõ
nguồn gốc, gây nhiều khó khăn cho việc xác định diện tích từng loại đất.
- Công tác giải phóng mặt bằng liên quan đến quyền lợi trực tiếp, thiết
thực của nhiều người dân, trình độ dân trí nhiều nơi còn có hạn, chính sách bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư của Nhà nước còn phức tạp, thay đổi nhiều, trong khi
công tác tuyên truyền, quán triệt chủ trương chính sách nhiều nơi chưa tốt dẫn
đến người dân còn có cách hiểu khác nhau về chính sách của Nhà nước làm kéo
dài thời gian giải phóng mặt bằng, có nơi còn xảy ra tình trạng khiếu kiện đông
người, gây mất trật tự trị an.

.

- Một số dự án về giao thông liên quan đến nhiều tỉnh khác nhau, trong

Có thể nói chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng của Việt Nam hiện
nay còn nhiều những bất cập, nếu đứng ở góc độ quản lý Nhà nước, doanh
nghiệp hay những người dân, cấp thiết đặt ra cần phải có những giải pháp và
hành động thiết thực để đảm bảo chính sách đó đáp ứng được nguyện vọng
không chỉ của người dân khi Nhà nước thu hồi đất mà còn giúp các nhà quản lý
hoạt động tốt. Từ những tồn tại, hạn chế trên, chúng tôi xin đề xuất một số giải
pháp, kiến nghị để hoàn thiện chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng tại
Việt Nam.
2.2.2.Giải pháp
a) Xây dựng dự án hiện đại hóa hệ thống quản lý đất đai; hoàn thiện công
khai quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.

14


Trong thời gian qua, việc lập, thẩm định, xét duyệt, triển khai quy hoạch,
kế hoạch sử dụng đất và các loại quy hoạch có sử dụng đất nhìn chung còn nhiều
yếu kém. Nội dung các quy hoạch có sử dụng đất còn có mặt chồng chéo, thiếu
thống nhất; chất lượng quy hoạch chưa cao, trong nhiều trường hợp không hợp
lý, tính khả thi thấp. Tình trạng quy hoạch chung, không định ra thời hạn thực
hiện cụ thể, trong khi đó lại cấm đoán, hạn chế quyền của người sử dụng đất
hoặc bỏ bê việc xây dựng, nâng cấp kết cấu hạ tầng phục vụ dân sinh trong khu
quy hoạch đang gây nên búc xúc tại nhiều địa phương.
+ Sớm xây dựng dự án hiện đại hóa hệ thống quản lý đất đai trên phạm vi
cả nước. Dự án "Hoàn thiện và hiện đại hoá hệ thống quản lý đất đai Việt Nam"
đang được các bộ, ngành liên quan tiến hành xây dựng và tìm kiếm nguồn lực
đầu tư. Đây là dự án đã được Thủ tướng Chính phủ yêu cầu thực hiện theo Chỉ
thị số 05/2004/CT-TTg ngày 9/2/2004 về thi hành Luật Đất đai năm 2003.
+ Công khai quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
- Minh bạch trong quy hoạch đô thị

tình hình thực tiễn và góp phần làm minh bạch thị trường, khắc phục tình trạng
bao cấp về giá đất, chống thất thu về giá trị quyền sử dụng đất.
Thực tế hiện nay việc xây dựng đơn giá đất chưa đáp ứng được biến động
của thị trường. Đa số ở các địa phương, giá đất còn chưa sát giá với giá chuyển
nhượng trên thị trường (thường là thấp hơn) và không kịp thay đổi (do thủ tục
hành chính) khi thị trường có biến động.
- Thứ nhất, là do đơn giá đất được sử dụng cho bảy mục đích như quy
định và ngay cùng lúc nó không thể đáp ứng được tất cả các mục đích một cách
trọn vẹn.
- Thứ hai, đất đai là bất động sản, là hàng hóa đặc biệt; giá đất cũng như
những hàng hóa khác rất nhạy cảm trước biến động của thị trường và giá đất có
xu hướng tăng lên trong tương lai. Vậy việc giá đất hầu như là cố định trong
năm hay thậm trí trong nhiều năm là điều không thực tế. Hơn nữa, nếu thực hiện
bồi thường theo giá thấp thì khi Nhà nước điều tiết các nguồn lợi từ đất (thông
qua việc thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thu thuế sử dụng đất,
* Đối với các tài sản gắn liền với đất:

16


- Nhà, công trình xây dựng trên đất chịu tác động của đơn giá xây dựng
mới, đơn giá xây dựng chịu tác động của các biến động thị trường về giá nguyên
vật liệu, nhân công, …
+Việc xây dựng đơn giá cấu kiện tổng hợp thực hiện trong công tác bồi
thường, giải phóng mặt bằng còn chưa được thực hiện kịp thời và chưa đáp ứng
được biến động giá cả thị trường, đặc biệt là xu hướng tăng và sự tăng giá đột
biến của một số loại nguyên vật liệu chính như: sắt, thép, xi măng, … Mới đây,
ngày 13 tháng 6 năm 2007, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định số
99/2007/NĐ-CP “Về quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình”. Theo đó, chi
phí dự phòng cho yếu tố trượt giá được tính trên cơ sở độ dài thời gian xây dựng

c) Áp dụng nguyên tắc tự thỏa thuận giá bồi thường đối với các dự án thu
hồi đất
Đối với các dự án sản xuất, kinh doanh (không phải là dự án đầu tư lớn
theo quy định của Chính phủ) phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được xét
duyệt thì nhà đầu tư được nhận chuyển nhượng, thuê quyền sử dụng đất, nhận
góp vốn bằng quyền sử dụng đất của các tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân
mà không phải thực hiện thủ tục thu hồi đất.
Nguyên tắc này cần được quy định cụ thể, chặt chẽ hơn cả về phía Nhà
nước (hay chủ dự án) và người bị thu hồi đất. Cần thiết có sự trưng cầu thẩm
định giá làm cơ sở thoả thuận và chi phối các bên; nếu một trong hai bên không
đồng ý với kết quả đã thẩm định thì có thể yêu cầu đơn vị khác tư vấn, thẩm
định lại giá và phải chịu trách nhiệm về chi phí, thiệt hại nếu có.
d) Đẩy mạnh bố trí tái định cư, tăng cường các chính sách hỗ trợ đối với
hộ gia đình bị thu hồi giải tỏa.
Việc bố trí tái định cư, tái định canh cũng như các chính sách hỗ trợ đối
với các hộ gia đình bị thu hồi giải tỏa còn chưa thực hiện kịp thời, hiện tượng
người lao động (đặc biệt những người trực tiếp sản xuất nông nghiệp, hoặc có
mặt bằng kinh doanh) sau khi bị thu hồi đất thì rơi vào cảnh khó khăn còn diễn
ra ở hầu hết các dự án. Do không chuẩn bị chu đáo chuyển dịch cơ cấu kinh tế,
các địa phương nằm trong vùng dự án đã xuất hiện tái nghèo. Một mặt, là vì
đang ổn định cuộc sống, kinh doanh; mặt khác, khi có sự thay đổi lớn thì tâm lý
người dân không ổn định, không thích ứng kịp thời những thay đổi đó hoặc có
sự sa đà, buông thả khi nhận được một số tiền đền bù lớn, từ đó không chịu làm
18


ăn mà chi tiêu hoang phí dẫn đến xa cơ thất thế, lúc này thì tiền cũng hết mà đất
cũng không còn.
Nhằm hạn chế những điểm yếu này thì chúng ta cần đẩy mạnh bố trí tái
định cư, tăng cường các chính sách hỗ trợ đối với hộ gia đình bị thu hồi giải tỏa.

dân đã tự ý bỏ nơi tái định cư và tái chiếm nơi ở cũ.
- Kết hợp, đẩy mạnh bố trí tái định canh đặc biệt với người dân vùng sản
xuất nông nghiệp. Người dân vùng sản xuất nông nghiệp có sản phẩm chính từ
cây trồng, việc thay đổi công việc cũng như tập quán sản xuất vốn đã gắn chặt
với cuộc sống của họ sẽ làm họ gặp khó khăn. Đặc biệt đối với những lao động
lớn tuổi ở nông thôn thì việc thay đổi nghề nghiệp lại càng không dễ. Vì thế bố
trí táđịnh canh để họ tiếp tục công việc sản xuất nông nghiệp ở một nơi mới là
biện pháp cần được ưu tiên xem xét.
- Tăng cường công tác hướng nghiệp, tạo việc làm cho các lao động trong
khu vực thu hồi giải tỏa, đặc biệt các đối tượng bị thu hồi tư liệu sản xuất chính
đó là đất đai.
- Những chính sách hỗ trợ khác cần được phát huy như: cho vay vốn kinh
doanh, hỗ trợ học sinh, sinh viên là con em của các hộ bị thu hồi giải tỏa về học
phí cũng như các chính sách khuyến khích, động viên khác.
e) Phát triển thị trường nhà đất, khuyến khích người dân đầu tư góp vốn
bằng quyền sử dụng đất vào các dự án đầu tư
- Phát triển thị trường nhà, đất; các hoạt động kinh doanh bất động sản
buộc phải thông qua sàn giao dịch như mục tiêu quan trọng mà Luật Kinh doanh
bất động sản hướng tới. Hoạt động này nhằm tạo lập một hệ thống thông tin về
bất động sản minh bạch, chính xác, có trách nhiệm, nhằm hạn chế các rủi ro liên
quan đến giao dịch bất động sản, đảm bảo quyền lợi cho cả người bán và người
mua. Tuy nhiên, quy định này chỉ bắt buộc đối với các doanh nghiệp kinh doanh
bất động sản, nhưng các giao dịch cá nhân với mục đích mua bán để sử dụng
cũng được khuyến khích thực hiện thông qua sàn giao dịch, để tránh tình trạng
đầu cơ, kích cầu ảo làm cho thị trường nhà đất "nóng lạnh" bất thường như thời
gian vừa qua.
+ Khuyến khích người dân đầu tư góp vốn bằng quyền sử dụng đất, từ đó
khiến họ thực hiện bàn giao mặt bằng như là một thương vụ làm ăn với đối tác
đầu tư. Thông qua đó, người dân có cơ hội đầu tư đồng vốn của mình vào hoạt
20

nhất, không đồng đều giữa các hộ dân bị thu hồi, giải toả.
21


- Thực hiện nghiêm quy định của Luật Đất đai năm 2003 và Nghị định
197/2004/NĐ-CP, Nghị định 84/2007/NĐ-CP, đặc biệt chính quyền địa phương
cần chỉnh đốn, đẩy mạnh quản lý về tài chính đất đai đặc biệt là việc kiểm soát
chuyển nhượng và thu thuế thu nhập, chuyển nhượng quyền sử dụng đất trên
thực tế; đẩy mạnh quản lý các nguồn thu, chi qua tài khoản, đánh thuế sở hữu tài
sản, đặc biệt tài sản được hình thành từ những nguồn tiền không có nguồn gốc
rõ rệt và cần thực hiện nghiêm các chế tài đối với các hành vi không trung thực
trong chuyển quyền sử dụng đất. Việc tăng cường công tác cấp giấy chứng nhận
quyền sử dụng đất để đưa vào quản lý một cách thống nhất và khoa học cũng
cần được tiến hành song song.
* Quản lý của chính quyền địa phương
Việc thực thi pháp luật về đất đai hay công tác bồi thường, GPMB và hỗ
trợ TĐC không phải là “việc riêng” của tổ chức chuyên làm công tác bồi
thường, mà cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các sở, ban, ngành, cấp ủy, chính
quyền địa phương, nhất là của chính quyền cấp xã trong việc xác nhận nguồn
gốc đất đai.
- Chính quyền địa phương cần có trách nhiệm hơn nữa và gắn chặt trách
nhiệm của mình đối với người dân trong khu vực dự án, bị thu hồi đất.
- Tăng cường công tác tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành tốt
chủ chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong công tác bồi thường giải
phóng mặt bằng. Nêu tấm gương sáng về hiến đất xây dựng các công trình phúc
lợi tập thể như: hiến đất làm trường học, nhà văn hóa cộng đồng
- Chủ dự án và các cơ quan chức năng có liên quan cần trả lời và giải
quyết kịp thời các kiến nghị của các hộ gia đình trong diện bồi thường giải
phóng mặt bằng.
- Thực hiện quyết liệt công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, kiên

- Thứ hai: thẩm định giá và tư vấn về giá đất có tác dụng làm công khai,
minh bạch về giá đất; đảm bảo thông tin đến người có nhu cần là chính xác và
khách quan. Cơ quan thẩm định và tư vấn về giá đất có khả năng tiếp cận dễ
dàng với mọi đối tượng.
- Thứ ba: các hoạt động này sẽ giúp nhà nước hoàn thiện các hoạt động
quản lý nhà nước nói chung và quản lý thị trường bất động sản nói riêng.

23


III. KẾT LUẬN
Chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư là công
việc khó khăn, phức tạp, nhưng đã được các cấp, ngành, Hội bồi thường, hỗ trợ,
GPMB và tái định cư của địa phương thực hiện một cách cẩn thận, tỷ mỷ, phù
hợp với các quy định hiện hành; tuy vậy vẫn còn một số điểm chưa thể hiện hết
được tính hợp lý để áp dụng trong công tác bồi thường cho phù hợp do: công tác
quản lý đất đai, quản lý quy hoạch địa phương còn yếu kém; hồ sơ địa chính
không đầy đủ, không quản lý biến động thường xuyên theo quy định; việc cấp
mới và cấp đổi GCN quyền sử dụng đất chưa kịp thời; công tác thanh tra, kiểm
tra, giải quyết khiếu nại tố cáo của nhân dân còn hạn chế, ... những bất cập vẫn
chưa được giải quyết triệt để; tỷ lệ hộ nghèo hậu giải phóng mặt bằng ở một số
địa phương có xu hướng tăng lên, việc người dân chưa được bồi thường thoả
đáng vẫn đang khiếu kiện kéo dài làm họ mất tập trung ổn định cuộc sống, gây
mất ổn định chính trị, xã hội và dẫn đến tệ nạn tại các khu vực giải toả có xu
hướng tăng theo.
Trước hết phải khẳng định sẽ không thể chấm dứt hoàn toàn việc tranh chấp
đất đai, khiếu nại tố cáo có liên quan đến đất đai cũng như bồi thường, giải
phóng mặt bằng vì các quan hệ xã hội thường xuyên thay đổi, phát sinh theo
từng giai đoạn lịch sử. Tuy vậy, để giảm thiểu hay giải quyết các tranh chấp đất
đai đang có một cách dứt điểm rất cần sự chung tay của các cấp chính quyền từ